W skrócie: czym można zarazić się od psa
- Psy mogą przenosić szereg chorób (tzw. zoonozy), ale ryzyko jest niskie, jeśli zwierzę jest zdrowe, szczepione i regularnie odrobaczane.
- Najgroźniejsze to wścieklizna (bez leczenia śmiertelna w 100%), bąblowica i leptospiroza; najczęstsze — toksokaroza, grzybica (dermatofitoza) i świerzb.
- Główna ochrona to higiena (mycie rąk po kontakcie), szczepienie psa (wścieklizna, leptospiroza) oraz regularne odrobaczanie i zwalczanie pasożytów.
- Unikaj kontaktu z chorymi bezdomnymi zwierzętami; po ugryzieniu przez nieznanego psa natychmiast zgłoś się do lekarza.
Zoonozy to choroby wspólne dla ludzi i zwierząt. Jedne powodują tylko dyskomfort, inne mogą poważnie zaburzyć organizm, a nawet być śmiertelne. Lista jest długa, dlatego psom często zarzuca się wszelkie możliwe infekcje. W rzeczywistości większości z nich łatwo uniknąć — wystarczy wiedzieć, jak się przenoszą, i przestrzegać prostych zasad.
Poniżej najważniejsze choroby, którymi człowiek może zarazić się od psa, z objawami i profilaktyką.
Zestawienie: choroby przenoszone przez psy
| Choroba | Czynnik | Jak dociera do człowieka | Profilaktyka |
|---|---|---|---|
| Toksokaroza | nicień Toxocara canis | kał, sierść, skażona gleba | higiena, odrobaczanie psa |
| Bąblowica | tasiemce Echinococcus | połknięcie jaj z kału/moczu | mycie rąk, higiena |
| Giardioza | pierwotniaki Giardia | kontakt z kałem | higiena, czysta woda |
| Leptospiroza | bakterie Leptospira | mocz zwierzęcia przez skórę/błony | szczepienie psa, higiena |
| Nużyca (demodekoza) | roztocza Demodex | bliski kontakt (u ludzi rzadko) | ograniczyć kontakt z chorym zwierzęciem |
| Świerzb (sarkoptoza) | roztocza Sarcoptes | kontakt bezpośredni, rzeczy, ubrania | higiena, pranie w wysokiej temp. |
| Grzybica (dermatofitoza) | grzyby Microsporum, Trichophyton | kontakt ze skórą/sierścią | kontrola skóry psa, unikać chorych zwierząt |
| Wścieklizna | wirus wścieklizny | ugryzienie lub ślina na ranie | szczepienie psa; lekarz po ugryzieniu |
Toksokaroza
Choroba pasożytnicza wywołana przez nicienia Toxocara canis (glista psia). Zarazić można się przez kontakt z kałem psa zawierającym jaja lub z sierścią zwierzęcia — jaja są lepkie i łatwo czepiają się włosów. Kolejnym źródłem jest skażona gleba, gdzie jaja pozostają żywotne latami.
Objawy u człowieka: larwy mogą osiąść w wątrobie, śledzionie, nerkach, a nawet w mózgu; możliwe gorączka, wysypka, ból brzucha i głowy, a zajęcie oka może pogorszyć wzrok.
Profilaktyka: higiena i mycie rąk; regularne odrobaczanie psa (pierwsze około 2. tygodnia życia, zgodnie z zaleceniem weterynarza).
Bąblowica
Choroba pasożytnicza wywołana przez tasiemce Echinococcus granulosus lub Echinococcus multilocularis. Człowiek zaraża się, połykając jaja obecne w kale i moczu psów. W organizmie larwy osiedlają się w narządach wewnętrznych, tworząc torbiele.
Objawy u człowieka: przez lata może nie dawać objawów, gdy torbiel rośnie. Później objawy zależą od lokalizacji: wątroba — żółtaczka; nerki — niewydolność, krew w moczu; płuca — duszność, kaszel, krwioplucie; mózg — zaburzenia neurologiczne.
Profilaktyka: higiena osobista, częste mycie rąk, pranie w wysokiej temperaturze rzeczy mających kontakt z psem.
Giardioza
Choroba pasożytnicza wywołana przez pierwotniaka Giardia intestinalis. Najczęściej dotyka młode zwierzęta i objawia się biegunką z zielonkawo-brązową wydzieliną oraz wymiotami. Ludzie zarażają się przez kontakt z kałem lub skażoną wodą.
Objawy u człowieka: przypominają zatrucie pokarmowe: brak apetytu, nudności, biegunka, czasem gorączka.
Profilaktyka: higiena osobista, mycie rąk i czysta woda.
Leptospiroza
Choroba bakteryjna wywołana przez krętki z rodzaju Leptospira (np. L. canicola, L. interrogans). Do zakażenia dochodzi przez kontakt z moczem zakażonego zwierzęcia — bakterie wnikają przez uszkodzoną skórę i błony śluzowe.
Objawy u człowieka: zależą od zajętego narządu: nerki — wymioty, wzmożone pragnienie, krwawa biegunka; wątroba — żółtaczka zakaźna; możliwe gorączka i bóle mięśni.
Profilaktyka: szczepienie psów; higiena osobista i unikanie stojącej wody, która może zawierać mocz zwierząt.
Nużyca (demodekoza)
Choroba skóry wywołana przez roztocza Demodex, żyjące w mieszkach włosowych i gruczołach łojowych. U psa wiąże się głównie z obniżoną odpornością; dla człowieka zaraźliwość jest niska, bo mamy własne gatunki roztoczy.
Objawy u człowieka: miejscowe zaczerwienienie, krostki i miejsca wyłysienia.
Profilaktyka: ograniczenie kontaktu z chorym zwierzęciem, higiena, wzmacnianie odporności.
Świerzb (sarkoptoza)
Choroba wywołana przez roztocza świerzbowca Sarcoptes. U chorych psów występuje silny świąd i miejscowe wyłysienie. Roztocz przechodzi na człowieka przez kontakt bezpośredni oraz przez rzeczy i ubrania.
Objawy u człowieka: wysypka z silnym świądem; u osób ze skłonnością do alergii łatwa do pomylenia z reakcją alergiczną.
Profilaktyka: ograniczony kontakt z chorym zwierzęciem, higiena, pranie rzeczy w wysokiej temperaturze.
Grzybica (dermatofitoza)
Grzybicza infekcja skóry wywołana przez Microsporum, Trichophyton i Epidermophyton, które żywią się keratyną skóry, włosów i paznokci. Człowiek zaraża się przez bezpośredni kontakt z zakażonym zwierzęciem lub jego sierścią.
Objawy u człowieka: zaczerwienienie skóry, świąd, grudki i pęcherzyki z żółtawymi strupami; mogą być zajęte paznokcie i skóra głowy.
Profilaktyka: obserwować skórę psa, leczyć zwierzę na czas, unikać kontaktu z zakażonymi zwierzętami.
Wścieklizna
Ostra infekcja wirusowa atakująca ośrodkowy układ nerwowy, bez szybkiego leczenia śmiertelna w 100%. Człowiek zaraża się przez ugryzienie zakażonego zwierzęcia lub ślinę na uszkodzonej skórze. Chore zwierzę bywa lękliwe lub drażliwe, ma napady agresji, zjada rzeczy niejadalne, ochryple szczeka, ma drgawki, trudności z połykaniem, chwiejny chód i wodowstręt; postać „cicha” prowadzi do porażenia.
Objawy u człowieka: najpierw ogólne złe samopoczucie, potem lęk, skurcze mięśni gardła, wodowstręt i porażenia. Po pojawieniu się objawów choroba jest nieuleczalna, dlatego trzeba działać WCZEŚNIEJ.
Profilaktyka: obowiązkowe szczepienie psa przeciw wściekliźnie. Po ugryzieniu lub kontakcie ze śliną nieznanego zwierzęcia natychmiast przemyj ranę i niezwłocznie zgłoś się do lekarza po szczepienie poekspozycyjne.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy naprawdę można zarazić się chorobą od psa?
Tak — istnieje kilka zoonoz (chorób wspólnych dla ludzi i zwierząt). Ale ryzyko przy zdrowym, szczepionym i odrobaczonym psie oraz zwykłej higienie jest niskie.
Które choroby odzwierzęce od psów są najgroźniejsze?
Najpoważniejsza jest wścieklizna: bez szybkiego szczepienia śmiertelna w 100%. Groźne są też bąblowica (torbiele w narządach) i leptospiroza.
Jak chronić się przed chorobami, które mogą przenosić psy?
Myj ręce po kontakcie, regularnie odrobaczaj i szczep psa (wścieklizna, leptospiroza), zabezpieczaj przed pasożytami, sprzątaj odchody i unikaj kontaktu z chorymi bezdomnymi zwierzętami.
Czy bezpiecznie jest całować psa lub spać z nim w łóżku?
Przy zdrowym, zadbanym psie ryzyko jest małe, ale przez ślinę i sierść mogą przenosić się pasożyty i grzyby. Dbaj o higienę i ogranicz bliski kontakt z pyskiem, zwłaszcza u dzieci i osób z obniżoną odpornością.
Co robić po ugryzieniu przez nieznanego psa?
Od razu przemyj ranę wodą z mydłem i niezwłocznie zgłoś się do lekarza — z powodu ryzyka wścieklizny może być potrzebne szczepienie poekspozycyjne. Nie zwlekaj.
Choć lista zoonoz jest długa, a objawy często ukryte, większości można uniknąć. Profilaktyka, szybka reakcja na oznaki choroby i właściwe leczenie ochronią zdrowie twoje i pupila — i sprawią, że życie razem będzie wygodne i bezpieczne.