{"id":142847,"date":"2026-01-20T10:36:00","date_gmt":"2026-01-20T08:36:00","guid":{"rendered":"https:\/\/tvaryny.com\/?p=142847"},"modified":"2026-08-29T09:59:49","modified_gmt":"2026-08-29T06:59:49","slug":"moskiewski-strozujacy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/breed-moscow-watchdog","title":{"rendered":"Moskiewski str\u00f3\u017cuj\u0105cy"},"content":{"rendered":"\n

Moskiewski str\u00f3\u017cuj\u0105cy (Moscow Watchdog)<\/strong> nale\u017cy do nielicznych ras, o kt\u00f3rych wiadomo nie tylko to, \u201esk\u0105d mniej wi\u0119cej si\u0119 wzi\u0119\u0142y\u201d, lecz r\u00f3wnie\u017c kto je stworzy\u0142, na czyj rozkaz i pod jakie za\u0142o\u017cenia techniczne. Jest to zarodowa rasa s\u0142u\u017cbowa, wyhodowana w hodowli \u201eCzerwona Gwiazda\u201d przy Centralnej Szkole Kynologii Wojskowej, a dokumentacja tej selekcji \u2014 opisy pierwszych miot\u00f3w, pomiary pierwszych reproduktor\u00f3w, pi\u0119\u0107 redakcji wzorca \u2014 zachowa\u0142a si\u0119 i zosta\u0142a opublikowana. Opieramy si\u0119 tutaj w\u0142a\u015bnie na niej, a nie na klubowych opowie\u015bciach. Wi\u0119cej o psach i innych zwierz\u0119tach przeczytasz na Tvaryny<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Historia powstania rasy<\/h2>\n\n\n\n
\"Moskiewski<\/figure>\n\n\n\n

Po drugiej wojnie \u015bwiatowej pog\u0142owie ps\u00f3w s\u0142u\u017cbowych w ZSRR by\u0142o praktycznie stracone. Rozkazem Ministerstwa Obrony ZSRR odbudow\u0119 liczebno\u015bci i zaspokojenie potrzeb gospodarki narodowej powierzono Centralnej Szkole Kynologii Wojskowej \u201eCzerwona Gwiazda\u201d, kt\u00f3ra stacjonowa\u0142a w\u00f3wczas pod Moskw\u0105, w Wieszniakach ko\u0142o Nowogirejewa (dzi\u015b jest to ju\u017c teren miasta). Pod koniec lat czterdziestych ruszy\u0142y w hodowli krzy\u017cowania mi\u0119dzyrasowe \u2014 z tych ras, kt\u00f3re akurat by\u0142y pod r\u0119k\u0105 i nadawa\u0142y si\u0119 do zadania.<\/p>\n\n\n\n

Wyb\u00f3r \u201etego, co by\u0142o\u201d, wynika\u0142 z konieczno\u015bci. Rasy wywiezione po wojnie z Niemiec reprezentowa\u0142y pojedyncze osobniki: bernardyn i nowofundland, rottweiler czy sznaucer olbrzym uchodzi\u0142y wtedy za egzotyk\u0119. Obok nich pracowa\u0142y owczarek niemiecki i owczarek kaukaski<\/a>, chart rosyjski oraz go\u0144czy rosyjski pstry (ros. \u201erusskaja piegaja gonczaja\u201d). Z tego w\u0142a\u015bnie niejednorodnego i nielicznego materia\u0142u trzeba by\u0142o zbudowa\u0107 od razu kilka ras.<\/p>\n\n\n\n

Kto wykonywa\u0142 t\u0119 prac\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pracami kierowali profesor biologii N. A. Iljin oraz dow\u00f3dca Centralnej Szko\u0142y Kynologii Wojskowej \u201eCzerwona Gwiazda\u201d, genera\u0142 major G. P. Miedwiediew; samym krzy\u017cowaniem i doborem reproduktor\u00f3w zajmowa\u0142 si\u0119 kierownik hodowli zarodowej, Niko\u0142aj Iwanowicz Bortnikow. Kynologiem szko\u0142y by\u0142 w tych latach Aleksandr Paw\u0142owicz Mazower, ekspert kategorii og\u00f3lnozwi\u0105zkowej, kt\u00f3rego opisy ps\u00f3w z lat 1955\u20131956 zachowa\u0142y si\u0119 do dzi\u015b i pozwalaj\u0105 dos\u0142ownie zobaczy\u0107, jak wygl\u0105da\u0142o pierwsze pog\u0142owie.<\/p>\n\n\n\n

Metoda, kt\u00f3r\u0105 wyprowadzano ras\u0119, nosi\u0142a nazw\u0119 z\u0142o\u017conego krzy\u017cowania odtwarzaj\u0105cego \u2014 \u201ez\u0142o\u017conego\u201d dlatego, \u017ce bra\u0142y w nim udzia\u0142 wi\u0119cej ni\u017c dwie rasy. Za\u0142o\u017cenia techniczne sformu\u0142owano sucho i konkretnie: du\u017cy, mocny pies grubego typu, ruchliwy, o cechach wartowniczych i str\u00f3\u017cuj\u0105cych, dobrze poddaj\u0105cy si\u0119 szkoleniu i niewymagaj\u0105cy w utrzymaniu. Cechy te mia\u0142y si\u0119 trwale przekazywa\u0107 potomstwu \u2014 chodzi\u0142o zatem nie o kilka udanych ps\u00f3w, lecz o ras\u0119 zdoln\u0105 odtwarza\u0107 sam\u0105 siebie.<\/p>\n\n\n\n

Pierwszy miot i pierwsza wystawa<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 1950 roku hodowla pokaza\u0142a na 14. Moskiewskiej Miejskiej Wystawie-Przegl\u0105dzie Ps\u00f3w S\u0142u\u017cbowych sze\u015bcioro rodze\u0144stwa z jednego miotu, urodzonego 12 lipca 1949 roku \u2014 pi\u0119\u0107 ps\u00f3w i jedn\u0105 suk\u0119: D\u017coja, Dona, Dukata, Despota, Diwnego i Dida. Ich rodzic\u00f3w wymieniono wprost: bernardyn Barri i owczarek kaukaski Asza. Par\u0105 wyj\u015bciow\u0105, od kt\u00f3rej zacz\u0119\u0142a si\u0119 rasa, by\u0142 wi\u0119c bernardyn \u00d7 owczarek kaukaski, a w opisach eksperckich te szczeni\u0119ta nosz\u0105 jeszcze miano miesza\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Opisy z 1950 roku czyta si\u0119 jak protok\u00f3\u0142 pr\u00f3b in\u017cynieryjnych. U D\u017coja odnotowano mocny korpus i grub\u0105 ko\u015b\u0107, ale \u201eostro zarysowan\u0105 lu\u017an\u0105 warg\u0119\u201d oraz wyprostowane k\u0105ty ko\u0144czyn tylnych; u Diwnego \u2014 sk\u0142onno\u015b\u0107 do lu\u017anej konstytucji, jasne oko i mi\u0119kki grzbiet; u Despota \u2014 francuskie postawienie przednich n\u00f3g i niemal ca\u0142kiem wyprostowane k\u0105ty tylnych przy kr\u00f3tkim podudziu. To nie s\u0105 teksty reklamowe: wady spisywano po to, \u017ceby uwzgl\u0119dnia\u0107 je potem przy doborze par. W\u0142a\u015bnie dlatego typ wyr\u00f3wna\u0142 si\u0119 w ci\u0105gu kilku pokole\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Czego nie m\u00f3wi kr\u00f3tka formu\u0142a rasy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Obowi\u0105zuj\u0105cy wzorzec opisuje pochodzenie trzema rasami: owczarek kaukaski, bernardyn, go\u0144czy rosyjski pstry. Rodowody publikowane przez Krajowy Klub Rasy pokazuj\u0105 obraz bardziej z\u0142o\u017cony. Miesza\u0144ce bernardyna z go\u0144czym rosyjskim pstrym krzy\u017cowano z owczarkami wschodnioeuropejskimi, a ich potomstwo \u2014 z owczarkami kaukaskimi; taki rodow\u00f3d ma cho\u0107by suka Kara urodzona w 1959 roku. W\u015br\u00f3d reproduktor\u00f3w trafia si\u0119 te\u017c suka Karabaszka, mieszaniec owczarka kaukaskiego z nowofundlandem; po niej w 1951 roku urodzi\u0142 si\u0119 pies Fars (ojcem by\u0142 ten sam bernardyn Barri). Kr\u00f3tka formu\u0142a \u201ebernardyn + kaukaz + go\u0144czy\u201d jest zatem podsumowaniem, a nie pe\u0142n\u0105 list\u0105 tego, co wp\u0142yn\u0119\u0142o do rasy.<\/p>\n\n\n\n

Jest jeszcze szczeg\u00f3\u0142, o kt\u00f3rym zwykle si\u0119 nie pisze. Materia\u0142u zarodowego brakowa\u0142o, a \u201eCzerwona Gwiazda\u201d prowadzi\u0142a r\u00f3wnolegle kilka ras \u2014 moskiewskiego str\u00f3\u017cuj\u0105cego, czarnego teriera rosyjskiego, moskiewskiego nowofundlanda i doga moskiewskiego \u2014 dlatego kynolodzy \u015bwiadomie stosowali bliski inbred na konkretnego reproduktora, poprzez potomstwo pierwszej i drugiej generacji. By\u0142o to narz\u0119dzie utrwalania typu i zadzia\u0142a\u0142o; o jego cenie mowa w rozdziale o zdrowiu.<\/p>\n\n\n\n

Poszukiwanie sylwetki: kopiowanie, z kt\u00f3rego zrezygnowano<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przez kilka lat kynolodzy nie potrafili rozstrzygn\u0105\u0107, jak\u0105 sylwetk\u0119 nada\u0107 nowej rasie, \u017ceby nie odczytywano jej ani jako bernardyna, ani jako kaukaza. W trakcie tych poszukiwa\u0144 psom kopiowano ogony i uszy. Z praktyki tej zrezygnowano: wygl\u0105d rasowy ustali\u0142 si\u0119 z uszami wisz\u0105cymi i d\u0142ugim, r\u00f3wnomiernie ow\u0142osionym ogonem \u2014 i takie w\u0142a\u015bnie utrwali\u0142y je wszystkie p\u00f3\u017aniejsze redakcje wzorca.<\/p>\n\n\n\n

Ors\u0142an \u2014 protoplasta rasy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 1960 roku skojarzono psa Wepchij\u0119 (owczarek kaukaski) z suk\u0105 Tutti (bernardyn). Z tej pary 1 grudnia 1960 roku urodzi\u0142 si\u0119 Ors\u0142an \u2014 przysz\u0142y czempion rasy, czempion wystawy WDNCh ZSRR z 1967 roku, pies klasy \u201eElita\u201d (klas\u0119 t\u0119 przyznawano za potomstwo doskona\u0142e pod wzgl\u0119dem eksterieru i cech s\u0142u\u017cbowych). To w\u0142a\u015bnie Ors\u0142ana wzorzec nazywa protoplast\u0105 rasy. Jego opis z 1968 roku, sporz\u0105dzony na 32. Moskiewskiej Wystawie Miejskiej przez s\u0119dzi\u0119 kategorii republika\u0144skiej Anett\u0119 Jakowlewn\u0119 Archangielsk\u0105, gdy pies mia\u0142 prawie osiem lat, notuje rasow\u0105 g\u0142ow\u0119 o doskona\u0142ym przej\u015bciu od czo\u0142a do kufy, ciemne oczy, g\u0142\u0119bok\u0105 i szerok\u0105 klatk\u0119 piersiow\u0105, prawid\u0142owe k\u0105ty ko\u0144czyn \u2014 a zarazem, uczciwie: \u201eruchy nieco zwi\u0105zane, wyra\u017anie si\u0119 starzeje\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Najbardziej znanym synem Ors\u0142ana zosta\u0142 Dik; obok niego wymienia si\u0119 Murata, D\u017ceka-D\u017cena\u0142a, Ma\u0142ysza i Ikara. Krajowy Klub Rasy deklaruje, \u017ce uda\u0142o mu si\u0119 odtworzy\u0107 i zachowa\u0107 linie Dika, Murata, Ma\u0142ysza oraz Ikara, a grupy genealogiczne w Rosji nadal prowadzi si\u0119 przez ich potomk\u00f3w. Dla rasy o tak w\u0105skiej podstawie ma to znaczenie praktyczne: im wi\u0119cej \u017cywych linii, tym mniej wymuszonych kojarze\u0144 bliskich krewnych.<\/p>\n\n\n\n

Pi\u0119\u0107 wzorc\u00f3w w p\u00f3\u0142 wieku: co si\u0119 zmienia\u0142o<\/h2>\n\n\n\n

Moskiewski str\u00f3\u017cuj\u0105cy to rzadki przypadek, w kt\u00f3rym mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 kolejne redakcje wzorca i zobaczy\u0107, dok\u0105d rasa zmierza\u0142a. Pierwszy opublikowany opis ukaza\u0142 si\u0119 w 1958 roku w katalogu 22. Moskiewskiej Miejskiej Wystawy Ps\u00f3w S\u0142u\u017cbowych (24\u201326 maja 1958 r.) \u2014 wtedy jeszcze jako opis grupy rasowej. Dalej: rok 1985 \u2014 grupa rasowa uzyskuje status rasy i zostaje opublikowany nowy wzorzec; 17 kwietnia 1992 roku obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 w\u00f3wczas redakcj\u0119 zatwierdza Federacja S\u0142u\u017cbowej Kynologii Rosji; w 1997 roku redakcj\u0119 z niewielkimi zmianami i uzupe\u0142nieniami zatwierdza RKF, a przyjmuje j\u0105 Departament Hodowli Zwierz\u0105t i Spraw Zarodowych rosyjskiego ministerstwa rolnictwa; redakcja obowi\u0105zuj\u0105ca nosi dat\u0119 publikacji 23 kwietnia 2008 roku.<\/p>\n\n\n\n

Rasa fizycznie uros\u0142a<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wzorzec z 1958 roku wymaga\u0142 od ps\u00f3w wysoko\u015bci w k\u0142\u0119bie nie mniejszej ni\u017c 66 cm, a od suk \u2014 nie mniejszej ni\u017c 63 cm. Obowi\u0105zuj\u0105ca redakcja podnosi t\u0119 doln\u0105 granic\u0119 do 68 cm u ps\u00f3w i 66 cm u suk, wysoko\u015b\u0107 po\u017c\u0105dan\u0105 ustala za\u015b na 77\u201378 cm u ps\u00f3w i 72\u201373 cm u suk, przy czym g\u00f3rnej granicy wzrostu nie ma w og\u00f3le. Pomiary rzeczywistych reproduktor\u00f3w z po\u0142owy lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych pokazuj\u0105 punkt wyj\u015bcia: pies Chim \u2014 73 cm i 54,7 kg, pies Cheder \u2014 68 cm i 44 kg, suka Churma \u2014 68 cm i 50,5 kg, pies Arik \u2014 72 cm i 50,6 kg. Przez p\u00f3\u0142 wieku rasa zyska\u0142a wi\u0119c mniej wi\u0119cej pi\u0119\u0107 centymetr\u00f3w wysoko\u015bci po\u017c\u0105danej i wyra\u017anie przybra\u0142a na masie.<\/p>\n\n\n\n

Formu\u0142a pochodzenia te\u017c si\u0119 zmieni\u0142a<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wzorzec z 1958 roku opisuje pochodzenie prosto: grup\u0119 rasow\u0105 wyprowadzono z krzy\u017cowania bernardyn\u00f3w z owczarkami kaukaskimi, a nast\u0119pnie z kojarzenia miesza\u0144c\u00f3w \u201ew sobie\u201d, przy starannym doborze na typ i u\u017cytkowo\u015b\u0107. Go\u0144czego rosyjskiego pstrego w tym tek\u015bcie nie ma \u2014 pojawia si\u0119 on w sformu\u0142owaniach p\u00f3\u017aniejszych redakcji. To nie sprzeczno\u015b\u0107, lecz normalna historia dokumentu: w 1958 roku zapisano to, co uznano za najwa\u017cniejsze, a formu\u0142\u0119 doprecyzowano p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n

Wilcze pazury: serial na pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W tek\u015bcie wzorca z 1958 roku, w akapicie o \u0142apach, widnieje adnotacja, \u017ce zdanie \u201edopuszcza si\u0119 wilcze pazury\u201d skre\u015bli\u0142 A. P. Mazower. Wzorzec z 1992 roku wymaga ju\u017c wprost ich usuwania. Obowi\u0105zuj\u0105ca redakcja idzie dalej: obecno\u015b\u0107 wilczych pazur\u00f3w to wada dyskwalifikuj\u0105ca. Jedna linijka, wykre\u015blona w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, po p\u00f3\u0142 wieku sta\u0142a si\u0119 podstaw\u0105 do pozostawienia psa na ringu bez oceny.<\/p>\n\n\n\n

Wygl\u0105d i wzorzec rasy<\/h2>\n\n\n\n
\"Moskiewski<\/figure>\n\n\n\n

Obowi\u0105zuj\u0105cy wzorzec opisuje moskiewskiego str\u00f3\u017cuj\u0105cego jako psa o harmonijnej budowie, grubego mocnego typu, du\u017cego wzrostu, szerokiego, o nieco wyd\u0142u\u017conym korpusie i dobrze rozwini\u0119tej, obfitej muskulaturze \u2014 aktywnego i ruchliwego. Dymorfizm p\u0142ciowy zaznacza si\u0119 wyrazi\u015bcie: psy s\u0105 masywniejsze i bardziej m\u0119skie od suk. Istotne jest przy tym, \u017ce wzorzec nie poprzestaje na przymiotnikach, lecz podaje proporcje w liczbach.<\/p>\n\n\n\n

Proporcje, kt\u00f3re s\u0119dzia ma sprawdzi\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Stosunek d\u0142ugo\u015bci korpusu do wysoko\u015bci w k\u0142\u0119bie wynosi 104\u2013105 % u ps\u00f3w i 106\u2013108 % u suk (suki s\u0105 nieco bardziej wyd\u0142u\u017cone i to norma). G\u0142\u0119boko\u015b\u0107 klatki piersiowej \u2014 50\u201352 % wysoko\u015bci w k\u0142\u0119bie. D\u0142ugo\u015b\u0107 kufy \u2014 34\u201337 % d\u0142ugo\u015bci g\u0142owy. Wysoko\u015b\u0107 w \u0142okciu \u2014 50\u201352 % wysoko\u015bci w k\u0142\u0119bie. Ta ostatnia liczba zas\u0142uguje na osobn\u0105 uwag\u0119: oznacza, \u017ce pies nie ma by\u0107 ani \u201ena szczud\u0142ach\u201d, ani przysadzisty \u2014 mniej wi\u0119cej po\u0142owa wzrostu przypada na ko\u0144czyn\u0119 do \u0142okcia.<\/p>\n\n\n\n

G\u0142owa i kufa<\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u0142owa jest masywna, szeroka i g\u0142\u0119boka w partii m\u00f3zgoczaszki, z szerokim, lekko wypuk\u0142ym czo\u0142em i p\u0142ytk\u0105 bruzd\u0105 czo\u0142ow\u0105. Przej\u015bcie od czo\u0142a do kufy jest kr\u00f3tkie, dobrze zaznaczone i do\u015b\u0107 g\u0142\u0119bokie. Kufa nieco kr\u00f3tsza od m\u00f3zgoczaszki, szeroka, t\u0119po zako\u0144czona, g\u0142\u0119boka, dobrze wype\u0142niona pod oczami; linie czo\u0142a i kufy biegn\u0105 r\u00f3wnolegle. Wargi s\u0105 grube, mi\u0119siste, czarne \u2014 i tu wzorzec wyznacza wa\u017cn\u0105 granic\u0119: przy zamkni\u0119tym pysku zakrywaj\u0105 one ca\u0142kowicie \u017cuchw\u0119, ale nie tworz\u0105 fafli ani obwis\u0142o\u015bci<\/em>. To bariera postawiona wprost przeciwko bernardyniej lu\u017ano\u015bci: warga uk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 w \u201ekiesze\u0144\u201d jest wad\u0105, po kt\u00f3rej ocena nie przekracza \u201edobrej\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Uz\u0119bienie jest pe\u0142ne \u2014 42 z\u0119by, zgryz no\u017cycowy, siekacze u nasady w jednej linii. Znajdziemy tu ust\u0119pstwo typowe dla rasy u\u017cytkowej: z\u0142amane albo wybite siekacze i k\u0142y, o ile nie przeszkadzaj\u0105 w ocenie zgryzu, nie wp\u0142ywaj\u0105 na ocen\u0119 psa. Natomiast braki w uz\u0119bieniu \u2014 cho\u0107by jeden brakuj\u0105cy z\u0105b \u2014 dyskwalifikuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Oczy i powieki \u2014 miejsce obserwowane najuwa\u017cniej<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Oczy s\u0105 niewielkie, ciemne, okr\u0105g\u0142e, g\u0142\u0119boko, szeroko i prosto osadzone, wyraz spokojny i pewny. Powieki \u2014 czarne, przylegaj\u0105ce, umiarkowanie suche. Sformu\u0142owanie \u201eumiarkowanie suche\u201d nie ma nic wsp\u00f3lnego z kosmetyk\u0105. W\u015br\u00f3d wad powa\u017cnych figuruj\u0105 \u201elu\u017ane powieki\u201d i \u201esilnie rozwini\u0119te trzecie powieki\u201d, a w\u015br\u00f3d dyskwalifikuj\u0105cych \u2014 powieki br\u0105zowe. Wzorzec z 1992 roku zawiera\u0142 to samo wymaganie (\u201epowieki czarne, suche\u201d) i t\u0119 sam\u0105 wad\u0119; wzorzec z 1958 roku ujmowa\u0142 rzecz jeszcze kr\u00f3cej: \u201ePowieki napi\u0119te\u201d. Przez ca\u0142\u0105 histori\u0119 rasy na celowniku trzyma si\u0119 wi\u0119c jedna i ta sama wada konstrukcyjna \u2014 dlaczego, wida\u0107 w rozdziale o zdrowiu.<\/p>\n\n\n\n

Sier\u015b\u0107 i umaszczenie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sier\u015b\u0107 jest zbita, d\u0142uga, g\u0119sta, z dobrze rozwini\u0119tym podszerstkiem; w\u0142os okrywowy prosty. Na g\u0142owie i przedniej stronie ko\u0144czyn bywa kr\u00f3tszy. W\u0142os ozdobny rozwija si\u0119 silniej u ps\u00f3w i tworzy \u201egrzyw\u0119\u201d na szyi oraz \u201epi\u00f3ra\u201d na tylnej stronie ko\u0144czyn przednich i tylnych; ogon ow\u0142osiony jest r\u00f3wnomiernie. Lekk\u0105 fal\u0119 dopuszcza si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na l\u0119d\u017awiach, zadzie i udach \u2014 i nigdzie indziej. W\u0142os kr\u0119cony oraz sier\u015b\u0107 bardzo kr\u00f3tka, pozbawiona w\u0142osa ozdobnego, to wady powa\u017cne.<\/p>\n\n\n\n

Umaszczenie \u2014 rude \u0142aciate, plamiste: bia\u0142e t\u0142o z \u0142atami rudymi, rudo-czarnymi, czarno-rudymi i sobolowymi; obecno\u015b\u0107 odcienia rudego jest obowi\u0105zkowa. Obowi\u0105zkowe s\u0105 r\u00f3wnie\u017c bia\u0142a pier\u015b, ko\u0144czyny przednie do \u0142okcia i tylne do podudzia oraz koniec ogona. Preferuje si\u0119 nakrapianie na bia\u0142ym tle, ciemne \u201eokulary\u201d i czer\u0144 na uszach. Za idea\u0142 wzorzec uznaje ciemn\u0105 g\u0142ow\u0119 \u2014 dzi\u0119ki czarnej masce, czarnym \u201eokularom\u201d i uszom \u2014 w kontra\u015bcie z ja\u015bniejszym korpusem i rudawymi \u0142atami, oddzielonymi od bieli wyrazistymi sobolowymi obw\u00f3dkami.<\/p>\n\n\n\n

Komentarz Krajowego Klubu Rasy do rozdzia\u0142u o umaszczeniu, opracowany przy udziale doktor nauk biologicznych M. N. Sockiej, rozk\u0142ada to na genetyk\u0119. Za \u0142aciato\u015b\u0107 odpowiadaj\u0105 recesywne geny ss<\/em>; za barw\u0119 plam pigmentowanych \u2014 geny ay<\/sup>ay<\/sup><\/em> (szereg sobolowy, od odcieni rudych po jaskrawoczerwony z przyczernieniem); za nakrapianie \u2014 dominuj\u0105cy gen T<\/em>. Powierzchnia bia\u0142ych partii nie powinna by\u0107 mniejsza ni\u017c 30 % ani wi\u0119ksza ni\u017c 85 % \u2014 w dziesi\u0119ciostopniowej skali ekspresji \u0142aciato\u015bci R. Robinsona (1982) po\u017c\u0105dany dla rasy zakres to 3\u20137 punkt\u00f3w, ale pod bezwzgl\u0119dnym warunkiem zabarwionej g\u0142owy i kufy. Osobno zaznaczono, \u017ce \u201e\u0142aciato\u015b\u0107 irlandzka\u201d \u2014 niewielkie bia\u0142e odmiany na tle pigmentowanym \u2014 wzorcowi moskiewskiego str\u00f3\u017cuj\u0105cego nie<\/strong> odpowiada.<\/p>\n\n\n\n

O \u201eokularach\u201d warto powiedzie\u0107 osobno, bo to ten element umaszczenia, kt\u00f3ry czyni ras\u0119 rozpoznawaln\u0105. Ostra asymetria \u201eokular\u00f3w\u201d, \u201eokulary\u201d bez czarnej obw\u00f3dki, brak \u201eokular\u00f3w\u201d albo jednostronny \u201emonokl\u201d, \u201eokulary\u201d niezakrywaj\u0105ce wewn\u0119trznego k\u0105ta oka \u2014 wszystko to s\u0105 wady, po kt\u00f3rych ocena nie przekracza \u201edobrej\u201d. Komentarz klubowy t\u0142umaczy t\u0119 logik\u0119: ostra asymetria \u201eokular\u00f3w\u201d dziedziczy si\u0119 wyra\u017anie, dlatego trafi\u0142a mi\u0119dzy wady. Nakrapianie na bia\u0142ym tle nabiera z wiekiem wyrazisto\u015bci: u szczeniaka bywa ledwie widoczne, a oko\u0142o drugiego roku \u017cycia staje si\u0119 jaskrawe i ostre.<\/p>\n\n\n\n

Kolejny praktyczny skutek ras wyj\u015bciowych: na ringach wci\u0105\u017c pojawiaj\u0105 si\u0119 psy kr\u00f3tkow\u0142ose, o nierozwini\u0119tym w\u0142osie ozdobnym \u2014 nosz\u0105 one w genotypie cechy kr\u00f3tkow\u0142osych bernardyn\u00f3w i kr\u00f3tkow\u0142osych owczark\u00f3w kaukaskich. W\u0142os kr\u00f3tki dominuje nad d\u0142ugim, dlatego klub wymaga, \u017ceby t\u0119 wad\u0119 obowi\u0105zkowo odnotowywa\u0107 w opisach: wp\u0142ywa ona wprost na dob\u00f3r hodowlany. Pe\u0142na okrywa w\u0142osowa kszta\u0142tuje si\u0119 do 1\u20131,5 roku, po drugim pe\u0142nym linieniu.<\/p>\n\n\n\n

Parametr (obowi\u0105zuj\u0105cy wzorzec)<\/th>Psy<\/th>Suki<\/th><\/tr><\/thead>
Minimalna wysoko\u015b\u0107 w k\u0142\u0119bie<\/td>68 cm<\/td>66 cm<\/td><\/tr>
Po\u017c\u0105dana wysoko\u015b\u0107 w k\u0142\u0119bie<\/td>77\u201378 cm<\/td>72\u201373 cm<\/td><\/tr>
G\u00f3rna granica wzrostu<\/td>brak<\/td>brak<\/td><\/tr>
Waga<\/td>od 55 kg<\/td>od 45 kg<\/td><\/tr>
Wska\u017anik formatu (korpus\/wzrost)<\/td>104\u2013105 %<\/td>106\u2013108 %<\/td><\/tr>
G\u0142\u0119boko\u015b\u0107 klatki wzgl\u0119dem wzrostu<\/td>50\u201352 %<\/td>50\u201352 %<\/td><\/tr>
Typ sier\u015bci<\/td>D\u0142uga, g\u0119sta, z rozwini\u0119tym podszerstkiem<\/td>D\u0142uga, g\u0119sta, z rozwini\u0119tym podszerstkiem<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Wady dyskwalifikuj\u0105ce obowi\u0105zuj\u0105cej redakcji warto zna\u0107 jeszcze przed kupnem szczeniaka: l\u0119kliwo\u015b\u0107 albo nadmierna pobudliwo\u015b\u0107; jakiekolwiek odst\u0119pstwo od zgryzu no\u017cycowego; braki w uz\u0119bieniu; skrzywienie szcz\u0119ki; br\u0105zowe powieki i nos; oczy niebieskie lub zielone oraz r\u00f3\u017cnooczno\u015b\u0107; obecno\u015b\u0107 wilczych pazur\u00f3w; niezbalansowane ruchy; inoch\u00f3d; psy w typie suki; wn\u0119trostwo pe\u0142ne i jednostronne. Psy chore, okaleczone i po urazach pozostaj\u0105 bez oceny.<\/p>\n\n\n\n

Status uznania: co jest, a czego nie ma<\/h2>\n\n\n\n

To ta cz\u0119\u015b\u0107, w kt\u00f3rej rasie przypisuje si\u0119 najcz\u0119\u015bciej wi\u0119cej, ni\u017c faktycznie jest. Dlatego po kolei.<\/p>\n\n\n\n

Co jest.<\/strong> Moskiewski str\u00f3\u017cuj\u0105cy jest uznan\u0105 ras\u0105 narodow\u0105 w systemie Rosyjskiej Federacji Kynologicznej (RKF). Obowi\u0105zuj\u0105cy wzorzec z dat\u0105 publikacji 23.04.2008 opublikowa\u0142a RKF w dziale wzorc\u00f3w drugiej grupy; jego przyj\u0119cie przez Departament Hodowli Zwierz\u0105t i Spraw Zarodowych w\u0142a\u015bciwego ministerstwa odnotowano w samym tek\u015bcie wzorca. Rasa ma Krajowy Klub Rasy, wystawy monograficzne, system tytu\u0142\u00f3w oraz linie hodowlane wywodzone od Ors\u0142ana.<\/p>\n\n\n\n

Czego nie ma.<\/strong> W nomenklaturze Mi\u0119dzynarodowej Federacji Kynologicznej (FCI) rasy nie ma. Lista ras FCI na liter\u0119 M nie zawiera ani \u201eMoscow Watchdog\u201d, ani \u201eMoskovskaya Storozhevaya\u201d; nie figuruje ona r\u00f3wnie\u017c w\u015br\u00f3d ras uznanych wst\u0119pnie, na zasadzie tymczasowej. Praktyczny skutek jest prosty: na wystawach FCI rasa nie mo\u017ce zdobywa\u0107 CACIB-\u00f3w ani tytu\u0142\u00f3w mi\u0119dzynarodowych jako rasa uznana, a rodowody RKF nie maj\u0105 statusu rodowod\u00f3w rasy uznanej przez FCI.<\/p>\n\n\n\n

Szczeg\u00f3\u0142 najbardziej wymowny.<\/strong> Krajowy Klub Rasy publikuje osobnym dokumentem \u201ewzorzec skierowany do FCI\u201d \u2014 angloj\u0119zyczn\u0105 wersj\u0119 w formacie FCI, w przek\u0142adzie O. Szebarowej pod redakcj\u0105 J. Jerusalimskiego. W nag\u0142\u00f3wku tego dokumentu widnieje \u201eFCI-Standard Nr.: 000\u201d oraz \u201eDATE OF PUBLICATION OF THE OFFICIAL VALID STANDARD: 00.00.0000\u201d. Wniosek sporz\u0105dzono zatem wed\u0142ug mi\u0119dzynarodowego szablonu, a numer wzorca pozostaje w nim pustym miejscem. To najdok\u0142adniejsza odpowied\u017a na pytanie o uznanie: dokument z\u0142o\u017cono, numeru nie ma.<\/p>\n\n\n\n

Jest jeszcze subtelno\u015b\u0107, kt\u00f3ra wprowadza czytelnik\u00f3w w b\u0142\u0105d: w samym rosyjskim tek\u015bcie wzorca stoi linijka \u201eKlasyfikacja FCI: Grupa 2, Sekcja 2.2 Molosy, bez pr\u00f3b pracy\u201d. To klasyfikacja, kt\u00f3r\u0105 autorzy wzorca zaproponowali<\/em> dla rasy we wniosku, a nie zapis w rejestrze FCI. Je\u015bli spotkasz zdanie \u201erasa nale\u017cy do 2. grupy FCI\u201d, pochodzi ono w\u0142a\u015bnie st\u0105d \u2014 z tekstu wniosku, nie z nomenklatury.<\/p>\n\n\n\n

Na komentarz zas\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c sformu\u0142owanie \u201ebez pr\u00f3b pracy\u201d. Oznacza ono, \u017ce do tytu\u0142\u00f3w wystawowych egzamin u\u017cytkowy nie jest wymagany \u2014 dla rasy str\u00f3\u017cuj\u0105cej to zauwa\u017calny rozziew mi\u0119dzy przeznaczeniem a tym, co faktycznie sprawdza si\u0119 na ringu. Klasa u\u017cytkowa na wystawach RKF istnieje, lecz zapis do niej jest dobrowolny: \u017ceby si\u0119 do niej dosta\u0107, potrzebne s\u0105 certyfikaty cech u\u017cytkowych jednolitego wzoru, uznawane przez RKF (pos\u0142usze\u0144stwo og\u00f3lne wraz z obron\u0105 albo s\u0142u\u017cba wartownicza).<\/p>\n\n\n\n

Charakter i temperament: wi\u0119cej ni\u017c tylko str\u00f3\u017c<\/h2>\n\n\n\n
\"Moskiewski<\/figure>\n\n\n\n

Wzorzec opisuje zachowanie rasy zaskakuj\u0105co szczeg\u00f3\u0142owo \u2014 dok\u0142adniej, ni\u017c robi\u0105 to wzorce wielu ras str\u00f3\u017cuj\u0105cych. Pies ma by\u0107 pos\u0142uszny, pewny siebie, zr\u00f3wnowa\u017cony, \u201einteligentny w\u015br\u00f3d ps\u00f3w wartowniczych\u201d, o wyra\u017anie zaznaczonym instynkcie str\u00f3\u017cuj\u0105cym, samodzielny i kontaktowy, bezgranicznie oddany w\u0142a\u015bcicielowi oraz ca\u0142ej rodzinie, niewykazuj\u0105cy agresji bez powodu. Ka\u017cde s\u0142owo jest tu obci\u0105\u017cone znaczeniem: \u201esamodzielny\u201d to nie komplement, tylko ostrze\u017cenie, a \u201eniewykazuj\u0105cy agresji bez powodu\u201d wyznacza poprzeczk\u0119, poni\u017cej kt\u00f3rej psu zej\u015b\u0107 nie wolno.<\/p>\n\n\n\n

Po bernardynie rasa odziedziczy\u0142a zr\u00f3wnowa\u017cenie i brak bezpodstawnej agresji, po owczarku kaukaskim \u2014 nieufno\u015b\u0107 wobec obcych i b\u0142yskawiczn\u0105 reakcj\u0119 na zagro\u017cenie. W praktyce wygl\u0105da to tak, \u017ce moskiewski str\u00f3\u017cuj\u0105cy nie szczeka na ka\u017cdego przechodnia za p\u0142otem. Ocenia sytuacj\u0119 i reaguje wtedy, gdy granica zostaje przekroczona.<\/p>\n\n\n\n