Szczegółowa historia rasy owczarek słowacki
Historia owczarka słowackiego sięga wieków wstecz, kiedy na górskich pastwiskach dzisiejszej Słowacji kształtowały się unikalne rasy psów pasterskich. Uważa się, że jego przodkami były wilki arktyczne, po których odziedziczył gęstą, białą sierść i wytrzymałość. Pierwsze pisemne wzmianki o białych psach górskich w tym regionie pochodzą z XVII wieku. Psy te były niezastąpionymi pomocnikami pasterzy, chroniąc stada owiec, bydła, a nawet indyków przed drapieżnikami, takimi jak wilki i niedźwiedzie. Białe umaszczenie nie było przypadkowe – pozwalało łatwo odróżnić psa od dzikiego zwierzęcia o zmierzchu lub w nocy.
Słowaccy górale, którzy byli w większości wolnymi ludźmi, używali tych psów również do ochrony swoich domostw i mienia. Ich organizacja, znana jako „Związek Wołoski”, wysoko ceniła wierność i odwagę tych psów. Przez wieki owczarek słowacki przystosował się do surowych warunków klimatycznych słowackich gór, w szczególności Tatr, co uczyniło go niezwykle wytrzymałym i niewymagającym.
Niestety, po I i II wojnie światowej rasa znalazła się na skraju wyginięcia. Zmniejszenie populacji wilków i zmiany w prowadzeniu rolnictwa doprowadziły do spadku zapotrzebowania na tak duże psy pasterskie. Jednak dzięki wysiłkom entuzjastów, w szczególności kynologa dr Antonína Hrůzy z wydziału weterynarii w Brnie, rasę udało się odtworzyć. Za datę rozpoczęcia zarejestrowanej hodowli owczarka słowackiego w ówczesnej Czechosłowacji uważa się 4 czerwca 1929 roku. Klub hodowców powstał w 1933 roku. Materiał hodowlany pochodził głównie z okolic Liptowskiej Łużnej, Kokawy i Wychodnej w północnej Słowacji, a także z Rachowa w Karpatach Wschodnich (dzisiejsza Ukraina). Międzynarodowa Federacja Kynologiczna (FCI) oficjalnie zarejestrowała rasę w 1965 roku pod numerem 142.
Dziś owczarek słowacki, choć nie jest rasą zbyt popularną poza swoją ojczyzną, zdobył zwolenników dzięki swojemu imponującemu wyglądowi, oddaniu i doskonałym cechom stróżującym. Należy do grupy białych psów pasterskich, do której zalicza się również na przykład węgierskiego kuvasza, owczarka maremma-abruzzese oraz polskiego owczarka podhalańskiego, z którymi bywa porównywany.
Jak wygląda owczarek słowacki: opis wyglądu i wzorzec rasy
Owczarek słowacki to pies dużych rozmiarów, o mocnej budowie, ale bez nadmiernej masywności, z imponującym wyglądem i gęstą, białą sierścią. Ma prostokątny format ciała, co oznacza, że długość tułowia jest nieco większa niż wysokość w kłębie.
- Głowa: Proporcjonalna do ciała, w kształcie przypomina głowę wilka. Czaszka szeroka między uszami, płaska z góry, z płytką bruzdą na czole i umiarkowanym stopem (przejściem od czoła do kufy). Kufa ma mniej więcej tę samą długość co czaszka, z prostym grzbietem nosa, dość szeroka u nasady, zwężająca się ku nosowi, ale nie szpiczasta. Wargi suche, ściśle przylegające, czarnego koloru.
- Oczy: Owalne, ciemnobrązowe, wyraziste, o żywym i czujnym spojrzeniu. Powieki są czarne. Żółte oczy są wadą.
- Uszy: Wysoko osadzone, ruchliwe u nasady, wiszące, przylegające do głowy. Mają zaokrągloną dolną część i w stanie spoczynku sięgają kącików pyska.
- Nos: Trufla nosa jest czarna. Zimą może nieco jaśnieć (tzw. „śnieżny nos”), ale nie jest to poważną wadą.
- Zgryz: Nożycowy, z pełnym uzębieniem. Zęby mocne, białe, równomiernie rozmieszczone.
- Szyja: Potężna, wysoko osadzona, zwłaszcza gdy pies jest czujny. Bez podgardla.
- Tułów: Grzbiet prosty, mocny. Lędźwie umiarkowanie długie, mocne. Zad lekko opadający. Klatka piersiowa szeroka, głęboka, sięgająca stawów łokciowych, z dobrze zaokrąglonymi żebrami. Brzuch i pachwiny umiarkowanie podciągnięte.
- Ogon: Nisko osadzony, w stanie spoczynku opuszczony do stawów skokowych, gęsto owłosiony. Gdy pies jest pobudzony lub w ruchu, ogon może unosić się wyżej, ale nie zakręca się w pierścień nad grzbietem.
- Kończyny: Przednie kończyny proste, równoległe, o mocnym kośćcu i dobrze rozwiniętej muskulaturze. Łopatki długie, ukośnie ustawione. Ramiona muskularne. Łokcie przylegają do klatki piersiowej. Śródręcza krótkie, mocne, lekko nachylone. Kończyny tylne mocne, muskularne, z dobrze zaznaczonymi kątami stawów. Uda szerokie, muskularne. Podudzia ukośne, mocne. Stawy skokowe silne, nisko opuszczone. Śródstopia krótkie, mocne, ustawione pionowo. Łapy zwarte, owalne, z ciasno zwartymi palcami oraz mocnymi, czarnymi opuszkami i pazurami.
- Sierść: Gęsta, podwójna. Włos okrywowy długi (5–15 cm), prosty lub lekko falisty, dość szorstki w dotyku. Na szyi tworzy wyraźną „kryzę”, zwłaszcza u samców. Podszerstek jest miękki, gęsty, krótszy od włosa okrywowego (około połowy lub 2/3 długości). Sierść nie powinna tworzyć przedziałka na grzbiecie.
- Umaszczenie: Czysto białe. Dopuszczalny jest lekki żółtawy odcień na uszach, ale nie jest on pożądany. Wszelkie plamy innego koloru są wadą dyskwalifikującą.
