Wraz z nadejściem pierwszych naprawdę upalnych dni każdy właściciel czworonoga zadaje sobie to samo pytanie: „Przecież jest mu tak gorąco w tym futrze! Może ogolić go na łyso?”. Wydaje się to logiczne – w końcu my, gdy jest nam gorąco, zdejmujemy ubrania. Jednak biologia naszych czworonożnych przyjaciół działa zupełnie inaczej, a to, co dla człowieka jest ratunkiem, dla psa może stać się biletem do kliniki weterynaryjnej.
W tym artykule przeanalizujemy złożoną mechanikę termoregulacji zwierząt, wyjaśnimy, kogo można zaprowadzić do groomera na pełne strzyżenie, a dla kogo maszynka to wyrok dla zdrowia skóry. Rozważymy również alternatywy, które pomogą przetrwać upały bez ryzyka. Więcej na ten temat na Tvaryny.
Główny mit: „Sierść grzeje”
Największym błędem właścicieli jest postrzeganie sierści wyłącznie jako ciepłego swetra. W rzeczywistości okrywa włosowa zwierząt działa jak termos. Funkcją termosu jest utrzymanie tempreatury zawartości na stałym poziomie, niezależnie od warunków zewnętrznych. Zimą sierść zatrzymuje ciepło ciała, nie wypuszczając go na zewnątrz. A latem? Latem działa jak bariera izolacyjna, która nie dopuszcza palącego słońca i gorącego powietrza bezpośrednio do skóry.
Psy i koty nie pocą się całym ciałem jak ludzie (z wyjątkiem opuszek łap). Ich głównym sposobem chłodzenia jest dyszenie (wystawiony język) oraz poduszka powietrzna wewnątrz sierści. Jeśli zgolisz tę warstwę ochronną, faktycznie odsłaniasz skórę na bezpośrednie działanie promieni słonecznych, niszcząc naturalny system klimatyzacji.
Rodzaje sierści: Kogo KATEGORYCZNIE nie wolno strzyc
Istnieje duża grupa psów, dla których strzyżenie maszynką „na zero” lub bardzo krótko jest przeciwwskazaniem medycznym. Są to psy z tak zwaną podwójną szatą (double coat).
Jak zbudowana jest podwójna sierść?
Składa się ona z dwóch warstw:
- Włos okrywowy (Guard hairs): Długi, sztywny, błyszczący. Chroni psa przed brudem, wilgocią i bezpośrednim słońcem. Rośnie powoli i nie linieje tak intensywnie.
- Podszerstek (Undercoat): Miękki, gęsty puch znajdujący się tuż przy skórze. To właśnie on odpowiada za termoizolację. Zimą staje się gęstszy, a latem zwierzę go zrzuca (linieje), aby zwolnić miejsce na cyrkulację powietrza między skórą a włosem okrywowym.
Kiedy golisz takiego psa, ścinasz zarówno ość, jak i podszerstek. Rosną one jednak z różną prędkością. Podszerstek odrasta bardzo szybko, zatykając mieszki włosowe, podczas gdy włos okrywowy może nie rosnąć przez miesiące, a nawet lata. W rezultacie zamiast pięknej sierści otrzymujesz watowate, matowe „futro”, które chłonie wilgoć, brud i wcale nie chroni przed słońcem.
Lista ras, którym zakazane jest strzyżenie:
| Grupa ras | Typowi przedstawiciele | Dlaczego nie wolno strzyc |
|---|---|---|
| Północne psy pociągowe | Husky, Malamuty, Samojedy, Akita-inu | Wysokie ryzyko zatrzymania wzrostu włosa (alopecja) |
| Owczarki | Owczarek niemiecki, Collie, Sheltie, Corgi | Zaburzenie termoregulacji, ryzyko oparzeń słonecznych |
| Retrivery | Golden Retriever, Labrador (nawet krótkowłosy) | Trwała zmiana struktury sierści |
| Inne | Chow-chow, Szpice, Pekińczyki | Bardzo powolna regeneracja włosa okrywowego |
Skutki strzyżenia psów z podwójną sierścią:
- Udar cieplny. Tak, nie mylisz się. Ogolony pies przegrzewa się szybciej niż wyczesany. Promienie słoneczne nagrzewają skóre bezpośrednio, a naturalnej bariery brak.
- Oparzenia słoneczne. Skóra psów jest bardzo delikatna i często różowa pod sierścią. Błyskawicznie ulega poparzeniu na słońcu, co może prowadzić do zapalenia skóry, a nawet raka (czerniaka).
- Alopecja po strzyżeniu (Post-Clipping Alopecia). To stan, w którym po ogoleniu sierść po prostu przestaje rosnąć. Pies może chodzić z łysymi plackami latami. Szczególnie podatne są na to szpice i chow-chow.
- Pogorszenie jakości sierści. Nowa sierść może rosnąć kręcona, miękka i filcować się jeszcze szybciej niż wcześniej.
Komu strzyżenie jest NIEZBĘDNE (lub dozwolone)
Istnieje kategoria psów, które mają strukturę sierści podobną do ludzkich włosów. Nie mają podszerstka (lub jest on śladowy), a ich sierść rośnie nieustannie. Takie rasy nie linieją same i jeśli nie będą strzyżone, zamienią się w jeden wielki kołtun.
Rasy „włosiane”:
Tym psom letnie strzyżenie jest wskazane, ale z głową (nie na łyso!):
- Yorkshire Terriery
- Pudle (wszystkich rozmiarów)
- Maltańczyki
- Shih Tzu
- Bichon Frise
Ważna zasada: Nawet tych psów latem nie zaleca się golić „na zero” (poniżej 3 mm). Zostaw przynajmniej 1-2 cm długości, aby chronić skórę przed ultrafioletem i owadami. Zbyt krótkie strzyżenie może wywołać podrażnienia od trawy i piasku.
Co zrobić z kotami?
Kotów nie zaleca się strzyc w ogóle, z wyjątkiem wskazań medycznych. Koty mają bardzo cienką skórę, a ich sierść zawiera wibrysy (nie tylko na pyszczku, ale i na ciele), które pomagają im w orientacji. Strzyżenie dla kota to ogromny stres, który może obniżyć odporność.
Wyjątki:
- Kot jest tak sfilcowany, że „pancerz” z sierści ciągnie skórę i sprawia ból.
- Zabiegi medyczne lub choroby skóry.
- Kot w podeszłym wieku, który fizycznie nie jest w stanie o siebie zadbać (w takim przypadku lepiej wykonać strzyżenie higieniczne, a nie pełne).
Alternatywa dla strzyżenia: Profesjonalne wyczesywanie i higiena
Jeśli masz husky, owczarka lub szpica i widzisz, że pies cierpi z powodu upału, istnieje rozwiązanie. To zabieg zwany ekspresowym linieniem lub profesjonalnym wyczesywaniem (deshedding).
Na czym polega zabieg?
Groomer dokładnie myje psa specjalnymi szamponami otwierającymi pory, nakłada maskę ułatwiającą wyślizgiwanie się martwej sierści, a następnie potężną dmuchawą (blasterem) wydmuchuje cały nadmiar włosa. Po tym pies jest wyczesywany specjalistycznymi narzędziami.
Rezultat – pies zostaje ze swoim pięknym włosem okrywowym, który błyszczy i odbija słońce, ale bez „watowej kołdry” podszerstka. Skóra oddycha, powietrze cyrkuluje, psu nie jest gorąco, a przy tym jest chroniony przed oparzeniami.
Kompleksowe podejście do zdrowia skóry i sierści
Czasami zła kondycja sierści lub nietolerancja upałów wiążą się nie tylko z gęstością „futra”, ale i z procesami wewnętrznymi organizmu. Na przykład, jeśli sierść jest matowa, sucha i nadmiernie wypada nawet poza sezonem linienia, warto przyjrzeć się diecie. Często wiąże się to z brakiem witamin po zimie. Więcej o tym, jak wesprzeć organizm pupila, przeczytasz w materiale: Wiosenna awitaminoza: czy zwierzętom potrzebne są witaminy wiosną i jak je prawidłowo wybrać.
Ważne jest też, by nie pomylić chęci drapania się z powodu gorąca z reakcjami alergicznymi. Latem nasila się kwitnienie wielu roślin, co może wywoływać świąd, który właściciele błędnie przypisują „gorącej sierści”. Jeśli zauważyłeś zaczerwienienia lub natrętne wylizywanie łap, koniecznie zapoznaj się z artykułem: Wiosenne alergie: jak rozpoznać, że Twój pupil ma pyłkowicę i jak mu pomóc.
Top 5 zasad letniej pielęgnacji
Aby Twój pupil czuł się komfortowo nawet przy +30 stopniach, stosuj się do tych zaleceń:
- Regularne wyczesywanie. Nawet jeśli nie chodzisz do groomera, czesz psa w domu 2-3 razy w tygodniu. To usuwa martwy puch.
- Strzyżenie higieniczne. Wycinaj sierść między poduszkami łap (tam znajdują się gruczoły potowe), pod ogonem i w okolicach pachwin. Poprawia to wentylację i higienę.
- Akcesoria chłodzące. Używaj specjalnych mat chłodzących, kamizelek lub bandan. Działają one znacznie skuteczniej i bezpieczniej niż strzyżenie.
- Nawadnianie. Zawsze zabieraj ze sobą wodę na spacer.
- Pora spacerów. Spaceruj wcześnie rano i późnym wieczorem, gdy asfalt nie jest rozgrzany.
Wnioski
Przyroda to mądry konstruktor i nie bez powodu obdarzyła Twojego psa właśnie takim typem sierści. Ingerencja w ten system musi być przemyślana. Jeśli masz yorka lub pudla – śmiało zapisuj się na modne strzyżenie. Jeśli masz husky’ego, owczarka czy retrievera – odłóż maszynkę i weź do ręki zgrzebło lub umów się na zabieg desheddingu. Pamiętaj, że zachowanie zdrowej sierści jest znacznie prostsze niż leczenie skóry po nieudanym „ulepszaniu”.
Dbajcie o swoje ogony i niech lato przynosi im tylko radość ze wspólnych spacerów, a nie dyskomfort z powodu upału!