Cavapoo to nie tylko pies, ale prawdziwy fenomen w świecie zwierząt domowych. Ta urocza hybryda, powstała ze skrzyżowania Cavalier King Charles Spaniela i Pudla, zdobyła serca milionów dzięki wyglądowi pluszowego misia i niezwykle łagodnemu charakterowi. Dowiedz się więcej na Tvaryny.
Zacznijmy jednak od zdania, którego brakuje w większości polskich opisów cavapoo, a które zmienia sposób czytania wszystkiego, co następuje dalej: cavapoo nie jest rasą. Nie ma wzorca FCI, nie ma numeru w żadnej grupie, nie ma księgi rodowodowej i nie ma organizacji, która odpowiadałaby za jego zdrowie czy wygląd. Jest mieszańcem dwóch ras — cavalier king charles spaniela i pudla — a to oznacza, że każde stwierdzenie zaczynające się od słów „cavapoo zawsze…” lub „cavapoo mierzy…” jest w najlepszym razie uśrednieniem, a w najgorszym zmyśleniem.
Ten tekst jest napisany inaczej niż typowy opis modnego psa. Zamiast obiecywać „zdrowego mieszańca o hipoalergicznej sierści”, pokazuje dokładnie, w którym miejscu krzyżowanie ras naprawdę pomaga, a w którym nie zmienia zupełnie nic — i co konkretnie polski kupujący może zrobić, żeby różnica między jednym a drugim przestała być dla niego loterią. Po drodze zajrzymy do wzorców FCI, do Regulaminu Hodowli Psów Rasowych ZKwP i do dwóch artykułów ustawy o ochronie zwierząt, o których większość ogłoszeń ze szczeniętami milczy.
Czy cavapoo to rasa? Co na to FCI i ZKwP
Odpowiedź jest krótka i nie ma w niej pola do dyskusji: nie. Rasa w rozumieniu międzynarodowej kynologii to populacja z zatwierdzonym wzorcem, przypisaną grupą i sekcją oraz prowadzoną księgą rodowodową. Cavapoo nie ma żadnego z tych trzech elementów. Mają je natomiast obie rasy rodzicielskie: cavalier king charles spaniel figuruje we wzorcu FCI nr 136, a pudel — we wzorcu FCI nr 172. Cavapoo nie figuruje nigdzie.
W Polsce sprawa jest jeszcze bardziej jednoznaczna niż gdzie indziej, bo polska kynologia ma tylko jedne drzwi do systemu FCI. Związek Kynologiczny w Polsce z siedzibą w Warszawie jest jedyną polską organizacją o statusie pełnego członka FCI. Nie jest to kwestia prestiżu, tylko zasady: federacja przyjmuje z danego kraju tylko jedną organizację krajową i uznaje wyłącznie dokumentację hodowlaną swoich członków oraz partnerów umownych.
Najciekawsze jest to, w jaki sposób mieszaniec wypada z tego systemu. Nie przez odmowę urzędnika i nie przez decyzję komisji — wypada już na poziomie definicji. Regulamin Hodowli Psów Rasowych ZKwP w § 2 opisuje psa rasowego jako psa odpowiadającego wyglądem i zachowaniem wzorcowi danej rasy oraz „posiadającego co najmniej 4 pokoleniowe, obustronne pochodzenie od przodków tej samej rasy, udokumentowane rodowodem Związku Kynologicznego w Polsce lub innej organizacji kynologicznej będącej członkiem FCI”. Pies pierwszego pokolenia, którego jeden rodzic jest cavalierem, a drugi pudlem, nie spełnia tego warunku z definicji — i nie spełni go nigdy, bo czasu nie da się cofnąć o cztery pokolenia wstecz.
To ma jeszcze jedną, rzadko opisywaną konsekwencję. Ten sam regulamin w § 4 zabrania członkom Związku jednoczesnego lub naprzemiennego rejestrowania, wystawiania i używania do hodowli tych samych psów w innych organizacjach kynologicznych. Innymi słowy: hodowca cavalierów zrzeszony w ZKwP, który chciałby „przy okazji” pokryć swoją sukę pudlem i zarejestrować miot gdzie indziej, ryzykuje swoją pozycję w Związku. Rynek cavapoo z definicji zaczyna się więc poza systemem FCI — i to nie jest przypadek ani złośliwość, tylko prosta konsekwencja tego, jak zbudowane są przepisy.
Warto od razu wiedzieć, co w takim razie kupujący naprawdę dostaje razem ze szczeniakiem, skoro rodowodu w rozumieniu FCI dostać nie może. Realny komplet to: mikroczip wraz z numerem zgodnym z dokumentami, książeczka zdrowia albo paszport z wpisanymi szczepieniami i odrobaczeniami wykonanymi przez lekarza weterynarii, pisemna umowa ze sprzedającym i — jeśli hodowca w ogóle je wykonał — wyniki badań rodziców. To jest lista, którą warto mieć przed oczami zamiast poszukiwania „rodowodu”, bo każda z tych pozycji da się sprawdzić na miejscu, a rodowód mieszańca sprawdzić się nie da, bo nie ma go z czym porównać.
Co zatem oznacza „rodowód” w ogłoszeniu ze szczeniakiem cavapoo? Najczęściej dokument wystawiony przez jedno z polskich stowarzyszeń działających poza FCI. Taki papier jest legalny i nikt go nie podrabia — ale nie jest rodowodem w rozumieniu międzynarodowym, nie podlega weryfikacji przez FCI i nie otwiera drogi do rejestracji psa w żadnej organizacji federacyjnej. Dla FCI pies urodzony w Polsce w hodowli zarejestrowanej poza ZKwP jest traktowany tak samo jak pies bez rodowodu. Do tego mechanizmu wrócimy w części o polskim prawie, bo tam robi się naprawdę interesująco.
Cavapoo a polskie prawo: art. 10a, 10b i pseudohodowla
Ciekawostki o Cavapoo
- Różne nazwy: W niektórych krajach nazywane są Cavoodle. To ten sam mieszaniec, nie inna „rasa”.
- Krzyżówki z pudlem napędzają hodowlę poza FCI: polska analiza prawnicza wymienia „modne krzyżówki z pudlami lub maltańczykami” wśród motywów, dla których hodowcy świadomie rejestrują się poza organizacjami wiodącymi.
- Zmiana koloru: Szczenięta często rodzą się ciemniejsze, a z wiekiem (dzięki genowi rozjaśniania pudla) ich sierść staje się jaśniejsza.
- Co znaczą symbole F1, F1b i F2: F1 to pierwsze pokolenie (cavalier x pudel), F1b to cofnięcie do jednej z ras rodzicielskich, F2 to skojarzenie dwóch cavapoo. Im dalej od F1, tym mniej pewna jest ochrona przed chorobami recesywnymi cavaliera.
- Brak oficjalnego uznania: Federacje kynologiczne (FCI, AKC) nie uznają Cavapoo za odrębną rasę, dlatego nie posiadają one oficjalnych rodowodów, ale mają kluby miłośników.
