{"id":109558,"date":"2015-01-19T00:00:00","date_gmt":"2015-01-18T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/tvaryny.com\/?p=109558"},"modified":"2026-08-06T11:18:34","modified_gmt":"2026-08-06T08:18:34","slug":"norweski-buhund","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/breed-norwegian-buhund","title":{"rendered":"Norweski buhund"},"content":{"rendered":"\n

Norweski buhund (Norwegian Buhund)<\/strong> to nie tylko pies, to \u017cywa historia Skandynawii, uciele\u015bniona w energicznym, puszystym ciele. Zwierz\u0119ta te s\u0105 niezwykle czu\u0142e wobec wszystkich cz\u0142onk\u00f3w rodziny, a ich oddanie nie zna granic. Psy tej rasy s\u0105 tak \u0142agodne w kr\u0119gu bliskich, \u017ce trudno sobie wyobrazi\u0107, i\u017c mog\u0105 okaza\u0107 agresj\u0119 wobec obcych. Jednak tak w\u0142a\u015bnie si\u0119 dzieje, gdy w gr\u0119 wchodzi ochrona terytorium. Instynkt obronny i str\u00f3\u017cuj\u0105cy u norweskich buhund\u00f3w jest rozwini\u0119ty od urodzenia, poniewa\u017c przez stulecia ich przodkowie pilnowali farm w surowych fiordach. Psy te s\u0105 r\u00f3wnie\u017c doskona\u0142ymi my\u015bliwymi, cho\u0107 dzi\u015b ten instynkt cz\u0119\u015bciej przek\u0142ada si\u0119 na ch\u0119\u0107 do zabawy. Wi\u0119cej o tym dalej na Tvaryny<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Norweski buhund: szczeg\u00f3\u0142owy przegl\u0105d i charakterystyka<\/h2>\n\n\n\n
\"Norweski<\/figure>\n\n\n\n
Parametr<\/strong><\/td>Charakterystyka<\/strong><\/td><\/tr>
Kraj pochodzenia<\/strong><\/td>Norwegia<\/td><\/tr>
Grupa FCI<\/strong><\/td>Grupa 5 (Szpice i psy w typie pierwotnym), Sekcja 3 (Nordyckie psy str\u00f3\u017cuj\u0105ce i pasterskie)<\/td><\/tr>
U\u017cytkowanie<\/strong><\/td>Pies str\u00f3\u017cuj\u0105cy, pasterski, do towarzystwa<\/td><\/tr>
D\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia<\/strong><\/td>13-15 lat<\/td><\/tr>
Wzrost (psy)<\/strong><\/td>43-47 cm<\/td><\/tr>
Wzrost (suki)<\/strong><\/td>41-45 cm<\/td><\/tr>
Waga (psy)<\/strong><\/td>14-18 kg<\/td><\/tr>
Waga (suki)<\/strong><\/td>12-16 kg<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Historia rasy: od wiking\u00f3w do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n

Historia norweskiego buhunda si\u0119ga korzeniami g\u0142\u0119bokiej staro\u017cytno\u015bci, przeplataj\u0105c si\u0119 z dziejami samych wiking\u00f3w. Przodkami ps\u00f3w tej rasy byli wierni towarzysze skandynawskich \u017ceglarzy i wojownik\u00f3w, o czym \u015bwiadcz\u0105 liczne znaleziska archeologiczne. Najwa\u017cniejszym dowodem s\u0105 wykopaliska statku z Gokstad (Gokstad ship), odkryte przez archeolog\u00f3w w 1880 roku w Norwegii. Poch\u00f3wek ten datowany jest na oko\u0142o 900 rok naszej ery. Razem z kr\u00f3lem wiking\u00f3w i r\u00f3\u017cnymi przedmiotami znaleziono szkielety sze\u015bciu ps\u00f3w r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci. Naukowcy i archeozoolodzy po analizie ko\u015bci ustalili, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 z tych szkielet\u00f3w nale\u017cy do bezpo\u015brednich przodk\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnego buhunda.<\/p>\n\n\n\n

Hodowcy twierdz\u0105, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesne norweskie buhundy zachowa\u0142y fenotyp tamtych staro\u017cytnych ps\u00f3w niemal bez zmian. Czworonogi te od dawna pomaga\u0142y miejscowej ludno\u015bci w gospodarstwie: pilnowa\u0142y domostw przed intruzami, chroni\u0142y byd\u0142o przed atakami dzikich zwierz\u0105t, przewozi\u0142y niewielkie \u0142adunki zim\u0105, a czasem nawet pomaga\u0142y polowa\u0107 na nied\u017awiedzie i wilki, pracuj\u0105c w stadzie. To w\u0142a\u015bnie wszechstronno\u015b\u0107 uczyni\u0142a je niezast\u0105pionymi w warunkach surowego norweskiego klimatu.<\/p>\n\n\n\n

Nazwa „Norweski buhund” przylgn\u0119\u0142a do tych ps\u00f3w farmerskich oficjalnie znacznie p\u00f3\u017aniej. Pierwsze udokumentowane wzmianki pod t\u0105 nazw\u0105 pochodz\u0105 z ko\u0144ca XVII wieku, a konkretnie z 1698 roku. S\u0142owo „buhund” w t\u0142umaczeniu oznacza co\u015b w rodzaju „pies domowy lub farmerski”, co idealnie opisuje ich przeznaczenie. Nie by\u0142y one w\u0105sko wyspecjalizowane, jak na przyk\u0142ad charty, ale robi\u0142y wszystko, co by\u0142o potrzebne rolnikowi „tu i teraz”.<\/p>\n\n\n\n

Systematyzacja rasy rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 dopiero w XX wieku. Popularno\u015b\u0107 zyska\u0142y dzi\u0119ki wysi\u0142kom Johna S\u00e6landa, kt\u00f3rego uwa\u017ca si\u0119 za ojca wsp\u00f3\u0142czesnego buhunda. Rozpocz\u0105\u0142 on celow\u0105 selekcj\u0119 najlepszych przedstawicieli do wystaw i hodowli. W latach 20. XX wieku zorganizowano pierwsz\u0105 wystaw\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 tej rasie, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 w J\u00e6ren – regionie, gdzie rasa zachowa\u0142a si\u0119 w najczystszej postaci. W 1939 roku mi\u0142o\u015bnicy rasy utworzyli sw\u00f3j klub narodowy. A w 1943 roku, mimo trwaj\u0105cej wojny, rasa uzyska\u0142a oficjalne uznanie mi\u0119dzynarodowe.<\/p>\n\n\n\n

Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w kszta\u0142towaniu si\u0119 ras skandynawskich widoczny jest \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek genetyczny. Na przyk\u0142ad, buhund ma cechy wsp\u00f3lne z innymi rasami p\u00f3\u0142nocy. Jest bliskim krewnym szwedzkiego lapphunda<\/a>, kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 podobne funkcje w s\u0105siedniej Szwecji, chocia\u017c lapphundy historycznie bardziej kojarzone s\u0105 z hodowl\u0105 renifer\u00f3w przez Lapo\u0144czyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

W latach 80. buhundy trafi\u0142y do USA, gdzie r\u00f3wnie\u017c znalaz\u0142y swoich fan\u00f3w. Dzi\u015b ps\u00f3w tych nie ma zbyt wiele na \u015bwiecie, ale coraz cz\u0119\u015bciej podbijaj\u0105 serca mieszka\u0144c\u00f3w innych kraj\u00f3w swoj\u0105 szczero\u015bci\u0105 i energi\u0105, podczas gdy dla Norweg\u00f3w sta\u0142y si\u0119 prawdziwym skarbem narodowym i symbolem to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Jak wygl\u0105da Norweski buhund: szczeg\u00f3\u0142owy opis eksterieru<\/h2>\n\n\n\n
\"Jak<\/figure>\n\n\n\n

Norweski buhund to typowy szpic: nieco mniejszy ni\u017c \u015bredni, kompaktowy, o kwadratowej budowie, z dumnie uniesion\u0105 g\u0142ow\u0105 i zakr\u0119conym ogonem. Jego wygl\u0105d emanuje czujno\u015bci\u0105 i energi\u0105. Nie ma w nim szorstko\u015bci czy nadmiernej ci\u0119\u017cko\u015bci, to atleta stworzony do wytrzyma\u0142o\u015bci, a nie do si\u0142owych zapas\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

G\u0142owa i pysk<\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u0142owa ma kszta\u0142t klina, jest czysta, bez zb\u0119dnych fa\u0142d sk\u00f3ry, z do\u015b\u0107 szerokim i p\u0142askim czo\u0142em. Przej\u015bcie od czo\u0142a do kufy (stop) jest wyra\u017ane, ale nie ostre. Kufa jest do\u015b\u0107 kr\u00f3tka, stopniowo zw\u0119\u017ca si\u0119 ku nosowi, ale nie powinna by\u0107 ostra ani „lisi” w negatywnym sensie. Grzbiet nosa prosty. Nos zawsze czarny.<\/p>\n\n\n\n

Oczy to zwierciad\u0142o duszy buhunda. S\u0105 do\u015b\u0107 du\u017ce, owalne, mo\u017cliwie jak najciemniejsze. Spojrzenie inteligentne, \u017cywe i odwa\u017cne. Powieki czarne, \u015bci\u015ble przylegaj\u0105ce. Uszy wysoko osadzone, \u015bredniej wielko\u015bci, stoj\u0105ce, tr\u00f3jk\u0105tne, z ostrymi ko\u0144cami. S\u0105 bardzo ruchliwe i b\u0142yskawicznie reaguj\u0105 na ka\u017cdy d\u017awi\u0119k, obracaj\u0105c si\u0119 jak radary.<\/p>\n\n\n\n

Tu\u0142\u00f3w i ko\u0144czyny<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Szyja mocna, \u015bredniej d\u0142ugo\u015bci, bez podgardla, dumnie nosz\u0105ca g\u0142ow\u0119. Tu\u0142\u00f3w zwarty i „zbity”. Grzbiet kr\u00f3tki i silny, prosty. Klatka piersiowa g\u0142\u0119boka, z dobrze wysklepionymi \u017cebrami, co zapewnia wystarczaj\u0105c\u0105 pojemno\u015b\u0107 p\u0142uc do d\u0142ugiego biegu. Ko\u0144czyny proste, r\u00f3wnoleg\u0142e wzgl\u0119dem siebie, z dobrze rozwini\u0119t\u0105 muskulatur\u0105 i mocnym ko\u015b\u0107cem. K\u0105towanie umiarkowane, co pozwala psu porusza\u0107 si\u0119 lekko i ekonomicznie.<\/p>\n\n\n\n

\u0141apy zwarte, owalne, palce \u015bci\u015ble zebrane („kocia \u0142apa”). Ogon wysoko osadzony, mocno zakr\u0119cony w pier\u015bcie\u0144, zarzucony na grzbiet, ale nie na bok. Jest pokryty g\u0119st\u0105 sier\u015bci\u0105, co upodabnia go do pompona.<\/p>\n\n\n\n

Sier\u015b\u0107 i umaszczenie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sier\u015b\u0107 podw\u00f3jna, co typowe dla ras p\u00f3\u0142nocnych. W\u0142os okrywowy twardy, g\u0119sty i \u015bci\u015ble przylegaj\u0105cy do cia\u0142a. Podszerstek mi\u0119kki, bardzo g\u0119sty i puszysty, jak wata. Taka struktura sier\u015bci doskonale chroni psa przed deszczem, \u015bniegiem i przenikliwym wiatrem. Na g\u0142owie i przedniej cz\u0119\u015bci n\u00f3g sier\u015b\u0107 jest kr\u00f3tsza, na szyi, klatce piersiowej i tylnej powierzchni ud („portki”) – d\u0142u\u017csza, tworz\u0105c kryz\u0119. Linienie u tej rasy jest obfite, szczeg\u00f3lnie wiosn\u0105 i jesieni\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug wzorca dopuszczalne s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce umaszczenia:<\/p>\n\n\n\n