Divizout kaout ul loen-ti a zegas alies douetañs ha goulennoù. Marteze emaoc’h o sellet ouzh ur razhig en ur stal-loened bremañ. Hag e soñjit: ha gouest e vin d’ober war e dro, ha dont a raio da vezañ ur gwir vignon? Kreded ac’hanon: ar razhed doñv a zo e-touez ar c’hrouadurioù speredekañ hag empatiek a zo. Re alies e vezont disprizet. Hiziv e rannimp pep tra diwar-benn ar vuhez gant al loen speredek ha blevek-se. Evel-se e vioc’h sur ac’hanoc’h hoc’h-unan. Saiba mais no Tvaryny.
Speredelezh ha sokializadur: perak eo ar razh ur “c’hi e munud”?
Alies e vez graet chas-godell eus ar razhed. N’eo ket un tamm tra paot-mat e-bet. Deskiñ a reont o anv buan-tre. Gouest int da zeskiñ troioù-kamm ha d’en em stagañ a-zevri ouzh o ferc’henn. Aes eo kompren o yezh-korf. Ret eo hepken teurel evezh outo. Da skouer, ma sklok ar razh e zent goustadik, hag e c’hrono e zaoulagad un tamm – eo an dudi brasañ evitañ. Un doare eo da rouzmouzat evel ur c’hazh.
Pa vezit o soñjal pe loen dibab, marteze e klaskit unan na ro ket a gudennoù yec’hed deoc’h. Evit gouzout muioc’h, lennit hor sturlevr klok diwar-benn ar gouennoù chas ha kizhier na reont ket alergiezhioù. Soñjit er razhed ivez! Reiñ a reont an hevelep liamm fromus, met kalz nebeutoc’h a blas a gemeront en ti. Un dibab mat-tre eo evit ar ranndioù er c’hêrioù hag an dud atahinet.
Dalc’hit soñj eus ar reolenn bennañ: loened sokial eo ar razhed. Arabat eo o derc’hel o-unan e mod ebet. En natur e vevont e familhoù bras. Ur razh e-unan a ya buan e diwaskadenn. Kregiñ a ra da vezañ klañv ha mervel a ra abretoc’h. Prenit atav ur c’houblad eus ar memes reizh – daou baotr pe div plac’h – evit mirout ouzh ur ouennadur direol.
Un ti dre fard: penaos kempenn ar gaoued evit ar c’hrigner
Ret eo da di ho loenig bezañ ec’hon ha diogel. Ankounac’hait ar c’haouedoù bihan evit an hamstered pe an akwariomoù gwer. Ezhomm o deus ar razhed eus plas bras. Plijout a ra dezho krapat, lammat ha c’hoari a-zevri. Ret eo kaout ur fardañ-aer mat ivez. Evel-se e viriout ouzh ar c’hudennoù analañ.
Pouezus-tre eo lec’hiadur ar gaoued. Lakait anezhi pell diouzh ar sklerijenn-heol war-eeun, ar froud-avel hag ar mammennoù trouz. Arabat he lakaat e-kichen ar skinwel pe an uhelgomzerioù. Kizidik-tre eo ar razhed ouzh an tommder hag an trouzioù trumm.
- Ment ar gaoued: Ar mentoù bihanañ evit daou razh eo 60x40x50 cm. Pouezus-kenañ eo an uhelder, rak plijout a ra kalz dezho fiñval a-serzh.
- Gwele: Implijit ur gwele mat graet gant maiz, kelluloz pe paper. Na gemerit morse bravigoù koad-pin – an eoulioù efedus a lakaio ar razhed da gaout kleñvedoù analañ sur a-walc’h.
- Kuzhiadennoù ha diskuizh: Istribilhit un nebeud gweleoù-skourr ha lakait un tiig bras war ar foñs. Aes eo ober gweleoù-skourr hoc’h-unan gant chupennoù kozh pe brageier-dous.
- Dafar: Ezhomm ho po ur voutailh-dour ispisial, ur plad-boued priaj ponner (ar plastik a vo troet pe krignet ganto) ha c’hoarielloù koad diogel.
Ur vagadurezh kempouez: petra a rank bezañ er plad
Ur c’houen-voued mat eo diazez ur vuhez hir. Ret eo da vagadurezh ar razh bezañ liesseurt ha kempouez. Diazez o froduoù (war-dro 60%) zo ur vouedenn greun ispisial ha mat. Ret eo dezhi bezañ er plad dalc’hmat.
Disheñvel eo an doare d’ober war-dro meur a grigner. Da skouer, m’emaoc’h dedennet gant loened all evel ar chinchilla, lennit chinchilla a-z da z: sturlevr klok a-zivout ar c’hempenn evit ur vuhez evurus eus ho loen-ti. Gwelet a reot n’haller ket reiñ kalz a voued fresk dezho. Ar razhed avat, o deus ezhomm eus ur rann a legumajoù ha geot fresk bemdez.
Evit ar razhed, disheñvel diouzh kalz krignerien all, ez eus ezhomm protein loened ivez. Ur wech pe div wech bep sizhun, kinnigit un tamm kig-yar poazh, keuz na re zruz pe un tamm vi poazh. Pouezus-kenañ eo evit ar re yaouank a zo o kreskiñ.
| Rummad | Mat da reiñ (Yac’h) | Difennet-krenn (Dañjerus) |
|---|---|---|
| Legumajoù ha frouezh | Kokombrez, karotez, brokoli, avaloù (hep splusk), bananez | Avaloù-douar kriz, frouezh-sitrus (dreist-holl d’ar pared), bananez glas, kaol-gwenn |
| Produoù protein | Vi poazh, kig-yar poazh, keuz dous na re zruz | Silzigoù, kig mogedet, vioù kriz |
| Lip-e-chab | Had-sitrouilhez ket rosted, un dakenn yaourt naturel, kraoñ (ral a wech) | Madigoù, chokolad, chips, n’eus forzh pe voued spiset pe sall eus ho taol |
Yec’hed ha naetadurezh: petra teurel evezh outañ
Buan-tre eo ar vetabolegezh gant al loened bihan-mañ. Pep tra en o c’horf a ya buan, ar c’hleñvedoù en o zouez. Setu perak e c’hell hoc’h evezusted saveteiñ o buhez. Gwiriit ho loen-ti alies. Sellit mat ouzh e vlev hag e zent.
A-zivout an dent dres. Gant ur razh yac’h e rank an dent bezañ melen-orañjez. Ma teuont da vezañ gwenn – ez eo ur sin a ziskouez ur vank a galkiom pe kudennoù all er c’horf. En degouezh-se ez eus ezhomm gwelet ur milvezeg ispisial evit ar c’hrignerien.
“Yec’hed ho mignon blevek a grog gant hoc’h evezhusted. Na c’hortozit ket ken na vo re anat an azezoù – taolit evezh ouzh ar c’hemmoù bihanañ en e emzalc’h pe en e naon.”
- Porfirin (red ruz): Ur sekred diouzh ur wagrenn ispisial eo, a zeu eus an daoulagad pe ar fri. Kalz deraouidi a vez spontet, o soñjal ez eo gwad. Un nebeud goude kousket zo reizh. Met m’en deus kalz anezhañ, ez eo ur sin a stres bras, poan pe kontammadur.
- Analañ diaes: Ma anal ar razh gant e gostezioù, ma ra trouzioù, rochellat pe c’hwibanat – ez eo azezoù klasel eus ar mikoplasmoz pe an droug-skevent. Mont d’an doktor raktal!
- Koll pouez ha naon: An diskouezerez gwellañ eus e yec’hed eo. Ur razh yac’h a zo prest atav da chaokat un dra bennak pe kuzhat boued en e vouest.
- Klañvded: Kousket a ra al loen dibaouez, ar blev a seblant dizempenn, ne zarempred ket ouzh al lip-e-chab ha nac’h a ra mont er-maez eus ar gaoued evit ar bourmenadenn.
Pourmen diogel ha deskiñ: penaos dont da vezañ mignoned
Evit ar razhed ez eo ret-holl mont er-maez eus ar gaoued bemdez. Da nebeutañ 1-2 eurvezh e pad an devezh. Rankout a ra bezañ un takad diogel ha kontrollad-strizh ganneoc’h (da skouer, ur gourvezvank, ur gwele pe ur c’hlozig). E-pad ar bourmenadenn e tennont o c’higennoù hag e torront o c’hoant-gouzout.
A-raok ar bourmenadenn, kuzhit an holl neudennoù tredan, ar plant (kalz anezho zo pistrius) hag an traoù prizius. Kinnigit c’hoarioù speredek dezho. Da skouer, gallout a rit kuzhat lip-e-chab en ur granenn-baper hag e plegañ ar bordoù – e ranko al loenig diskouez e spered evit tapout e briz.
Boaziit anezho ouzh ho taouarn goustadik ha gant evezh. Kinnigit madigoù war ho palv digor. Na grogit morse ar razh dre e gein – en e stuzioù naturel e ra evel un evn-preizh hag e lakaio anezhañ e panik. Tostait ho taouarn dre zindan, o lezel al loenig da vont war ho palv e-unan.
Clozadur: ho kiriegezh hag ho karantez
Ur razh doñv a zo ur burzhud bihan gant ur galon vras ha mat-kenañ. Ya, o oad, siwazh, n’eo ket ken hir ha ma garfemp (etre 2 ha 3 bloaz e vevont d’an aliesañ). Met ar c’houlz-se a vo leun a levenez, a droioù farsus hag a garantez wir ha leal evit o den.
N’ho pet ket aon da sevel goulennoù, klask titouroù ha komz gant milvezeien. Lennit, studit o boazioù ha dalc’hit soñj: c’hwi eo ar bed a-bezh evit ar c’hrouadur bihan-se. P’ho po roet ur gaoued ec’hon, ur vagadurezh vat, c’hoarioù dedennus hag ur c’heneil, ho po ar mignon blevek gwellañ. Hetoù mat a ran deoc’h ha kalz a eurvad war an hent brav-se!