{"id":20691,"date":"2014-10-14T00:00:00","date_gmt":"2014-10-13T21:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/tvaryny.com\/?p=20691"},"modified":"2026-08-29T10:00:50","modified_gmt":"2026-08-29T07:00:50","slug":"broholmer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/breed-broholmer","title":{"rendered":"Broholmer"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Broholmer<\/strong> to du\u0144ski molos typu mastifa, kt\u00f3ry w XX wieku faktycznie wygin\u0105\u0142, a potem zosta\u0142 odtworzony niemal od zera: w 1976 roku podstaw\u0105 ca\u0142ej dzisiejszej rasy sta\u0142y si\u0119 cztery szczeni\u0119ta z jednego miotu. To nie legenda ani klubowa ozdoba, lecz udokumentowana historia \u2014 ze znanymi imionami ps\u00f3w, datami przegl\u0105d\u00f3w, a nawet pr\u00f3bami, kt\u00f3re si\u0119 nie powiod\u0142y. Dzi\u015b broholmer to spokojny, pewny siebie olbrzym z wzorcem FCI nr 315 i jedn\u0105 z najmniejszych populacji hodowlanych w\u015br\u00f3d ras uznanych. O innych rasach przeczytasz na <a href=\"https:\/\/tvaryny.com\/pl\">Tvaryny<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Historia rasy: od psa kr\u00f3lewskiej sfory do \u201epsa rze\u017anickiego&#8221;<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wzorzec FCI wywodzi ten typ ze \u015bredniowiecza, kiedy ps\u00f3w tych u\u017cywano do polowania na jelenie, a p\u00f3\u017aniej przede wszystkim jako str\u00f3\u017c\u00f3w wielkich gospodarstw i dwor\u00f3w. Du\u0144ski klub rasy (Broholmerselskabet) rozwija ten w\u0105tek szczeg\u00f3\u0142owiej. Wielki du\u0144ski pies my\u015bliwski obs\u0142ugiwa\u0142 polowanie par force \u2014 konn\u0105 gonitw\u0119 za grubym zwierzem, podczas kt\u00f3rej sfora musia\u0142a zatrzyma\u0107 i przytrzyma\u0107 zdobycz do przyjazdu mo\u017cnow\u0142adcy. Kiedy w <strong>1770 roku<\/strong> polowania par force zakazano w Danii ustaw\u0105, pies kr\u00f3la przesta\u0142 by\u0107 potrzebny \u2014 i nast\u0119pne stulecie prze\u017cy\u0142 jako \u201epies dworski&#8221;, str\u00f3\u017c zamk\u00f3w i maj\u0105tk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W miastach tego samego psa nazywano <strong>Slagterhunden<\/strong>, czyli \u201epsem rze\u017anickim&#8221;, bo zwykle widywano go przy sklepach mi\u0119snych. Rasa trafi\u0142a nawet do du\u0144skiej ustawy o psach \u2014 jako jedna z tych, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142o trzyma\u0107 zamkni\u0119te \u201eod zachodu do wschodu s\u0142o\u0144ca&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kluczowe wydarzenie przypada na drug\u0105 po\u0142ow\u0119 XIX wieku i mia\u0142o pod\u0142o\u017ce polityczne. Otto von Bismarck zarz\u0105dzi\u0142, by \u201ewielki du\u0144ski pies&#8221; zmieni\u0142 nazw\u0119 na Deutsche Dogge i sta\u0142 si\u0119 niemieckim psem Rzeszy, czyli by zmieni\u0142 kraj pochodzenia z Danii na Niemcy. W odpowiedzi szambelan i w\u0142a\u015bciciel majoratu Broholm na po\u0142udniu wyspy Fionia \u2014 <strong>Niels Frederik Bernhard Sehested<\/strong> (1813\u20131882) \u2014 zabra\u0142 si\u0119 za hodowl\u0119 starego du\u0144skiego psa jako samodzielnej rasy du\u0144skiej. Materia\u0142 hodowlany zbiera\u0142 po du\u0144skich dworach i u ludzi, kt\u00f3rzy trzymali psy \u201edobrego zdrowia i w\u0142a\u015bciwego typu&#8221;, a szczeni\u0119ta oddawa\u0142 w\u0142a\u015bcicielom zobowi\u0105zuj\u0105cym si\u0119 kontynuowa\u0107 prac\u0119. Nazw\u0119 rasa wzi\u0119\u0142a od maj\u0105tku: Broholmshunden, p\u00f3\u017aniej broholmer.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwszy wzorzec spisano w 1886 roku; w\u015br\u00f3d autor\u00f3w by\u0142 syn Sehesteda, Hannibal Sehested. Psy szybko rozesz\u0142y si\u0119 po Danii, a w zoo w Kopenhadze broholmery trzymano od razu w trzech rolach: jako eksponaty, jako zwierz\u0119ta hodowlane, kt\u00f3rych szczeni\u0119ta sprzedawano, i jako mamki dla m\u0142odych wielkich kot\u00f3w. W Tivoli czarna odmiana zim\u0105 pilnowa\u0142a terenu, a w lesie Gribskov czarne psy znano jako \u201eKulsvierhunden&#8221;, psy w\u0119glarzy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak rasa znikn\u0119\u0142a: inbred jako g\u0142\u00f3wna przyczyna<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwsza po\u0142owa XX wieku zniszczy\u0142a wszystko, co zbudowa\u0142 Sehested. Dwie wojny \u015bwiatowe i kryzysy gospodarcze utrudni\u0142y utrzymanie bardzo du\u017cego psa, wi\u0119c masowo zamieniano go na mniejszego. Hodowla sta\u0142a si\u0119 raczej przypadkowa ni\u017c systemowa. Przeciwko nos\u00f3wce istnia\u0142 wtedy tylko jeden \u201e\u015brodek&#8221;: u\u015bpienie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy jednak klub rasy opisuje te lata, jako g\u0142\u00f3wnej przyczyny nie wskazuje ani wojen, ani epidemii. Sformu\u0142owanie z jego rysu historycznego brzmi tak: rosn\u0105cy stopie\u0144 inbredu doprowadzi\u0142 do utraty typu, zdrowia i psychiki; psy takiej jako\u015bci trudno by\u0142o ulokowa\u0107; spirala si\u0119 zamkn\u0119\u0142a. A dalej pada zdanie, kt\u00f3re klub kieruje do samego siebie: taki przebieg wydarze\u0144 powinien zapisa\u0107 si\u0119 w historii broholmera jako przestroga. Ostatnie psy trafi\u0142y do ksi\u0105g hodowlanych w latach 50., po czym przez kilka dziesi\u0119cioleci ras\u0119 uznawano za wymar\u0142\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Odtwarzanie 1974\u20131998: nazwiska, daty i nieudane pr\u00f3by<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u0119 histori\u0119 warto zna\u0107 w szczeg\u00f3\u0142ach, bo to ona t\u0142umaczy wszystkie dzisiejsze regu\u0142y rasy. Impulsem by\u0142a dziennikarka <strong>Jytte Weiss<\/strong>: w maju 1974 roku czasopismo Du\u0144skiego Kennel Klubu \u201eHUNDEN&#8221; wydrukowa\u0142o jej artyku\u0142 \u201eW poszukiwaniu broholmera&#8221;. Posz\u0142y za nim publikacje w innych pismach oraz depesza agencji Ritzau rozes\u0142ana po ca\u0142ym kraju z pro\u015bb\u0105, by ewentualni w\u0142a\u015bciciele zg\u0142aszali si\u0119 do Komitetu DKK do spraw ras narodowych i zapomnianych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najpierw znaleziono dwa psy. <strong>Bj\u00f8rn z Helsinge<\/strong>, \u017c\u00f3\u0142ty samiec, kt\u00f3rego s\u0119dziowie jednog\u0142o\u015bnie uznali za prawdziwego broholmera, okaza\u0142 si\u0119 bezp\u0142odny. Drugim by\u0142 <strong>Manne<\/strong>, czarny siedmioletni samiec z Asserbo, kt\u00f3ry przez lata zostawi\u0142 w okolicy sporo niezarejestrowanego potomstwa. W ci\u0105gu 1975 roku w\u0142a\u015bciciele przyprowadzali swoje psy na przegl\u0105d do s\u0119dzi\u00f3w DKK Ole Staunskj\u00e6ra i Gerharda Refsgaarda; przyj\u0119to oko\u0142o pi\u0119ciu\u2013sze\u015bciu zwierz\u0105t, okre\u015blaj\u0105c je jako miesza\u0144ce dobrego typu. 2\u20133 czerwca 1976 roku na wystawie w Roskilde sze\u015b\u0107 ps\u00f3w pokazano s\u0119dziom \u2014 pi\u0119\u0107 uznano za nadaj\u0105ce si\u0119 do hodowli.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wzorzec i wygl\u0105d zewn\u0119trzny<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/gallery-141599_3.jpg\" alt=\"Broholmer odpoczywa\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dalej nast\u0119puje moment, od kt\u00f3rego zaczyna si\u0119 ca\u0142a wsp\u00f3\u0142czesna rasa. \u017b\u00f3\u0142tego samca <strong>C. Bastiana<\/strong>, potomka Mannego, skojarzono z \u017c\u00f3\u0142t\u0105 suk\u0105 <strong>Muffe<\/strong>. Miot urodzi\u0142 si\u0119 <strong>22 pa\u017adziernika 1976 roku<\/strong>: czworo szczeni\u0105t \u2014 trzy psy i suk\u0119 \u2014 uznano za \u201ebroholmeropodobne&#8221; i wpisano do rejestru X w DKK pod numerami <strong>X-1 Bj\u00f8rn, X-2 Dana, X-3 Sam i X-4 Thor<\/strong>. Ta czw\u00f3rka jest fundamentem rasy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Skal\u0119 pierwszych lat dobrze wida\u0107 z arytmetyki klubu: przez pierwsze siedem lat w hodowli u\u017cyto czterech samc\u00f3w i sze\u015bciu suk, co da\u0142o 42 \u201ebroholmeropodobne&#8221; szczeni\u0119ta w 10 miotach \u2014 \u015brednio 4,2 przydatnego szczeni\u0119cia na miot. Przy takiej bazie od razu pojawi\u0142o si\u0119 pytanie o dolanie krwi spokrewnionych molos\u00f3w, a najbardziej wymowne s\u0105 tu w\u0142a\u015bnie pora\u017cki. Propozycji u\u017cycia anatolijskiego karabasza komitet nie popar\u0142. DKK kupi\u0142 du\u017cego szczeniaka mastifa hiszpa\u0144skiego \u2014 po zdj\u0119ciu staw\u00f3w biodrowych z wynikiem \u201eE&#8221; psa wycofano z programu. Zadzia\u0142a\u0142 trzeci wariant: w Holandii znaleziono miot po \u201enieporozumieniu&#8221; mi\u0119dzy mastifem angielskim a hiszpa\u0144skim; dwa szczeni\u0119ta przyjecha\u0142y do Danii, suk\u0119 o imieniu <strong>Sif<\/strong> dopuszczono do hodowli i skojarzono z X-1 Bj\u00f8rnem. Jej c\u00f3rka <strong>Kraka<\/strong> wesz\u0142a do pracy hodowlanej, a samiec z miotu Bj\u00f8rna i Kraki \u2014 <strong>X-31 Grane<\/strong> \u2014 w latach 1985\u20131989 zosta\u0142 ojcem trzynastu miot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najgorzej trzyma\u0142a si\u0119 odmiana czarna. Ratowano j\u0105 osobno: w 1996 roku DKK poradzi\u0142 klubowi skupi\u0107 si\u0119 na zachowaniu czarnych ps\u00f3w, po czym w ca\u0142ym kraju odnaleziono czarnego samca Oscara (X-393) \u2014 trzecie pokolenie po X-7 Thorze, ale, jak wprost pisze klub, z domieszk\u0105 doga niemieckiego. W 1997 roku urodzi\u0142y si\u0119 po nim pierwsze czarne szczeni\u0119ta od maja 1981.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">20 kwietnia 1979 roku w\u0142a\u015bciciele zebrali si\u0119 w Holb\u00e6k i za\u0142o\u017cyli Towarzystwo Odtworzenia Rasy Broholmer \u2014 dzisiejsze Broholmerselskabet. <strong>26 maja 1982 roku<\/strong> FCI uzna\u0142a ras\u0119 ostatecznie: zaktualizowany wzorzec z 1886 roku otrzyma\u0142 numer 315. Formalne zako\u0144czenie rekonstrukcji klub widzi natomiast w dacie <strong>1 stycznia 1998 roku<\/strong>: od tego czasu psy zacz\u0119\u0142y dostawa\u0107 zwyk\u0142e rodowody DKK\/FCI, numeracja X ust\u0105pi\u0142a numeracji Y, a Broholmerselskabet sta\u0142 si\u0119 pe\u0142noprawnym klubem rasy przy DKK. Od X-1 zarejestrowano do tej pory 444 psy. Dopiero potem zezwolono na sprzeda\u017c za granic\u0119 \u2014 z zasad\u0105, \u017ce Dani\u0119 mo\u017ce opu\u015bci\u0107 nie wi\u0119cej ni\u017c 10 % miotu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Podstawowe cechy rasy wed\u0142ug wzorca FCI nr 315<\/strong> (obowi\u0105zuj\u0105ca wersja z 3 maja 2025 roku; j\u0119zykiem oryginalnym wzorca jest angielski):<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Wygl\u0105d og\u00f3lny:<\/strong> du\u017cy pies typu mastifa, w formacie prostok\u0105ta, mocnej budowy, o pow\u015bci\u0105gliwych i silnych ruchach. Sylwetk\u0119 okre\u015bla prz\u00f3d. Wzorzec osobno wymaga <strong>wyra\u017anego dymorfizmu p\u0142ciowego<\/strong>: samiec ma by\u0107 wyra\u017anie samcem, suka wyra\u017anie suk\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Proporcje:<\/strong> wysoko\u015b\u0107 od k\u0142\u0119bu do \u0142okcia i od \u0142okcia do ziemi ma si\u0119 jak 1:1. Czaszka i kufa s\u0105 r\u00f3wnej d\u0142ugo\u015bci.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>G\u0142owa:<\/strong> do\u015b\u0107 du\u017ca i szeroka, sprawia wra\u017cenie ci\u0119\u017ckiej. Czaszka jest szeroka i raczej p\u0142aska, jej g\u00f3rna linia biegnie r\u00f3wnolegle do linii kufy i le\u017cy nieco wy\u017cej. Stop nie jest mocno zaznaczony.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Kufa i szcz\u0119ki:<\/strong> masywna kufa, kt\u00f3ra wydaje si\u0119 kr\u00f3tsza przez ci\u0119\u017ck\u0105 g\u0142ow\u0119; szcz\u0119ka g\u00f3rna i dolna r\u00f3wnej d\u0142ugo\u015bci. Zgryz no\u017cycowy <em>lub<\/em> c\u0119gowy. Nos pe\u0142ny i czarny.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Oczy:<\/strong> okr\u0105g\u0142e, niezbyt du\u017ce, z ciasno przylegaj\u0105cymi powiekami, od jasnego do ciemnego bursztynu; wyraz ma \u015bwiadczy\u0107 o du\u017cej pewno\u015bci siebie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Uszy:<\/strong> \u015bredniej wielko\u015bci, osadzone do\u015b\u0107 wysoko, wisz\u0105ce i przylegaj\u0105ce do policzk\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Tu\u0142\u00f3w:<\/strong> linia g\u00f3rna prosta, k\u0142\u0105b silny i wyra\u017anie zaznaczony, grzbiet do\u015b\u0107 d\u0142ugi, zad \u015bredniej d\u0142ugo\u015bci i lekko opadaj\u0105cy, klatka piersiowa mocna i g\u0142\u0119boka z dobrze rozwini\u0119tym przedpiersiem. Szyja bardzo silna, z pewnym podgardlem.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ogon:<\/strong> osadzony <strong>do\u015b\u0107 nisko<\/strong>, szeroki u nasady, noszony opuszczony i bez pi\u00f3ra; w ruchu unosi si\u0119 do poziomu, najlepiej nie wy\u017cej.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Szata i sk\u00f3ra:<\/strong> w\u0142os kr\u00f3tki i \u015bci\u015ble przylegaj\u0105cy, z podszerstkiem. Sk\u00f3ra dobrze pigmentowana i gruba, og\u00f3lnie obfita, zw\u0142aszcza na szyi.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Umaszczenie:<\/strong> \u017c\u00f3\u0142te <strong>z czarn\u0105 mask\u0105 lub bez niej<\/strong>; rude <strong>z czarn\u0105 mask\u0105 lub bez niej<\/strong>; czarne. Maska mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 wy\u0142\u0105cznie na kufie. Bia\u0142e odmiany na piersi, \u0142apach i ko\u0144cu ogona s\u0105 dopuszczalne.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ostatni punkt to nie drobiazg, lecz \u015bwie\u017ca zmiana. W poprzedniej wersji wzorca kolor \u017c\u00f3\u0142ty szed\u0142 w\u0142a\u015bnie \u201ez czarn\u0105 mask\u0105&#8221; i dok\u0142adnie tak blok umaszcze\u0144 wygl\u0105da do dzi\u015b w wielu opisach rasy. Powodem zmiany jest w\u0142asne badanie genetyczne klubu, o kt\u00f3rym ni\u017cej.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><thead><tr><th>Parametr<\/th><th>Warto\u015b\u0107 wed\u0142ug wzorca FCI nr 315<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>Wysoko\u015b\u0107 w k\u0142\u0119bie, samiec<\/td><td>oko\u0142o 75 cm<\/td><\/tr><tr><td>Wysoko\u015b\u0107 w k\u0142\u0119bie, suka<\/td><td>oko\u0142o 70 cm<\/td><\/tr><tr><td>Masa, samiec<\/td><td>50-70 kg<\/td><\/tr><tr><td>Masa, suka<\/td><td>40-60 kg<\/td><\/tr><tr><td>Grupa FCI<\/td><td>2, sekcja 2.1 \u2014 molosy, typ mastifa; bez pr\u00f3b pracy<\/td><\/tr><tr><td>Kraj pochodzenia<\/td><td>Dania<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wzrost i mas\u0119 wzorzec podaje <strong>osobno dla samc\u00f3w i suk<\/strong> \u2014 sprowadzanie ich do jednego przedzia\u0142u jest b\u0142\u0119dem, tym bardziej w rasie, od kt\u00f3rej wzorzec wprost wymaga wyrazisto\u015bci p\u0142ciowej. D\u0142ugo\u015bci \u017cycia wzorzec FCI nie normuje \u2014 takiej rubryki we wzorcach ras w og\u00f3le nie ma. Punkt odniesienia, kt\u00f3ry podaje sam klub: ankiet\u0119 \u201eweterana&#8221; w\u0142a\u015bciciel dostaje w roku, w kt\u00f3rym pies ko\u0144czy <strong>osiem lat<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z wad dyskwalifikuj\u0105cych warto zna\u0107 te, kt\u00f3re faktycznie si\u0119 tu zdarzaj\u0105: nos w kolorze innym ni\u017c czarny; przodozgryz lub ty\u0142ozgryz; r\u00f3\u017cnobarwne oczy; uszy stoj\u0105ce; ogon zawini\u0119ty na grzbiet; nieprawid\u0142owe umaszczenie; d\u0142ugi w\u0142os; agresywno\u015b\u0107 lub nadmierna l\u0119kliwo\u015b\u0107. Do wad zwyk\u0142ych nale\u017c\u0105 mi\u0119dzy innymi uszy w r\u00f3\u017cyczk\u0119, ogon w haczyk, \u201esadzowaty&#8221; nalot na w\u0142osie, bia\u0142e odmiany poza piersi\u0105, \u0142apami i ko\u0144cem ogona, a tak\u017ce <strong>inoch\u00f3d<\/strong>. Osobnym punktem wzorzec przypomina: w hodowli nale\u017cy u\u017cywa\u0107 wy\u0142\u0105cznie ps\u00f3w funkcjonalnie i klinicznie zdrowych, o typowej dla rasy budowie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Umaszczenie: genetyka, kt\u00f3r\u0105 klub wyja\u015bni\u0142 sam<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 2013 roku rada hodowlana rasy rozpocz\u0119\u0142a projekt kolorystyczny, \u017ceby ustali\u0107, jaka czer\u0144 mieszka w broholmerze. Wynik okaza\u0142 si\u0119 nieoczekiwany i ma praktyczne konsekwencje dla ka\u017cdego, kto patrzy na miot.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 rasy jest sobolowa (Ay).<\/strong> Oznacza to, \u017ce \u017c\u00f3\u0142te i rude broholmery s\u0105 genetycznie takie same mimo bardzo r\u00f3\u017cnego wygl\u0105du: odcie\u0144 ustalaj\u0105 geny modyfikuj\u0105ce, kt\u00f3rych nie wszystkie jeszcze znaleziono. Praktyczny wniosek klubu: dwa ciemnorude psy spokojnie mog\u0105 da\u0107 \u017c\u00f3\u0142te szczeni\u0119ta i odwrotnie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>W rasie wyst\u0119puje czer\u0144 recesywna (a).<\/strong> Ta posta\u0107 czerni znana jest tylko u niewielu ras ps\u00f3w, wi\u0119c odkrycie by\u0142o dla klubu zaskoczeniem. Praktycznie znaczy to, \u017ce czarne szczeni\u0119ta pojawiaj\u0105 si\u0119 dwiema r\u00f3\u017cnymi drogami: po psie czarnym dominuj\u0105cym \u2014 z dowolnym partnerem, a po psie czarnym recesywnym \u2014 tylko wtedy, gdy partner te\u017c nosi ten allel.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u201eSadza&#8221; na w\u0142osie to zwyk\u0142y tipping ps\u00f3w sobolowych<\/strong>, czyli czarne ko\u0144c\u00f3wki w\u0142os\u00f3w. Wzorzec uznaje go za wad\u0119 \u2014 a bierze si\u0119 on z podstawowej genetyki wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci pog\u0142owia.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Psy recesywnie rude nie maj\u0105 w og\u00f3le czarnego barwnika we w\u0142osie.<\/strong> Sk\u00f3ra barwnik zwykle daje, wi\u0119c nos i powieki pozostaj\u0105 ciemne \u2014 ale klub odnotowuje te\u017c recesywnie rude broholmery <em>z rudym nosem i jasnymi powiekami<\/em>. Wzorzec tymczasem dyskwalifikuje nos w ka\u017cdym kolorze poza czarnym.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Bia\u0142e odmiany maj\u0105 dwa \u017ar\u00f3d\u0142a:<\/strong> zwyk\u0142e (barwnika \u201enie starczy\u0142o&#8221; na ca\u0142y korpus) oraz gen <strong>piebald<\/strong>, kt\u00f3ry zachowuje si\u0119 nieprzewidywalnie \u2014 od normalnych \u0142at po bia\u0142y ko\u0142nierz. Dwie kopie piebald daj\u0105 \u0142aciatego, \u201ekwiecistego&#8221; broholmera.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Geny czarnego podpalanego i d\u0142ugiego w\u0142osa wci\u0105\u017c kr\u0105\u017c\u0105 w rasie.<\/strong> Ostatnie czarne podpalane szczeni\u0119 urodzi\u0142o si\u0119 w 2012 roku. D\u0142ugi w\u0142os ujawni\u0142 si\u0119 w 2008, gdy w jednym miocie pojawi\u0142y si\u0119 trzy d\u0142ugow\u0142ose szczeni\u0119ta, a test DNA potwierdzi\u0142 ojcostwo. Obie cechy s\u0105 recesywne: je\u015bli oboje rodzice s\u0105 nosicielami, statystycznie \u0107wier\u0107 miotu b\u0119dzie taka. D\u0142ugi w\u0142os to we wzorcu wada dyskwalifikuj\u0105ca.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Pr\u0119gowania u broholmera nie stwierdzono.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To w\u0142a\u015bnie ten projekt da\u0142 argument, kt\u00f3ry w ko\u0144cu dotar\u0142 do wzorca: skoro psy \u017c\u00f3\u0142te i rude s\u0105 sobolowe i bior\u0105 kolor z tej samej genetyki, regu\u0142a \u201emaska dozwolona tylko u \u017c\u00f3\u0142tych&#8221; traci sens. W wersji z 2025 roku FCI zapisa\u0142a mask\u0119 jako nieobowi\u0105zkow\u0105 zar\u00f3wno dla \u017c\u00f3\u0142tych, jak i dla rudych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Charakter i temperament<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/gallery-141599_3.jpg\" alt=\"Broholmer\" style=\"width:348px;height:auto\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wzorzec opisuje temperament czterema s\u0142owami: spokojny, dobroduszny, przyjazny \u2014 a przy tym czujny. Kolejno\u015b\u0107 ma tu znaczenie, a Du\u0144ski Kennel Klub formu\u0142uje to jeszcze wprost: broholmer jest czujny i potrafi zachowywa\u0107 si\u0119 z du\u017c\u0105 pewno\u015bci\u0105 siebie, <strong>ale na og\u00f3\u0142 jest przyjazny r\u00f3wnie\u017c wobec obcych<\/strong>. Podejrzliwo\u015b\u0107 wobec nieznajomych nie jest wi\u0119c norm\u0105 rasy, tylko tym, co nale\u017cy od normy odr\u00f3\u017cnia\u0107. W rasie dyskwalifikuje si\u0119 zar\u00f3wno agresywno\u015b\u0107, jak i nadmiern\u0105 l\u0119kliwo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kolejne rozpowszechnione twierdzenie warto odwr\u00f3ci\u0107. DKK pisze o potrzebie wyra\u017anego przyw\u00f3dztwa opiekuna \u2014 i od razu podaje przyczyn\u0119: <strong>ze wzgl\u0119du na rozmiar psa, a nie na jego temperament<\/strong>. To zupe\u0142nie inna wskaz\u00f3wka ni\u017c \u201etwarda r\u0119ka dla rasy dominuj\u0105cej&#8221;. Ten sam opis ci\u0105gnie si\u0119 dalej: broholmer ch\u0119tnie wsp\u00f3\u0142pracuje i mo\u017ce nauczy\u0107 si\u0119 wszystkiego, je\u015bli metoda opiera si\u0119 na ch\u0119ci, \u017cyczliwo\u015bci i zaufaniu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rasa jest przywi\u0105zana do swojego terenu i nie w\u0142\u00f3czy si\u0119 bez powodu; porusza si\u0119 ch\u0119tnie, ale zwykle w niespiesznym tempie. To cierpliwy towarzysz, kt\u00f3ry czuje si\u0119 dobrze, gdy widzi ca\u0142\u0105 rodzin\u0119 naraz \u2014 i w\u0142a\u015bnie dlatego potrzebuje bliskiego \u017cycia spo\u0142ecznego z lud\u017ami, a nie budy w k\u0105cie podw\u00f3rka. Charakterologicznie jest bardziej sterowny i mniej sk\u0142onny do samodzielnych decyzji ni\u017c klasyczne psy str\u00f3\u017cuj\u0105ce przy stadach, takie jak <a href=\"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/breed-caucasian-shepherd-dog\">owczarek kaukaski<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest tu jednak wa\u017cny szczeg\u00f3\u0142, kt\u00f3rego klub nie ukrywa. Obowi\u0105zkowy opis psychiczny (mentalbeskrivelse) da\u0142 rasie profil zbudowany przez dziesi\u0119ciolecia obserwacji, a por\u00f3wnanie \u015bredniego wyniku z wynikiem idealnym pokazuje dwie rozbie\u017cno\u015bci: <strong>ciekawo\u015bci rasa ma mniej, ni\u017c powinna, a l\u0119ku wi\u0119cej<\/strong>. Klub stawia to wprost jako cel hodowlany. Poza tym znane s\u0105 pojedyncze linie, w kt\u00f3rych spokrewnione psy zachowuj\u0105 si\u0119 niespokojnie, nadaktywnie i g\u0142o\u015bno oraz \u0142atwo si\u0119 stresuj\u0105 \u2014 a to przechodzi na potomstwo. U psa o takiej masie takie zachowanie jest nie do przyj\u0119cia: w ci\u0105gu p\u00f3\u0142 roku, w latach 2017\u20132018, trzy m\u0142ode broholmery u\u015bpiono w\u0142a\u015bnie z powodu problem\u00f3w behawioralnych. Dlatego opis psychiczny w Danii to nie formalno\u015b\u0107, lecz wym\u00f3g hodowlany: oboje rodzice musz\u0105 go przej\u015b\u0107 po uko\u0144czeniu 10 miesi\u0119cy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ta wiedza zreszt\u0105 si\u0119 przerzedza i klub tego \u017ca\u0142uje. Do 2015 roku opis psychiczny przechodzi\u0142y praktycznie wszystkie broholmery: w 2012 roku by\u0142o to na przyk\u0142ad 125 opis\u00f3w na 140 urodzonych szczeni\u0105t. Odk\u0105d hodowl\u0119 \u201epuszczono luzem&#8221;, opisy robi\u0105 g\u0142\u00f3wnie ci, kt\u00f3rzy planuj\u0105 krycie: w 2015 roku 71 opis\u00f3w na 94 szczeni\u0119ta, w 2017 \u2014 66 na 148. Razem z opisami znikn\u0119\u0142a te\u017c obowi\u0105zkowa ankieta zdrowia, kt\u00f3r\u0105 wcze\u015bniej wype\u0142nia\u0142 lekarz weterynarii danego psa. Dzi\u015b klub pr\u00f3buje odtworzy\u0107 obraz przez dobrowolne badania ankietowe \u2014 w\u0142a\u015bcicielom b\u0119d\u0105cym cz\u0142onkami klubu wysy\u0142a ankiet\u0119 trzy razy w \u017cyciu psa: w wieku 2 lat, 5 i 8, gdy psa uznaje si\u0119 ju\u017c za weterana.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wychowanie i szkolenie<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/gallery-141599.jpg\" alt=\"Broholmer na spacerze\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Praktyczna wskaz\u00f3wka kennel klubu jest kr\u00f3tka: trenowa\u0107 r\u00f3\u017cnorodnie, kr\u00f3tkimi odcinkami i hojnie nagradza\u0107. Broholmer dobrze reaguje na wskaz\u00f3wki i utrzymuje do\u015b\u0107 bliski kontakt z opiekunem, wi\u0119c twardo\u015b\u0107 jest tu niepotrzebna i szkodliwa \u2014 niszczy dok\u0142adnie ten mechanizm zaufania, na kt\u00f3rym wszystko si\u0119 opiera. Pod tym wzgl\u0119dem broholmer r\u00f3\u017cni si\u0119 nie tyle od innych molos\u00f3w, ile od mitu o molosach: z takimi rasami jak <a href=\"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/breed-english-mastiff\">mastif angielski<\/a> czy <a href=\"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/breed-great-dane\">dog niemiecki<\/a> \u0142\u0105czy go format i tempo dojrzewania, a nie potrzeba \u201eprzyw\u00f3dcy stada&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Wczesna socjalizacja<\/strong> jest krytycznie wa\u017cna, a w tej rasie ma dodatkowo znaczenie hodowlane. Zapoznawaj szczeni\u0119 z r\u00f3\u017cnymi lud\u017ami, d\u017awi\u0119kami, pod\u0142o\u017cami, miejscami i spokojnymi psami \u2014 dok\u0142adnie z tym zestawem sytuacji, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej sprawdza opis psychiczny: kontakt, obchodzenie si\u0119, zabawa, nag\u0142o\u015b\u0107, d\u017awi\u0119k, \u201ezjawy&#8221;, strza\u0142. Celem nie jest \u201enieustraszony str\u00f3\u017c&#8221;, lecz pies, kt\u00f3ry po przestrachu ma odwag\u0119 p\u00f3j\u015b\u0107 i sprawdzi\u0107, co to by\u0142o, i potrafi szybko si\u0119 uspokoi\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Piel\u0119gnacja i utrzymanie<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/gallery-141599.jpg\" alt=\"Szczeni\u0119 Broholmera\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Idealne miejsce dla broholmera to <strong>dom z du\u017c\u0105, solidnie ogrodzon\u0105 dzia\u0142k\u0105<\/strong>. Rasa lubi przebywa\u0107 na dworze i dzi\u0119ki g\u0119stej szacie z podszerstkiem dobrze znosi pogod\u0119, ale \u201ena dworze&#8221; oznacza tu przy rodzinie, a nie z dala od niej.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Szata:<\/strong> kr\u00f3tka i przylegaj\u0105ca, z g\u0119stym podszerstkiem. Linienie jest wyra\u017ane wiosn\u0105 i jesieni\u0105, wi\u0119c w tych okresach wyczesuj cz\u0119\u015bciej; przez reszt\u0119 roku wystarczy regularne przej\u015bcie gumow\u0105 szczotk\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Uszy:<\/strong> ogl\u0105daj regularnie. To nie formalno\u015b\u0107: w ankiecie zdrowia rasy to w\u0142a\u015bnie problemy uszu \u2014 zaczerwienienie, zapalenie, grzybica \u2014 okaza\u0142y si\u0119 najcz\u0119stszym zg\u0142oszeniem w\u0142a\u015bcicieli.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Oczy i powieki:<\/strong> wzorzec wymaga ciasno przylegaj\u0105cych powiek; ka\u017cde sta\u0142e \u0142zawienie czy podra\u017cnienie to pow\u00f3d, by pokaza\u0107 psa lekarzowi, a nie przeciera\u0107 samodzielnie przez miesi\u0105ce.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Pazury:<\/strong> skracaj, je\u015bli nie \u015bcieraj\u0105 si\u0119 na spacerach. U ci\u0119\u017ckiego psa odro\u015bni\u0119ty pazur szybko zmienia ustawienie \u0142apy.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ruch:<\/strong> m\u0142odego psa obci\u0105\u017ca si\u0119 umiarkowanie. Bardzo konkretna rada du\u0144skiego kennel klubu: dop\u00f3ki broholmer nie uro\u015bnie, <strong>szkodzi mu du\u017co chodzenia po schodach w g\u00f3r\u0119 i w d\u00f3\u0142<\/strong>. Doros\u0142y potrzebuje codziennych d\u0142ugich spacer\u00f3w spokojnym krokiem, a nie sportu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Zdrowie i typowe choroby rasy<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized size-full\"><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"575\" src=\"https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/broholmer-datskij-mastif-slagterhund-86f859a.webp\" alt=\"Broholmer \u2014 Zdrowie i typowe choroby rasy\" class=\"wp-image-143667\" style=\"width:840px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/broholmer-datskij-mastif-slagterhund-86f859a.webp 750w, https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/broholmer-datskij-mastif-slagterhund-86f859a-300x230.webp 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Broholmer to jeden z nielicznych przypadk\u00f3w, gdy o zdrowiu rasy mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 nie og\u00f3lnikami, lecz liczbami: hodowla przez dziesi\u0119ciolecia sz\u0142a pod kontrol\u0105, a wyniki bada\u0144 s\u0105 publiczne. Du\u0144ski Kennel Klub ustala dla rasy minimalny wiek oficjalnego zdj\u0119cia \u2014 <strong>18 miesi\u0119cy<\/strong> dla staw\u00f3w biodrowych, \u0142okciowych i OCD.<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Dysplazja staw\u00f3w biodrowych (HD).<\/strong> W dziesi\u0119cioletnim przekroju podanym w strategii hodowlanej rasy z 774 zbadanych ps\u00f3w stopie\u0144 A mia\u0142o 62,9 % (487 ps\u00f3w), B \u2014 20,7 % (160), C \u2014 11,9 % (92), D \u2014 3,6 % (28), E \u2014 0,9 % (7). Obowi\u0105zuj\u0105cy wym\u00f3g DKK jest jeszcze surowszy: szczeni\u0119ta rejestruje si\u0119 tylko wtedy, gdy oboje rodzice maj\u0105 przed kryciem oficjalny status <strong>A lub B<\/strong>; psa ze stopniem C mo\u017cna u\u017cy\u0107 wy\u0142\u0105cznie w parze z partnerem o statusie A.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Dysplazja staw\u00f3w \u0142okciowych (ED).<\/strong> Rasa niesie znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 masy na przodzie, dlatego \u0142okcie bada si\u0119 na r\u00f3wni z biodrami. Z 770 zbadanych ps\u00f3w stopie\u0144 0 mia\u0142o 71,3 % (549), 1 \u2014 21,4 % (165), 2 \u2014 4,4 % (34), 3 \u2014 2,9 % (22). Wym\u00f3g DKK: oboje rodzice musz\u0105 mie\u0107 oficjalny status <strong>0 lub 1<\/strong>.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Osteochondroza (OCD).<\/strong> Zaburzenie kostnienia typowe dla du\u017cych, szybko rosn\u0105cych ras; najcz\u0119\u015bciej ujawnia si\u0119 w 9\u201310 miesi\u0105cu, najcz\u0119\u015bciej w barku, rzadziej w kolanie czy stawie skokowym, cz\u0119sto obustronnie i nierzadko wymaga operacji. Obowi\u0105zkowego badania przesiewowego w kierunku OCD w rasie nie ma, wi\u0119c nie ma te\u017c statystyki \u2014 ale klub odnotowuje, \u017ce m\u0142ode psy operuje si\u0119 co roku.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Spondyloza.<\/strong> W Finlandii broholmery prze\u015bwietla si\u0119 w kierunku spondylozy systematycznie: ze 163 ps\u00f3w urodzonych w latach 2010\u20132018 zbadano 34 \u2014 u 17 stopie\u0144 0, u kolejnych 17 spondyloza r\u00f3\u017cnego stopnia. W Danii r\u00f3wnie\u017c widuje si\u0119 coraz m\u0142odsze psy z tym rozpoznaniem, a zg\u0142oszenia w\u0142a\u015bcicieli uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w obraz dziedziczny: je\u015bli spondyloz\u0119 znajduje si\u0119 u jednego szczeni\u0119cia, cz\u0119sto wykrywa si\u0119 j\u0105 te\u017c u rodze\u0144stwa z miotu.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Zw\u0119\u017cenie aorty (SAS) \u2014 g\u0142\u00f3wny temat sercowy rasy.<\/strong> W 2013 roku u trzech m\u0142odych, <em>niespokrewnionych<\/em> broholmer\u00f3w rozpoznano ci\u0119\u017ckie zw\u0119\u017cenie aorty. Klub przejrza\u0142 baz\u0119 i znalaz\u0142 w przesz\u0142o\u015bci pojedyncze przypadki zw\u0119\u017cenia, powi\u0119kszonych serc i nag\u0142ych zgon\u00f3w m\u0142odych ps\u00f3w. Tak powsta\u0142 projekt \u201eSerce broholmera&#8221; razem z kardiologami Uniwersytetu Kopenhaskiego: 72 psy przesz\u0142y echokardiografi\u0119, pobrano od nich krew, kt\u00f3r\u0105 przechowuje si\u0119 na potrzeby poszukiwania genu. Wniosek: choroby serca w rasie s\u0105, ostrego zagro\u017cenia nie ma, ale z powodu bardzo ma\u0142ej i blisko spokrewnionej puli genowej sytuacja mo\u017ce si\u0119 pogorszy\u0107, je\u015bli nie zadzia\u0142a si\u0119 w por\u0119. Od 1 stycznia 2021 roku znany status serca w bazie DKK jest zaleceniem hodowlanym dla rasy; badanie jest oficjalne od 18 miesi\u0119cy, wykonuje je wy\u0142\u0105cznie lekarz z grupy EKKO, i \u2014 wa\u017cny szczeg\u00f3\u0142 praktyczny \u2014 serce bada si\u0119 <em>przed<\/em> sedacj\u0105 do zdj\u0119cia rentgenowskiego, a nie po niej.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Skr\u0119t \u017co\u0142\u0105dka.<\/strong> Klub odnotowuje go w rasie od czasu do czasu \u2014 jak u wielu du\u017cych ras. Karmienie ma\u0142ymi porcjami kilka razy dziennie i spok\u00f3j po posi\u0142ku pozostaj\u0105 podstawow\u0105 profilaktyk\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Sk\u00f3ra.<\/strong> Ankieta w\u015br\u00f3d w\u0142a\u015bcicieli da\u0142a 188 odpowiedzi: 59 zg\u0142osi\u0142o problemy z uszami, 40 \u015bwi\u0105d, 30 wypadanie w\u0142osa ponad norm\u0119, 30 objawy alergii, 26 rozpoznan\u0105 alergi\u0119, 23 problemy z \u0142apami. Nast\u0119pnie 40 ps\u00f3w obejrza\u0142 lekarz dermatolog i rozk\u0142ad okaza\u0142 si\u0119 zaskakuj\u0105cy: u 18 przyczyn\u0105 by\u0142 <strong>niedob\u00f3r niezb\u0119dnych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych w diecie<\/strong>, u 9 torbiele nask\u00f3rkowe, a tylko pozosta\u0142ych 14 mia\u0142o co\u015b innego (sze\u015b\u0107 zaburze\u0144 metabolicznych, dwie prawdziwe alergie, sze\u015b\u0107 wymaga\u0142o dalszej diagnostyki). Wniosek specjalisty: w tej rasie rozpoznanie alergii stawia si\u0119 zbyt \u0142atwo.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wn\u0119trostwo.<\/strong> W bazie rasy przez wszystkie lata odnotowano 113 wn\u0119tr\u00f3w. DKK uznaje samca za wn\u0119tra, je\u015bli do 9 miesi\u0105ca jedno lub oba j\u0105dra nie zst\u0105pi\u0142y. W niekt\u00f3rych liniach cz\u0119sto\u015b\u0107 jest podwy\u017cszona, w innych przypadki s\u0105 pojedyncze.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co z tego wynika dla kupuj\u0105cego szczeni\u0119: pyta\u0107 trzeba nie \u201eczy rodzice s\u0105 zdrowi&#8221;, lecz konkretnie o status HD i ED obojga rodzic\u00f3w w bazie DKK, o status serca, o zaliczony opis psychiczny i ocen\u0119 eksterieru. Wszystko to w Danii jest rejestrowane publicznie i w\u0142a\u015bnie na tym opiera si\u0119 praca hodowlana.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co w\u0105skie \u201egard\u0142o&#8221; za\u0142o\u017cycieli oznacza dzisiaj<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142\u00f3wn\u0105 cech\u0105 broholmera nie jest wygl\u0105d, lecz stan puli genowej \u2014 i klub m\u00f3wi o tym otwarcie. Wraz z uznaniem przez FCI w 1998 roku <strong>ksi\u0119ga hodowlana si\u0119 zamkn\u0119\u0142a<\/strong>: ps\u00f3w bez rodowodu FCI ju\u017c si\u0119 nie przyjmuje. Znaczy to, \u017ce ca\u0142a r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 genetyczna rasy jest ju\u017c wyznaczona tym, co wnios\u0142y pierwsze reproduktory, i zwi\u0119kszy\u0107 jej nie spos\u00f3b \u2014 mo\u017cna j\u0105 tylko zmniejszy\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Skala: oko\u0142o 1200 \u017cyj\u0105cych zarejestrowanych broholmer\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie. Przy czym psy zagraniczne nic nie daj\u0105 \u2014 wszystkie pochodz\u0105 od du\u0144skich i nale\u017c\u0105 do tej samej zamkni\u0119tej puli. Roczne rejestracje w DKK przez dekad\u0119 mie\u015bci\u0142y si\u0119 w przedziale od 89 szczeni\u0105t (2008) do 148 (2017). Zaplanowanie krycia bez inbredu, gdy patrzy si\u0119 pi\u0119\u0107\u2013siedem pokole\u0144 wstecz, wci\u0105\u017c jest trudne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">St\u0105d regu\u0142y, kt\u00f3rych zwyk\u0142e rasy nie maj\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Limit \u201epopularnego reproduktora&#8221;.<\/strong> \u017baden samiec nie powinien by\u0107 ojcem wi\u0119cej ni\u017c jednej czwartej \u015bredniorocznej liczby zarejestrowanych szczeni\u0105t; dla broholmera dawa\u0142o to 34 szczeni\u0119ta w 2018 roku i 37 w 2019. Klub nalega, by liczy\u0107 tu r\u00f3wnie\u017c potomstwo zagraniczne.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Inbred liczy si\u0119 g\u0142\u0119biej, ni\u017c wymaga kennel klub:<\/strong> nie 6,25 % na trzech pokoleniach, lecz 6,25 % na czterech \u2014 z rad\u0105, by patrze\u0107 jeszcze dalej.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Powt\u00f3rne krycia s\u0105 domy\u015blnie zakazane.<\/strong> Powt\u00f3rzy\u0107 kombinacj\u0119 mo\u017cna wy\u0142\u0105cznie z bardzo wa\u017cnych powod\u00f3w; rada hodowlana zawsze odradza powt\u00f3rk\u0119 oraz u\u017cycie tego samego samca do dw\u00f3ch si\u00f3str z miotu.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wn\u0119try \u2014 ostro\u017cnie z powrotem do hodowli.<\/strong> Zwykle wn\u0119tr\u00f3w w og\u00f3le si\u0119 nie kryje, ale dla broholmera klub razem z DKK uruchomi\u0142 osobny projekt: jednostronne wn\u0119try, kt\u00f3re eksperci uznaj\u0105 za cenne dla rekonstrukcji, mog\u0105 wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w hodowli. Warunki s\u0105 ostre \u2014 opis eksterieru, badanie nasienia, brak innych wad dyskwalifikuj\u0105cych, zadowalaj\u0105ce wyniki zdrowotne i zaliczony opis psychiczny; w projekcie jest nie wi\u0119cej ni\u017c pi\u0119\u0107 samc\u00f3w, ka\u017cdy najwy\u017cej z dwoma miotami. To \u015bwiadomy kompromis: rasa nie mo\u017ce straci\u0107 jeszcze i tych gen\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Odmiana czarna to osobne zmartwienie.<\/strong> Wci\u0105\u017c odstaje typem, przez co czarnemu psu trudniej zdoby\u0107 na wystawie ocen\u0119 potrzebn\u0105 do dopuszczenia do hodowli. Klub radzi kry\u0107 psy czarne dominuj\u0105ce typowymi \u017c\u00f3\u0142tymi i rudymi \u2014 i po to, by poprawi\u0107 typ, i po to, by nie zap\u0119dza\u0107 linii czarnej w inbred.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Logika tych regu\u0142 jest prosta: w populacji zamkni\u0119tej ka\u017cdy pies, kt\u00f3rego nie dopuszczono do hodowli, zabiera z rasy nie tylko niepo\u017c\u0105dan\u0105 cech\u0119, lecz ca\u0142y sw\u00f3j unikalny zestaw gen\u00f3w \u2014 i ju\u017c si\u0119 go nie odzyska. Dlatego klub balansuje mi\u0119dzy surowo\u015bci\u0105 wobec chor\u00f3b a strachem przed zaw\u0119\u017ceniem bazy. Ostatni przyk\u0142ad to zmiany obowi\u0105zuj\u0105ce dla kry\u0107 po 1 marca 2026 roku: zamiast twardego wymogu oceny wystawowej pies mo\u017ce teraz dosta\u0107 dopuszczenie albo na wystawie, albo przez klubowy opis eksterieru, a limit wieku dla opisu psychicznego (wcze\u015bniej trzeba go by\u0142o przej\u015b\u0107 najp\u00f3\u017aniej do 36 miesi\u0105ca) zniesiono. Pow\u00f3d podano wprost: wym\u00f3g wystawy pozbawia\u0142 ras\u0119 potencjalnych reproduktor\u00f3w, zw\u0142aszcza samc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Du\u0144ski Kennel Klub i dzi\u015b pisze o rasie po prostu: rekonstrukcja jeszcze si\u0119 nie sko\u0144czy\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u017bywienie: kluczowe zalecenia dla olbrzyma<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/gallery-141599.jpg\" alt=\"Broholmer z w\u0142a\u015bcicielem\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u017bywienie olbrzyma podlega jednej zasadzie: <strong>tempo wzrostu jest wa\u017cniejsze ni\u017c szybkie przybieranie<\/strong>. Szkielet, kt\u00f3ry kszta\u0142tuje si\u0119 do 18\u201324 miesi\u0105ca, cierpi zar\u00f3wno od nadmiaru energii, jak i od dowolnego \u201ewzmacniania&#8221; minera\u0142ami. Podstaw\u0105 diety jest bia\u0142ko dobrej jako\u015bci \u2014 mo\u017ce to by\u0107 pe\u0142noporcjowa karma dla szczeni\u0105t ras olbrzymich z kontrolowanym wapniem albo zbilansowane \u017cywienie naturalne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Osobny punkt w\u0142a\u015bnie dla tej rasy: wyniki badania sk\u00f3ry pokaza\u0142y, \u017ce najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 dolegliwo\u015bci sk\u00f3rnych w zbadanej pr\u00f3bie by\u0142 niedob\u00f3r niezb\u0119dnych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych w diecie. Dlatego \u017ar\u00f3d\u0142o kwas\u00f3w omega w misce to nie kosmetyczny dodatek, lecz dzia\u0142aj\u0105ca profilaktyka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przy \u017cywieniu naturalnym dieta zwykle obejmuje:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Mi\u0119so:<\/strong> chuda wo\u0142owina, indyk, kurczak (bez ko\u015bci rurowych).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Podroby:<\/strong> \u017cwacz, serce, w\u0105troba.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ryby morskie:<\/strong> raz w tygodniu, bez o\u015bci \u2014 przy okazji \u017ar\u00f3d\u0142o omega-3.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Kasze:<\/strong> ry\u017c, gryka.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Warzywa:<\/strong> marchew, dynia, cukinia.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Produkty mleczne fermentowane:<\/strong> kefir, chudy twar\u00f3g.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Wa\u017cne:<\/strong> wszelkie preparaty na stawy czy kompleksy mineralne uzgadniaj z lekarzem weterynarii. Samodzielne \u201ewzmacnianie&#8221; diety wapniem u rosn\u0105cego psa szkodzi, a nie pomaga.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><thead><tr><th>Wiek<\/th><th>Liczba posi\u0142k\u00f3w dziennie<\/th><th>Cechy diety<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>2-4 miesi\u0105ce<\/td><td>4-5 razy<\/td><td>Karma dla szczeni\u0105t ras olbrzymich z kontrolowanym wapniem; tempo wzrostu wa\u017cniejsze ni\u017c szybkie przybieranie.<\/td><\/tr><tr><td>4-8 miesi\u0119cy<\/td><td>3 razy<\/td><td>Stopniowe zwi\u0119kszanie porcji; wiek, w kt\u00f3rym najcz\u0119\u015bciej debiutuje OCD \u2014 obserwuj kulawizn\u0119.<\/td><\/tr><tr><td>8-18 miesi\u0119cy<\/td><td>2 razy<\/td><td>Przej\u015bcie na karm\u0119 junior lub kontynuacja karmy dla szczeni\u0105t ras olbrzymich.<\/td><\/tr><tr><td>Po 18 miesi\u0105cach<\/td><td>2 razy<\/td><td>Dieta doros\u0142ego psa; wiek, od kt\u00f3rego wa\u017cne s\u0105 oficjalne zdj\u0119cia staw\u00f3w i badanie serca.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Zalety i wady rasy<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.tvaryny.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/gallery-141599.jpg\" alt=\"Broholmer zdj\u0119cie\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><thead><tr><th>Zalety<\/th><th>Wady<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td><strong>Spokojny i zr\u00f3wnowa\u017cony:<\/strong> wzorzec wymaga w\u0142a\u015bnie takiego temperamentu i w rasie realnie si\u0119 go widzi.<\/td><td><strong>Potrzebuje przestrzeni:<\/strong> to nie pies do mieszkania; potrzebuje ogrodzonego terenu.<\/td><\/tr><tr><td><strong>Czujny bez agresji:<\/strong> odzywa si\u0119 tylko w razie potrzeby, a wobec obcych jest na og\u00f3\u0142 przyjazny.<\/td><td><strong>Format dyktuje codzienno\u015b\u0107:<\/strong> auto, do kt\u00f3rego si\u0119 zmie\u015bci, lecznica gotowa pracowa\u0107 z tak\u0105 mas\u0105 i miejsce w domu.<\/td><\/tr><tr><td><strong>Bardzo nastawiony na rodzin\u0119:<\/strong> przywi\u0105zany do swojego terenu, nie w\u0142\u00f3czy si\u0119.<\/td><td><strong>\u015alinienie i sezonowe linienie:<\/strong> jak u wi\u0119kszo\u015bci molos\u00f3w.<\/td><\/tr><tr><td><strong>Cierpliwy wobec dzieci<\/strong> \u2014 pod warunkiem, \u017ce dzieci nauczono obchodzenia si\u0119 z du\u017cym psem.<\/td><td><strong>D\u0142ugie dojrzewanie:<\/strong> do 1,5-2 roku obci\u0105\u017cenia s\u0105 \u015bci\u015ble dawkowane, schody nie s\u0105 dla niego.<\/td><\/tr><tr><td><strong>Niewymagaj\u0105cy w piel\u0119gnacji:<\/strong> kr\u00f3tka szata, regularne wyczesywanie wiosn\u0105 i jesieni\u0105.<\/td><td><strong>Rasa w odbudowie:<\/strong> ma\u0142a pula genowa, ograniczony wyb\u00f3r linii, kolejka po szczeni\u0119.<\/td><\/tr><tr><td><strong>Przejrzyste zdrowie:<\/strong> statusy HD, ED i serca s\u0105 w tej rasie publiczne i sprawdzalne w bazie DKK.<\/td><td><strong>Nie dla tych, kt\u00f3rzy nie sprawdzaj\u0105:<\/strong> w rasie s\u0105 linie ze spondyloz\u0105, wn\u0119trostwem i niespokojn\u0105 psychik\u0105.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ciekawostki o rasie<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Najbardziej znany \u201efakt&#8221; o rasie jest mitem \u2014 i przyzna\u0142 si\u0119 do niego sam klub.<\/strong> Kr\u00f3l Fryderyk VII i hrabina Danner rzeczywi\u015bcie zawsze trzymali dwa psy o imionach Tyrk i Holger, a po\u015bwiadczaj\u0105 to obrazy w zamku J\u00e6gerspris. Nie by\u0142y to jednak broholmery, lecz \u201ewielkie du\u0144skie psy&#8221;: Fryderyk VII zmar\u0142 23 lata przed tym, jak broholmera uznano za osobn\u0105 ras\u0119. Klub wprost t\u0142umaczy \u017ar\u00f3d\u0142o pomy\u0142ki: podczas poszukiwa\u0144 w 1975 roku brakowa\u0142o \u0142adnych starych wizerunk\u00f3w rasy, najlepiej z kr\u00f3lem \u2014 i wyb\u00f3r pad\u0142 na Fryderyka VII z Tyrkiem.<\/li>\n\n\n\n<li>W zoo w Kopenhadze broholmery trzymano nie tylko na pokaz: ich szczeni\u0119ta sprzedawano, a suki wykorzystywano jako mamki dla m\u0142odych wielkich kot\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li>Czarne broholmery zim\u0105 pilnowa\u0142y terenu parku rozrywki Tivoli, a w lesie Gribskov nazywano je \u201epsami w\u0119glarzy&#8221;.<\/li>\n\n\n\n<li>Pocz\u0105tek rekonstrukcji DKK uczci\u0142 medalem z wizerunkiem broholmera, rozdanym uczestnikom wystawy w 1976 roku.<\/li>\n\n\n\n<li>Gdy rasie wreszcie pozwolono wyje\u017cd\u017ca\u0107 za granic\u0119, obowi\u0105zywa\u0142a zasada: nie wi\u0119cej ni\u017c 10 % miotu. Pierwszy broholmer wyjecha\u0142 do Norwegii wiosn\u0105 1999 roku.<\/li>\n\n\n\n<li>Numeracja ps\u00f3w rasy do dzi\u015b nosi \u015blad rekonstrukcji: X dla ps\u00f3w z rejestru X do 1998 roku, Y dla miot\u00f3w urodzonych w Danii, I dla miot\u00f3w zagranicznych, K dla ps\u00f3w przeniesionych z du\u0144skiego rejestru DRU.<\/li>\n\n\n\n<li>Broholmer jest jedn\u0105 z pi\u0119ciu du\u0144skich ras narodowych i opiekuje si\u0119 nim osobny komitet kennel klubu do spraw ras narodowych i zapomnianych.<\/li>\n\n\n\n<li>Kiedy\u015b w\u0142a\u015bciciel broholmera mia\u0142 <strong>obowi\u0105zek rozmna\u017cania<\/strong> psa \u2014 tak odbudowywano pog\u0142owie. Klub osobno wyja\u015bnia na swojej stronie z mitami, \u017ce obowi\u0105zek ten dawno zniesiono, podobnie jak przekonanie, jakoby kupuj\u0105cego szczeni\u0119 musia\u0142 zatwierdzi\u0107 klub: sprzeda\u017c to sprawa wy\u0142\u0105cznie hodowcy i kupuj\u0105cego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Cz\u0119ste pytania o ras\u0119 (FAQ)<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy broholmer nadaje si\u0119 dla niedo\u015bwiadczonego w\u0142a\u015bciciela?<\/strong><br>G\u0142\u00f3wnym ograniczeniem nie jest tu charakter, lecz masa. Du\u0144ski Kennel Klub wprost pisze, \u017ce wyra\u017ane przyw\u00f3dztwo jest potrzebne ze wzgl\u0119du na rozmiar psa, a nie na jego temperament: rasa ch\u0119tnie wsp\u00f3\u0142pracuje i uczy si\u0119, gdy szkolenie opiera si\u0119 na ch\u0119ci, \u017cyczliwo\u015bci i zaufaniu. Pytanie brzmi wi\u0119c raczej tak: czy cz\u0142owiek jest got\u00f3w pokierowa\u0107 psem o masie si\u0119gaj\u0105cej 70 kg w ka\u017cdej sytuacji na ulicy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy broholmery naprawd\u0119 maj\u0105 s\u0142abe stawy?<\/strong><br>To twierdzenie klub osobno prostuje na swojej stronie z mitami. Wszystkie psy id\u0105ce do hodowli s\u0105 obowi\u0105zkowo prze\u015bwietlane na stawy biodrowe i \u0142okciowe, a klub zabiega o to, by prze\u015bwietla\u0107 ca\u0142y miot, nie tylko zwierz\u0119ta hodowlane. Wyniki z dziesi\u0119cioletniego przekroju: 83,6 % zbadanych ps\u00f3w mia\u0142o biodra stopnia A lub B, 92,7 % \u2014 \u0142okcie stopnia 0 lub 1. Rasa jest jednak du\u017ca i ci\u0119\u017cka, wi\u0119c stawy szczeni\u0119cia trzeba w czasie wzrostu chroni\u0107 uwa\u017cniej ni\u017c u psa przeci\u0119tnego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jak broholmery odnosz\u0105 si\u0119 do innych zwierz\u0105t?<\/strong><br>Przy wczesnej i prawid\u0142owej socjalizacji dobrze \u017cyj\u0105 z innymi zwierz\u0119tami, zw\u0142aszcza je\u015bli razem dorasta\u0142y. Trudno\u015bci cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy doros\u0142ymi samcami. Poniewa\u017c pies jest mocno przywi\u0105zany do w\u0142asnego terenu i nie ma sk\u0142onno\u015bci do w\u0142\u00f3cz\u0119gi, konflikty zwykle wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bnie z domem i podw\u00f3rkiem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy broholmery mocno liniej\u0105?<\/strong><br>Szata jest kr\u00f3tka i g\u0119sta, z obfitym podszerstkiem; wyra\u017ane linienie przypada na wiosn\u0119 i jesie\u0144 i w tych okresach potrzebne jest cz\u0119stsze wyczesywanie. Skomplikowanej piel\u0119gnacji rasa nie wymaga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jak trudno znale\u017a\u0107 szczeni\u0119 broholmera?<\/strong><br>Trudno, a przyczyna jest strukturalna: na \u015bwiecie \u017cyje oko\u0142o 1200 zarejestrowanych ps\u00f3w, roczne rejestracje w Danii utrzymuj\u0105 si\u0119 na poziomie mniej wi\u0119cej stu kilkudziesi\u0119ciu szczeni\u0105t, a ksi\u0119ga hodowlana jest zamkni\u0119ta \u2014 nap\u0142yw nowej krwi jest niemo\u017cliwy. Ka\u017cdy miot w Danii dostaje sw\u00f3j numer i certyfikat klubu, wi\u0119c pochodzenie da si\u0119 sprawdzi\u0107. Odpowiednio ograniczony jest te\u017c wyb\u00f3r linii, a czekanie zwykle d\u0142ugie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy broholmera mo\u017cna trzyma\u0107 na \u0142a\u0144cuchu?<\/strong><br>Kategorycznie nie. To pies spo\u0142eczny, kt\u00f3ry \u2014 zgodnie z opisem kennel klubu \u2014 potrzebuje pe\u0142nego \u017cycia spo\u0142ecznego w bliskim kontakcie z rodzin\u0105; najlepiej czuje si\u0119 wtedy, gdy widzi wszystkich domownik\u00f3w naraz. W odr\u00f3\u017cnieniu od ras o mniej wyra\u017anych potrzebach spo\u0142ecznych, takich jak <a href=\"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/breed-english-bulldog\">buldog angielski<\/a>, broholmer potrzebuje sta\u0142ego kontaktu z lud\u017ami.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wideo o rasie<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Broholmer Dog Breed Profile History - Price - Traits - Broholmer Dog Grooming Needs - Lifespan\" width=\"1170\" height=\"658\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/BiBQa8SW6HI?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Broholmer to du\u0144ski gigant o tak imponuj\u0105cej urodzie, \u017ce pasowa\u0142by idealnie do kr\u00f3lewskiego dworu. Niestety, ta rasa jest do\u015b\u0107 rzadka i nie ka\u017cdy mo\u017ce\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":143661,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[7777,13371,338],"moimportance":[],"class_list":["post-20691","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-dogs-breeds","tag-psy-sredniej-wielkosci","tag-psy-ze-stojacymi-uszami","tag-338"],"views":40,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20691","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20691"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20691\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":143687,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20691\/revisions\/143687"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/143661"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20691"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20691"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20691"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/tvaryny.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=20691"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}