York Chocolate

• Oryginalna nazwa: York Chocolate / York
• Pochodzenie: USA (stan Nowy Jork)
• Data powstania: 1983 rok
• Status rasy: Eksperymentalna / nowa; nieuznawana przez główne rejestry (CFA, TICA, FIFe), uznawana przez WCF i mniejsze organizacje.
• Typ sierści: Półdługa, jedwabista
• Umaszczenie: Jednolite czekoladowe, jednolite liliowe, czekoladowy bicolor, liliowy bicolor.
• Rozmiar: Średni do dużego
• Waga: Kotki: 4-6 kg; Kocury: 6-8 kg (czasami do 10 kg)
• Długość życia: 13-15 lat (czasami dłużej)
• Charakter: Przyjacielski, oddany, inteligentny, zabawowy, spokojny, ciekawy świata, dobry łowca.
• Pielęgnacja: Umiarkowana (czesanie raz w tygodniu).
• Zdrowie: nie sporządzono rasowej listy chorób dziedzicznych — „nieopisane” znaczy „niezbadane”, a nie „nie ma”.

Historia kota z Yorku nie zaczyna się w sterylnych warunkach elitarnych hodowli, ale na zwyczajnej koziej farmie w stanie Nowy Jork. W 1983 roku właścicielka gospodarstwa, Janet Chiefari, zauważyła niezwykłe kocię w miocie swojej długowłosej, czarno-białej kotki o imieniu Blacky oraz miejscowego, czarnego kocura Smokey. Były to typowe wiejskie koty domowe. Jednak to konkretne kocię – samiczka – wyróżniało się głębokim, jednolitym czekoladowym kolorem sierści. Janet nazwała ją Brownie.

Następnego lata Brownie urodziła własne młode. W miocie znalazł się kocurek z czarną sierścią, która miała wyraźny brązowy poblask. Otrzymał imię Minky. Zaintrygowana tymi unikalnymi cechami, rok później Janet skrzyżowała Brownie z jej synem Minkym. Ten inbreeding (chów wsobny) zaowocował narodzinami dwóch kociąt, które stały się fundamentem nowej rasy: całkowicie czekoladowego kocura Teddy Bear oraz czekoladowo-białej kotki Cocoa.

Dostrzegając podobieństwo w budowie ciała i teksturze sierści, Janet postanowiła rozwinąć nową linię, skupiając się na umaszczeniu czekoladowym i liliowym (rozjaśniona wersja czekolady) oraz półdługim włosie. Nazwała rasę „York Chocolate” na cześć swojego stanu oraz charakterystycznego koloru.

W 1989 roku Janet po raz pierwszy zaprezentowała jednego ze swoich kotów na wystawie, gdzie zdobył pierwsze miejsce w kategorii zwierząt domowych. To zmotywowało ją do dalszej pracy. W 1990 roku mała organizacja CFF (Cat Fanciers’ Federation) nadała rasie status „eksperymentalny”, a później poszły za tym kolejne kroki w CCA. Niestety, obecnie większość tych organizacji nie publikuje już aktywnych informacji o rasie.

Warto podkreślić, że York Chocolate wciąż nie jest uznawany przez wiodące międzynarodowe federacje, takie jak CFA, TICA czy FIFe. Uznaje go natomiast WCF (World Cat Federation) pod skróconą nazwą „York”. Z tego powodu rasa pozostaje unikatem, znanym głównie wąskiemu gronu entuzjastów w USA i Europie.

Ponieważ rasa nie posiada jednego, uniwersalnego standardu, opis opiera się na wytycznych mniejszych organizacji i doświadczeniach hodowców. To kot średniej lub dużej wielkości.

Ważną różnicą w porównaniu do ras takich jak Havana Brown jest nie tylko długość sierści, ale także budowa ciała i kształt głowy. Havana ma bardziej wyrafinowany, orientalny typ budowy.

York Chocolate odziedziczył po swoich wiejskich przodkach nie tylko krzepę, ale i wspaniały charakter. Właściciele opisują je jako niezwykle przyjacielskie, oddane i inteligentne koty, które stają się pełnoprawnymi członkami rodziny.

1. Oddany towarzysz: Yorki bardzo przywiązują się do opiekunów. Często „pomagają” w domowych pracach lub po prostu siedzą obok. Nazywa się je czasem „kotami-cieniami”, bo podążają za człowiekiem krok w krok.
2. Łagodny i czuły: To pieszczochy, które uwielbiają głaskanie i przytulanie. Swoją miłość okazują głębokim mruczeniem, przypominającym pracę silnika.
3. Zabawowy i energiczny: Yorki zachowują chęć do zabawy przez całe życie. Uwielbiają wędki, piłeczki i interaktywne gadżety. Dzięki swojemu pochodzeniu są też świetnymi łowcami.
4. Inteligentny i ciekawy: Szybko się uczą i łatwo adaptują do nowych warunków. Ich ciekawość pcha je do eksploracji każdego zakamarka.
5. Przyjazny dla wszystkich: Zazwyczaj świetnie dogadują się z dziećmi i innymi zwierzętami. Są cierpliwe i pozbawione agresji.
6. Stosunek do obcych: Mogą być nieco nieśmiałe przy pierwszym spotkaniu z gośćmi, ale zazwyczaj szybko się przełamują.
7. Niezależność: Mimo przywiązania, potrafią zająć się sobą, gdy właściciele są w pracy – pod warunkiem, że mają co robić.

Zdrowie jest ogólnie mocne, ale nie sporządzono rasowej listy chorób dziedzicznych — „nieopisane” znaczy „niezbadane”, a nie „nie ma”. Poproś hodowcę o wyniki badań rodziców. Ogólnie rzecz biorąc, są to koty odporne i zdrowe.

Nie oznacza to jednak, że są nieśmiertelne. Jak każdy kot, York może być podatny na typowe dolegliwości:

• Choroby zakaźne: Wirusy, infekcje górnych dróg oddechowych. Profilaktyczne szczepienia to podstawa.
• Pasożyty: Pchły, kleszcze, robaki. Wymagana jest regularna profilaktyka.
• Problemy stomatologiczne: Kamień nazębny, zapalenie dziąseł. Warto zaglądać kotu w zęby.
• Otyłość: Przy braku ruchu i nadmiarze jedzenia mogą tyć. Kontrola wagi jest kluczowa.
• Problemy trawienne: Niektóre Yorki mogą mieć wrażliwe żołądki. Kluczem jest dobra karma i unikanie nagłych zmian w diecie.

Dzięki „naturalnemu” pochodzeniu i różnorodności genetycznej, Yorki przy odpowiedniej opiece często dożywają sędziwego wieku (15 lat i więcej).

Profilaktyka:

• Coroczne przeglądy u weterynarza.
• Szczepienia i odrobaczanie.
• Kastracja/sterylizacja.
• Zbilansowana dieta i czysta woda.

Mimo półdługiej szaty, York Chocolate nie wymaga skomplikowanego groomingu. Jego sierść jest jedwabista i ma mało podszerstka, dzięki czemu rzadziej się kołtuni.

• Czesanie: Wystarczy przeczesać kota raz w tygodniu, aby usunąć martwy włos. Użyj metalowego grzebienia lub szczotki typu „pudlówka”. W okresie linienia warto robić to 2-3 razy w tygodniu.
• Kąpiel: Tylko w razie wyraźnej potrzeby. Zbyt częste kąpiele niszczą naturalną barierę ochronną skóry.
• Inne zabiegi: Regularnie sprawdzaj czystość uszu i oczu. Pamiętaj o przycinaniu pazurków co 2-3 tygodnie.

Yorki to bystre i kontaktowe zwierzaki. Ich chęć przebywania z człowiekiem znacznie ułatwia proces wychowawczy.

Socjalizacja

Wczesna socjalizacja to klucz do sukcesu.

• Ludzie: Zapoznawaj kocię z gośćmi, aby w przyszłości nie bało się obcych.
• Dzieci i zwierzęta: Yorki zazwyczaj świetnie się integrują. Ważne, by nauczyć dzieci szacunku do kota.
• Pielęgnacja: Od małego przyzwyczajaj do dotykania łapek, uszu i czesania.

Wychowanie

• Zasady: Błyskawicznie uczą się korzystania z kuwety i drapaka.
• Pozytywne wzmocnienie: Nagradzaj smakołykami za dobre zachowanie.
• Zabawa: Zapewnij dużo zabawek, aby zaspokoić ich instynkt łowiecki.

Zbilansowana dieta to fundament długiego życia. Choć Yorki nie mają wygórowanych wymagań, warto pamiętać o kilku zasadach.

• Dobra karma: Wybieraj karmy premium lub super-premium (sucha lub mokra) z dużą zawartością mięsa. Czytaj skład!
• Stałość diety: Ze względu na możliwą wrażliwość żołądka, unikaj gwałtownych zmian karmy. Nowy pokarm wprowadzaj stopniowo przez 7-10 dni.
• Dieta domowa/BARF: Jeśli decydujesz się gotować sam, skonsultuj się z dietetykiem zwierzęcym. Mięso musi być uzupełnione o odpowiednie suplementy.
• Woda: Stały dostęp do świeżej wody to absolutna konieczność.

• Naturalne pochodzenie: Rasa nie powstała w laboratorium, lecz na farmie, w sposób naturalny.
• Nazwa: „York” od stanu Nowy Jork, „Chocolate” od koloru.
• Wszyscy od Brownie: Każdy rasowy York jest potomkiem pierwszej kotki – Brownie.
• Kierownik budowy: Koty te słyną z tego, że lubią nadzorować pracę swoich opiekunów.
• Pomyłki: Czasem mylone są z rasą Chantilly-Tiffany ze względu na podobny wygląd i półdługą sierść, jednak są to zupełnie odrębne linie hodowlane.

Czy rasa jest uznawana przez główne związki felinologiczne?
Nie, giganci tacy jak CFA czy TICA na razie nie uznają tej rasy. Jest ona akceptowana głównie przez WCF.

Czy te koty mocno linieją?
Linieją sezonowo, ale dzięki skąpemu podszerstkowi proces ten jest mniej uciążliwy niż u innych ras długowłosych. Cotygodniowe czesanie załatwia sprawę.

Czy nadają się do mieszkania w bloku?
Tak, świetnie adaptują się do życia wewnątrz, pod warunkiem, że poświęcisz im czas na zabawę.

Gdzie kupić kociaka?
To wyjatkowo trudne zadanie. Rasa jest rzadka, a hodowle znajdują się głównie w USA. Zawsze sprawdzaj wiarygodność hodowcy.

Czy mają specyficzne problemy zdrowotne?
Zdrowie jest ogólnie mocne, ale nie sporządzono rasowej listy chorób dziedzicznych — „nieopisane” znaczy „niezbadane”, a nie „nie ma”. Poproś hodowcę o wyniki badań rodziców.