Historia rasy: od starożytnych koczowisk do współczesności
Historia buriat-mongolskiego wilczarza sięga głębokiej starożytności. Uważa się, że są potomkami dawnych psów tybetańskich i towarzyszyły plemionom koczowniczym Azji Środkowej przez tysiąclecia. Znaleziska archeologiczne, w szczególności na terenie grodziska Iwołgińskiego w Buriacji, potwierdzają, że psy podobnego typu żyły obok ludzi jeszcze przed naszą erą. Były nieodłączną częścią życia koczowników: chroniły domostwa (jurty) i bydło przed drapieżnikami, pomagały w polowaniach i były pełnoprawnymi członkami rodziny.
W XX wieku, z powodu zmiany tradycyjnego trybu życia, kolektywizacji i niekontrolowanego krzyżowania, rasa znalazła się na skraju wyginięcia. Pozostały jedynie pojedyncze osobniki czystej krwi chotoszo. Tytaniczną pracę nad odrodzeniem rasy pod koniec lat 80. XX wieku rozpoczęli entuzjaści – kynolodzy Nikołaj Batow i Marika Teregułowa. Organizowali oni ekspedycje w odległe rejony Mongolii i Buriacji, zbierając resztki ocalałej populacji. Dzięki ich wysiłkom udało się uratować rasę i rozpocząć jej planową hodowlę.
Chociaż rasa nie jest jeszcze uznana przez Międzynarodową Federację Kynologiczną (FCI), dynamicznie zyskuje na popularności dzięki swoim wyjątkowym cechom użytkowym i stabilnemu charakterowi.
Wzorzec i wygląd buriat-mongolskiego wilczarza

Wzorzec i wygląd buriat-mongolskiego wilczarza · 6
| Cecha | Opis |
|---|---|
| Inne nazwy | Chotoszo, chotoszo-nochoj, podwórzowy wilk |
| Kraj pochodzenia | Federacja Rosyjska (Buriacja), Mongolia |
| Wzrost w kłębie | Psy: nie mniej niż 74 cm Suki: nie mniej niż 66 cm |
| Waga | 45–70 kg |
| Długość życia | 12–14 lat |
| Klasyfikacja RKF | Grupa 2 (Pinczery i sznaucery, molosy, szwajcarskie psy górskie i do bydła) |
Szczegółowy opis wyglądu:
- Głowa: Masywna, z szeroką czaszką i łagodnym, ale wyraźnym przejściem od czoła do kufy. Kufa jest objętościowa, nieco krótsza niż czaszka.
- Oczy: Niewielkie, owalne, szeroko rozstawione. Kolor waha się od jasno-bursztynowego do ciemnobrązowego. Spojrzenie jest inteligentne, spokojne i pewne siebie. Charakterystyczną cechą są jasne (rude lub szare) plamy nad oczami, tzw. „okulary”.
- Uszy: Średniej wielkości, trójkątne, wiszące, osadzone na poziomie oczu lub nieco wyżej.
- Sierść: Bardzo gęsta, z dobrze rozwiniętym podszerstkiem, który chroni psa przed każdą niepogodą. Występują dwa typy sierści: długowłosa (włos okrywowy jest długi, tworzy grzywę na szyi, portki na tylnych kończynach i pióro na ogonie) oraz krótkowłosa (włos okrywowy jest krótki, gęsto przylegający).
- Umaszczenie: Najczęściej spotykane jest czarne, czarne podpalane, a także różne odcienie rudego, brązowego i płowego. Dla umaszczenia czarnego podpalanego charakterystyczne są wyraźne, jasne podpalania tworzące „okulary” nad oczami, plamy na kufie, piersi i kończynach.


