Sznaucer olbrzym (Riesenschnauzer)

Historia sznaucera olbrzyma sięga głęboko w przeszłość ziem niemieckich, a konkretnie Bawarii i Wirtembergii. Uważa się, że przodkami tych psów były duże pinczery szorstkowłose, które przez stulecia żyły na wiejskich podwórkach. W odróżnieniu od swoich mniejszych krewniaków, przodkowie „olbrzyma” mieli konkretne przeznaczenie – pracę z bydłem. Nazywano je „sznaucerami monachijskimi” lub „sznaucerami piwnymi” (Bierschnauzer). Ta ostatnia nazwa wiąże się z ciekawym faktem: te potężne psy często towarzyszyły wozom z piwem, chroniąc je przed rabusiami podczas transportu między browarami a tawernami.

Sznaucery olbrzymy powstały dzięki selekcji psów szorstkowłosych, które już w średniowieczu zamieszkiwały południe Niemiec. Są to najwięksi przedstawiciele grupy. Pierwotna nazwa „sznaucer niedźwiedzi” nie została im nadana przypadkowo: używano ich do ochrony górskich pastwisk przed dzikimi zwierzętami, czasem nawet przed niedźwiedziami i dzikami. Do tego pies musiał wykazywać się niebywałą odwagą, siłą szczęk i szybkim refleksem.

W 1902 roku duże sznaucery po raz pierwszy zaprezentowano na wystawie, jednak było ich bardzo mało, przez co nie od razu zdobyły popularność publiczności. Przełom nastąpił później. Oficjalne uznanie rasa zaczęła zyskiwać po pamiętnej wystawie w Monachium w 1909 roku, gdzie pokazano 29 psów. To wtedy kynolodzy zwrócili uwagę na ich potencjał roboczy. Współczesna nazwa „Riesenschnauzer” (co tłumaczy się jako „sznaucer olbrzym”) została zatwierdzona w pierwszym oficjalnie przyjętym wzorcu w 1923 roku.

Ważną rolę w rozwoju rasy odegrały wojny światowe. Pod koniec lat 20. ubiegłego wieku psy te zaczęły być aktywnie wykorzystywane w służbie policyjnej i wojskowej. Ceniono je za wytrzymałość, nieufność wobec obcych i zdolność do pracy w trudnych warunkach pogodowych. Dziś rasa ta jest niezwykle popularna nie tylko jako użytkowa, ale i sportowa.

Mówiąc o sznaucerze olbrzymie, nie sposób nie wspomnieć o jego najbliższych krewnych. W rzeczywistości sznaucery występują w trzech odmianach wzrostowych, które są odrębnymi rasami, ale mają wspólne korzenie i podobny psychotyp:

• Sznaucer średni: to rozmiar „klasyczny”, od którego wszystko się zaczęło.
• Sznaucer miniaturowy: najmniejszy, ale nie mniej odważny przedstawiciel klanu. Często wybierany do mieszkań.

Sznaucera olbrzyma często myli się również z innym czarnym gigantem – czarnym terierem rosyjskim. Choć rasa ta została wyhodowana z udziałem krwi sznaucera olbrzyma, różni się ona temperamentem i rodzajem sierści.

Sznaucer olbrzym to pies bardzo dużych rozmiarów, o kwadratowej budowie i proporcjonalnej sylwetce, budzący respekt od pierwszego wejrzenia. Jego wygląd uosabia siłę i elegancję. Przyjrzyjmy się bliżej eksterierowi:

• Głowa: Czaszka mocna, podłużna, z płaskim czołem. Guz potyliczny niezbyt wydatny. Przejście od czoła do kufy (stop) dobrze zaznaczone i podkreślone przez krzaczaste brwi.
• Kufa: Ma kształt tępego klina. Grzbiet nosa prosty i równoległy do linii czaszki. Szczęki silne, z pełnym uzębieniem i zgryzem nożycowym (42 zęby). Wargi czarne, suche, ściśle przylegające.
• Oczy: Ciemne, owalne, średniej wielkości, osadzone prosto. Spojrzenie żywe, uważne i przenikliwe.
• Uszy: Wysoko osadzone, w kształcie litery V, wiszące na chrząstkach, przylegające wewnętrznymi krawędziami do policzków. Dawniej uszy kopiowano, ale obecnie w większości krajów Europy jest to zabronione, więc naturalne uszy stały się normą.
• Korpus: Linia górna lekko opada od kłębu ku tyłowi. Grzbiet silny, krótki i napięty. Lędźwie krótkie i głębokie. Klatka piersiowa umiarkowanie szeroka, owalna w przekroju, sięgająca do łokci. Przedpiersie dobrze rozwinięte.
• Sierść: To główna cecha charakterystyczna. Powinna być druciana, twarda, gęsta. Składa się z gęstego podszerstka i twardego włosa okrywowego, który nie powinen być ani kosmaty, ani falisty. Na pysku sierść tworzy typowe dla rasy wąsy, brodę i krzaczaste brwi, które lekko ocieniają oczy.

Umaszczenie: klasyka i rzadkość

Wzorzec rasy uznaje dwa podstawowe umaszczenia:

1. Czysta czerń: Najpopularniejszy wariant. Podszerstek również musi być czarny. Kolor powinien być głęboki, bez rudych czy szarych odcieni.
2. Pieprz i sól: To złożone umaszczenie, gdzie każdy włos posiada strefy ciemnego i jasnego pigmentu. Odcienie mogą wahać się od ciemnosstalowego do srebrzystego. Obowiązkowa jest ciemna maska na pysku. Ten kolor występuje rzadziej i jest trudniejszy w hodowli.

Sznaucery olbrzymy to psy o niezwykle rozwiniętej inteligencji i „ludzkim” spojrzeniu na świat. Przedstawiciele tej rasy to jedni z najbardziej oddanych przyjaciół, jakich można sobie wyobrazić. Nie żyją po prostu obok człowieka, one żyją jego życiem. Riesenschnauzer to cień właściciela.

Są to psy odważne, śmiałe i o silnej woli. Dzięki wysokiej inteligencji szybko się uczą, ale mają własne zdanie. To nie jest pies, który będzie mechanicznie wykonywał komendy, jeśli nie widzi w tym sensu lub nie szanuje przewodnika. Sznaucer potrzebuje partnera, a nie tylko „karmiciela”. Dostosowują się do każdych warunków: od życia w mieszkaniu po służbę na granicy.

Cechy użytkowe: Psy te stają się świetnymi policjantami, z sukcesem pracują w służbach poszukiwawczych, wykrywają narkotyki i materiały wybuchowe. Wykorzystuje się je również w dogoterapii – mimo groźnego wyglądu potrafią być delikatne wobec dzieci z niepełnosprawnościami. Mają silny instynkt łowiecki (pamięć przodków), dlatego na spacerach warto uważać na koty i drobną zwierzynę, jeśli pies nie jest socjalizowany.

Ważne: Sznaucer olbrzym to pies dominujący. Jeśli nie ustalisz jasnych zasad od pierwszego dnia, przejmie on zarządzanie rodziną w swoje łapy. To nie jest najlepszy wybór dla nowicjuszy w kynologii bez doświadczonego mentora.

Sznaucery olbrzymy to psy o końskim zdrowiu, zahartowane przez wieki pracy. Są tak wytrzymałe, że czasem ukrywają ból do ostatniej chwili. Aby Twój pupil żył długo, trzeba znać „słabe punkty” rasy.

Główne zagrożenia to:

• Dysplazja stawów biodrowych. Dziedziczny problem dużych ras. Przy wyborze szczeniaka koniecznie żądaj certyfikatów badań rodziców (testy na dysplazję).
• Skręt żołądka. Stan śmiertelnie niebezpieczny. Aby tego uniknąć, nie karm psa przed spacerem i nie pozwalaj na aktywne zabawy zaraz po jedzeniu.
• Niedoczynność tarczycy. Zaburzenia funkcji tarczycy. Objawy: przybieranie na wadze, ospałość, problemy z sierścią.
• Choroby oczu. Jaskra i postępujący zanik siatkówki. Regularne wizyty u okulisty są obowiązkowe.
• Padaczka. Niestety zdarza się w niektórych liniach hodowlanych.
• Onkologia. U czarnych sznaucerów (jak i u innych czarnych psów) istnieje specyficzna skłonność do raka płaskonabłonkowego palców, dlatego regularnie oglądaj łapy.

Pielęgnacja sznaucera olbrzyma to cała nauka. W przeciwieństwie do owczarków, psy te nie linieją samodzielnie. Ich twarda sierść „dojrzewa” i obumiera, ale pozostaje w mieszku włosowym. Jeśli nie usunie się jej mechanicznie, może to prowadzić do podrażnień skóry.

Trymowanie (skubanie)

Dwa do trzech razy w roku psa należy trymować (wyskubywać martwą sierść). Robi się to specjalnym nożykiem lub palcami. Tylko w ten sposób zachowuje się szorstką strukturę, która chroni psa przed deszczem, kolcami i brudem. Jeśli sznaucera po prostu ostrzyże się maszynką, sierść stanie się miękka, straci kolor i właściwości ochronne, zamieniając się w „watę”, która szybko się brudzi.

Higiena brody

Broda i wąsy to duma sznaucera, ale i ból głowy właściciela. Po każdym posiłku brodę trzeba myć lub wycierać, ponieważ gromadzą się w niej resztki jedzenia, tworząc środowisko dla bakterii. Pić pies też bedzie „starannie”, rozlewając wodę brodą, więc zaopatrz się w ręczniki.

Sznaucery olbrzymy szybko pojmują, czego się od nich oczekuje, mają świetną pamięć. Jednak do wychowania psów tej rasy należy podchodzić bardzo poważnie. Zachowanie dużych sznaucerów w dużej mierze zależy od autorytetu właściciela.

Ważne aspekty treningu:

• Wczesna socjalizacja. Szczeniak musi widzieć innych ludzi, psy, transport, słyszeć miejskie hałasy. W przeciwnym razie wrodzona nieufność przerodzi się w agresję ze strachu.
• Brak musztry. Sznaucer nie lubi nudnych powtórzeń. Trening powinien być zabawą, wyzwaniem dla jego intelektu.
• Stanowczość, ale nie okrucieństwo. Ze sznaucerem nie wolno obchodzić się brutalnie, nie akceptują kar fizycznych i mogą odpowiedzieć lub zamknąć się w sobie. Te psy wymagają partnerstwa.
• Sport. Sznaucery olbrzymy osiągają wspaniałe wyniki w IGP (tropienie, posłuszeństwo, obrona), agility i obedience.

Aktywny metabolizm sznaucera wymaga paliwa wysokiej jakości. Żywienie musi być zbilansowane. Możesz wybrać suchą karmę klasy super premium (dla ras olbrzymich z oznaczeniem „Active”) lub żywienie naturalne.

Przy karmieniu naturalnym dieta budowana jest według wzoru:

• Mięso (50-60%): wołowina, indyk, serca, żwacze (bardzo zdrowe dla mikroflory).
• Zboża (20-30%): ryż lub kasza gryczana.
• Warzywa i owoce (10-20%): marchew, cukinia, jabłka, dynia.
• Dodatki: ryba morska (bez ości) raz w tygodniu, twaróg, jajka, olej z łososia.

Pamiętaj, że kości rurkowate są kategorycznie zabronione – mogą uszkodzić przełyk i żołądek. Sól i przyprawy to również tabu. Jeśli zauważysz, że sierść zmatowiała lub pojawił się łupież („śnieg” na czarnym grzbiecie), warto przemyślec dietę i dodać kompleksy witaminowe.

• Sznaucery olbrzymy mają unikalną mimikę. Potrafią się „uśmiechać”, odsłaniając przednie zęby, co często przeraża nieznajomych, ale w rzeczywistości jest przejawem radości.
• W tłumaczeniu z niemieckiego „Riese” oznacza „olbrzym”, a „Schnauze” – „pysk”.
• To jedna z niewielu ras, która była używana do ochrony piwnic browarnych.
• Sznaucery dojrzewają powoli, pozostając w duszy szczeniętami do 2-3 roku życia, mimo groźnego wyglądu.

Czy sznaucer olbrzym nadaje się do mieszkania?

Tak, pod warunkiem zapewnienia wystarczającej aktywności fizycznej (minimum 2 godziny aktywnych spacerów dziennie). W mieszkaniu zachowują się spokojnie i kompaktowo, zazwyczaj zajmując jedno ulubione miejsce, skąd widzą całą rodzinę.

Jaki mają stosunek do dzieci?

Sznaucery olbrzymy są zazwyczaj bardzo cierpliwe wobec „własnych” dzieci i biorą je pod opiekę. Jednak ze względu na duże gabaryty młody pies może niechcący potrącić malucha, dlatego nadzór jest obowiązkowy.

Czy trudno prowadzić takiego psa nowicjuszowi?

Dość trudno. Rasa wymaga twardej ręki, doświadczenia i czasu. Nowicjusz może wziąć „olbrzyma” tylko pod warunkiem stałej pracy z kynologiem.