{"id":11718,"date":"2015-01-22T00:00:00","date_gmt":"2015-01-21T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/tvaryny.com\/?p=11718"},"modified":"2026-08-06T08:31:05","modified_gmt":"2026-08-06T05:31:05","slug":"burmilla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/breed-burmilla","title":{"rendered":"Burmilla"},"content":{"rendered":"\n

Burmilla<\/strong> to kot, kt\u00f3rego nie zaplanowa\u0142 \u017caden hodowca. Powsta\u0142a z pomy\u0142ki, z uchylonych drzwi i z jednej nocy, o kt\u00f3rej nikt nie mia\u0142 poj\u0119cia, dop\u00f3ki nie urodzi\u0142y si\u0119 koci\u0119ta. Dzi\u015b jest eleganck\u0105 ras\u0105 o srebrzystej sier\u015bci i oczach obrysowanych ciemn\u0105 kresk\u0105, jakby kto\u015b przejecha\u0142 po nich o\u0142\u00f3wkiem \u2014 a przy tym jednym z najbardziej zr\u00f3wnowa\u017conych towarzyszy, jakich mo\u017cna wpu\u015bci\u0107 do mieszkania w bloku. \u0141\u0105czy urod\u0119 kota perskiego z otwarto\u015bci\u0105 burmy, ale bez skrajno\u015bci obu: nie wymaga codziennego rozczesywania jak pers i nie domaga si\u0119 uwagi tak g\u0142o\u015bno jak burma.<\/p>\n\n\n\n

Poni\u017cej znajdziesz nie tylko opis wygl\u0105du i charakteru, ale te\u017c to, o co konkretnie zapyta\u0107 hodowc\u0119, jakie dwa badania DNA maj\u0105 w tej rasie sens, co polskie prawo m\u00f3wi o kupowaniu koci\u0105t i czym r\u00f3\u017cni si\u0119 rodow\u00f3d od metryki. Wi\u0119cej poradnik\u00f3w o rasach i o codziennym \u017cyciu ze zwierz\u0119tami znajdziesz na Tvaryny<\/a><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Burmilla w pigu\u0142ce: najwa\u017cniejsze fakty<\/h2>\n\n\n\n
\"Klasyczne<\/figure>\n\n\n\n
Szybkie fakty o rasie burmilla<\/th><\/tr><\/thead>
Pochodzenie<\/strong><\/td>Wielka Brytania, pierwszy miot w 1981 r.<\/td><\/tr>
Rasy wyj\u015bciowe<\/strong><\/td>burma (kot birma\u0144ski) i perska szynszyla<\/td><\/tr>
Kod i kategoria FIFe<\/strong><\/td>BML, kategoria 3<\/td><\/tr>
Uznanie<\/strong><\/td>GCCF: status wst\u0119pny 1990, pe\u0142ny czempionat 2003 \u00b7 FIFe: 1 stycznia 1995 \u00b7 CFA: czempionat od maja 2014 \u00b7 TICA: czempionat od 1 maja 2015<\/td><\/tr>
Masa doros\u0142ego kota<\/strong><\/td>3,5\u20137 kg (kocice przy dolnej, kocury przy g\u00f3rnej granicy)<\/td><\/tr>
D\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia<\/strong><\/td>12\u201316 lat<\/td><\/tr>
Sier\u015b\u0107<\/strong><\/td>kr\u00f3tka lub p\u00f3\u0142d\u0142uga, jedwabista, z delikatnym podszerstkiem<\/td><\/tr>
Znak rozpoznawczy<\/strong><\/td>srebrzyste t\u0142o i ciemna obw\u00f3dka wok\u00f3\u0142 oczu, nosa i warg<\/td><\/tr>
Charakter<\/strong><\/td>towarzyska, \u0142agodna, ciekawska; kanapowiec, ale nie le\u0144<\/td><\/tr>
Badania DNA w rasie<\/strong><\/td>PKD1 (od linii perskiej) i hipokaliemia WNK4 (od linii burma\u0144skiej)<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Wa\u017cne:<\/strong> kot burmski<\/a> przekaza\u0142 burmilli energi\u0119, towarzysko\u015b\u0107 i krzepk\u0105 sylwetk\u0119, a kot perski<\/a> \u2014 srebrzyst\u0105 \u201emgie\u0142k\u0119\u201d na sier\u015bci i \u0142agodniejsze usposobienie. To po\u0142\u0105czenie t\u0142umaczy zar\u00f3wno urod\u0119 rasy, jak i to, o jakie choroby trzeba w niej pyta\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Historia: rasa, kt\u00f3ra powsta\u0142a, bo kto\u015b nie zamkn\u0105\u0142 drzwi<\/h2>\n\n\n\n

Rok 1981, Wielka Brytania, dom baronowej Mirandy von Kirchberg. W domu mieszka srebrzysty perski szynszyl o imieniu Jemari Sanquist \u2014 kupiony nie do hodowli, tylko dla przyjemno\u015bci, jako pupil. Zaplanowano dla niego zabieg kastracji. Na kilka dni przed terminem sprz\u0105taczka zostawi\u0142a uchylone drzwi jednego z pomieszcze\u0144, a po drugiej stronie czeka\u0142a liliowa kotka burma\u0144ska o imieniu Bambino Lilac Faberg\u00e9, akurat w rui. Reszta jest, jak to si\u0119 m\u00f3wi, histori\u0105 rasy.<\/p>\n\n\n\n

11 wrze\u015bnia 1981 roku urodzi\u0142y si\u0119 cztery kotki. Wszystkie kr\u00f3tkow\u0142ose, wszystkie w czarnym cieniowanym srebrze, wszystkie z charakterystyczn\u0105 ciemn\u0105 kresk\u0105 wok\u00f3\u0142 oczu. By\u0142y na tyle \u0142adne, \u017ce zamiast zamkn\u0105\u0107 temat, baronowa postanowi\u0142a sprawdzi\u0107, czy da si\u0119 to powt\u00f3rzy\u0107. I to jest ca\u0142a prawda o pochodzeniu burmilli: rasa istnieje dlatego, \u017ce kto\u015b nie domkn\u0105\u0142 drzwi, a kto\u015b inny mia\u0142 na tyle wyobra\u017ani, \u017ceby nie potraktowa\u0107 przypadku jako wpadki.<\/p>\n\n\n\n

Dalej posz\u0142o ju\u017c zupe\u0142nie inaczej ni\u017c zwykle w felinologii \u2014 nie od pojedynczego hodowcy, tylko od razu grupowo. Wok\u00f3\u0142 nowych kot\u00f3w zawi\u0105za\u0142o si\u0119 \u015brodowisko, kt\u00f3re ustali\u0142o zasady kojarze\u0144, opisa\u0142o wzorzec i zacz\u0119\u0142o rejestrowa\u0107 mioty. Krzy\u017c\u00f3wki burmy z persk\u0105 szynszyl\u0105 da\u0142y pocz\u0105tek szerszej grupie kot\u00f3w nazwanej Asian<\/em> \u2014 a burmilla jest w tej grupie odmian\u0105 srebrzyst\u0105, t\u0105 najbardziej rozpoznawaln\u0105. Odmiana p\u00f3\u0142d\u0142ugow\u0142osa dosta\u0142a osobn\u0105 nazw\u0119: tiffanie.<\/p>\n\n\n\n

Warto zapami\u0119ta\u0107 jeden szczeg\u00f3\u0142, bo kr\u0105\u017cy w opisach rasy w b\u0142\u0119dnej wersji: matk\u0105 pierwszego miotu by\u0142a kotka liliowa<\/strong>, nie liliowo-szylkretowa, a Miranda von Kirchberg by\u0142a baronow\u0105<\/strong>, nie ksi\u0119\u017cn\u0105. Drobiazg \u2014 ale takie drobiazgi najlepiej pokazuj\u0105, ile tre\u015bci o rasach powstaje przez przepisywanie cudzych tekst\u00f3w zamiast si\u0119gania do \u017ar\u00f3de\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Droga do rodowodu: jak burmilla zdobywa\u0142a uznanie<\/h2>\n\n\n\n
Organizacja<\/th>Co i kiedy<\/th>Uwagi<\/th><\/tr><\/thead>
GCCF<\/strong> (Wielka Brytania)<\/td>status wst\u0119pny do 1990 r., pe\u0142ny czempionat w 2003 r.<\/td>burmilla jest tam prowadzona w ramach grupy Asian<\/td><\/tr>
FIFe<\/strong><\/td>uznanie od 1 stycznia 1995 r.<\/td>kod BML, kategoria 3<\/td><\/tr>
CFA<\/strong> (USA)<\/td>rejestracja od 2011 r., czempionat od maja 2014 r.<\/td>decyzja zarz\u0105du zapad\u0142a w lutym 2014 r.<\/td><\/tr>
TICA<\/strong><\/td>decyzja w 2014 r., czempionat obowi\u0105zuje od 1 maja 2015 r.<\/td>w starszych opracowaniach b\u0142\u0119dnie podaje si\u0119 rok 1999<\/td><\/tr>
WCF<\/strong><\/td>uznana; w tabeli kod\u00f3w widnieje przy niej adnotacja \u201eALL\u201d<\/td>oznacza to uznanie przez wszystkie wymienione federacje<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Adnotacja \u201eALL\u201d w wykazie kod\u00f3w WCF to najwy\u017cszy mo\u017cliwy status, jaki mo\u017ce mie\u0107 rasa w tym zestawieniu \u2014 obok burmilli stoi tam pe\u0142na lista organizacji, od CFA i FIFe po GCCF, TICA i federacje australijskie. Kr\u00f3tkow\u0142osa burmilla nie jest wi\u0119c \u017cadn\u0105 ciekawostk\u0105 dla wtajemniczonych, tylko ras\u0105 uznan\u0105 praktycznie wsz\u0119dzie tam, gdzie w og\u00f3le prowadzi si\u0119 ksi\u0119gi rodowodowe.<\/p>\n\n\n\n

Ciekawie wygl\u0105da za to los odmiany p\u00f3\u0142d\u0142ugow\u0142osej. Tiffanie w GCCF ma pe\u0142ne prawa w ramach grupy Asian od 2003 roku, natomiast FIFe jej nie uznaje. Ta sama kotka, ta sama genetyka, a los wystawowy zale\u017cy od tego, w kt\u00f3rej organizacji zarejestrowano jej rodow\u00f3d. To dobra lekcja pokory dla ka\u017cdego, kto my\u015bli o wystawach: zanim kupisz koci\u0119 \u201epod ring\u201d, sprawd\u017a, w jakim systemie w og\u00f3le b\u0119dziesz wystawia\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Pu\u0142apka kod\u00f3w: BML w FIFe to nie to samo, co BML w WCF<\/h2>\n\n\n\n

To jest ten fragment, kt\u00f3ry warto przeczyta\u0107 dwa razy, je\u015bli trzymasz w r\u0119ku rodow\u00f3d. W systemie EMS ka\u017cda rasa ma trzyliterowy kod \u2014 i akurat przy burmilli dwie najwi\u0119ksze federacje u\u017cywaj\u0105 tego samego skr\u00f3tu do dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych kot\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

System<\/th>BML oznacza<\/th>Kod odmiany kr\u00f3tkow\u0142osej<\/th><\/tr><\/thead>
FIFe<\/strong><\/td>burmill\u0119 kr\u00f3tkow\u0142os\u0105 (kategoria 3)<\/td>BML<\/td><\/tr>
WCF<\/strong><\/td>burmill\u0119 d\u0142ugow\u0142os\u0105<\/em> (Burmilla Longhair)<\/td>BMS<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

W wykazie kod\u00f3w WCF czarno na bia\u0142ym stoi: Burmilla \u2014 BMS<\/em> oraz osobno Burmilla Longhair \u2014 BML<\/em>. W FIFe natomiast BML to po prostu burmilla, czyli odmiana kr\u00f3tkow\u0142osa. Efekt jest taki, \u017ce w\u0142a\u015bciciel patrz\u0105cy na rodow\u00f3d wystawiony w jednym systemie i por\u00f3wnuj\u0105cy go z opisem znalezionym w drugim mo\u017ce doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce jego kot jest d\u0142ugow\u0142osy, cho\u0107 nie jest \u2014 albo odwrotnie.<\/p>\n\n\n\n

Praktyczny wniosek: kod z rodowodu zawsze czytaj razem z nazw\u0105 organizacji, kt\u00f3ra ten rodow\u00f3d wyda\u0142a. Logo w nag\u0142\u00f3wku dokumentu jest tu wa\u017cniejsze ni\u017c same litery. A je\u015bli hodowca nie potrafi wyja\u015bni\u0107, w jakim systemie zarejestrowa\u0142 miot i co dok\u0142adnie znaczy kod przy twoim kociaku \u2014 to sygna\u0142 ostrzegawczy sam w sobie.<\/p>\n\n\n\n

Wygl\u0105d: sylwetka, g\u0142owa i \u201epodmalowane\u201d oczy<\/h2>\n\n\n\n

Burmilla jest kotem \u015bredniej wielko\u015bci o budowie zdecydowanie bardziej zwartej ni\u017c smuk\u0142ej. Pod jedwabist\u0105 sier\u015bci\u0105 kryje si\u0119 zaskakuj\u0105co ci\u0119\u017ckie, umi\u0119\u015bnione cia\u0142o \u2014 to spadek po burmie, przez kt\u00f3ry wiele os\u00f3b bierze burmill\u0119 do r\u0105k i m\u00f3wi to samo zdanie: \u201eale on wa\u017cy wi\u0119cej, ni\u017c wygl\u0105da\u201d.<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • Cia\u0142o<\/strong> \u2014 \u015bredniej wielko\u015bci, krzepkie i dobrze umi\u0119\u015bnione, z zaokr\u0105glon\u0105 klatk\u0105 piersiow\u0105 i prost\u0105 lini\u0105 grzbietu.<\/li>\n\n\n\n
  • G\u0142owa<\/strong> \u2014 \u0142agodny klin z zaokr\u0105glonymi konturami; u kocur\u00f3w policzki wyra\u017anie pe\u0142niejsze ni\u017c u kocic.<\/li>\n\n\n\n
  • Uszy<\/strong> \u2014 \u015brednie do du\u017cych, szeroko osadzone, lekko pochylone do przodu, o zaokr\u0105glonych ko\u0144cach.<\/li>\n\n\n\n
  • Oczy<\/strong> \u2014 du\u017ce, wyraziste, w kszta\u0142cie zbli\u017conym do migda\u0142a; kolor od \u017c\u00f3\u0142tozielonego po intensywn\u0105 ziele\u0144.<\/li>\n\n\n\n
  • \u201eMakija\u017c\u201d<\/strong> \u2014 ciemna obw\u00f3dka wok\u00f3\u0142 oczu, lusterka nosa i warg, kontrastuj\u0105ca ze srebrzystym t\u0142em. To znak firmowy rasy.<\/li>\n\n\n\n
  • Nos<\/strong> \u2014 \u015bredniej d\u0142ugo\u015bci, z delikatnym, ale wyczuwalnym prze\u0142amaniem profilu; bez perskiego sp\u0142aszczenia.<\/li>\n\n\n\n
  • Ogon<\/strong> \u2014 \u015bredniej d\u0142ugo\u015bci, prosty, zw\u0119\u017caj\u0105cy si\u0119 ku zaokr\u0105glonemu ko\u0144cowi.<\/li>\n\n\n\n
  • Sier\u015b\u0107<\/strong> \u2014 kr\u00f3tka i przylegaj\u0105ca albo p\u00f3\u0142d\u0142uga; jedwabista w dotyku, z podszerstkiem, ale bez perskiej puszysto\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    Wa\u017cna uwaga dla os\u00f3b, kt\u00f3re por\u00f3wnuj\u0105 burmill\u0119 z perskim przodkiem: burmilla nie jest kotem brachycefalicznym<\/strong>. Ma normalny, funkcjonalny pysk, prosto ustawione nozdrza i nie dziedziczy po perskiej stronie problem\u00f3w z oddychaniem ani z odp\u0142ywem \u0142ez. Cechy kr\u00f3tkoczaszkowe \u015bwiadomie odsiano z rasy \u2014 po persach zosta\u0142o srebro, nie sp\u0142aszczona twarz.<\/p>\n\n\n\n

    Srebro i tipping: jak naprawd\u0119 dzia\u0142a umaszczenie burmilli<\/h2>\n\n\n\n
    \"Kr\u00f3tkow\u0142osa<\/figure>\n\n\n\n

    Ca\u0142y efekt \u201esrebrnej mgie\u0142ki\u201d sprowadza si\u0119 do jednego: pigment siedzi tylko na ko\u0144c\u00f3wkach w\u0142osa<\/strong>, a jego reszta jest niemal bia\u0142a. Odpowiada za to gen Inhibitor<\/em> (I), kt\u00f3ry blokuje odk\u0142adanie barwnika u nasady w\u0142osa, plus mechanizm agouti, decyduj\u0105cy o strefowym rozk\u0142adzie pigmentu. Im kr\u00f3tszy zabarwiony odcinek na ko\u0144cu w\u0142osa, tym kot wygl\u0105da na ja\u015bniejszego i bardziej \u201eprzypr\u00f3szonego\u201d.<\/p>\n\n\n\n

    W systemie EMS te dwa warianty maj\u0105 w\u0142asne numery \u2014 i tu r\u00f3wnie\u017c kr\u0105\u017cy sporo pomy\u0142ek, bo bywaj\u0105 podawane odwrotnie. Zapami\u0119taj prosto: 11 to cieniowany, 12 to muszlowy<\/strong>, przy czym muszlowy (zwany te\u017c szynszylowym) jest tym ja\u015bniejszym.<\/p>\n\n\n\n

    Kod<\/th>Nazwa<\/th>Jak to wygl\u0105da na w\u0142osie<\/th><\/tr><\/thead>
    BML ns 11<\/td>czarny cieniowany srebrny<\/td>zabarwiona mniej wi\u0119cej jedna trzecia d\u0142ugo\u015bci w\u0142osa \u2014 najbardziej kontrastowy wariant<\/td><\/tr>
    BML ns 12<\/td>czarny muszlowy srebrny<\/td>zabarwiona tylko ko\u0144c\u00f3wka, oko\u0142o jednej \u00f3smej w\u0142osa \u2014 efekt lekkiego opr\u00f3szenia<\/td><\/tr>
    BML as 11<\/td>niebieski cieniowany srebrny<\/td>ch\u0142odny, stalowy odcie\u0144 zamiast czerni<\/td><\/tr>
    BML bs 12<\/td>czekoladowy muszlowy srebrny<\/td>ciep\u0142y, mlecznoczekoladowy nalot na srebrze<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

    Litera s<\/em> w kodzie koloru to w\u0142a\u015bnie srebro: ns<\/em> oznacza czarny srebrny, as<\/em> \u2014 niebieski srebrny, bs<\/em> \u2014 czekoladowy srebrny. Sam kod rasy stoi z przodu i przy burmilli w systemie FIFe brzmi BML. Je\u017celi w opisie kota widzisz kod BSH, to znaczy, \u017ce mowa o kocie brytyjskim kr\u00f3tkow\u0142osym, a nie o burmilli \u2014 kolejna liter\u00f3wka, kt\u00f3ra potrafi \u017cy\u0107 w internecie latami.<\/p>\n\n\n\n

    Charakter: kanapowiec, kt\u00f3ry chodzi za cz\u0142owiekiem krok w krok<\/h2>\n\n\n\n

    Gdyby trzeba by\u0142o opisa\u0107 burmill\u0119 jednym zdaniem, brzmia\u0142oby ono tak: to kot, kt\u00f3ry chce by\u0107 przy<\/em> tobie, ale niekoniecznie na<\/em> tobie. Burma potrafi wle\u017a\u0107 na kolana i nie zej\u015b\u0107 z nich do wieczora, pers potrafi przez p\u00f3\u0142 dnia ignorowa\u0107 ca\u0142e towarzystwo \u2014 burmilla trzyma si\u0119 gdzie\u015b po\u015brodku. Wejdzie do pokoju razem z tob\u0105, usi\u0105dzie w zasi\u0119gu r\u0119ki, poobserwuje, a gdy tylko usi\u0105dziesz na d\u0142u\u017cej, zajmie miejsce obok.<\/p>\n\n\n\n

      \n
    1. Towarzysko\u015b\u0107 bez nachalno\u015bci.<\/strong> Burmilla zwykle nie chowa si\u0119 przed go\u015b\u0107mi pod kanap\u0105 \u2014 raczej wychodzi sprawdzi\u0107, kto przyszed\u0142 i co przyni\u00f3s\u0142. Dusza towarzystwa, ale bez wchodzenia w parad\u0119.<\/li>\n\n\n\n
    2. \u0141agodno\u015b\u0107.<\/strong> To rasa wyj\u0105tkowo ma\u0142o sk\u0142onna do agresji. Zamiast atakowa\u0107, burmilla po prostu odchodzi i wraca, kiedy sytuacja si\u0119 uspokoi.<\/li>\n\n\n\n
    3. Ciekawo\u015b\u0107.<\/strong> Otwarta szafa, reklam\u00f3wka, kartonowe pud\u0142o, nowa torba w przedpokoju \u2014 wszystko musi zosta\u0107 sprawdzone. Zabawki interaktywne i \u0142amig\u0142\u00f3wki z jedzeniem trafiaj\u0105 u niej w dziesi\u0105tk\u0119.<\/li>\n\n\n\n
    4. Cichy g\u0142os.<\/strong> Burmilla miauczy niewiele i raczej kr\u00f3tko; jej mruczando bywa g\u0142o\u015bniejsze ni\u017c jej miauczenie. Po burmie odziedziczy\u0142a kontakt z cz\u0142owiekiem, ale nie odziedziczy\u0142a jej gadatliwo\u015bci.<\/li>\n\n\n\n
    5. Kanapowiec z rezerw\u0105 energii.<\/strong> Przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 dnia jest spokojna, ale wieczorem potrafi urz\u0105dzi\u0107 kwadrans szale\u0144stwa po ca\u0142ym mieszkaniu. To normalne i zdrowe \u2014 warto mie\u0107 wtedy pod r\u0119k\u0105 w\u0119dk\u0119 z pi\u00f3rkiem.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

      Najwi\u0119ksza s\u0142abo\u015b\u0107 rasy nie jest zdrowotna, tylko emocjonalna: burmilla \u017ale znosi samotno\u015b\u0107<\/strong>. Kot, kt\u00f3ry przez dziesi\u0119\u0107 godzin dziennie nie ma z kim wymieni\u0107 spojrzenia, zaczyna szuka\u0107 zaj\u0119cia na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 \u2014 a to zwykle ko\u0144czy si\u0119 poszarpanymi ro\u015blinami, nocnym bieganiem albo domaganiem si\u0119 uwagi o pi\u0105tej rano. Je\u015bli wychodzisz z domu na ca\u0142y dzie\u0144, rozwa\u017c dwa koty zamiast jednego. Burmilla akceptuje inne zwierz\u0119ta \u0142atwiej ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 ras i najcz\u0119\u015bciej dogaduje si\u0119 tak\u017ce z psem, o ile ten nie traktuje kota jak ruchomej zabawki.<\/p>\n\n\n\n

      Burmilla, burma i pers: trzy temperamenty jednej rodziny<\/h2>\n\n\n\n
      Cecha<\/th>Burmilla<\/th>Burma<\/th>Pers<\/th><\/tr><\/thead>
      Poziom energii<\/td>umiarkowany, z wieczornymi zrywami<\/td>wysoki przez ca\u0142y dzie\u0144<\/td>niski<\/td><\/tr>
      G\u0142os<\/td>cichy, rzadki<\/td>dono\u015bny i cz\u0119sty<\/td>bardzo cichy<\/td><\/tr>
      Piel\u0119gnacja sier\u015bci<\/td>1\u20132 razy w tygodniu<\/td>praktycznie \u017cadna<\/td>codziennie<\/td><\/tr>
      Tolerancja samotno\u015bci<\/td>niska<\/td>bardzo niska<\/td>\u015brednia<\/td><\/tr>
      Budowa pyska<\/td>normalna<\/td>normalna<\/td>skr\u00f3cona (brachycefalia)<\/td><\/tr>
      Dla pocz\u0105tkuj\u0105cego<\/td>tak<\/td>raczej dla do\u015bwiadczonych<\/td>wymaga systematyczno\u015bci<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

      Ta tabela t\u0142umaczy, dlaczego burmilla tak dobrze sprawdza si\u0119 jako pierwszy rasowy kot. Nie ma perskiego obowi\u0105zku codziennego rozczesywania, nie ma burma\u0144skiego temperamentu, kt\u00f3ry potrafi zm\u0119czy\u0107 po tygodniu, i nie ma anatomicznych obci\u0105\u017ce\u0144 ras kr\u00f3tkopyskich. Za to ma po obu przodkach to, co najlepsze: przywi\u0105zanie do cz\u0142owieka i spok\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n

      Zdrowie burmilli: dwa geny, dwa r\u00f3\u017cne sposoby dziedziczenia<\/h2>\n\n\n\n

      Tu dochodzimy do najwa\u017cniejszej cz\u0119\u015bci ca\u0142ego tekstu. Burmilla odziedziczy\u0142a po ka\u017cdym ze swoich przodk\u00f3w po jednym powa\u017cnym problemie genetycznym \u2014 i te dwa problemy dziedzicz\u0105 si\u0119 zupe\u0142nie inaczej<\/strong>. Zrozumienie tej r\u00f3\u017cnicy nie jest akademickim \u0107wiczeniem: od niej zale\u017cy, o co konkretnie masz zapyta\u0107 hodowc\u0119 i jak\u0105 odpowied\u017a mo\u017cesz uzna\u0107 za wystarczaj\u0105c\u0105.<\/p>\n\n\n\n

      <\/th>PKD1 \u2014 wielotorbielowato\u015b\u0107 nerek<\/th>WNK4 \u2014 hipokaliemia burma\u0144ska<\/th><\/tr><\/thead>
      Sk\u0105d w rasie<\/strong><\/td>od linii perskiej (szynszyla)<\/td>od linii burma\u0144skiej<\/td><\/tr>
      Spos\u00f3b dziedziczenia<\/strong><\/td>autosomalny dominuj\u0105cy<\/strong><\/td>autosomalny recesywny<\/strong><\/td><\/tr>
      Ile kopii wystarczy, by kot chorowa\u0142<\/strong><\/td>jedna<\/td>dwie<\/td><\/tr>
      Czy nosiciel jest zdrowy<\/strong><\/td>nie ma \u201ecichych\u201d nosicieli \u2014 kot z mutacj\u0105 choruje<\/td>tak, kot z jedn\u0105 kopi\u0105 jest klinicznie zdrowy<\/td><\/tr>
      Mutacja<\/strong><\/td>PKD1 c.10063C>A<\/td>WNK4 c.2902C>T (mutacja nonsensowna)<\/td><\/tr>
      Test<\/strong><\/td>badanie DNA (plus USG nerek)<\/td>badanie DNA<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

      Dominuj\u0105cy<\/strong> znaczy: wystarczy jedna kopia wadliwego genu, \u017ceby kot mia\u0142 chorob\u0119. Nie ma tu ukrytego nosicielstwa \u2014 je\u015bli kot ma mutacj\u0119 PKD1, to ten kot jest chory, cho\u0107by jeszcze nie dawa\u0142 objaw\u00f3w. W praktyce hodowlanej odpowied\u017a brzmi wi\u0119c zero-jedynkowo: kot z wynikiem dodatnim po prostu nie idzie do rozrodu, a rodzic z wynikiem ujemnym nie przeka\u017ce potomstwu czego\u015b, czego sam nie ma.<\/p>\n\n\n\n

      Recesywny<\/strong> dzia\u0142a inaczej i w\u0142a\u015bnie dlatego bywa podst\u0119pny. Kot z jedn\u0105 kopi\u0105 mutacji WNK4 jest zdrowy i nikt po nim niczego nie pozna \u2014 ale po\u0142ow\u0119 swoich kom\u00f3rek rozrodczych wyposa\u017ca w wadliwy wariant. Skojarz dw\u00f3ch takich nosicieli, a statystycznie jedna czwarta koci\u0105t urodzi si\u0119 chora<\/strong>, po\u0142owa b\u0119dzie nosicielami, a jedna czwarta b\u0119dzie wolna od mutacji. Nosiciel nie jest wi\u0119c kotem \u201egorszym\u201d \u2014 jest kotem, kt\u00f3rego wolno kojarzy\u0107 wy\u0142\u0105cznie z partnerem wolnym od mutacji.<\/p>\n\n\n\n

      To dlatego pytanie \u201eczy koty s\u0105 zdrowe?\u201d nic nie daje. W\u0142a\u015bciwe pytanie brzmi: prosz\u0119 o wyniki test\u00f3w PKD1 i WNK4 obojga rodzic\u00f3w<\/em>. Przy PKD1 oczekujesz wyniku ujemnego u obojga. Przy WNK4 dopuszczalne jest, \u017ceby jedno z rodzic\u00f3w by\u0142o nosicielem \u2014 pod warunkiem, \u017ce drugie jest wolne.<\/p>\n\n\n\n

      PKD1: co naprawd\u0119 wiadomo o nerkach burmilli<\/h2>\n\n\n\n

      Wielotorbielowato\u015b\u0107 nerek to choroba, w kt\u00f3rej w mi\u0105\u017cszu nerek powstaj\u0105 torbiele \u2014 pocz\u0105tkowo drobne, z czasem coraz liczniejsze i wi\u0119ksze. Nerka pracuje coraz gorzej, a\u017c dochodzi do przewlek\u0142ej niewydolno\u015bci. U kot\u00f3w z mutacj\u0105 PKD1 pierwsze torbiele s\u0105 zwykle widoczne w badaniu ultrasonograficznym ju\u017c w pierwszym roku \u017cycia, natomiast objawy kliniczne pojawiaj\u0105 si\u0119 du\u017co p\u00f3\u017aniej, cz\u0119sto w wieku \u015brednim. Choroba jest nieodwracalna \u2014 leczy si\u0119 jej skutki, nie przyczyn\u0119.<\/p>\n\n\n\n

      W burmilli problem pochodzi wprost od perskiego przodka, bo to u pers\u00f3w mutacja PKD1 wyst\u0119puje najcz\u0119\u015bciej. I tu wa\u017cna rzecz, o kt\u00f3r\u0105 warto si\u0119 upomnie\u0107 przy czytaniu opis\u00f3w rasy: o cz\u0119sto\u015bci PKD u samej burmilli wiadomo bardzo niewiele<\/strong>. Jedyne opublikowane wyliczenie pochodzi z australijskiego badania przesiewowego z 2001 roku (Barrs i wsp., Sydney i Brisbane), w kt\u00f3rym przebadano USG ponad trzysta kot\u00f3w ras perskich i pokrewnych. Burmilli by\u0142o w tej grupie zaledwie czterna\u015bcie, z czego dwie mia\u0142y torbiele.<\/p>\n\n\n\n

      Dwie na czterna\u015bcie to za ma\u0142o, \u017ceby cokolwiek og\u0142asza\u0107. Taka pr\u00f3ba nie pozwala oszacowa\u0107 cz\u0119sto\u015bci w rasie \u2014 pozwala jedynie stwierdzi\u0107, \u017ce mutacja w burmilli wyst\u0119puje, co zreszt\u0105 wynika ju\u017c z samego jej pochodzenia. Dlatego w tym tek\u015bcie nie znajdziesz \u201eprocentu chorych burmilli\u201d. Kr\u0105\u017c\u0105ce po sieci liczby w rodzaju \u201e3\u20135%\u201d nie maj\u0105 oparcia w \u017cadnej publikacji; kto\u015b je kiedy\u015b napisa\u0142, a reszta przepisa\u0142a. Je\u015bli pod liczb\u0105 nie stoi badanie, lepiej zosta\u0107 bez liczby.<\/p>\n\n\n\n

      Dobra wiadomo\u015b\u0107 jest taka, \u017ce w przypadku PKD1 statystyka jest zupe\u0142nie zb\u0119dna. Istnieje pojedynczy, jednoznaczny test DNA na mutacj\u0119 c.10063C>A, wykonywany z wymazu z pyska lub krwi, wa\u017cny raz na ca\u0142e \u017cycie kota. Laboratoria genetyki weterynaryjnej \u2014 w tym Veterinary Genetics Laboratory Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis \u2014 wymieniaj\u0105 burmill\u0119 w\u015br\u00f3d ras zalecanych do tego badania. Skoro mo\u017cna sprawdzi\u0107 konkretnego kota, procent w populacji przestaje mie\u0107 znaczenie.<\/p>\n\n\n\n

      USG nerek pozostaje badaniem uzupe\u0142niaj\u0105cym: pokazuje aktualny stan narz\u0105du, a nie genotyp. Torbiele u m\u0142odego kota mog\u0105 jeszcze nie by\u0107 widoczne, wi\u0119c ujemne USG nie zast\u0119puje testu DNA. Odwrotnie natomiast \u2014 ujemny test DNA u obojga rodzic\u00f3w praktycznie zamyka temat PKD1 u koci\u0105t.<\/p>\n\n\n\n

      Hipokaliemia burma\u0144ska (WNK4): 13% nosicieli i dlaczego to nie wyrok<\/h2>\n\n\n\n

      Drugie obci\u0105\u017cenie burmilla wzi\u0119\u0142a z linii burma\u0144skiej. Hipokaliemia burma\u0144ska, zwana te\u017c okresow\u0105 miopati\u0105 hipokaliemiczn\u0105, polega na tym, \u017ce organizm kota traci potas z moczem i nie utrzymuje jego prawid\u0142owego st\u0119\u017cenia we krwi. Efektem s\u0105 epizody os\u0142abienia mi\u0119\u015bni \u2014 kot chwieje si\u0119 na nogach, niech\u0119tnie skacze, a najbardziej charakterystycznym objawem jest opadanie g\u0142owy i szyi ku do\u0142owi<\/strong>, tak zwana wentrofleksja szyi. Napady bywaj\u0105 wywo\u0142ywane stresem lub wysi\u0142kiem, trwaj\u0105 od kilku godzin do kilku dni i mijaj\u0105, po czym wracaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

      Za chorob\u0119 odpowiada jedna, dok\u0142adnie zidentyfikowana mutacja nonsensowna w genie WNK4. W badaniu Malika i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w z 2015 roku przebadano genetycznie burmy i rasy od nich wywodz\u0105ce si\u0119. Wyniki dla ras pokrewnych m\u00f3wi\u0105 same za siebie:<\/p>\n\n\n\n

      Rasa<\/th>Nosiciele mutacji WNK4<\/th><\/tr><\/thead>
      Burmilla<\/td>17 na 133 koty, czyli 13%<\/td><\/tr>
      Bombaj<\/td>26 na 124 koty, czyli 21%<\/td><\/tr>
      Tiffanie<\/td>7 na 21 kot\u00f3w, czyli 33%<\/td><\/tr>
      Burma<\/td>411 na 2099 kot\u00f3w, czyli 20%<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

      Trzyna\u015bcie procent brzmi gro\u017anie tylko do chwili, w kt\u00f3rej przypomnisz sobie, jak dzia\u0142a dziedziczenie recesywne. Nosiciel jest zdrowy przez ca\u0142e \u017cycie i nigdy nie zachoruje. Ryzyko powstaje wy\u0142\u0105cznie wtedy, gdy skojarzy si\u0119 dw\u00f3ch nosicieli \u2014 dlatego jest to problem odpowiedzialno\u015bci hodowcy, a nie problem kota domowego. Mutacja dotyczy zreszt\u0105 ca\u0142ej grupy ras wywodz\u0105cych si\u0119 od burmy: obok burmilli s\u0105 to mi\u0119dzy innymi bombaj, tiffanie, tonki\u0144czyk, singapura, kot azjatycki, australian mist, sphynx oraz reksy kornwalijski i devon.<\/p>\n\n\n\n

      Najlepszym dowodem, \u017ce problem da si\u0119 opanowa\u0107, jest to, co zrobi\u0142 z nim brytyjski GCCF. Od 1 stycznia 2018 roku<\/strong> test DNA na hipokaliemi\u0119 jest tam obowi\u0105zkowy<\/strong> dla wszystkich kot\u00f3w grupy Asian z aktywnym statusem hodowlanym. Certyfikat badania trzeba do\u0142\u0105czy\u0107 do zg\u0142oszenia rejestracyjnego \u2014 bez niego kot trafia na rejestr nieaktywny, czyli poza rozr\u00f3d. Zwierz\u0119 z dwiema kopiami mutacji do rozrodu nie wchodzi w og\u00f3le. Podobne zapisy dotycz\u0105ce kodu BML znajduj\u0105 si\u0119 w przepisach hodowlanych FIFe.<\/p>\n\n\n\n

      Dla kupuj\u0105cego oznacza to rzecz bardzo praktyczn\u0105: certyfikat WNK4 nie jest fanaberi\u0105 ani \u201edodatkiem za dop\u0142at\u0105\u201d, tylko standardem, kt\u00f3rego w tej rasie po prostu si\u0119 oczekuje. Hodowca, kt\u00f3ry m\u00f3wi, \u017ce \u201eu nas tego nigdy nie by\u0142o, wi\u0119c nie badamy\u201d, opisuje brak obserwacji, a nie brak mutacji. Recesywna wada potrafi przechodzi\u0107 przez pokolenia bez jednego objawu \u2014 na tym polega jej istota.<\/p>\n\n\n\n

      HCM i reszta: gdzie ko\u0144cz\u0105 si\u0119 dane, a zaczyna zgadywanie<\/h2>\n\n\n\n

      Kardiomiopatia przerostowa (HCM) to najcz\u0119stsza choroba serca kot\u00f3w w og\u00f3le \u2014 polega na pogrubieniu mi\u0119\u015bnia lewej komory, przez co serce gorzej si\u0119 nape\u0142nia. U wielu ras jest dobrze udokumentowana, a u niekt\u00f3rych znane s\u0105 nawet konkretne mutacje. Przy burmilli sytuacja wygl\u0105da inaczej i trzeba to powiedzie\u0107 wprost: nie ma opublikowanych danych o cz\u0119sto\u015bci HCM w tej rasie<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

      Sk\u0105d zatem bior\u0105 si\u0119 liczby typu \u201e8\u201310% burmilli\u201d? Z cudzej rasy. Warto\u015b\u0107 rz\u0119du o\u015bmiu i p\u00f3\u0142 procent pochodzi z du\u0144skiego badania nad kotami brytyjskimi kr\u00f3tkow\u0142osymi<\/strong> (Granstr\u00f6m i wsp., 2011) i zosta\u0142a po prostu przeniesiona do opis\u00f3w burmilli, prawdopodobnie dlatego, \u017ce w obu przypadkach chodzi o kota o zwartej budowie i kr\u00f3tkiej sier\u015bci. To nie jest zaokr\u0105glenie ani uproszczenie \u2014 to liczba dotycz\u0105ca zupe\u0142nie innych zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n

      Uczciwa odpowied\u017a brzmi: HCM wyst\u0119puje u kot\u00f3w linii burma\u0144skiej i nie ma powodu zak\u0142ada\u0107, \u017ce burmilla jest z tego wyj\u0119ta, ale jej cz\u0119sto\u015bci w rasie nikt dot\u0105d nie policzy\u0142. Rozwi\u0105zaniem nie jest procent, tylko badanie echokardiograficzne<\/strong> wykonane przez kardiologa weterynaryjnego \u2014 u kot\u00f3w hodowlanych powtarzane okresowo, u kota domowego wykonywane wtedy, gdy lekarz us\u0142yszy szmer, wykryje zaburzenia rytmu albo zauwa\u017cy niepokoj\u0105ce objawy. Os\u0142uchiwanie samo w sobie nie wystarcza: znaczna cz\u0119\u015b\u0107 kot\u00f3w z HCM nie ma szmeru.<\/p>\n\n\n\n

      Przy okazji trzeba uniewa\u017cni\u0107 drugie zdanie, kt\u00f3re przez lata \u017cy\u0142o w opisach tej rasy: \u017ce burmilla \u201edzi\u0119ki szerokiej puli genowej nie ma krytycznych mutacji dziedzicznych\u201d. To nieprawda i stoi w bezpo\u015bredniej sprzeczno\u015bci z ca\u0142ym powy\u017cszym rozdzia\u0142em. Burmilla ma dwie dobrze udokumentowane, konkretne mutacje z w\u0142asnymi testami DNA. Dobra wiadomo\u015b\u0107 nie polega na tym, \u017ce ich nie ma \u2014 tylko na tym, \u017ce da si\u0119 je sprawdzi\u0107 przed kupnem kociaka.<\/p>\n\n\n\n

      Czy burmilla jest hipoalergiczna? Kr\u00f3tko: takich kot\u00f3w nie ma<\/h2>\n\n\n\n

      W opisach burmilli mo\u017cna by\u0142o natrafi\u0107 na twierdzenie, \u017ce jej alergeny s\u0105 \u201eo czterdzie\u015bci procent mniejsze\u201d ni\u017c u innych kot\u00f3w. Nie ma to \u017cadnego pokrycia, a sam pomys\u0142 opiera si\u0119 na nieporozumieniu co do tego, czym w og\u00f3le jest koci alergen.<\/p>\n\n\n\n

      G\u0142\u00f3wnym alergenem kot\u00f3w jest bia\u0142ko Fel d 1<\/strong>. Produkuj\u0105 je wszystkie<\/em> koty, bez wyj\u0105tku \u2014 powstaje w gruczo\u0142ach \u015blinowych i \u0142ojowych, a stamt\u0105d trafia na sier\u015b\u0107 i sk\u00f3r\u0119 podczas mycia si\u0119. Unosi si\u0119 z martwym nask\u00f3rkiem, osiada na tkaninach i utrzymuje w mieszkaniu d\u0142ugo po tym, jak kot z niego wyjdzie. Nie da si\u0119 go \u201ewyhodowa\u0107\u201d z rasy, bo nie jest cech\u0105 rasow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

      Co wi\u0119cej, ilo\u015b\u0107 wytwarzanego Fel d 1 r\u00f3\u017cni si\u0119 mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi osobnikami znacznie bardziej ni\u017c mi\u0119dzy rasami<\/strong>. Dwa koty tej samej rasy, z tego samego miotu, mog\u0105 produkowa\u0107 bardzo r\u00f3\u017cne ilo\u015bci alergenu. Dlatego jedyna metoda o jakiejkolwiek warto\u015bci praktycznej jest taka: sp\u0119d\u017a kilka godzin z tym konkretnym<\/em> kotem, kt\u00f3rego zamierzasz wzi\u0105\u0107, najlepiej kilkakrotnie, i decyzj\u0119 podejmij wsp\u00f3lnie z alergologiem. Rasa nie gwarantuje niczego \u2014 ani w jedn\u0105, ani w drug\u0105 stron\u0119.<\/p>\n\n\n\n

      Je\u017celi alergia w domu ju\u017c jest, pomagaj\u0105 rzeczy przyziemne: cz\u0119ste odkurzanie z filtrem HEPA, oczyszczacz powietrza, wy\u0142\u0105czenie sypialni ze strefy kota, pranie tekstyli\u00f3w w wysokiej temperaturze i mycie r\u0105k po zabawie. To realne zmniejszenie ekspozycji \u2014 w odr\u00f3\u017cnieniu od obietnicy \u201erasy hipoalergicznej\u201d, kt\u00f3ra jest wy\u0142\u0105cznie chwytem sprzeda\u017cowym.<\/p>\n\n\n\n

      Piel\u0119gnacja: sier\u015b\u0107, pazury, z\u0119by, uszy<\/h2>\n\n\n\n
      \"Burmilla<\/figure>\n\n\n\n

      Pod tym wzgl\u0119dem burmilla nale\u017cy do kot\u00f3w wdzi\u0119cznych. Jej sier\u015b\u0107 nie ma sk\u0142onno\u015bci do filcowania si\u0119, wi\u0119c nie wymaga codziennej pracy \u2014 wystarczy regularno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

        \n
      • Czesanie<\/strong> \u2014 raz w tygodniu mi\u0119kk\u0105 szczotk\u0105 albo silikonow\u0105 r\u0119kawic\u0105; w okresie linienia dwa razy w tygodniu. Odmiana p\u00f3\u0142d\u0142ugow\u0142osa potrzebuje dw\u00f3ch razy w tygodniu przez ca\u0142y rok, ze szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0105 na kryz\u0119 i tylne partie ud.<\/li>\n\n\n\n
      • K\u0105piel<\/strong> \u2014 u kota domowego zwykle zb\u0119dna. Robi si\u0119 j\u0105 okazjonalnie, na przyk\u0142ad przed wystaw\u0105; zbyt cz\u0119ste mycie przesusza sk\u00f3r\u0119 i odbiera sier\u015bci po\u0142ysk.<\/li>\n\n\n\n
      • Oczy<\/strong> \u2014 przeciera\u0107 wilgotnym, niestrz\u0119pi\u0105cym si\u0119 gazikiem, osobnym dla ka\u017cdego oka. Uwaga: burmilla nie ma perskiego problemu z przewodami \u0142zowymi, wi\u0119c sta\u0142e \u0142zawienie nie jest u niej norm\u0105 \u2014 to pow\u00f3d do wizyty u lekarza.<\/li>\n\n\n\n
      • Uszy<\/strong> \u2014 kontrola raz w tygodniu; czy\u015bcimy tylko ma\u0142\u017cowin\u0119, wy\u0142\u0105cznie preparatem weterynaryjnym, nigdy patyczkiem w g\u0142\u0105b przewodu.<\/li>\n\n\n\n
      • Pazury<\/strong> \u2014 skracanie samych ko\u0144c\u00f3w co dwa\u2013trzy tygodnie, je\u015bli kot nie \u015bciera ich sam. Drapaki o r\u00f3\u017cnej wysoko\u015bci i r\u00f3\u017cnej fakturze s\u0105 obowi\u0105zkowe, najlepiej po jednym w ka\u017cdym cz\u0119sto odwiedzanym pomieszczeniu.<\/li>\n\n\n\n
      • Z\u0119by<\/strong> \u2014 najbardziej zaniedbywany punkt na tej li\u015bcie. Szczotkowanie past\u0105 dla kot\u00f3w kilka razy w tygodniu realnie op\u00f3\u017ania choroby przyz\u0119bia; kot przyzwyczajony do tego od kociaka traktuje to jak element zabawy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

        \u017bywienie: bez cudownych formu\u0142<\/h2>\n\n\n\n

        Burmilla nie potrzebuje diety specjalnej. Potrzebuje dobrej karmy dla kota domowego, z wysokim udzia\u0142em bia\u0142ka zwierz\u0119cego i realnym udzia\u0142em karmy mokrej \u2014 bo kot z natury pobiera wi\u0119kszo\u015b\u0107 wody z pokarmu, a nie z miski. Zwi\u0119kszenie ilo\u015bci mokrego jedzenia to najprostsza rzecz, jak\u0105 mo\u017cna zrobi\u0107 dla uk\u0142adu moczowego i nerek.<\/p>\n\n\n\n

          \n
        • Porcje odmierzaj, nie sypaj \u201ena oko\u201d.<\/strong> Po kastracji lub sterylizacji zapotrzebowanie energetyczne spada zauwa\u017calnie, a apetyt nie \u2014 i st\u0105d bierze si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 nadwagi w tej rasie.<\/li>\n\n\n\n
        • Kontroluj kondycj\u0119 dotykiem.<\/strong> \u017bebra powinny by\u0107 wyczuwalne pod sk\u00f3r\u0105 bez naciskania, a talia widoczna z g\u00f3ry. Waga sama w sobie m\u00f3wi mniej ni\u017c to badanie.<\/li>\n\n\n\n
        • Woda w kilku miejscach.<\/strong> Szerokie miski z dala od jedzenia i kuwety, a je\u015bli kot lubi ruch wody \u2014 fontanna. Koty pij\u0105 ma\u0142o i trzeba im to u\u0142atwia\u0107.<\/li>\n\n\n\n
        • Karmy nerkowe tylko z zalecenia lekarza.<\/strong> Dieta o obni\u017conej zawarto\u015bci fosforu i bia\u0142ka jest lekiem \u017cywieniowym dla kota z rozpoznan\u0105 chorob\u0105 nerek, a nie profilaktyk\u0105 dla zdrowego zwierz\u0119cia. Podawana \u201ena wszelki wypadek\u201d potrafi zaszkodzi\u0107.<\/li>\n\n\n\n
        • Zero dokarmiania ze sto\u0142u.<\/strong> Cebula, czosnek, czekolada, alkohol, ksylitol i surowe ciasto dro\u017cd\u017cowe s\u0105 dla kota toksyczne, a mleko krowie u doros\u0142ego zwierz\u0119cia najcz\u0119\u015bciej ko\u0144czy si\u0119 biegunk\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

          Diety przygotowywane samodzielnie s\u0105 mo\u017cliwe, ale wy\u0142\u0105cznie na podstawie receptury u\u0142o\u017conej przez lekarza weterynarii specjalizuj\u0105cego si\u0119 w \u017cywieniu \u2014 kot ma bezwzgl\u0119dne zapotrzebowanie na tauryn\u0119, witamin\u0119 A i kwas arachidonowy w postaci gotowej. Dieta \u201edomowa z sercem, ale bez suplementacji\u201d to najkr\u00f3tsza droga do kardiomiopatii i \u015blepoty.<\/p>\n\n\n\n

          G\u0142owa do pracy: zabawa, kliker i pionowe terytorium<\/h2>\n\n\n\n

          Burmilla jest inteligentna w spos\u00f3b, kt\u00f3ry daje si\u0119 wykorzysta\u0107. Uczy si\u0119 szybko przez powtarzalno\u015b\u0107 i nagrod\u0119, wi\u0119c trening klikerowy sprawdza si\u0119 u niej lepiej ni\u017c u przeci\u0119tnego kota. Nie chodzi o sztuczki dla widowni, tylko o rzeczy, kt\u00f3re u\u0142atwiaj\u0105 codzienne \u017cycie: wej\u015bcie do transportera na sygna\u0142, spokojne przyj\u0119cie obcinania pazur\u00f3w, podej\u015bcie na zawo\u0142anie, zej\u015bcie z blatu bez awantury.<\/p>\n\n\n\n

          Osobny temat to pionowe terytorium<\/strong>. Dla kota metry kwadratowe licz\u0105 si\u0119 mniej ni\u017c liczba poziom\u00f3w: p\u00f3\u0142ka, drapak z platformami, parapet, szafa. W ma\u0142ym mieszkaniu to w\u0142a\u015bnie pion decyduje, czy kot ma do\u015b\u0107 przestrzeni, a miejsce przy oknie z widokiem na ruch uliczny bywa dla niego lepsz\u0105 rozrywk\u0105 ni\u017c po\u0142owa zabawek.<\/p>\n\n\n\n

          Burmilla w polskim mieszkaniu: bezpiecze\u0144stwo na co dzie\u0144<\/h2>\n\n\n\n

          Burmilla to kot typowo mieszkaniowy \u2014 towarzyski, ufny wobec obcych i pozbawiony instynktu ostro\u017cno\u015bci, kt\u00f3ry chroni\u0142by go na podw\u00f3rku. W\u0142a\u015bnie ta ufno\u015b\u0107 sprawia, \u017ce w polskich realiach, mi\u0119dzy blokiem, ruchliw\u0105 ulic\u0105 a wolno \u017cyj\u0105cymi kotami, wypuszczanie jej samopas jest z\u0142ym pomys\u0142em. Bezpieczne mieszkanie wymaga jednak kilku konkret\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

            \n
          • Okno uchylne to pu\u0142apka.<\/strong> Kot wchodzi w klinowat\u0105 szczelin\u0119 g\u0142ow\u0105 w d\u00f3\u0142, zsuwa si\u0119 i zakleszcza w okolicy miednicy, a im mocniej si\u0119 szarpie, tym g\u0142\u0119biej wpada. Skutkiem bywaj\u0105 uszkodzenia rdzenia i niedokrwienie ko\u0144czyn. Rozwi\u0105zaniem s\u0105 plastikowe wype\u0142niacze szczeliny albo siatka w ramie \u2014 a nie \u201epilnowanie\u201d.<\/li>\n\n\n\n
          • Balkon i okna z siatk\u0105.<\/strong> Moskitiera na magnesach nie utrzyma kota; potrzebna jest siatka o odpowiedniej wytrzyma\u0142o\u015bci, zamocowana na sta\u0142e. Przekonanie, \u017ce \u201ekot zawsze spada na cztery \u0142apy\u201d, nie dzia\u0142a z wysoko\u015bci bloku.<\/li>\n\n\n\n
          • Ro\u015bliny.<\/strong> Lilie s\u0105 dla kot\u00f3w skrajnie toksyczne \u2014 niebezpieczny jest ca\u0142y py\u0142ek i woda z wazonu. Gro\u017ane bywaj\u0105 te\u017c difenbachia, monstera, skrzyd\u0142okwiat i jemio\u0142a. Bezpiecznym zamiennikiem jest trawa dla kota w doniczce.<\/li>\n\n\n\n
          • Sznurki, wst\u0105\u017cki i lametta.<\/strong> Po\u0142kni\u0119ty przedmiot linijny mo\u017ce przeci\u0105\u0107 \u015bcian\u0119 jelita \u2014 to jedno z najgro\u017aniejszych powik\u0142a\u0144 w kociej chirurgii. \u015awi\u0105teczne dekoracje w domu z kotem odpadaj\u0105 w tej formie z definicji.<\/li>\n\n\n\n
          • Pralka, zmywarka, piekarnik.<\/strong> Ciep\u0142e wn\u0119trze to dla kota naturalna kryj\u00f3wka. Zamkni\u0119te drzwi i sprawdzenie b\u0119bna przed ka\u017cdym praniem staj\u0105 si\u0119 odruchem po pierwszym razie \u2014 albo po pierwszej tragedii.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

            Prawo w Polsce: czego zabraniaj\u0105 art. 10a i 10b ustawy o ochronie zwierz\u0105t<\/h2>\n\n\n\n

            To rozdzia\u0142, kt\u00f3ry w opisach ras pomija si\u0119 najcz\u0119\u015bciej, a kt\u00f3ry decyduje o tym, czy kupno kociaka b\u0119dzie legalne. Ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierz\u0105t zawiera dwa przepisy adresowane wprost do os\u00f3b kupuj\u0105cych i sprzedaj\u0105cych koty \u2014 i dotycz\u0105 one nie tylko sprzedawcy, ale te\u017c kupuj\u0105cego.<\/p>\n\n\n\n

            Artyku\u0142 10a<\/strong> zakazuje wprowadzania do obrotu zwierz\u0105t domowych na targowiskach, targach i gie\u0142dach, prowadzenia takich miejsc ze sprzeda\u017c\u0105 zwierz\u0105t domowych oraz \u2014 i to jest kluczowe zdanie \u2014 wprowadzania do obrotu ps\u00f3w i kot\u00f3w poza miejscami ich chowu lub hodowli<\/em>. Osobny ust\u0119p stanowi kr\u00f3tko: zabrania si\u0119 rozmna\u017cania ps\u00f3w i kot\u00f3w w celach handlowych<\/em>. Wy\u0142\u0105czenia dotycz\u0105 schronisk i organizacji spo\u0142ecznych zajmuj\u0105cych si\u0119 ochron\u0105 zwierz\u0105t, a zakaz rozmna\u017cania w celach handlowych nie obejmuje hodowli zarejestrowanych w og\u00f3lnokrajowych organizacjach spo\u0142ecznych, kt\u00f3rych statutowym celem jest dzia\u0142alno\u015b\u0107 zwi\u0105zana z hodowl\u0105 rasowych ps\u00f3w i kot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

            Artyku\u0142 10b<\/strong> odwraca perspektyw\u0119 i zakazuje nabywania<\/em>: zwierz\u0105t domowych na targowiskach, targach i gie\u0142dach oraz ps\u00f3w i kot\u00f3w poza miejscami ich chowu lub hodowli. Wyj\u0105tek przewidziano dla adopcji ze schronisk i od organizacji spo\u0142ecznych, kt\u00f3rych statutowym celem jest ochrona zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n

            Sankcje przewiduj\u0105 artyku\u0142y 37 i 37a: sprzedaj\u0105cemu grozi kara aresztu albo grzywny, kupuj\u0105cemu \u2014 kara grzywny. Warto to przeczyta\u0107 jeszcze raz, bo w powszechnym odbiorze pokutuje przekonanie, \u017ce \u0142amie prawo wy\u0142\u0105cznie handlarz. Nie \u0142amie go sam \u2014 \u0142amie je razem z osob\u0105, kt\u00f3ra p\u0142aci.<\/p>\n\n\n\n

            Praktyczne konsekwencje dla kogo\u015b, kto szuka burmilli, s\u0105 bardzo konkretne. Kociaka odbiera si\u0119 w miejscu, w kt\u00f3rym si\u0119 urodzi\u0142 i wychowa\u0142<\/strong> \u2014 czyli w domu hodowcy. Wszelkie propozycje spotkania \u201ew po\u0142owie drogi\u201d, na stacji benzynowej, na parkingu galerii handlowej albo przekazania kota kurierem to sytuacje, w kt\u00f3rych kupuj\u0105cy sam wchodzi w kolizj\u0119 z przepisem. Kot sprzedawany na gie\u0142dzie zwierz\u0105t jest poza prawem podw\u00f3jnie: ze strony sprzedaj\u0105cego i ze strony nabywcy.<\/p>\n\n\n\n

            Ten sam przepis jest zreszt\u0105 najskuteczniejszym narz\u0119dziem przeciwko pseudohodowlom<\/strong>. Ich model biznesowy opiera si\u0119 w\u0142a\u015bnie na tym, czego ustawa zakazuje: rozmna\u017caniu w celach zarobkowych poza jak\u0105kolwiek organizacj\u0105, sprzeda\u017cy poza miejscem chowu i unikaniu sytuacji, w kt\u00f3rej klient zobaczy warunki, w jakich kot si\u0119 urodzi\u0142. Dlatego pierwsz\u0105 i najprostsz\u0105 metod\u0105 weryfikacji nie jest \u017cadne pytanie o papiery, tylko zdanie: \u201echcia\u0142bym zobaczy\u0107 koci\u0119ta u pana w domu, razem z matk\u0105\u201d. Odmowa albo m\u0119tne t\u0142umaczenie zamykaj\u0105 temat.<\/p>\n\n\n\n

            Osobno warto wiedzie\u0107, dok\u0105d zmierza identyfikacja zwierz\u0105t. W kwietniu 2026 roku Sejm przyj\u0105\u0142 ustaw\u0119 o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Ps\u00f3w i Kot\u00f3w, w skr\u00f3cie KROPiK, wprowadzaj\u0105c\u0105 obowi\u0105zkowe znakowanie i rejestracj\u0119. Koty posiadaj\u0105ce w\u0142a\u015bciciela maj\u0105 by\u0107 identyfikowane do trzeciego miesi\u0105ca \u017cycia; wy\u0142\u0105czono koty gospodarskie bez w\u0142a\u015bciciela, a o obj\u0119ciu obowi\u0105zkiem kot\u00f3w wolno \u017cyj\u0105cych zdecyduj\u0105 rady gmin. Przepisy maj\u0105 wej\u015b\u0107 w \u017cycie po up\u0142ywie dw\u00f3ch lat od og\u0142oszenia, a na oznakowanie zwierz\u0105t urodzonych wcze\u015bniej przewidziano okres przej\u015bciowy. W chwili powstawania tego tekstu rejestr jeszcze nie dzia\u0142a \u2014 ale kierunek jest jasny i kot z czipem jest po prostu kotem bezpieczniejszym, niezale\u017cnie od tego, kiedy obowi\u0105zek zacznie obowi\u0105zywa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

            Rodow\u00f3d czy metryka? Papiery kociaka po polsku<\/h2>\n\n\n\n

            W felinologii obowi\u0105zuje zasada, kt\u00f3ra brzmi surowo, ale jest uczciwa: nie ma kota rasowego bez rodowodu<\/strong>. Kot bez dokumentu mo\u017ce by\u0107 pi\u0119kny, srebrzysty i mie\u0107 obw\u00f3dk\u0119 wok\u00f3\u0142 oczu, ale formalnie jest kotem domowym o nieznanym pochodzeniu. Rodow\u00f3d nie jest ozdob\u0105 ani dodatkiem \u2014 jest jedynym dowodem, \u017ce za zwierz\u0119ciem stoi udokumentowana linia i zarejestrowany miot.<\/p>\n\n\n\n

            Rodow\u00f3d wystawia organizacja felinologiczna, a nie hodowca. Zawiera dane hodowli i kota, numer dokumentu, numer czipa oraz drzewo genealogiczne przodk\u00f3w \u2014 w systemie FIFe standardowo kilka pokole\u0144 wstecz \u2014 wraz z kodami EMS opisuj\u0105cymi ras\u0119 i umaszczenie ka\u017cdego przodka. W nag\u0142\u00f3wku widnieje logo organizacji i to logo jest pierwsz\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3r\u0105 trzeba sprawdzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

            Poj\u0119cie metryki<\/strong> bywa \u017ar\u00f3d\u0142em nieporozumie\u0144. W praktyce w Polsce funkcjonuje ono w dw\u00f3ch znaczeniach: jako dokument miotowy wystawiany przez organizacj\u0119, na podstawie kt\u00f3rego wydawany jest w\u0142a\u015bciwy rodow\u00f3d, oraz \u2014 potocznie \u2014 jako \u201epapier od hodowcy\u201d bez oparcia w \u017cadnej organizacji. To drugie znaczenie jest bezwarto\u015bciowe. Kartka wydrukowana w domu, cho\u0107by zawiera\u0142a imiona przodk\u00f3w, nie jest dokumentem hodowlanym i nie potwierdza niczego.<\/p>\n\n\n\n

            Kto w Polsce wydaje rodowody? Warto zna\u0107 cztery nazwy, bo pojawiaj\u0105 si\u0119 w og\u0142oszeniach i w rozmowach z hodowcami:<\/p>\n\n\n\n

            Organizacja w Polsce<\/th>Federacja mi\u0119dzynarodowa<\/th>Uwagi<\/th><\/tr><\/thead>
            Polska Federacja Felinologiczna \u201eFelis Polonia\u201d (FPL)<\/td>FIFe<\/td>jedyny polski cz\u0142onek FIFe; zrzesza kluby i stowarzyszenia, nie osoby prywatne<\/td><\/tr>
            Polski Zwi\u0105zek Felinologiczny (PZF)<\/td>WCF<\/td>najstarszy klub felinologiczny w Polsce, w WCF od 1996 r.<\/td><\/tr>
            Klub Kota X-Treme<\/td>TICA<\/td>polski klub dzia\u0142aj\u0105cy w systemie ameryka\u0144skim<\/td><\/tr>
            Stowarzyszenia zrzeszone w Unii Felinologii Polskiej<\/td>g\u0142\u00f3wnie WCF<\/td>m.in. Stowarzyszenie Koty Rasowe, Stowarzyszenie Hodowc\u00f3w Kot\u00f3w<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

            Kilka fakt\u00f3w, kt\u00f3re porz\u0105dkuj\u0105 obraz. Polska nale\u017cy do FIFe od 1984 roku<\/strong> \u2014 decyzja zapad\u0142a na Zgromadzeniu Og\u00f3lnym w Amsterdamie, a nasz kraj przyj\u0119to stosunkiem g\u0142os\u00f3w szesna\u015bcie do dw\u00f3ch. Federacja Felis Polonia plasuje si\u0119 dzi\u015b w czo\u0142\u00f3wce kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich FIFe pod wzgl\u0119dem wielko\u015bci i aktywno\u015bci. Rodowody FPL nosz\u0105 logo FIFe i s\u0105 honorowane przez organizacje na ca\u0142ym \u015bwiecie; sama FPL uznaje z kolei rodowody organizacji nale\u017c\u0105cych do World Cat Congress, o ile dokument zawiera logo organizacji bezpo\u015brednio wchodz\u0105cej w sk\u0142ad WCC. Polski Zwi\u0105zek Felinologiczny zosta\u0142 wpisany do Krajowego Rejestru S\u0105dowego w listopadzie 1995 roku, a do WCF przyj\u0119to go w sierpniu 1996 roku; prowadzi polskie ksi\u0119gi rodowodowe i rejestruje przydomki hodowlane.<\/p>\n\n\n\n

            Praktyczna konsekwencja tego wszystkiego jest taka: sam fakt, \u017ce hodowca nale\u017cy do jakiej\u015b<\/em> organizacji, nie wystarczy. Zapytaj konkretnie \u2014 do kt\u00f3rej, jaki ma przydomek, w jakiej ksi\u0119dze zarejestrowano miot. Te informacje da si\u0119 sprawdzi\u0107, a hodowca, kt\u00f3ry je podaje bez wahania, w\u0142a\u015bnie zda\u0142 pierwszy egzamin.<\/p>\n\n\n\n

            Jak wybra\u0107 hodowl\u0119 burmilli i nie kupi\u0107 kota w worku<\/h2>\n\n\n\n
            \"Burmilla<\/figure>\n\n\n\n

            Burmilla nie jest w Polsce ras\u0105 pospolit\u0105, wi\u0119c czekanie na miot bywa d\u0142u\u017csze ni\u017c w przypadku ras popularnych. To akurat dobra wiadomo\u015b\u0107: po\u015bpiech jest tu najwi\u0119kszym wrogiem kupuj\u0105cego. Poni\u017cej lista pyta\u0144, na kt\u00f3re rzetelny hodowca odpowiada bez zawahania.<\/p>\n\n\n\n

              \n
            1. Czy mog\u0119 zobaczy\u0107 wynik testu PKD1 obojga rodzic\u00f3w?<\/strong> Oczekiwana odpowied\u017a: oba ujemne, z dokumentem z laboratorium, na kt\u00f3rym widnieje numer czipa kota.<\/li>\n\n\n\n
            2. Czy mog\u0119 zobaczy\u0107 wynik testu WNK4 obojga rodzic\u00f3w?<\/strong> Dopuszczalne jest, \u017ceby jedno z rodzic\u00f3w by\u0142o nosicielem \u2014 pod warunkiem, \u017ce drugie jest wolne od mutacji. Dw\u00f3ch nosicieli kojarzy\u0107 nie wolno.<\/li>\n\n\n\n
            3. W jakiej organizacji zarejestrowany jest miot i jaki jest przydomek hodowli?<\/strong> Odpowied\u017a powinna zawiera\u0107 konkretn\u0105 nazw\u0119, nie og\u00f3lnik \u201emamy papiery\u201d.<\/li>\n\n\n\n
            4. Czy mog\u0119 odwiedzi\u0107 koci\u0119ta w domu, razem z matk\u0105?<\/strong> To jednocze\u015bnie test warunk\u00f3w i wym\u00f3g wynikaj\u0105cy z przepis\u00f3w \u2014 odbi\u00f3r poza miejscem chowu jest zakazany.<\/li>\n\n\n\n
            5. W jakim wieku koci\u0119 opuszcza hodowl\u0119?<\/strong> W systemie FIFe koci\u0119 wydaje si\u0119 nie wcze\u015bniej ni\u017c w wieku dwunastu tygodni, po odbytych szczepieniach. Propozycja odbioru o\u015bmiotygodniowego malucha to sygna\u0142 ostrzegawczy.<\/li>\n\n\n\n
            6. Co dostan\u0119 razem z kotem?<\/strong> Rodow\u00f3d lub dokument miotowy uprawniaj\u0105cy do jego wydania, ksi\u0105\u017ceczk\u0119 zdrowia ze szczepieniami i odrobaczeniem, numer czipa, umow\u0119 oraz zapas dotychczasowej karmy.<\/li>\n\n\n\n
            7. Ile miot\u00f3w rocznie ma kotka i ile kot\u00f3w mieszka w hodowli?<\/strong> Odpowied\u017a powie o hodowli wi\u0119cej ni\u017c ca\u0142a reszta rozmowy.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

              Sygna\u0142y, po kt\u00f3rych lepiej si\u0119 wycofa\u0107: gotowo\u015b\u0107 wydania kociaka \u201eod r\u0119ki\u201d, nacisk na szybk\u0105 decyzj\u0119, propozycja spotkania poza domem hodowcy, brak mo\u017cliwo\u015bci zobaczenia matki, brak dokument\u00f3w bada\u0144 DNA, jednoczesna sprzeda\u017c kilku r\u00f3\u017cnych ras oraz zapewnienia, \u017ce \u201erodow\u00f3d jest niepotrzebny, bo kot i tak b\u0119dzie tylko do domu\u201d. Ostatnie zdanie jest szczeg\u00f3lnie zdradliwe \u2014 to w\u0142a\u015bnie ono najcz\u0119\u015bciej poprzedza sprzeda\u017c kota niewiadomego pochodzenia. Kot w worku bywa najdro\u017cszym zakupem, jaki mo\u017cna zrobi\u0107, i p\u0142aci si\u0119 za niego nie przy odbiorze, tylko w gabinecie weterynarza kilka lat p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n

              Pierwsze dni w nowym domu warto zaw\u0119zi\u0107 do jednego pokoju z kuwet\u0105, wod\u0105, jedzeniem, drapakiem i kryj\u00f3wk\u0105. Koci\u0119 samo rozszerzy teren, gdy nabierze pewno\u015bci \u2014 zwykle zajmuje to od dw\u00f3ch dni do tygodnia. Cisza, przewidywalny rytm i brak wizyt go\u015bci w pierwszym tygodniu robi\u0105 dla adaptacji wi\u0119cej ni\u017c najdro\u017csze wyposa\u017cenie.<\/p>\n\n\n\n

              Zalety i trudno\u015bci rasy<\/h2>\n\n\n\n
              Zalety<\/th>Trudno\u015bci<\/th><\/tr><\/thead>
              \u0141agodna i towarzyska, dobrze znosi dzieci oraz inne zwierz\u0119ta<\/td>\u0179le znosi d\u0142ug\u0105 samotno\u015b\u0107 \u2014 potrzebuje towarzystwa cz\u0142owieka albo drugiego kota<\/td><\/tr>
              Cichy g\u0142os, praktycznie brak zachowa\u0144 agresywnych<\/td>Wymaga codziennej porcji zabawy, inaczej znajduje sobie zaj\u0119cie sama<\/td><\/tr>
              Sier\u015b\u0107 nie filcuje si\u0119; czesanie raz lub dwa razy w tygodniu wystarcza<\/td>Sk\u0142onno\u015b\u0107 do nadwagi po kastracji lub sterylizacji<\/td><\/tr>
              Normalna budowa pyska \u2014 bez problem\u00f3w typowych dla kot\u00f3w kr\u00f3tkoczaszkowych<\/td>Dwie mutacje w tle rasy: PKD1 i WNK4 \u2014 kupno wy\u0142\u0105cznie z testami rodzic\u00f3w<\/td><\/tr>
              \u015awietnie sprawdza si\u0119 w mieszkaniu, tak\u017ce niewielkim, je\u015bli ma pion<\/td>W Polsce niewiele hodowli \u2014 na miot zwykle trzeba poczeka\u0107<\/td><\/tr>
              Uczy si\u0119 szybko, dobrze reaguje na trening klikerowy<\/td>Ufna wobec obcych, przez co zupe\u0142nie nie nadaje si\u0119 do swobodnego wychodzenia<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

              Ciekawostki o burmilli<\/h2>\n\n\n\n
                \n
              • Ca\u0142a rasa wywodzi si\u0119 z jednego, ca\u0142kowicie nieplanowanego miotu z 11 wrze\u015bnia 1981 roku \u2014 czterech kotek urodzonych na kilka dni przed terminem zabiegu, kt\u00f3ry mia\u0142 uniemo\u017cliwi\u0107 ojcu jakiekolwiek potomstwo.<\/li>\n\n\n\n
              • Burmilla jest srebrzyst\u0105 odmian\u0105 szerszej grupy kot\u00f3w nazwanej Asian, a jej p\u00f3\u0142d\u0142ugow\u0142osy odpowiednik nosi osobn\u0105 nazw\u0119: tiffanie.<\/li>\n\n\n\n
              • Ten sam trzyliterowy kod BML oznacza w FIFe burmill\u0119 kr\u00f3tkow\u0142os\u0105, a w systemie WCF \u2014 odmian\u0119 d\u0142ugow\u0142os\u0105. Kr\u00f3tkow\u0142osa burmilla to w WCF kod BMS.<\/li>\n\n\n\n
              • Od 1 stycznia 2018 roku brytyjski GCCF wymaga testu DNA na hipokaliemi\u0119 od wszystkich kot\u00f3w grupy Asian z aktywnym statusem hodowlanym \u2014 bez certyfikatu kot trafia na rejestr nieaktywny.<\/li>\n\n\n\n
              • Koci\u0119ta burmilli cz\u0119sto rodz\u0105 si\u0119 z widocznym \u201ecieniem\u201d pr\u0119gowania, kt\u00f3re zanika w miar\u0119 dorastania. Ostateczny wygl\u0105d tippingu ocenia si\u0119 dopiero u doros\u0142ego kota.<\/li>\n\n\n\n
              • Hipoalergicznych kot\u00f3w nie ma. Fel d 1 wytwarzaj\u0105 wszystkie koty bez wyj\u0105tku, a r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi zwierz\u0119tami s\u0105 wi\u0119ksze ni\u017c r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy rasami \u2014 burmilla nie jest tu \u017cadnym wyj\u0105tkiem.<\/li>\n\n\n\n
              • Polska nale\u017cy do FIFe od 1984 roku, a Felis Polonia jest jedynym polskim cz\u0142onkiem tej federacji \u2014 to w\u0142a\u015bnie ona wydaje rodowody z logo FIFe.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                Najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania o burmill\u0119<\/h2>\n\n\n\n

                Sk\u0105d pochodzi burmilla i dlaczego m\u00f3wi si\u0119, \u017ce powsta\u0142a przez przypadek?<\/strong>
                \nRasa zacz\u0119\u0142a si\u0119 w Wielkiej Brytanii w 1981 roku, w domu baronowej Mirandy von Kirchberg. Perski szynszyl Jemari Sanquist czeka\u0142 na zabieg kastracji, gdy kto\u015b zostawi\u0142 uchylone drzwi, a po drugiej stronie by\u0142a liliowa kotka burma\u0144ska Bambino Lilac Faberg\u00e9. 11 wrze\u015bnia 1981 roku urodzi\u0142y si\u0119 cztery kr\u00f3tkow\u0142ose kotki w czarnym cieniowanym srebrze, z charakterystyczn\u0105 ciemn\u0105 obw\u00f3dk\u0105 wok\u00f3\u0142 oczu. Zamiast potraktowa\u0107 to jako wpadk\u0119, zacz\u0119to powtarza\u0107 kojarzenie i opisywa\u0107 wzorzec \u2014 tak powsta\u0142a rasa.<\/p>\n\n\n\n

                Ile \u017cyje burmilla i ile wa\u017cy doros\u0142y kot?<\/strong>
                \nPrzyjmuje si\u0119 d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia 12\u201316 lat, przy czym decyduje o niej nie tyle rasa, co warunki: kot mieszkaniowy z prawid\u0142ow\u0105 mas\u0105 cia\u0142a, badany raz w roku i maj\u0105cy zdrowe uz\u0119bienie \u017cyje wyra\u017anie d\u0142u\u017cej. Masa doros\u0142ego kota mie\u015bci si\u0119 w przedziale 3,5\u20137 kg \u2014 kocice zwykle bli\u017cej dolnej, a kocury bli\u017cej g\u00f3rnej granicy.<\/p>\n\n\n\n

                O jakie badania DNA pyta\u0107 hodowc\u0119 burmilli?<\/strong>
                \nO dwa, i to konkretnie nazwane. Pierwsze to PKD1 \u2014 wielotorbielowato\u015b\u0107 nerek odziedziczona po linii perskiej, dziedziczona autosomalnie dominuj\u0105co, wi\u0119c jedna kopia wystarczy, by kot chorowa\u0142; tutaj oczekujesz wyniku ujemnego u obojga rodzic\u00f3w. Drugie to WNK4 \u2014 hipokaliemia burma\u0144ska z linii burma\u0144skiej, dziedziczona autosomalnie recesywnie, wi\u0119c kot z jedn\u0105 kopi\u0105 jest zdrowym nosicielem; jedno z rodzic\u00f3w mo\u017ce by\u0107 nosicielem, ale drugie musi by\u0107 wolne od mutacji. Wyniki powinny by\u0107 na dokumentach z laboratorium, z numerem czipa kota.<\/p>\n\n\n\n

                Czy burmilla jest hipoalergiczna?<\/strong>
                \nNie, i \u017cadna rasa kota nie jest. G\u0142\u00f3wny alergen Fel d 1 produkuj\u0105 wszystkie koty \u2014 powstaje w gruczo\u0142ach \u015blinowych i \u0142ojowych, a stamt\u0105d trafia na sier\u015b\u0107 i sk\u00f3r\u0119. Ilo\u015b\u0107 alergenu r\u00f3\u017cni si\u0119 mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi zwierz\u0119tami bardziej ni\u017c mi\u0119dzy rasami, wi\u0119c nazwa rasy niczego nie przes\u0105dza. Je\u015bli w domu jest alergia, sp\u0119d\u017a czas z tym konkretnym kotem, kt\u00f3rego chcesz wzi\u0105\u0107, i decyduj razem z alergologiem. Twierdzenie, jakoby burmilla wytwarza\u0142a o czterdzie\u015bci procent mniej alergen\u00f3w, nie ma \u017cadnego oparcia w danych.<\/p>\n\n\n\n

                Czy burmilla nadaje si\u0119 dla pocz\u0105tkuj\u0105cego opiekuna i do domu z dzieckiem?<\/strong>
                \nTak, to jedna z \u0142atwiejszych ras na pocz\u0105tek. Jest \u0142agodna, ma\u0142o sk\u0142onna do agresji, cierpliwa wobec dzieci\u0119cego ha\u0142asu i ruchu, a jej sier\u015b\u0107 nie wymaga codziennej pracy. Warunek jest jeden i dotyczy ka\u017cdego kota: zwierz\u0119 musi mie\u0107 wysoko po\u0142o\u017cone miejsce, do kt\u00f3rego dziecko nie si\u0119ga i z kt\u00f3rego nikt go nie \u015bci\u0105ga. Kot maj\u0105cy drog\u0119 ucieczki nie musi si\u0119 broni\u0107.<\/p>\n\n\n\n

                Czy burmilla mo\u017ce zosta\u0107 sama w domu na ca\u0142y dzie\u0144?<\/strong>
                \nTo jej najs\u0142absza strona. Burmilla \u017ale znosi d\u0142ug\u0105 samotno\u015b\u0107 i po kilku godzinach bez kontaktu zaczyna szuka\u0107 zaj\u0119cia na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 \u2014 zwykle kosztem ro\u015blin, zas\u0142on albo nocnego spokoju domownik\u00f3w. Je\u017celi wychodzisz na osiem czy dziesi\u0119\u0107 godzin dziennie, znacznie lepszym rozwi\u0105zaniem s\u0105 dwa koty ni\u017c jeden. Rasa akceptuje towarzystwo innych zwierz\u0105t \u0142atwiej ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 kot\u00f3w i zwykle dogaduje si\u0119 tak\u017ce z psem.<\/p>\n\n\n\n

                Gdzie w Polsce mo\u017cna legalnie kupi\u0107 koci\u0119 burmilli?<\/strong>
                \nWy\u0142\u0105cznie w miejscu jego chowu lub hodowli, czyli w domu hodowcy. Artyku\u0142 10a ustawy o ochronie zwierz\u0105t zakazuje wprowadzania do obrotu ps\u00f3w i kot\u00f3w poza miejscami ich chowu lub hodowli, a tak\u017ce obrotu zwierz\u0119tami domowymi na targowiskach, targach i gie\u0142dach oraz rozmna\u017cania ps\u00f3w i kot\u00f3w w celach handlowych. Artyku\u0142 10b zakazuje z kolei nabywania<\/em> \u2014 zwierz\u0105t domowych na targowiskach i gie\u0142dach oraz ps\u00f3w i kot\u00f3w poza miejscami ich chowu lub hodowli; wyj\u0105tkiem s\u0105 schroniska i organizacje spo\u0142eczne zajmuj\u0105ce si\u0119 ochron\u0105 zwierz\u0105t. Sankcje przewiduj\u0105 artyku\u0142y 37 i 37a: sprzedaj\u0105cemu grozi kara aresztu albo grzywny, kupuj\u0105cemu grzywna. Odbi\u00f3r kota na parkingu, na stacji benzynowej czy \u201ew po\u0142owie drogi\u201d stawia wi\u0119c poza prawem obie strony.<\/p>\n\n\n\n

                Rodow\u00f3d czy metryka \u2014 co powinien da\u0107 polski hodowca i kto wydaje dokumenty?<\/strong>
                \nDokumentem w\u0142a\u015bciwym jest rodow\u00f3d wystawiony przez organizacj\u0119 felinologiczn\u0105, a nie kartka od hodowcy; w felinologii obowi\u0105zuje zasada, \u017ce nie ma kota rasowego bez rodowodu. Metryka funkcjonuje w Polsce jako dokument miotowy, na podstawie kt\u00f3rego wydawany jest rodow\u00f3d \u2014 ale bywa te\u017c potocznie mylona z domowym wydrukiem, kt\u00f3ry nie znaczy nic. Rodowody wydaj\u0105: Polska Federacja Felinologiczna \u201eFelis Polonia\u201d jako jedyny polski cz\u0142onek FIFe, Polski Zwi\u0105zek Felinologiczny dzia\u0142aj\u0105cy w World Cat Federation, Klub Kota X-Treme w systemie TICA oraz stowarzyszenia zrzeszone w Unii Felinologii Polskiej. Sprawd\u017a logo organizacji w nag\u0142\u00f3wku dokumentu i zapytaj o przydomek hodowli oraz o to, w kt\u00f3rej ksi\u0119dze zarejestrowano miot.<\/p>\n\n\n\n

                Czy kota trzeba w Polsce czipowa\u0107 i rejestrowa\u0107?<\/strong>
                \nW chwili powstawania tego tekstu og\u00f3lnopolskiego obowi\u0105zku jeszcze nie ma, ale sytuacja si\u0119 zmienia. W kwietniu 2026 roku Sejm przyj\u0105\u0142 ustaw\u0119 o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Ps\u00f3w i Kot\u00f3w (KROPiK), kt\u00f3ra wprowadza obowi\u0105zkowe znakowanie i rejestracj\u0119; koty posiadaj\u0105ce w\u0142a\u015bciciela maj\u0105 by\u0107 identyfikowane do trzeciego miesi\u0105ca \u017cycia, wy\u0142\u0105czono koty gospodarskie bez w\u0142a\u015bciciela, a o kotach wolno \u017cyj\u0105cych zdecyduj\u0105 rady gmin. Przepisy maj\u0105 wej\u015b\u0107 w \u017cycie po dw\u00f3ch latach od og\u0142oszenia, z okresem przej\u015bciowym dla zwierz\u0105t urodzonych wcze\u015bniej. Niezale\u017cnie od termin\u00f3w \u2014 koci\u0119 z hodowli powinno trafi\u0107 do ciebie ju\u017c zaczipowane, a numer czipa musi zgadza\u0107 si\u0119 z numerem w rodowodzie i w wynikach bada\u0144 DNA.<\/p>\n\n\n\n

                Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n

                Burmilla to rzadki przypadek rasy, w kt\u00f3rej uroda nie zosta\u0142a okupiona zdrowiem. Ma srebrzyst\u0105 sier\u015b\u0107 i obrysowane oczy po perskim przodku, ale nie ma jego skr\u00f3conego pyska ani obowi\u0105zku codziennego rozczesywania. Ma przywi\u0105zanie do cz\u0142owieka po burmie, ale nie jej temperamentu i gadatliwo\u015bci. Do tego jest cicha, \u0142agodna i doskonale znosi \u017cycie w mieszkaniu \u2014 pod warunkiem, \u017ce nie zostaje w nim sama na ca\u0142e dnie.<\/p>\n\n\n\n

                Ca\u0142a odpowiedzialno\u015b\u0107 w tej rasie przenosi si\u0119 na moment wyboru kociaka. Dwie mutacje \u2014 dominuj\u0105ca PKD1 z linii perskiej i recesywna WNK4 z linii burma\u0144skiej \u2014 maj\u0105 w\u0142asne, jednoznaczne testy DNA, wi\u0119c pytanie o wyniki obojga rodzic\u00f3w za\u0142atwia spraw\u0119 raz na zawsze. Do tego dochodzi polski kontekst prawny: koci\u0119 odbiera si\u0119 w domu hodowcy, nigdy na gie\u0142dzie ani \u201ew po\u0142owie drogi\u201d, a dokumentem, kt\u00f3ry cokolwiek znaczy, jest rodow\u00f3d z logo organizacji felinologicznej.<\/p>\n\n\n\n

                Je\u015bli te warunki s\u0105 spe\u0142nione, dostajesz kota, kt\u00f3ry przez kilkana\u015bcie lat b\u0119dzie chodzi\u0142 za tob\u0105 po mieszkaniu krok w krok, siada\u0142 obok, gdy tylko usi\u0105dziesz, i mrucza\u0142 g\u0142o\u015bniej, ni\u017c kiedykolwiek zamiauczy. Rasa, kt\u00f3ra zacz\u0119\u0142a si\u0119 od niezamkni\u0119tych drzwi, okaza\u0142a si\u0119 jedn\u0105 z najlepiej wywa\u017conych propozycji dla kogo\u015b, kto po prostu chce mie\u0107 w domu dobrego kota.<\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                Burmilla to elegancka kotka o jedwabistym, subtelnie \u201emglistym\u201d umaszczeniu, \u0142\u0105cz\u0105ca perski przepych futra z burmsk\u0105 towarzysko\u015bci\u0105. Doskonale odnajduje\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":11730,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4475],"tags":[4829,4934,4932],"moimportance":[],"class_list":["post-11718","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-cats-breeds-pl","tag-koty-z-wielkiej-brytanii","tag-lagodne-koty","tag-zielonookie-koty"],"views":21,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11718","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11718"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11718\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28335,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11718\/revisions\/28335"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11730"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11718"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11718"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11718"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=11718"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}