Braque du Bourbonnais

Historia Braque du Bourbonnais jest jedną z najstarszych wśród wszystkich francuskich wyżłów. Pierwsze wzmianki o psie bardzo podobnym do współczesnego przedstawiciela rasy pochodzą z końca XVI wieku. W 1598 roku w dziele włoskiego naturalisty Ulisse Aldrovandiego opisano „psa o cętkowanej białej sierści z bladoliliowymi lub winnymi plamami”, który żył w francuskiej prowincji Bourbonnais. Ten opis idealnie odpowiada unikalnemu umaszczeniu rasy. Przez wieki psy te ceniono za wyjątkowe cechy myśliwskie: doskonały węch, wytrzymałość i zdolność do pracy w każdych warunkach.

Rasa przeżyła kilka trudnych okresów, które niemal doprowadziły do jej całkowitego wyginięcia. Wielka Rewolucja Francuska, a później dwie wojny światowe, zadały druzgocący cios populacji. Po II wojnie światowej rasa była uważana za praktycznie wymarłą. Odrodzenie rozpoczęło się dopiero w latach 70. XX wieku dzięki wysiłkom entuzjasty imieniem Michel Comte. Zebrał on ocalałe osobniki rasy, które odpowiadały starożytnym opisom, i założył Klub Braque du Bourbonnais (Club du Braque du Bourbonnais) w 1982 roku. Dzięki jego poświęconej pracy i starannej selekcji udało się nie tylko odtworzyć liczebność, ale także zachować autentyczne cechy użytkowe i wygląd rasy. Dziś Braque du Bourbonnais są jednymi z najlepszych i najbardziej eleganckich wyżłów kontynentalnych, choć pozostają stosunkowo rzadkie poza Francją. Podobnie jak w przypadku Jamthunda, determinacja hodowców była kluczowa dla przetrwania tych ras.

Braque du Bourbonnais to pies średniej wielkości, o mocnej, ale eleganckiej budowie ciała, z dobrze rozwiniętą muskulaturą. Jego wygląd sprawia wrażenie siły i gracji jednocześnie. Ważną cechą jest zwartość i proporcjonalność ciała.

Głowa, oczy i uszy

Głowa ma charakterystyczny gruszkowaty kształt, typowy dla wyżłów. Czaszka jest zaokrąglona, przejście od czoła do kufy płynne, ale wyraźne. Kufa mocna, prostokątna, z dużą truflą nosową, której kolor harmonizuje z podstawowym umaszczeniem sierści. Oczy duże, wyraziste, koloru orzechowego lub ciemnobursztynowego. Spojrzenie inteligentne, łagodne i spokojne. Uszy średniej wielkości, osadzone na poziomie oczu lub nieco wyżej, wiszące wzdłuż policzków, mają trójkątny kształt z lekko zaokrąglonym końcem. Często uszy mają jednolity ciemny kolor, co kontrastuje z cętkowanym umaszczeniem głowy.

Tułów i ogon

Tułów jest nieco wydłużony, z mocnym, prostym grzbietem i muskularnymi lędźwiami. Klatka piersiowa głęboka i szeroka, zapewniająca wystarczająco dużo miejsca dla płuc i serca, co jest ważne dla psa pracującego. Brzuch podciągnięty. Kończyny proste, równoległe, z dobrze rozwiniętą muskulaturą, co zapewnia silny napęd. Łapy zwarte, zebrane w „grudkę”.

Ogon – jedna z najbardziej wyróżniających cech rasy. Wiele szczeniąt Braque du Bourbonnais rodzi się z naturalnie krótkim ogonem (brachyuria) lub wcale bez niego (anuria). Jeśli jednak szczeniak rodzi się z długim ogonem, wzorzec dopuszcza jego kopiowanie do długości nie większej niż 15 cm (w krajach, gdzie jest to dozwolone). Naturalnie krótki ogon jest zaletą.

Sierść i umaszczenie

Sierść krótka, cienka, gęsta i przylegająca do ciała. Na grzbiecie może być nieco szorstka. Taki typ sierści dobrze chroni psa przed niepogodą, ale nie jest przystosowany do ekstremalnych mrozów. Umaszczenie Braque du Bourbonnais jest unikalne i stanowi wizytówkę rasy. Wzorzec uznaje dwa główne warianty:

• „Osad winny” (lie de vin): gęste cętki koloru brązowego na białym tle, co stwarza wrażenie liliowego lub różowo-liliowego odcienia.
• „Kwiat brzoskwini” (fleur de pêcher): gęste cętki koloru płowego (jasnorudego) na białym tle, co nadaje sierści delikatny, brzoskwiniowy odcień.

Na sierści mogą również występować duże plamy w odpowiednim kolorze. Głowa i uszy zazwyczaj mają bardziej jednolite umaszczenie niż tułów.

Braque du Bourbonnais to pies o podwójnym charakterze. Na polowaniu jest namiętnym, energicznym i niestrudzonym pracownikiem, a w domu – spokojnym, łagodnym i oddanym członkiem rodziny. Ta rasa jest bardzo zorientowana na człowieka i silnie przywiązuje się do swojego właściciela i rodziny. Źle znoszą samotność i potrzebują stałego kontaktu. Pozostawione długo same, mogą cierpieć na lęk separacyjny, który objawia się destrukcyjnym zachowaniem.

Są znane ze swojej równowagi i wysokiej inteligencji. To bardzo wrażliwe psy, które subtelnie wyczuwają nastrój właściciela. Nie tolerują brutalnego traktowania ani krzyku; najlepsze wyniki w wychowaniu osiąga się poprzez cierpliwość, konsekwencję i pozytywne wzmocnienie. Chociaż cechuje je pewna upartość i poczucie własnej godności, zawsze starają się zadowolić swojego właściciela. Nie jest to pies, który będzie ślepo służył, ale będzie służył wiernie i oddanie.

Z dziećmi Braque du Bourbonnais zazwyczaj świetnie się dogadują, wykazując cierpliwość i łagodność. Mogą stać się wspaniałymi towarzyszami zabaw. Jednak, jak w przypadku każdej rasy, interakcje z małymi dziećmi należy kontrolować. Z innymi zwierzętami, w tym psami, dogadują się dobrze, zwłaszcza jeśli dorastały razem. Wczesna socjalizacja jest ważna, aby twój Braque du Bourbonnais spokojnie odnosił się do innych psów, czy to inny myśliwy, jak Braque de l’Ariège, czy przedstawiciel szpiców, na przykład Jamthund. Instynkt łowiecki może objawiać się w stosunku do kotów i innych małych zwierząt, dlatego ich zapoznanie powinno być stopniowe i kontrolowane.

Warunki życia i aktywność fizyczna

Najlepszym miejscem do utrzymania Braque du Bourbonnais jest dom podmiejski z dużym, solidnie ogrodzonym podwórkiem. To bardzo energiczna rasa, która potrzebuje przestrzeni do ruchu. Teoretycznie mogą żyć również w mieszkaniu miejskim, ale tylko pod warunkiem, że właściciel jest gotów poświęcać codziennie co najmniej 2-3 godziny na aktywne spacery. Te psy potrzebują nie tylko powolnych spacerów na smyczy, ale możliwości biegania, eksplorowania terenu i wydatkowania swojej energii. Idealne zajęcia dla nich to długie wędrówki, bieganie obok roweru, pływanie i, oczywiście, polowanie lub imitacja działalności łowieckiej (np. aportowanie, praca na tropie).

Grooming i pielęgnacja sierści

Pielęgnacja krótkiej sierści Braque du Bourbonnais jest nieskomplikowana. Wystarczy wyczesywać ją gumową szczotką lub rękawicą 1-2 razy w tygodniu, aby usunąć martwe włosy i utrzymać jej połysk. Linienie u nich jest umiarkowane, nasila się sezonowo. Kąpać psa należy tylko w miarę potrzeby, używając specjalistycznych szamponów dla psów, aby nie uszkodzić ochronnej warstwy skóry. Kategorycznie zabrania się używania ludzkich kosmetyków.

Szczególną uwagę należy zwrócić na uszy, ponieważ ich wisząca forma stwarza sprzyjające warunki do rozwoju infekcji. Regularnie oglądaj i czyść uszy specjalnym płynem. Nie zapominaj również o przycinaniu pazurów (jeśli nie ścierają się naturalnie) oraz pielęgnacji zębów.

Szkolenie Braque du Bourbonnais wymaga cierpliwości i zrozumienia jego wrażliwej natury. Są bardzo inteligentne i szybko przyswajają komendy, ale brutalne metody czy kary fizyczne mogą na zawsze podważyć ich zaufanie. Podstawą udanego szkolenia jest pozytywne wzmocnienie: pochwała, smakołyki, zabawki. Zajęcia powinny być krótkie, ciekawe i różnorodne, aby pies się nie nudził.

Ważne jest, aby od wczesnego wieku rozpocząć socjalizację szczenięcia: zapoznawać go z różnymi ludźmi, dźwiękami, miejscami i innymi zwierzętami. Pomoże to wychować pewnego siebie i zrównoważonego psa. Szczególną uwagę należy poświęcić rozwojowi instynktów łowieckich. Nawet jeśli nie planujesz polować, ważne jest, aby zaspokajać naturalne potrzeby psa poprzez gry imitujące poszukiwanie i aportowanie. Ich styl polowania można porównać z innymi francuskimi wyżłami, na przykład z Braque d’Auvergne, ale w przeciwieństwie do niektórych bardziej energicznych ras, takich jak Wyżeł Niemiecki Krótkowłosy, Braque du Bourbonnais pracuje bardziej metodycznie i spokojnie, zawsze utrzymując ścisły kontakt z myśliwym.

Ogólnie rzecz biorąc, Braque du Bourbonnais to rasa o doskonałym zdrowiu i długiej długości życia. Dzięki wysiłkom włożonym w odtworzenie rasy, udało się uniknąć wielu problemów genetycznych. Jednak, jak u wielu ras średnich i dużych, istnieje skłonność do pewnych chorób:

1. Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych: Częsta choroba u aktywnych psów. Ważne jest, aby wybierać szczenię od sprawdzonych rodziców z odpowiednimi testami oraz zapewnić właściwe żywienie i umiarkowane obciążenia w okresie wzrostu.
2. Zwężenie tętnicy płucnej: Wrodzona wada serca, w której zwężone jest ujście tętnicy płucnej. Może wymagać leczenia farmakologicznego lub chirurgicznego.
3. Choroby oczu: Czasami występują entropium (podwinięcie powieki) i ektropium (wywinięcie powieki).
4. Niedoczynność tarczycy: Niedostateczna funkcja tarczycy, która może prowadzić do przyrostu masy ciała, problemów ze skórą i ospałości.

Regularne wizyty u weterynarza, coroczne szczepienia, odrobaczanie i zbilansowane żywienie są podstawą długiego i zdrowego życia twojego pupila.

Dieta Braque du Bourbonnais powinna być wysokiej jakości i zbilansowana, biorąc pod uwagę jego wysoki poziom aktywności. Zapotrzebowanie na kalorie bezpośrednio zależy od obciążeń: pies, który spędza dzień na kanapie, potrzebuje znacznie mniej jedzenia niż ten, który aktywnie poluje lub trenuje. Podstawą diety może być zarówno wysokiej jakości sucha karma dla aktywnych psów średnich ras, jak i naturalne żywienie.

W przypadku karmienia naturalnego dieta powinna składać się z:

• Niska zawartość tłuszczu mięso (60-70%): wołowina, indyk, kurczak, podroby. Jest to główne źródło białka.
• Kasze (10-15%): ryż, kasza gryczana, płatki owsiane.
• Warzywa i owoce (10-15%): marchew, dynia, cukinia, jabłka.
• Produkty mleczne fermentowane: kefir, chudy twaróg.
• Tłuszcze: W chłodniejszym okresie roku lub przy wysokich obciążeniach do diety można dodać 15-30 g tłuszczów zwierzęcych lub łyżkę oleju rybnego.

Ważne jest, aby nie przekarmiać psa, aby uniknąć otyłości, która dodatkowo obciąża stawy. Dobową porcję najlepiej podzielić na dwa posiłki, aby zmniejszyć ryzyko skrętu żołądka. Zawsze zapewnij dostęp do świeżej, czystej wody.

• Gen krótkiego ogona: Naturalnie krótki ogon (brachyuria) jest dominującą cechą genetyczną. Jednak homozygotyczny stan tego genu (kiedy szczeniak otrzymuje go od obojga rodziców) jest letalny, dlatego takie embriony nie rozwijają się. Z tego powodu w miocie zawsze rodzą się szczenięta zarówno z krótkimi, jak i długimi ogonami.
• Historyczna nazwa umaszczenia: W starożytnych tekstach unikalne cętkowane umaszczenie rasy opisywano jako „kolor zwiędłej lilii”.
• Odrodzenie „od zera”: Po 1963 roku nie zarejestrowano żadnego Braque du Bourbonnais i rasa była uważana za wymarłą. Michel Comte odtworzył ją, znajdując zaledwie kilka psów odpowiadających wzorcowi i rozpoczął program hodowlany.
• Miękki chwyt: Jak wiele wyżłów, Braque du Bourbonnais są znane z „miękkiego chwytu”, co pozwala im przynosić ustrzeloną zwierzynę bez jej uszkodzenia.
• Międzynarodowe uznanie: Rasa jest uznawana przez Międzynarodową Federację Kynologiczną (FCI), a także Amerykański (AKC) i Zjednoczony (UKC) Klub Kynologiczny, co świadczy o jej rosnącej popularności na świecie.

Czy Braque du Bourbonnais nadaje się do życia w mieszkaniu?
Jest to możliwe, ale niezalecane. Jeśli mieszkasz w mieszkaniu, musisz być przygotowany na codzienne długie (2-3 godziny) i intensywne spacery z możliwością swobodnego biegania dla psa.

Czy mocno linieją?
Linienie jest umiarkowane, nasila się dwa razy w roku. Regularne wyczesywanie pomaga utrzymać ten proces pod kontrolą.

Czy są dobrymi stróżami?
Nie, nie jest to rasa stróżująca. Mogą szczekać, aby ostrzec o przybyciu nieznajomych, ale nie mają agresji wobec ludzi. Ich łagodność czyni ich złymi stróżami.

Czy łatwo je szkolić?
Tak, dzięki wysokiej inteligencji szybko się uczą. Jednak ich wrażliwość wymaga stosowania wyłącznie metod pozytywnego wzmocnienia. Nie są dla surowego czy niecierpliwego trenera.

Jak dogadują się z innymi zwierzętami domowymi?
Z psami zazwyczaj dobrze, zwłaszcza przy wczesnej socjalizacji. Z kotami i małymi zwierzętami mogą pojawić się problemy z powodu silnego instynktu łowieckiego. Wymagane jest ostrożne i stopniowe zapoznawanie.