{"id":19877,"date":"2014-10-13T00:00:00","date_gmt":"2014-10-12T21:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/tvaryny.com\/?p=19877"},"modified":"2026-09-02T19:41:56","modified_gmt":"2026-09-02T16:41:56","slug":"podenco-canario","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/breed-podenco-canario","title":{"rendered":"Podenco Canario"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Podenco Canario<\/strong>, czyli <strong>kanaryjski pies my\u015bliwski<\/strong>, to elegantny i wyj\u0105tkowo wytrzyma\u0142y pies \u0142owiecki z Wysp Kanaryjskich. Wzorzec FCI nr 329 opisuje psa \u015bredniej wielko\u015bci, \u201enieco wyd\u0142u\u017conego&#8221;, smuk\u0142ego, lekkiego i niezwykle odpornego, u kt\u00f3rego skurcze mi\u0119\u015bni prze\u015bwituj\u0105 przez sk\u00f3r\u0119, a brak warstwy t\u0142uszczu sprawia, \u017ce wida\u0107 \u017cebra, kr\u0119gos\u0142up i ko\u015bci biodrowe. Jego robot\u0105 jest kr\u00f3lik: w ska\u0142ach, w kamiennych murkach, w tunelach wulkanicznych i w cierniowych zaro\u015blach. Wzorzec m\u00f3wi wprost, \u017ce to <strong>przede wszystkim pies tropi\u0105cy<\/strong>, kt\u00f3ry w czasie pracy w\u0119chem nie mo\u017ce ani szczeka\u0107, ani chwyta\u0107 zwierzyny. W odr\u00f3\u017cnieniu od chart\u00f3w w \u015bcis\u0142ym sensie podenco nie poluje samym wzrokiem: wzorzec przypisuje mu w tym samym zdaniu \u201eniezwyk\u0142y w\u0119ch, a tak\u017ce wzrok i s\u0142uch&#8221;. Inne rasy my\u015bliwskie znajdziesz w naszym katalogu na <a href=\"https:\/\/tvaryny.com\/pl\">Tvaryny<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Podenco Canario w skr\u00f3cie<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/gallery-141460.jpg\" alt=\"Podenco Canario\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Pochodzenie<\/strong><\/td><td>Hiszpania (Wyspy Kanaryjskie)<\/td><\/tr><tr><td><strong>Wzorzec<\/strong><\/td><td>FCI nr 329; j\u0119zykiem urz\u0119dowym wzorca, rozstrzygaj\u0105cym w razie w\u0105tpliwo\u015bci, jest hiszpa\u0144ski<\/td><\/tr><tr><td><strong>Uznanie FCI<\/strong><\/td><td>uznanie ostateczne 24.06.1987; obowi\u0105zuj\u0105ce wydanie t\u0142umacze\u0144 opublikowano 03.11.1999<\/td><\/tr><tr><td><strong>Grupa FCI<\/strong><\/td><td>Grupa 5 (szpice i psy pierwotne), sekcja 7 (psy pierwotne \u2014 my\u015bliwskie), bez pr\u00f3by pracy<\/td><\/tr><tr><td><strong>Wysoko\u015b\u0107 w k\u0142\u0119bie<\/strong><\/td><td>psy 55\u201364 cm; suki 53\u201360 cm. Wzorzec osobno dopuszcza odchylenia o 2 cm powy\u017cej maksimum i o 2 cm poni\u017cej minimum<\/td><\/tr><tr><td><strong>Waga<\/strong><\/td><td>wzorzec FCI w og\u00f3le nie podaje wagi; literatura podr\u0119cznikowa wymienia oko\u0142o 20\u201325 kg<\/td><\/tr><tr><td><strong>D\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia<\/strong><\/td><td>podr\u0119czniki podaj\u0105 11\u201314 lat; nie opublikowano \u017cadnego badania d\u0142ugowieczno\u015bci w\u0142a\u015bciwego tej rasie (patrz rozdzia\u0142 o zdrowiu)<\/td><\/tr><tr><td><strong>U\u017cytkowanie<\/strong><\/td><td>polowanie na kr\u00f3lika, tak\u017ce z fretk\u0105 \u2014 spos\u00f3b dozwolony na wyspach; pies towarzysz\u0105cy<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Historia i pochodzenie rasy<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podenco Canario przedstawia si\u0119 niemal zawsze jako bezpo\u015bredni\u0105 kontynuacj\u0119 ps\u00f3w staro\u017cytnego Egiptu. Warto rozebra\u0107 to twierdzenie ko\u015b\u0107 po ko\u015bci, bo w rzeczywisto\u015bci sk\u0142ada si\u0119 ono z trzech r\u00f3\u017cnych rzeczy: <strong>tego, co m\u00f3wi wzorzec<\/strong>, <strong>tego, co pokaza\u0142y badania<\/strong>, oraz <strong>tego, co rasie si\u0119 przypisuje<\/strong>. Poni\u017cej wszystkie trzy, osobno.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Co m\u00f3wi wzorzec \u2014 i dlaczego jest to stanowisko rejestru, a nie ustalony fakt<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozdzia\u0142 \u201eKr\u00f3tki rys historyczny&#8221; wzorca FCI nr 329 twierdzi, \u017ce Podenco Canario jest \u201epsem pochodzenia egipskiego&#8221; \u2014 hiszpa\u0144ski orygina\u0142 m\u00f3wi <em>de origen fara\u00f3nico<\/em>, pochodzenia farao\u0144skiego \u2014 i \u017ce <em>prawdopodobnie<\/em> przywie\u017ali go na Wyspy Kanaryjskie Fenicjanie, Grecy, Kartagi\u0144czycy \u201ealbo sami Egipcjanie&#8221;. Wzorzec dodaje dalej, \u017ce to \u201ejedna z najstarszych istniej\u0105cych ras, <strong>poniewa\u017c<\/strong> znajdujemy liczne \u015blady (ryty, pos\u0105gi, p\u0142askorze\u017aby) w grobowcach faraon\u00f3w oraz w muzeach takich jak Luwr czy British Museum&#8221;, a tak\u017ce \u017ce \u201erasa ta liczy oko\u0142o siedmiu tysi\u0119cy lat&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na dwie rzeczy wewn\u0105trz samego dokumentu. Pierwsza to <strong>zastrze\u017cenie<\/strong>: wzorzec pisze \u201eprawdopodobnie przywieziony&#8221;, a nie \u201eprzywieziony&#8221;. Druga to <strong>sp\u00f3jnik \u201eponiewa\u017c&#8221;<\/strong>: dawno\u015b\u0107 rasy wyprowadza si\u0119 z tego, \u017ce w muzeach istniej\u0105 wizerunki ps\u00f3w podobnego typu. To zamkni\u0119te ko\u0142o \u2014 zabytek s\u0142u\u017cy jako dow\u00f3d pochodzenia, cho\u0107 sam nic o rasie nie m\u00f3wi, bo \u017cadna egipska p\u0142askorze\u017aba nie ma podpisu \u201ePodenco Canario&#8221;. Wzorzec FCI jest \u017ar\u00f3d\u0142em pierwotnym dla tego, co w nim zapisano \u2014 wymiar\u00f3w, k\u0105t\u00f3w, umaszczenia, wad \u2014 ale jego cz\u0119\u015b\u0107 historyczna i sformu\u0142owania oceniaj\u0105ce to stanowisko rejestru, a nie wynik badania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znamienne jest te\u017c, \u017ce \u201eoko\u0142o siedmiu tysi\u0119cy lat&#8221; ze wzorca i \u201e3400 p.n.e.&#8221;, kt\u00f3re kr\u0105\u017cy po popularnych opisach rasy, to <strong>dwie r\u00f3\u017cne liczby, kt\u00f3re do siebie nie pasuj\u0105<\/strong> (siedem tysi\u0119cy lat wstecz to mniej wi\u0119cej 5000 p.n.e.). Liczba 3400 p.n.e. ma w\u0142asn\u0105 biografi\u0119 i nie jest ona psia: dok\u0142adnie tak\u0105 dat\u0119 wst\u0105pienia Menesa na tron i pocz\u0105tku okresu dynastycznego podawa\u0142a egiptologia pocz\u0105tku 20. wieku. W <em>A History of Egypt<\/em> Jamesa Breasteda ju\u017c w spisie tre\u015bci stoi \u201eThe Accession of Menes, 3400 B. C.&#8221; oraz \u201eThe first Two Dynasties, 3400\u20132980&#8243;. Stuletni kamie\u0144 milowy chronologii trafi\u0142 wi\u0119c do opis\u00f3w rasy i po drodze zamieni\u0142 si\u0119 w \u201ewiek malowide\u0142 \u015bciennych&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Co pokaza\u0142y badania<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W odr\u00f3\u017cnieniu od wielu \u201estaro\u017cytnych&#8221; ras Podenco Canario rzeczywi\u015bcie trafi\u0142 do prac genetycznych \u2014 i to nie do jednej.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>San Jos\u00e9 i wsp\u00f3\u0142pracownicy (Italian Journal of Animal Science, 2017).<\/strong> 21 marker\u00f3w mikrosatelitarnych ze standardowego panelu ISAG; 30 podenco canario od sze\u015bciu w\u0142a\u015bcicieli, 37 podenco ibicenco, 61 podenco valenciano, 30 podenco andaluz oraz 27 owczark\u00f3w niemieckich jako grupa zewn\u0119trzna. Najbardziej prawdopodobna liczba klastr\u00f3w genetycznych wynios\u0142a cztery, a ka\u017cda rasa trafi\u0142a do w\u0142asnego: spo\u015br\u00f3d 206 przebadanych podenco <strong>205 (99,51 %)<\/strong> przypisano do klastra w\u0142asnej populacji. Dystanse Fst mi\u0119dzy podenco canario a pozosta\u0142ymi: 0,05350 do valenciano, 0,07025 do andaluza i <strong>0,07565 do ibicenco<\/strong>.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Perini i wsp\u00f3\u0142pracownicy (Research in Veterinary Science, 2023)<\/strong> \u2014 pierwsza pr\u00f3ba obj\u0119cia od razu o\u015bmiu \u015br\u00f3dziemnomorskich ras typu chartowatego: 272 psy, w tym 30 podenco canario, plus 29 owczark\u00f3w niemieckich jako grupa zewn\u0119trzna; 16 mikrosatelit\u00f3w i 223 sekwencje regionu kontrolnego mitochondrialnego DNA. Podenco canario wykaza\u0142 <strong>najni\u017cszy wsp\u00f3\u0142czynnik wsobno\u015bci w pr\u00f3bie<\/strong> (FIS = \u22120,02957) przy obserwowanej heterozygotyczno\u015bci 0,70; najwy\u017csz\u0105 wsobno\u015b\u0107 mia\u0142 cirneco dell&#8217;Etna (0,07050).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Su\u00e1rez i wsp\u00f3\u0142pracownicy (Animal Genetics, 2013)<\/strong> \u2014 praca po\u015bwi\u0119cona w\u0142a\u015bnie rasom kanaryjskim: podenco canario, dog kanaryjski, owczarek garafiano, szczuro\u0142ap z La Palmy i wilczarz z El Hierro. Autorzy zidentyfikowali 168 alleli mikrosatelit\u00f3w autosomalnych i 16 haplotyp\u00f3w mitochondrialnych; trzy haplotypy opisano po raz pierwszy i ka\u017cdy okaza\u0142 si\u0119 wy\u0142\u0105czny dla jednej rasy \u2014 w\u015br\u00f3d nich <strong>A33+, w\u0142a\u015bciwy podenco canario<\/strong>. Ich wniosek: haplotypy mitochondrialne s\u0142abo rozr\u00f3\u017cniaj\u0105 rasy, natomiast markery autosomalne pozwalaj\u0105 wyra\u017anie zgrupowa\u0107 ka\u017cd\u0105 populacj\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A teraz najwa\u017cniejsze \u2014 <strong>jak sami autorzy formu\u0142uj\u0105 sw\u00f3j wniosek o Egipcie<\/strong>, wraz z ich w\u0142asnymi zastrze\u017ceniami. Praca z 2023 roku m\u00f3wi dos\u0142ownie: \u201e\u017badnej z populacji ani ras wybranych do tego badania nie mo\u017cna zaliczy\u0107 do rodzimych egipskich, a mimo to nadal bardzo przypominaj\u0105 one ikoniczne psy staro\u017cytnego Egiptu \u2014 nie tylko cechami fenotypowymi, lecz tak\u017ce, jak wskazuje to badanie, mo\u017cliwymi powi\u0105zaniami genetycznymi, na kt\u00f3re naprowadza wsp\u00f3lnota haplotyp\u00f3w.&#8221; Autorzy nie zamykaj\u0105 sprawy: w streszczeniu tego samego artyku\u0142u napisano, \u017ce <strong>\u201edowody z tego badania nie wystarczaj\u0105, by ca\u0142kowicie wykluczy\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 dawnego wsp\u00f3lnego pokrewie\u0144stwa&#8221;<\/strong>. To zastrze\u017cenie i jest ono cz\u0119\u015bci\u0105 faktu: praca nie obala dawnego pokrewie\u0144stwa, lecz pokazuje, \u017ce jej w\u0142asny materia\u0142 nie dostarcza na nie dowodu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Inny wniosek tego samego artyku\u0142u jest celowo otwarty w obie strony: brak struktury geograficznej lub rasowej w liniach matecznych \u2014 pisz\u0105 autorzy \u2014 mo\u017ce oznacza\u0107 albo \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych ras wywodzi si\u0119 z tej samej puli przodk\u00f3w i zachowa\u0142a dawne linie mateczne, <em>albo<\/em> \u017ce przy powstawaniu ras dosz\u0142o do rozleg\u0142ej introgresji. A dalej pada zdanie, kt\u00f3re jest naukow\u0105 odpowiedzi\u0105 na legend\u0119: brak wyra\u017anych wzorc\u00f3w w rozk\u0142adzie linii mitochondrialnych \u201epotwierdza og\u00f3lne przekonanie, \u017ce pochodzenie populacji i ras ps\u00f3w nale\u017cy uwa\u017ca\u0107 za <strong>zdarzenie niedawne<\/strong>, wywodz\u0105ce si\u0119 z mieszanej puli przodk\u00f3w&#8221;. Na s\u0105siedniej stronie ci sami autorzy dok\u0142adaj\u0105 argument zewn\u0119trzny: dane SNP z ca\u0142ego genomu wskazuj\u0105, \u017ce cho\u0107 genetyczne podstawy tych ras si\u0119gaj\u0105 dalszej przesz\u0142o\u015bci, <strong>ich odr\u0119bne ukszta\u0142towanie si\u0119 jako ras nast\u0105pi\u0142o w ci\u0105gu ostatnich mniej wi\u0119cej dwustu lat<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tu potrzebna jest uczciwa granica. Najbardziej znana praca obalaj\u0105ca \u2014 ta, kt\u00f3ra pokaza\u0142a, \u017ce pies faraona i podenco ibicenco s\u0105 niedawnymi rekonstrukcjami \u2014 <strong>nie bada\u0142a podenco canario<\/strong>: dotyczy\u0142a innych ras. Przeniesienie jej wniosku na kanaryjskiego podenco by\u0142oby dok\u0142adnie tym b\u0142\u0119dem, od kt\u00f3rego legenda si\u0119 zaczyna. Dla podenco canario podstawa dowodowa jest inna i w\u0119\u017csza: trzy powy\u017csze prace, z kt\u00f3rych \u017cadna nie znajduje u niego egipskich korzeni, ale \u017cadna te\u017c nie dysponuje materia\u0142em, by je wykluczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Co naprawd\u0119 m\u00f3wi najstarszy tekst o \u201ewyspach ps\u00f3w&#8221;<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jedynym antycznym \u017ar\u00f3d\u0142em stoj\u0105cym za ca\u0142\u0105 histori\u0105 nazwy archipelagu jest Pliniusz Starszy, <em>Naturalis Historia<\/em>, ksi\u0119ga VI, \u00a7 205, gdzie relacjonuje sprawozdanie wyprawy zleconej przez maureta\u0144skiego kr\u00f3la Jub\u0119 II. Po \u0142acinie czytamy: <em>proximam ei Canariam vocari a multitudine canum ingentis magnitudinis \u2014 ex quibus perducti sunt Iubae duo<\/em>, czyli \u201enast\u0119pn\u0105 nazywaj\u0105 Canaria, od mn\u00f3stwa ps\u00f3w <strong>ogromnej wielko\u015bci<\/strong>, z kt\u00f3rych dwa przywieziono Jubie&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z tego tekstu wynika dok\u0142adnie to, co w nim napisano, i nic wi\u0119cej. Po pierwsze, wyspa bierze nazw\u0119 od ps\u00f3w <strong>ogromnej wielko\u015bci<\/strong> \u2014 a Podenco Canario jest psem \u015bredniej wielko\u015bci i w\u0142a\u015bnie tak klasyfikuje go wzorzec. Po drugie, Pliniusz nie m\u00f3wi nic o rasie: pisze po prostu <em>canes<\/em>. Po trzecie, jest to relacja z cudzego sprawozdania: Pliniusz przekazuje Jub\u0119, a nie opisuje to, co widzia\u0142. I po czwarte, szczeg\u00f3\u0142, kt\u00f3ry w streszczeniach ginie najcz\u0119\u015bciej: Pliniusz <strong>nie wspomina o \u017cadnej ludno\u015bci na wyspach<\/strong> i zaznacza, \u017ce le\u017ca\u0142y one poza rzymsk\u0105 stref\u0105 wp\u0142yw\u00f3w w Afryce P\u00f3\u0142nocnej; zwraca na to wyra\u017an\u0105 uwag\u0119 tak\u017ce wsp\u00f3\u0142czesna praca o chronologii zasiedlenia archipelagu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Psia etymologia nie jest zreszt\u0105 jedyna. Ten sam Pliniusz w ksi\u0119dze V, \u00a7 15 wymienia p\u00f3\u0142nocnoafryka\u0144ski lud zwany <em>Canarii<\/em> \u2014 nazwany tak, jak wyja\u015bnia, poniewa\u017c dzieli pokarm z tym zwierz\u0119ciem \u2014 a Klaudiusz Ptolemeusz w swojej <em>Geografii<\/em> wspomina przyl\u0105dek <em>Gannaria<\/em> na wybrze\u017cu Afryki. Oba te w\u0105tki przywo\u0142uje ta sama wsp\u00f3\u0142czesna praca jako konkurencyjne wyja\u015bnienia nazwy. Inaczej m\u00f3wi\u0105c: <strong>nazwa \u201eCanaria&#8221; jest o dwa tysi\u0105ce lat starsza od jakiegokolwiek wyja\u015bnienia, a wyja\u015bnienie wi\u0105\u017c\u0105ce j\u0105 w\u0142a\u015bnie z t\u0105 ras\u0105 pojawi\u0142o si\u0119 wtedy, gdy pojawi\u0142a si\u0119 sama rasa<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Kiedy ludzie \u2014 i psy \u2014 naprawd\u0119 dotarli na wyspy<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To zapewne najtwardszy punkt oparcia w ca\u0142ej historii rasy. W 2024 roku w PNAS ukaza\u0142a si\u0119 zbiorcza chronologia zasiedlenia Wysp Kanaryjskich: autorzy zebrali 713 datowa\u0144 radiow\u0119glowych z 217 stanowisk, przepu\u015bcili je przez protok\u00f3\u0142 \u201ehigieny chronometrycznej&#8221; (170 dat trafi\u0142o do pierwszej klasy wiarygodno\u015bci, 412 do drugiej) i zbudowali modele bayesowskie. Ich wnioski: Rzymianie najprawdopodobniej odkryli archipelag oko\u0142o 1. wieku p.n.e.; grupy berberyjskie (amazighskie) z zachodu Afryki P\u00f3\u0142nocnej postawi\u0142y stop\u0119 na najbli\u017cszej kontynentowi wyspie po raz pierwszy <strong>gdzie\u015b mi\u0119dzy 1. a 3. wiekiem n.e.<\/strong>; spo\u0142eczno\u015bci rzymska i berberyjska nie wsp\u00f3\u0142istnia\u0142y na wyspach. Model jednofazowy umieszcza pocz\u0105tek osadnictwa berberyjskiego mi\u0119dzy <strong>295 a 340 rokiem n.e.<\/strong> (95 % najwy\u017cszej g\u0119sto\u015bci prawdopodobie\u0144stwa), Lanzarote mi\u0119dzy 70 a 240 n.e., Teneryf\u0119 mniej wi\u0119cej mi\u0119dzy 155 a 385, a El Hierro mi\u0119dzy 170 a 330.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wniosek jest bezpo\u015bredni: psy mog\u0142y dotrze\u0107 na Kanary tylko razem z lud\u017ami, a ludzie osiedlili si\u0119 tam w pierwszych wiekach naszej ery. Siedem tysi\u0119cy lat osiad\u0142ej rasy kanaryjskiej w t\u0119 chronologi\u0119 si\u0119 nie mie\u015bci. Ta sama praca wymienia zreszt\u0105 psy w\u015br\u00f3d gatunk\u00f3w zawleczonych, kt\u00f3rych oddzia\u0142ywanie wi\u0105\u017ce si\u0119 z wymarciem endemicznej fauny wysp \u2014 myszy lawowej <em>Malpaisomys insularis<\/em>, burzyka lawowego <em>Puffinus olsoni<\/em> i przepi\u00f3rki kanaryjskiej <em>Coturnix gomerae<\/em>. To zapewne najstarszy pewny \u015blad psa na archipelagu \u2014 i m\u00f3wi on o ekologii, a nie o faraonach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warto pami\u0119ta\u0107 tak\u017ce o zdobyczy: kr\u00f3lik nie jest na Wyspach Kanaryjskich gatunkiem rodzimym, lecz zawleczonym, a literatura ochroniarska traktuje go tam w\u0142a\u015bnie jako introdukowanego ro\u015blino\u017cerc\u0119. Specjalista od kr\u00f3lik\u00f3w nie mo\u017ce by\u0107 starszy od kr\u00f3lik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oficjalna biografia rasy jest natomiast kr\u00f3tka i dok\u0142adna. FCI uzna\u0142a Podenco Canario <strong>ostatecznie 24 czerwca 1987 roku<\/strong>, j\u0119zykiem urz\u0119dowym wzorca jest hiszpa\u0144ski, a obowi\u0105zuj\u0105ce wydanie t\u0142umacze\u0144 opublikowano 3 listopada 1999 roku. Hiszpa\u0144ski klub rasy (Club Espa\u00f1ol del Podenco Canario, Gran Canaria) figuruje w informatorach ju\u017c od po\u0142owy lat 1980. Na poziomie pa\u0144stwowym ras\u0119 zakotwicza hiszpa\u0144ski dekret kr\u00f3lewski 558\/2001: Podenco Canario znajduje si\u0119 na li\u015bcie hiszpa\u0144skich ras ps\u00f3w wraz z opisem prototypu, a rejestr urz\u0119dowy wskazuje <strong>rz\u0105d Wysp Kanaryjskich<\/strong> jako organ w\u0142a\u015bciwy dla jego klubu rasy. Podenco Canario jest spokrewniony z pozosta\u0142ymi \u015br\u00f3dziemnomorskimi podenco \u2014 takimi jak <a href=\"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/breed-podenco-ibicenco-ibizan-hound\">Podenco z Ibizy<\/a> z Balear\u00f3w czy <a href=\"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/breed-portuguese-podengo-grande\">Podengo portugalski<\/a> \u2014 ale pokrewie\u0144stwo znaczy tu s\u0105siedni klaster, a nie wsp\u00f3ln\u0105 ksi\u0119g\u0119 rodowodow\u0105: dystans genetyczny mi\u0119dzy podenco kanaryjskim a ibiza\u0144skim (Fst 0,076) nale\u017cy do wi\u0119kszych w tej grupie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak liczna jest rasa, wida\u0107 po jedynych opublikowanych liczbach wpis\u00f3w \u2014 statystyce hiszpa\u0144skiego Kr\u00f3lewskiego Towarzystwa Kynologicznego (RSCE) dotycz\u0105cej wpis\u00f3w do Ksi\u0119gi Pochodzenia. W ci\u0105gu pi\u0119ciu lat Podenco Canario da\u0142 <strong>43, 43, 20, 20 i 53 wpisy<\/strong> (2018\u20132022), \u0142\u0105cznie 179. Dla por\u00f3wnania, w tej samej tabeli podenco ibicenco ma w tych samych latach 558 wpis\u00f3w, a suma dla wszystkich ras za 2022 rok wynios\u0142a 64 488. W ojczy\u017anie jest to wi\u0119c <strong>rasa rzadka, o dwucyfrowej liczbie wpis\u00f3w rocznie<\/strong> \u2014 i st\u0105d bierze si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 luk w danych o jej zdrowiu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak wygl\u0105da Podenco Canario: wzorzec i budowa<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/gallery-141460.jpg\" alt=\"Podenco Canario zdj\u0119cie\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wzorzec nr 329 jest niezwykle konkretny: okre\u015bla nie tylko proporcje, ale i k\u0105ty oraz centymetry. G\u0142owa to wyd\u0142u\u017cony \u015bci\u0119ty sto\u017cek <strong>o d\u0142ugo\u015bci 21\u201322 cm<\/strong>, o r\u00f3wnoleg\u0142ych osiach czaszkowo-twarzowych. Obw\u00f3d klatki piersiowej <strong>przewy\u017csza wysoko\u015b\u0107 w k\u0142\u0119bie o 5\u20138 cm<\/strong>. Staw skokowy znajduje si\u0119 <strong>oko\u0142o 18 cm od ziemi<\/strong>. K\u0105ty: \u0142opatkowo-ramienny oko\u0142o 110\u00b0, ramienno-promieniowy oko\u0142o 140\u00b0, biodrowo-udowy oko\u0142o 110\u00b0, udowo-piszczelowy oko\u0142o 120\u00b0, k\u0105t stawu skokowego oko\u0142o 130\u00b0.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Czaszka i kufa:<\/strong> czaszka d\u0142u\u017csza ni\u017c szeroka, p\u0142aska, z wyra\u017anym grzebieniem potylicznym; stop ledwie zaznaczony. Kufa szeroka i wysuni\u0119ta, w kszta\u0142cie t\u0119pego sto\u017cka.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Nos:<\/strong> szeroki, w kolorze cielistym harmonizuj\u0105cym z szat\u0105, nozdrza umiarkowanie otwarte. Pigmentacji ciemniejszej ni\u017c cielista wzorzec nie przewiduje.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Oczy:<\/strong> sko\u015bne, ma\u0142e, migda\u0142owate, w kolorze mniej lub bardziej ciemnego bursztynu \u2014 nasilenie zale\u017cy od barwy szaty. Wyraz, wed\u0142ug wzorca, inteligentny i pe\u0142en szlachetno\u015bci.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Uszy:<\/strong> do\u015b\u0107 du\u017ce, szerokie u nasady, zako\u0144czone szpicem. W pobudzeniu podnosz\u0105 si\u0119 i s\u0105 noszone lekko rozbie\u017cnie; w spoczynku k\u0142ad\u0105 si\u0119 do ty\u0142u.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Tu\u0142\u00f3w:<\/strong> grzbiet mocny, o dobrze rozwini\u0119tej muskulaturze; l\u0119d\u017awie nieco wyd\u0142u\u017cone; klatka piersiowa dobrze rozwini\u0119ta, ale <strong>nie si\u0119ga \u0142okcia<\/strong>; \u017cebra owalne; linia dolna podci\u0105gni\u0119ta, bez przesady charakterystycznej dla galgo.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ogon:<\/strong> osadzony raczej nisko, okr\u0105g\u0142y, si\u0119ga nieco poni\u017cej stawu skokowego; noszony opuszczony albo uniesiony w szabl\u0119; koniec jest <strong>zwykle bia\u0142y<\/strong>. Ogon zwini\u0119ty wzorzec zalicza do wad powa\u017cnych.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0141apy i wilcze pazury:<\/strong> \u0142apy kocie, zwykle lekko skr\u0119cone na zewn\u0105trz, o twardych owalnych opuszkach. Na ko\u0144czynach tylnych wilczych pazur\u00f3w nie ma.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Szata i umaszczenie:<\/strong> w\u0142os g\u0142adki, kr\u00f3tki i g\u0119sty. Barwa \u201eprzede wszystkim ruda i bia\u0142a&#8221;, ruda od pomara\u0144czowej po ciemnoczerwon\u0105 (mahoniow\u0105), a wzorzec dodaje: \u201ewszystkie kombinacje tych barw&#8221;. \u017badnej przewagi \u0142aciato\u015bci nad jednolito\u015bci\u0105 nie ustanawia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wysoko\u015b\u0107 w k\u0142\u0119bie wzorzec podaje osobno dla p\u0142ci: <strong>psy 55\u201364 cm, suki 53\u201360 cm<\/strong>. Dalej nast\u0119puje akapit, kt\u00f3ry w streszczeniach ginie najcz\u0119\u015bciej: ze wzgl\u0119du na r\u00f3\u017cne pod\u0142o\u017ca, na kt\u00f3rych pies \u017cyje i poluje, \u201ete przeci\u0119tne wymiary mog\u0105 si\u0119 waha\u0107, dlatego dopuszcza si\u0119 odchylenia o 2 cm powy\u017cej wymiaru maksymalnego i o 2 cm poni\u017cej minimalnego, o ile dane osobniki odpowiadaj\u0105 archetypowi rasy&#8221;. Dla czytelnika, kt\u00f3ry psa ma w domu, jest to istotne: <strong>istniej\u0105 dwie osobne skale \u2014 dla ps\u00f3w i dla suk \u2014 a nie jedna wsp\u00f3lna<\/strong>. Sklejony przedzia\u0142 \u201e53\u201364 cm&#8221;, kr\u0105\u017c\u0105cy po opisach rasy, nie opisuje \u017cadnej p\u0142ci: jego d\u00f3\u0142 pochodzi od suk, a g\u00f3ra od ps\u00f3w, i takiego przedzia\u0142u nie ma w \u017cadnym dokumencie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wagi wzorzec nie podaje w og\u00f3le \u2014 i nie jest to potkni\u0119cie t\u0142umaczenia, lecz sta\u0142a cecha dokument\u00f3w o tej rasie. Francuskie wydanie wzorca FCI zatytu\u0142owa\u0142o rozdzia\u0142 \u201eTAILLE ET POIDS&#8221;, wzrost i waga, po czym podaje wy\u0142\u0105cznie centymetry wysoko\u015bci. Hiszpa\u0144ski dekret kr\u00f3lewski 558\/2001, zawieraj\u0105cy urz\u0119dowy prototyp rasy, ma rozdzia\u0142 \u201eXII. Estatura y peso&#8221; \u2014 wzrost i waga \u2014 i r\u00f3wnie\u017c podaje w nim tylko wysoko\u015b\u0107 wed\u0142ug p\u0142ci oraz tolerancj\u0119 2 cm. Wzorzec UKC ma rozdzia\u0142 \u201eHeight&#8221;, a rozdzia\u0142u \u201eWeight&#8221; nie ma wcale. Strona rasy w RSCE nie wspomina wagi ani razu. Liczba \u201eoko\u0142o 20\u201325 kg&#8221;, kr\u0105\u017c\u0105ca po opisach rasy, nie pochodzi zatem z dokument\u00f3w rejestrowych, lecz z literatury podr\u0119cznikowej i ze stron stowarzysze\u0144 kynologicznych, kt\u00f3re tej rasy nie prowadz\u0105; zostawiamy j\u0105 w karcie jako warto\u015b\u0107 orientacyjn\u0105 i tak j\u0105 oznaczamy. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce i te \u017ar\u00f3d\u0142a nie s\u0105 ze sob\u0105 zgodne: jedno z nich podaje na przyk\u0142ad osobno 22 kg dla ps\u00f3w i 20 kg dla suk.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do wad, kt\u00f3re wzorzec nazywa powa\u017cnymi, nale\u017c\u0105 nadmiernie szeroka g\u0142owa, zbyt zaznaczony stop, obwis\u0142e wargi, brak przedtrzonowc\u00f3w, przodozgryz, zbyt rozbie\u017cne uszy, p\u0142aska klatka piersiowa, wystaj\u0105cy mostek, zwini\u0119ty ogon, zbyt nisko osadzone lub krowie stawy skokowe oraz krzy\u017cowanie ko\u0144czyn w ruchu. Dyskwalifikuje si\u0119 psy agresywne lub nadmiernie l\u0119kliwe oraz ka\u017cdego psa wykazuj\u0105cego wyra\u017ane nieprawid\u0142owo\u015bci fizyczne lub behawioralne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szczeg\u00f3\u0142 dla tych, kt\u00f3rzy czytaj\u0105 wzorzec w kilku j\u0119zykach: opisuj\u0105c temperament, hiszpa\u0144ski orygina\u0142 m\u00f3wi <em>Noble, nunca agresivo<\/em> \u2014 szlachetny, nigdy agresywny. T\u0142umaczenia angielskie i francuskie oddaj\u0105 to jako \u201eimposing&#8221; \/ \u201eimposant&#8221;, czyli imponuj\u0105cy. To nie ten sam sens, a w kwestiach spornych dotycz\u0105cych tej rasy nale\u017cy si\u0119ga\u0107 w\u0142a\u015bnie po tekst hiszpa\u0144ski: to on jest j\u0119zykiem urz\u0119dowym wzorca.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Trzy rejestry \u2014 trzy r\u00f3\u017cne karty jednej rasy<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Por\u00f3wnanie tego, co rejestry publikuj\u0105 o Podenco Canario, ujawnia trzy rzeczy, kt\u00f3re warto wiedzie\u0107 z g\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Klasyfikacja si\u0119 nie zgadza.<\/strong> FCI umieszcza ras\u0119 w grupie 5 (szpice i psy pierwotne), sekcja 7. Ameryka\u0144ski United Kennel Club, kt\u00f3ry uzna\u0142 Podenco Canario <strong>1 lipca 2006 roku<\/strong>, umieszcza go w grupie \u201eSighthound and Pariah Dog&#8221; \u2014 czyli faktycznie w\u015br\u00f3d chart\u00f3w i ps\u00f3w parias\u00f3w. To odmienne systemy i \u017caden si\u0119 nie \u201emyli&#8221;; ale jednym zdaniem \u201erasa nale\u017cy do\u2026&#8221; tu si\u0119 nie obejdzie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Rozbie\u017cno\u015b\u0107 wzrostu to wy\u0142\u0105cznie zaokr\u0105glenie.<\/strong> UKC podaje wysoko\u015b\u0107 w calach: psy 21,5\u201325, suki 21\u201323,5. Po przeliczeniu centymetr\u00f3w wzorca FCI wychodzi 21,65 \u00b7 25,20 \u00b7 20,87 \u00b7 23,62 cala \u2014 UKC wzi\u0105\u0142 wi\u0119c te same liczby i zaokr\u0105gli\u0142 je do po\u0142owy cala. To <strong>te same dane w innym zaokr\u0105gleniu<\/strong>, a nie inna opinia o rasie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Za to pole nietekstowo-liczbowe rozje\u017cd\u017ca si\u0119 naprawd\u0119.<\/strong> Strona rasy hiszpa\u0144skiego RSCE drukuje w wierszu klasyfikacji \u201eSometida a prueba de trabajo&#8221; \u2014 poddana pr\u00f3bie pracy \u2014 podczas gdy nomenklatura samej FCI dla tej samej rasy wskazuje co\u015b przeciwnego: niepoddana pr\u00f3bie pracy. Sprzeczno\u015b\u0107 nie zachodzi mi\u0119dzy organizacjami, lecz mi\u0119dzy witryn\u0105 rejestru a jego dokumentem.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Innego przyk\u0142adu dryfu faktu przy powtarzaniu dostarcza ten sam wzorzec UKC. Jego cz\u0119\u015b\u0107 historyczna odtwarza akapit historyczny FCI niemal dos\u0142ownie, wraz z zastrze\u017ceniem (\u201eancestors were <em>probably<\/em> brought\u2026&#8221;), ale opis pracy oddaje tak: \u201ePoluje na kr\u00f3liki <em>i fretki<\/em> wzrokiem, w\u0119chem i s\u0142uchem.&#8221; W oryginale FCI fretka nie jest zdobycz\u0105, lecz <strong>partnerem w pracy<\/strong>: \u201eBywa te\u017c u\u017cywany do polowania wraz z fretk\u0105 \u2014 spos\u00f3b polowania dozwolony na wyspach.&#8221; Przepisy \u0142owieckie Wysp Kanaryjskich potwierdzaj\u0105 to wprost: obowi\u0105zuj\u0105ce rozporz\u0105dzenie o okresach polowa\u0144 (Orden z 26 czerwca 2025 roku, BOC z 30.06.2025) zezwala na u\u017cycie fretki do polowania na kr\u00f3lika wy\u0142\u0105cznie w kaga\u0144cu i <strong>tylko wtedy, gdy my\u015bliwemu towarzysz\u0105 \u201eperros podencos canarios&#8221; albo inne psy do zwierzyny w\u0142ochatej<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Charakter: temperament i zachowanie rasy<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"680\" src=\"https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/kanarsky-podenco-1024x680.jpg\" alt=\"Podenco Canario \u2014 Charakter: temperament i zachowanie\" class=\"wp-image-120419\" srcset=\"https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/kanarsky-podenco-1024x680.jpg 1024w, https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/kanarsky-podenco-300x199.jpg 300w, https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/kanarsky-podenco-768x510.jpg 768w, https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/kanarsky-podenco-1536x1020.jpg 1536w, https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/kanarsky-podenco-2048x1360.jpg 2048w, https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/kanarsky-podenco-330x220.jpg 330w, https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/kanarsky-podenco-420x280.jpg 420w, https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/kanarsky-podenco-860x571.jpg 860w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wzorzec opisuje temperament czterema s\u0142owami, kt\u00f3re warto czyta\u0107 dos\u0142ownie: <strong>odwa\u017cny, nerwowy, niespokojny i pe\u0142en zapalczywej dynamiki<\/strong>; szlachetny, nigdy agresywny; oddany w\u0142a\u015bcicielowi z zaparciem; znosz\u0105cy stoicko najci\u0119\u017csze dni bez najmniejszych oznak zm\u0119czenia. \u201eNerwowy&#8221; nie jest tu diagnoz\u0105, lecz cech\u0105 robocz\u0105: pies, kt\u00f3ry ca\u0142y dzie\u0144 czyta skaln\u0105 \u015bcian\u0119 w\u0119chem i s\u0142uchem, \u017cyje w stanie wysokiej gotowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W codzienno\u015bci daje to rozpoznawalny portret. Podenco Canario przywi\u0105zuje si\u0119 do swojej rodziny i bywa pow\u015bci\u0105gliwy wobec obcych \u2014 nie z agresji, lecz z ostro\u017cno\u015bci. Str\u00f3\u017ca z niego nie b\u0119dzie: agresja wobec cz\u0142owieka jest dla rasy nietypowa, a g\u0142os raczej zachowuje na sygna\u0142. Wzorzec wymaga wr\u0119cz przeciwie\u0144stwa szczekliwo\u015bci \u2014 podczas pracy w\u0119chem pies <strong>nie mo\u017ce ani dawa\u0107 g\u0142osu, ani chwyta\u0107 zwierzyny<\/strong>, i w\u0142a\u015bnie takie psy przez stulecia wybierano.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z innymi psami podenco zwykle si\u0119 zgadza: jest przyzwyczajony do pracy w watasze. Instynkt \u0142owiecki ma za to bardzo silny i skierowany na drobn\u0105, ruchom\u0105 zdobycz. <strong>Kot, kr\u00f3lik, chomik czy \u015bwinka morska zostan\u0105 odczytane jako praca, a nie jako wsp\u00f3\u0142lokatorzy.<\/strong> Wsp\u00f3lne \u017cycie z kotem jest mo\u017cliwe tylko przy bardzo wczesnej i starannej socjalizacji, a i wtedy nie warto zostawia\u0107 ich bez nadzoru. Z dzie\u0107mi podenco bywa zwykle cierpliwy i sk\u0142onny do zabawy, zw\u0142aszcza je\u015bli z nimi dorasta\u0142; ale ze wzgl\u0119du na szybko\u015b\u0107 i si\u0142\u0119 psa kontakt z ma\u0142ymi dzie\u0107mi powinien nadzorowa\u0107 doros\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Zalety i wady rasy<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized size-full\"><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"614\" height=\"614\" src=\"https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/pp5dzl1pl39zvtefxnl9aa6gdqh42ulcboxzce0h.jpg\" alt=\"Podenco Canario \u2014 Zalety i wady rasy\" class=\"wp-image-120389\" style=\"width:386px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/pp5dzl1pl39zvtefxnl9aa6gdqh42ulcboxzce0h.jpg 614w, https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/pp5dzl1pl39zvtefxnl9aa6gdqh42ulcboxzce0h-300x300.jpg 300w, https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/pp5dzl1pl39zvtefxnl9aa6gdqh42ulcboxzce0h-150x150.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 614px) 100vw, 614px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><th>Zalety<\/th><th>Wady<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>\u2705 Wytrzyma\u0142y pies u\u017cytkowy: wzorzec opisuje polowanie od \u015bwitu do zmierzchu<\/td><td>\u274c Wymaga bardzo du\u017cej dawki ruchu ka\u017cdego dnia<\/td><\/tr><tr><td>\u2705 Pracuje w\u0119chem, s\u0142uchem i wzrokiem naraz \u2014 rzadkie po\u0142\u0105czenie<\/td><td>\u274c Bardzo silny instynkt \u0142owiecki, gro\u017any dla ma\u0142ych zwierz\u0105t<\/td><\/tr><tr><td>\u2705 Minimalna piel\u0119gnacja kr\u00f3tkiej szaty<\/td><td>\u274c Sk\u0142onno\u015b\u0107 do pod\u0105\u017cania za zdobycz\u0105 \u2014 potrzebne solidne ogrodzenie<\/td><\/tr><tr><td>\u2705 Oddany rodzinie, \u0142agodny w domu<\/td><td>\u274c Niezale\u017cny w szkoleniu: wyhodowany do samodzielnych decyzji<\/td><\/tr><tr><td>\u2705 Nieagresywny wobec ludzi, zwykle zgodny z innymi psami<\/td><td>\u274c Nie jest najlepszym wyborem dla pocz\u0105tkuj\u0105cego w\u0142a\u015bciciela<\/td><\/tr><tr><td>\u2705 Dobrze znosi wysokie temperatury<\/td><td>\u274c \u0179le znosi ch\u0142\u00f3d: brak podszerstka i cienka sk\u00f3ra<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Zdrowie: typowe choroby i profilaktyka<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/gallery-141460.jpg\" alt=\"Podenco Canario zdj\u0119cie\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zacznijmy od tego, czego tu nie b\u0119dzie. O Podenco Canario pisze si\u0119 cz\u0119sto, \u017ce to \u201ejedna z najzdrowszych ras \u015bwiata&#8221;, a podpiera si\u0119 to tym, \u017ce nie sporz\u0105dzono dla niego \u017cadnej listy chor\u00f3b dziedzicznych. Ten wniosek jest odwr\u00f3cony: <strong>brak opisu to luka w danych, a nie \u015bwiadectwo zdrowia<\/strong>. W literaturze recenzowanej nie opublikowano \u017cadnego badania zachorowalno\u015bci ani d\u0142ugowieczno\u015bci w\u0142a\u015bciwego podenco canario, dlatego nie podajemy liczby, kt\u00f3r\u0105 byliby\u015bmy gotowi podpisa\u0107 jako \u201ed\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia tej rasy&#8221;; orientacyjne 11\u201314 lat przedstawiamy dok\u0142adnie jako warto\u015b\u0107 orientacyjn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dla skali mo\u017cna si\u0119gn\u0105\u0107 po du\u017ce badanie populacyjne d\u0142ugowieczno\u015bci (McMillan i wsp\u00f3\u0142pracownicy, Scientific Reports, 2024): 584 734 psy w Wielkiej Brytanii, w tym 284 734 zmar\u0142e, w 155 rasach. Mediana prze\u017cycia w ca\u0142ej pr\u00f3bie wynios\u0142a 12,5 roku; u ps\u00f3w rasowych 12,7; u miesza\u0144c\u00f3w 12,0. Podenco canario nie ma w\u015br\u00f3d tych 155 ras, wi\u0119c te liczby s\u0105 t\u0142em, a nie cech\u0105 rasy.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Ryzyko zwi\u0105zane z samymi wyspami: dirofilarioza<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najbardziej konkretn\u0105 okoliczno\u015bci\u0105 medyczn\u0105 dla psa mieszkaj\u0105cego na Kanarach nie jest dziedziczno\u015b\u0107, lecz geografia. Gran Canaria to obszar hiperendemiczny dla nicienia sercowego <em>Dirofilaria immitis<\/em> i bada si\u0119 j\u0105 jako model. Praca zbiorcza (Animals, 2024), obejmuj\u0105ca pr\u00f3bki krwi <strong>5841 ps\u00f3w, 1203 kot\u00f3w i 1604 os\u00f3b<\/strong> z lat 1994\u20132020, poda\u0142a u ps\u00f3w cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania <em>D. immitis<\/em> na poziomie <strong>67,02 % w 1994 roku i 15,81 % w 2020 roku<\/strong>; u kot\u00f3w 33,03 % w 2010 wobec 17,20 % w 2020. Mimo wyra\u017anego spadku w ci\u0105gu dw\u00f3ch dekad wyspa pozostaje hiperendemiczna. Praktyczny wniosek dla w\u0142a\u015bciciela: <strong>ca\u0142oroczna profilaktyka dirofilariozy wed\u0142ug zalece\u0144 lekarza weterynarii<\/strong> to nie formalno\u015b\u0107 \u2014 i tak samo nie jest ni\u0105 test poprzedzaj\u0105cy jej rozpocz\u0119cie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Narkoza: co jest naprawd\u0119 udokumentowane, a co przeniesiono od chart\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O podenco pisze si\u0119 cz\u0119sto, \u017ce jest \u201ewra\u017cliwy na narkoz\u0119 jak charty&#8221;. Roz\u0142\u00f3\u017cmy to na cz\u0119\u015bci. Spowolnione usuwanie niekt\u00f3rych anestetyk\u00f3w iniekcyjnych jest rzeczywi\u015bcie udokumentowane \u2014 <strong>u greyhound\u00f3w<\/strong> \u2014 a mechanizm ma nazw\u0119: wariant regionu 3\u2032 nieulegaj\u0105cego translacji genu cytochromu <em>CYP2B11<\/em> (haplotyp H3), kt\u00f3ry obni\u017ca ekspresj\u0119 enzymu o ponad 70 %. U greyhound\u00f3w AKC cz\u0119sto\u015b\u0107 tego haplotypu jest najwy\u017csza spo\u015br\u00f3d wszystkich badanych ras i si\u0119ga blisko 60 % (Scientific Reports, 2019). Do \u201eSighthound Group 1&#8243;, w kt\u00f3rej go znajduj\u0105, autorzy zaliczaj\u0105 greyhounda, whippeta, deerhounda, wilczarza irlandzkiego, charta rosyjskiego i charcika w\u0142oskiego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podenco Canario do tej grupy nie nale\u017cy: FCI klasyfikuje go w grupie 5 (szpice i psy pierwotne), a nie w\u015br\u00f3d chart\u00f3w, a prace mikrosatelitarne umieszczaj\u0105 go w klastrze podenco. Danych o <em>CYP2B11<\/em> u podenco canario w tych publikacjach nie podano. To, co rasa faktycznie ma wed\u0142ug wzorca, to <strong>wyj\u0105tkowo cienka warstwa t\u0142uszczu<\/strong>: w dokumencie napisano wprost, \u017ce przez jej brak wida\u0107 \u017cebra, kr\u0119gos\u0142up i ko\u015bci biodrowe. W\u0142a\u015bciwe sformu\u0142owanie w rozmowie z lekarzem brzmi wi\u0119c tak: to suchy pies o bardzo ma\u0142ym udziale t\u0142uszczu, co samo w sobie wp\u0142ywa na dawkowanie i termoregulacj\u0119 w narkozie \u2014 i to nale\u017cy om\u00f3wi\u0107 z anestezjologiem, zamiast przypisywa\u0107 rasie farmakogenetyk\u0119 greyhounda.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Codzienna profilaktyka<\/h3>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Podstawowa opieka:<\/strong> regularne szczepienia, zwalczanie pche\u0142, kleszczy i robak\u00f3w oraz coroczne badanie u lekarza weterynarii. W regionach endemicznych dla zaka\u017ce\u0144 przenoszonych przez wektory schemat profilaktyki uk\u0142ada lekarz, a nie w\u0142a\u015bciciel.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Urazy w pracy i w biegu:<\/strong> skaleczenia, naci\u0105gni\u0119cia, uszkodzone opuszki. Wzorzec opisuje psa pracuj\u0105cego po ska\u0142ach, kamiennych murkach i tunelach wulkanicznych \u2014 w takim otoczeniu \u0142apy i sk\u00f3ra spotykaj\u0105 ostry kamie\u0144. Ogl\u0105daj psa po ka\u017cdym intensywnym wyj\u015bciu.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Sk\u00f3ra, s\u0142o\u0144ce i ch\u0142\u00f3d:<\/strong> w\u0142os kr\u00f3tki, bez podszerstka, sk\u00f3ra cienka i \u015bci\u015ble przylegaj\u0105ca. Jasne, s\u0142abo pigmentowane miejsca \u2014 w tym cielisty nos \u2014 wymagaj\u0105 ochrony przed bezpo\u015brednim s\u0142o\u0144cem; w ch\u0142odnej porze taki pies potrzebuje ubranka, a nie hartowania.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Z\u0119by:<\/strong> regularna piel\u0119gnacja jamy ustnej. Wzorzec wymaga zgryzu no\u017cycowego i kompletu dobrze rozwini\u0119tych z\u0119b\u00f3w, a brak przedtrzonowc\u00f3w zalicza do wad powa\u017cnych \u2014 stan uz\u0119bienia ma wi\u0119c znaczenie tak\u017ce dla hodowli.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Pytania do hodowli:<\/strong> pro\u015b o wyniki bada\u0144 rodzic\u00f3w. FCI nie ustanawia dla podenco canario obowi\u0105zkowego, w\u0142a\u015bciwego rasie programu bada\u0144 (wzorzec m\u00f3wi jedynie, \u017ce do hodowli nale\u017cy u\u017cywa\u0107 ps\u00f3w funkcjonalnie i klinicznie zdrowych, o typowej dla rasy budowie), zakres bada\u0144 jest wi\u0119c decyzj\u0105 konkretnej hodowli \u2014 i warto zobaczy\u0107 go na papierze.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Piel\u0119gnacja i utrzymanie: co w\u0142a\u015bciciel powinien wiedzie\u0107<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/podencocanario_0893762409558001-1024x683.jpg\" alt=\"Podenco Canario \u2014 Piel\u0119gnacja i utrzymanie: co w\u0142a\u015bciciel musi wiedzie\u0107?\" class=\"wp-image-120404\" srcset=\"https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/podencocanario_0893762409558001-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/podencocanario_0893762409558001-300x200.jpg 300w, https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/podencocanario_0893762409558001-768x512.jpg 768w, https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/podencocanario_0893762409558001-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/podencocanario_0893762409558001-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/podencocanario_0893762409558001-330x220.jpg 330w, https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/podencocanario_0893762409558001-420x280.jpg 420w, https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/podencocanario_0893762409558001-615x410.jpg 615w, https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/podencocanario_0893762409558001-860x573.jpg 860w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Utrzymanie Podenco Canario okre\u015bla jedno zdanie ze wzorca: ten pies \u201ejest w stanie polowa\u0107 od \u015bwitu do zmierzchu&#8221;. <strong>To nie jest pies, kt\u00f3ry b\u0119dzie szcz\u0119\u015bliwy, le\u017c\u0105c ca\u0142y dzie\u0144 na kanapie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ruch.<\/strong> Punktem odniesienia jest co najmniej p\u00f3\u0142torej do dw\u00f3ch godzin intensywnego ruchu dziennie, i nie chodzi o spokojny spacer na smyczy. Dobrze sprawdzaj\u0105 si\u0119 bieg obok roweru, d\u0142ugie biegi, frisbee, coursing oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 swobodnego biegania na du\u017cym, solidnie ogrodzonym terenie. Nie mniej wa\u017cna jest praca nosem: gry w\u0119chowe, praca na tropie, karma rozsypana w trawie. Rasa powsta\u0142a do czytania terenu w\u0119chem i bez tej pracy pies nudzi si\u0119 nawet po d\u0142ugim biegu. Bez wystarczaj\u0105cej dawki ruchu podenco staje si\u0119 destrukcyjny, niespokojny i niesterowny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Warunki mieszkaniowe.<\/strong> Najlepszy jest dom z du\u017cym, dobrze ogrodzonym terenem. Ogrodzenie musi by\u0107 wysokie \u2014 orientacyjnie dwa metry \u2014 i pozbawione czegokolwiek, co pos\u0142u\u017cy za stopie\u0144: podenco skacze znakomicie, a wzorzec opisuje psa, kt\u00f3ry zawodowo pokonuje skalne progi. Mieszkanie w bloku wchodzi w gr\u0119 tylko wtedy, gdy w\u0142a\u015bciciel jest got\u00f3w codziennie po\u015bwi\u0119ca\u0107 du\u017co czasu na aktywne i d\u0142ugie wyj\u015bcia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Piel\u0119gnacja.<\/strong> Kr\u00f3tka szata jest prosta w obs\u0142udze: raz w tygodniu gumowa szczotka, \u017ceby zebra\u0107 martwy w\u0142os. K\u0105piel w miar\u0119 potrzeby; cz\u0119sto przetarcie wilgotn\u0105 \u015bciereczk\u0105 zast\u0119puje klasyczn\u0105 k\u0105piel. Regularnie ogl\u0105daj i czy\u015b\u0107 uszy \u2014 s\u0105 du\u017ce i otwarte, wi\u0119c \u0142atwo wpada do nich kurz i nasiona traw \u2014 oraz skracaj pazury. Po spacerach w suchej trawie zagl\u0105daj tak\u017ce mi\u0119dzy palce.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Upa\u0142 i ch\u0142\u00f3d.<\/strong> Wzorzec osobno zaznacza, \u017ce pies \u0142atwo znosi wysokie temperatury \u2014 to skutek selekcji do pracy w klimacie kanaryjskim. Odwrotn\u0105 stron\u0105 jest ch\u0142\u00f3d: kr\u00f3tki w\u0142os bez podszerstka i cienka sk\u00f3ra nie wystarcz\u0105 na p\u00f3\u0142nocn\u0105 zim\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Status prawny psa my\u015bliwskiego w ojczy\u017anie rasy<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To nie abstrakcja, lecz to, co przes\u0105dza o losie wielu podenco w Hiszpanii. Og\u00f3lnokrajowa ustawa o ochronie praw i dobrostanu zwierz\u0105t (Ley 7\/2023 z 28 marca 2023 roku, obowi\u0105zuj\u0105ca od 29 wrze\u015bnia 2023 roku) wprost wy\u0142\u0105cza psy my\u015bliwskie spod w\u0142asnego zakresu w artykule 1.3.e): \u201eTak samo wy\u0142\u0105czone pozostaj\u0105 psy my\u015bliwskie, rehalas oraz zwierz\u0119ta pomocnicze w \u0142owiectwie. Wszystkie one s\u0105 regulowane i chronione przez odpowiednie obowi\u0105zuj\u0105ce przepisy europejskie, pa\u0144stwowe i autonomiczne, maj\u0105ce do nich zastosowanie poza niniejsz\u0105 ustaw\u0105.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kanaryjska ustawa regionalna o ochronie zwierz\u0105t (Ley 8\/1991 z 30 kwietnia 1991 roku, wci\u0105\u017c obowi\u0105zuj\u0105ca) ze swojej strony umieszcza \u0142owiectwo poza w\u0142asnym zakresem w artykule 3.1: pierwszy punkt jej listy wy\u0142\u0105cze\u0144 brzmi \u201ea) \u0141owiectwo&#8221;. Pracuj\u0105cy podenco na Kanarach znajduje si\u0119 wi\u0119c poza zasi\u0119giem zar\u00f3wno pa\u0144stwowego, jak i regionalnego prawa o zwierz\u0119tach towarzysz\u0105cych, a jego po\u0142o\u017cenie reguluj\u0105 przepisy \u0142owieckie. Dla czytelnika, kt\u00f3ry rozwa\u017ca psa tej rasy z Hiszpanii, to g\u0142\u00f3wna praktyczna okoliczno\u015b\u0107: <strong>po\u0142o\u017cenie pracuj\u0105cego podenco wyznacza prawo \u0142owieckie, a nie prawo o ochronie zwierz\u0105t<\/strong>. Te same przepisy dzia\u0142aj\u0105 zreszt\u0105 i w drug\u0105 stron\u0119: rozporz\u0105dzenie o okresach polowa\u0144 zalicza psy, koty i fretki do zwierz\u0105t towarzysz\u0105cych i wyklucza zdzicza\u0142e z listy dozwolonej zwierzyny.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Szkolenie i socjalizacja rasy<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/gallery-141460.jpg\" alt=\"Podenco Canario zdj\u0119cie\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podenco Canario jest bystry, ale szkolenie go to praca z samodzielnym partnerem, a nie z wykonawc\u0105. Ras\u0119 przez stulecia wybierano do tego, by pracowa\u0142a przed my\u015bliwym i decydowa\u0142a sama: znale\u017a\u0107 kr\u00f3lika w szczelinie kamiennego murku, rozgry\u017a\u0107 tunel wulkaniczny \u2014 i zrobi\u0107 to bez dawania g\u0142osu. Taki pies nie widzi sensu w wykonywaniu komendy tylko dlatego, \u017ce pad\u0142a. Nauka powinna by\u0107 konsekwentna, kr\u00f3tka, urozmaicona i oparta na wzmocnieniu pozytywnym; twarde metody nic nie dadz\u0105 i zniszcz\u0105 zaufanie. Podobne cechy ma tak\u017ce <a href=\"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/breed-anglo-russian-hound\">Go\u0144czy anglo-rosyjski<\/a>, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c potrzebuje osobnego podej\u015bcia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Wczesna socjalizacja jest niezb\u0119dna.<\/strong> Szczeniaka trzeba zapoznawa\u0107 z r\u00f3\u017cnymi lud\u017ami, d\u017awi\u0119kami, powierzchniami, miejscami i innymi zwierz\u0119tami od pierwszych tygodni w domu \u2014 to pracuje wprost na t\u0119 \u201eszlachetno\u015b\u0107 bez agresji&#8221;, kt\u00f3rej wymaga wzorzec, oraz na pow\u015bci\u0105gliwo\u015b\u0107 zamiast przestrachu w nieznanym otoczeniu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Osobnej uwagi wymaga przywo\u0142anie. Pies, kt\u00f3ry zobaczy\u0142 lub us\u0142ysza\u0142 zdobycz, bez trudu zignoruje ka\u017cd\u0105 komend\u0119 \u2014 to nie niepos\u0142usze\u0144stwo, lecz dok\u0142adnie to, po co ras\u0119 stworzono. Przywo\u0142anie \u0107wiczy si\u0119 wi\u0119c latami, z nagrod\u0105 wysokiej warto\u015bci i nigdy na \u015bwie\u017cym tropie; a puszczanie podenco luzem na terenie nieogrodzonym w og\u00f3le nie jest wskazane. D\u0142uga linka i zamkni\u0119ty wybieg daj\u0105 t\u0119 sam\u0105 swobod\u0119 bez ryzyka.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u017bywienie: kluczowe zalecenia<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"600\" src=\"https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/747ad6638028e6751d17678b1f1e5914ecc9b9f3-800x600-1.webp\" alt=\"Podenco Canario \u2014 \u017bywienie: kluczowe zalecenia\" class=\"wp-image-120434\" srcset=\"https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/747ad6638028e6751d17678b1f1e5914ecc9b9f3-800x600-1.webp 800w, https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/747ad6638028e6751d17678b1f1e5914ecc9b9f3-800x600-1-300x225.webp 300w, https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/747ad6638028e6751d17678b1f1e5914ecc9b9f3-800x600-1-768x576.webp 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podenco Canario nie jest wybredny, ale jego dawka pokarmowa musi pokrywa\u0107 wysoki wydatek energetyczny psa pracuj\u0105cego i jednocze\u015bnie nie pozwala\u0107 mu przyty\u0107. To przypadek szczeg\u00f3lny: wed\u0142ug wzorca rasa jest tak sucha, \u017ce wida\u0107 \u017cebra i ko\u015bci biodrowe, wi\u0119c zwyk\u0142a kontrola \u201ena oko&#8221; nie dzia\u0142a \u2014 w\u0142a\u015bciciele zani\u017caj\u0105 porcj\u0119 w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce pies ma wygl\u0105da\u0107 chudo.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Rodzaj \u017cywienia:<\/strong> nadaj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno dobre karmy gotowe dla aktywnych ps\u00f3w \u015bredniej wielko\u015bci, jak i dawka ze \u015bwie\u017cych sk\u0142adnik\u00f3w u\u0142o\u017cona pod okiem specjalisty.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Podstawa dawki:<\/strong> bia\u0142ko zwierz\u0119ce \u2014 chude mi\u0119so (wo\u0142owina, indyk, kurczak) i podroby.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Dodatki:<\/strong> kasze (ry\u017c, gryka), warzywa (marchew, dynia, cukinia), troch\u0119 fermentowanego nabia\u0142u i \u015bwie\u017ca zielenina.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Rytm:<\/strong> doros\u0142ego psa karmi si\u0119 zwykle dwa razy dziennie, rano i wieczorem. Karmimy <strong>ze zwyk\u0142ej miski postawionej na pod\u0142odze<\/strong>: podwy\u017cszona podstawka nie zmniejsza ryzyka skr\u0119tu \u017co\u0142\u0105dka, a prospektywna kohorta 1637 ps\u00f3w przypisa\u0142a jej wr\u0119cz cz\u0119\u015b\u0107 przypadk\u00f3w u du\u017cych ras.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Posi\u0142ek a wysi\u0142ek:<\/strong> mi\u0119dzy obfitym karmieniem a intensywnym bieganiem warto zachowa\u0107 przerw\u0119 \u2014 to og\u00f3lne zalecenie dla aktywnych ps\u00f3w o g\u0142\u0119bokiej klatce piersiowej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czysta \u015bwie\u017ca woda musi by\u0107 dost\u0119pna bez ogranicze\u0144 przez ca\u0142y czas<\/strong> \u2014 tym bardziej w upa\u0142 i po pracy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ciekawostki o Podenco Canario<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Wzorzec zakazuje szczekania w pracy.<\/strong> Rozdzia\u0142 \u201eU\u017cytkowanie&#8221; m\u00f3wi wprost: podczas pracy w\u0119chem pies nie mo\u017ce ani dawa\u0107 g\u0142osu, ani chwyta\u0107 zwierzyny. Niewiele wzorc\u00f3w my\u015bliwskich formu\u0142uje wym\u00f3g behawioralny tak jednoznacznie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Polowanie z fretk\u0105.<\/strong> Ten sam rozdzia\u0142 wspomina spos\u00f3b dozwolony na wyspach: pies pracuje w parze z fretk\u0105, kt\u00f3ra wyp\u0142asza kr\u00f3lika z nory. Kr\u00f3lika podenco zwykle bierze w pysk.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wzorzec mierzy g\u0142ow\u0119 w centymetrach.<\/strong> \u201eD\u0142ugo\u015b\u0107 g\u0142owy od 21 do 22 cm&#8221; to konkret rzadki w wzorcach ras; tak samo okre\u015blono odleg\u0142o\u015b\u0107 stawu skokowego od ziemi (oko\u0142o 18 cm) i nadwy\u017ck\u0119 obwodu klatki piersiowej nad wysoko\u015bci\u0105 w k\u0142\u0119bie (5\u20138 cm).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Najni\u017csza wsobno\u015b\u0107 w swoim towarzystwie.<\/strong> W por\u00f3wnaniu o\u015bmiu ras \u015br\u00f3dziemnomorskich podenco canario wykaza\u0142 najni\u017cszy wsp\u00f3\u0142czynnik wsobno\u015bci FIS (\u22120,02957) \u2014 ni\u017cszy ni\u017c wszystkie pozosta\u0142e, \u0142\u0105cznie z podenco z kontynentalnej Hiszpanii (Research in Veterinary Science, 2023).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>W\u0142asny haplotyp mitochondrialny.<\/strong> Praca o pi\u0119ciu rasach kanaryjskich (Animal Genetics, 2013) po raz pierwszy opisa\u0142a haplotyp A33+, kt\u00f3ry okaza\u0142 si\u0119 wy\u0142\u0105czny dla podenco canario.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Psy w nazwie wysp \u2014 ale nie ta rasa.<\/strong> Pliniusz Starszy pisze, \u017ce wyspa Canaria wzi\u0119\u0142a nazw\u0119 od mn\u00f3stwa ps\u00f3w \u201eogromnej wielko\u015bci&#8221;, z kt\u00f3rych dwa przywieziono kr\u00f3lowi Jubie II. Podenco Canario jest psem \u015bredniej wielko\u015bci, a antyczna wzmianka nie zawiera \u017cadnej nazwy rasy.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Cz\u0119ste pytania o ras\u0119 (FAQ)<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy Podenco Canario to chart?<\/strong><br>Wed\u0142ug klasyfikacji FCI \u2014 nie. Rasa stoi w grupie 5 (szpice i psy pierwotne), sekcja 7, a nie w grupie 10, czyli chart\u00f3w. Okre\u015blenia w rodzaju \u201echart kanaryjski&#8221; to utrwalony zwyczaj j\u0119zykowy oddaj\u0105cy zewn\u0119trzne podobie\u0144stwo, a nie klasyfikacj\u0119. Praktyczna r\u00f3\u017cnica jest realna: wzorzec opisuje psa, kt\u00f3ry szuka zdobyczy w\u0119chem i s\u0142uchem, a nie tylko goni j\u0105 wzrokiem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy rasa naprawd\u0119 pochodzi ze staro\u017cytnego Egiptu?<\/strong><br>Tak twierdzi cz\u0119\u015b\u0107 historyczna wzorca FCI, kt\u00f3ra sama stawia sobie zastrze\u017cenie \u2014 \u201eprawdopodobnie przywieziony&#8221;. Badania, w kt\u00f3rych podenco canario bra\u0142 udzia\u0142, egipskich korzeni nie wykaza\u0142y: praca z 2023 roku podaje, \u017ce \u017cadnej z badanych ras nie mo\u017cna zaliczy\u0107 do rodzimych egipskich \u2014 ale ci sami autorzy zaznaczaj\u0105 tam, \u017ce ich dane nie wystarczaj\u0105, by ca\u0142kowicie wykluczy\u0107 dawne wsp\u00f3lne pokrewie\u0144stwo. Poza tym ludzie osiedlili si\u0119 na Wyspach Kanaryjskich w pierwszych wiekach naszej ery, wi\u0119c sta\u0142a wyspiarska populacja ps\u00f3w nie mo\u017ce by\u0107 starsza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jaki wzrost i jak\u0105 wag\u0119 ma Podenco Canario?<\/strong><br>Wzorzec podaje wysoko\u015b\u0107 osobno dla p\u0142ci: psy 55\u201364 cm, suki 53\u201360 cm, z tolerancj\u0105 2 cm w obie strony. Wagi nie ustala wcale; podr\u0119czniki wymieniaj\u0105 oko\u0142o 20\u201325 kg i jest to liczba orientacyjna, a nie normatywna.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy Podenco Canario mo\u017ce mieszka\u0107 w bloku?<\/strong><br>Teoretycznie tak, praktycznie tylko przy bardzo zdyscyplinowanym w\u0142a\u015bcicielu: co najmniej p\u00f3\u0142torej do dw\u00f3ch godzin intensywnego ruchu dziennie plus praca nosem. Idea\u0142em pozostaje dom z du\u017cym, solidnie ogrodzonym terenem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy mo\u017cna trzyma\u0107 Podenco Canario z kotem?<\/strong><br>To ryzykowne. Instynkt \u0142owiecki jest bardzo silny i skierowany w\u0142a\u015bnie na drobn\u0105, ruchom\u0105 zdobycz. Wsp\u00f3lne \u017cycie jest mo\u017cliwe tylko wtedy, gdy szczeniak dorasta\u0142 z kotem od bardzo wczesnego wieku, a i wtedy nie warto zostawia\u0107 ich bez nadzoru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy du\u017co linieje i du\u017co szczeka?<\/strong><br>Linienie jest minimalne: kr\u00f3tki w\u0142os bez podszerstka, wystarczy szczotkowanie raz w tygodniu. Szczekliw\u0105 ras\u0105 podenco nie jest \u2014 g\u0142os podaje, by zasygnalizowa\u0107 co\u015b niezwyk\u0142ego, a wzorzec i tak wymaga cichej pracy na tropie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wideo o rasie<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Podenco Canario - TOP 10 Interesting Facts\" width=\"1170\" height=\"658\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/vqTHkm_t3vY?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Podenco Canario to elegancki i wytrzyma\u0142y pies my\u015bliwski, kt\u00f3rego historia jest nierozerwalnie spleciona z Wyspami Kanaryjskimi, gdzie ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":19878,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[7267,340],"moimportance":[],"class_list":["post-19877","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-dogs-breeds","tag-czarne-psy","tag-340"],"views":46,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19877","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19877"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19877\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":120613,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19877\/revisions\/120613"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19878"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19877"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19877"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19877"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=19877"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}