Czeski terier

Historia czeskiego teriera jest wyjątkowa, ponieważ nie ginie w pomroce dziejów, lecz jest dokładnie znana i powiązana z nazwiskiem jednej osoby — czeskiego genetyka i kynologa Františka Horáka. Będąc zapalonym myśliwym i hodowcą terierów szkockich (scotch terierów), Horák marzył o stworzeniu idealnego psa norowca: niewielkiego, wytrzymałego, z wąską klatką piersiową umożliwiającą łatwe wchodzenie do nor lisów i borsuków, ale o mniej agresywnym i bardziej opanowanym charakterze niż u większości terierów.

Prace nad nową rasą rozpoczęły się w 1948 roku. Aby zrealizować swój cel, František Horák wykorzystał dwie rasy: teriera szkockiego i sealyham teriera. Od teriera szkockiego chciał wziąć zapał łowiecki i ciemne umaszczenie, a od sealyhama — łagodniejszy charakter, jaśniejsze odcienie sierści i opadające uszy. Pierwszy miot szczeniąt, który dał początek nowej rasie, urodził się w 1949 roku z połączenia psa rasy terier szkocki o imieniu Donka Lovu zdar i suki sealyham teriera o imieniu Buganier Urquelle.

Horák potrzebował około dziesięciu lat skrupulatnej pracy hodowlanej, aby osiągnąć zamierzony cel i ustabilizować pożądane cechy. Prowadził szczegółowe zapisy każdego krzyżowania, analizując wyniki i wybierając do dalszej hodowli tylko najlepszych przedstawicieli. W 1959 roku czeski terier został po raz pierwszy zaprezentowany na wystawie w Czechosłowacji, gdzie od razu przykuł uwagę. A już w 1963 roku rasa uzyskała oficjalne uznanie Międzynarodowej Federacji Kynologicznej (FCI). Czeski terier stał się narodową dumą Czech i do dziś pozostaje jedną z niewielu ras, której historia powstania jest udokumentowana z absolutną dokładnością.

Czeski terier to elegancki, długowłosy, ale jednocześnie mocny i muskularny pies o prostokątnej sylwetce, z stosunkowo krótkimi łapami. Jego wygląd jest harmonijny i nie ma cech ekstremalnych, co pozytywnie wpływa na jego zdrowie i cechy użytkowe. Wzorzec rasy precyzyjnie opisuje wszystkie kluczowe właściwości.

• Głowa: Długa, o kształcie tępego klina. Charakterystyczną cechą są gęste brwi i bujna broda. Przejście od czoła do kufy nie jest gwałtowne, ale zauważalne.
• Kufa: Grzbiet nosa prosty. Truskawka nosa duża, dobrze rozwinięta, koloru czarnego u psów seledynowych i wątrobowego (brązowego) — u kawowych.
• Szczęki i zęby: Szczęki silne, zgryz nożycowy lub prosty. Zęby mocne i białe.
• Oczy: Średniej wielkości, głęboko osadzone, z łagodnym wyrazem. Kolor oczu waha się od brązowego do ciemnobrązowego, w zależności od umaszczenia sierści.
• Uszy: Średniej wielkości, trójkątne, osadzone dość wysoko. Wiszą, ściśle przylegając do policzków.
• Szyja: Średniej długości, silna, lekko wygięta.
• Tułów: Długi, linia grzbietu lekko unosi się w kierunku lędźwi. Grzbiet mocny, lędźwie stosunkowo długie i muskularne. Klatka piersiowa cylindryczna, niezbyt głęboka.
• Ogon: Osadzony nisko, o długości 18-20 cm. W spoczynku opuszczony w dół lub lekko wygięty na końcu. W ruchu pies nosi go poziomo lub wyżej, w kształcie szabli.
• Kończyny: Przednie kończyny proste, równoległe i mocne. Tylne — również równoległe, bardzo muskularne. Łapy duże, ze złączonymi palcami i mocnymi poduszkami.
• Sierść: Długa, cienka, ale mocna, lekko falująca, z jedwabistym połyskiem. Tworzy charakterystyczne „ozdoby” na kufie i „spódniczkę” na dolnej części tułowia.

Umaszczenie czeskiego teriera

Wzorzec rasy dopuszcza dwa podstawowe warianty umaszczenia:

• Seledynowe: Szczenięta rodzą się czarne, a z wiekiem (zazwyczaj do 2 lat) sierść jaśnieje, przybierając odcienie od węglowej szarości do platyny.
• Kawowo-brązowe: Szczenięta rodzą się czekoladowo-brązowe, a z czasem jaśnieją.

W obu wariantach umaszczenia dopuszczalne są żółte, szare lub białe znaczenia na głowie (broda, policzki), szyi, klatce piersiowej, brzuchu i kończynach. Możliwy jest także biały „kołnierz” i biały koniuszek ogona. Jednak kolor podstawowy zawsze powinien dominować.

Charakter czeskiego teriera to jego główna zaleta, która wyróżnia go na tle większości terierów. Nazywa się je „terierami bezproblemowymi”. Są inteligentne, spokojne, nie skłonne do nadmiernego hałasu i agresji, co czyni je wspaniałymi towarzyszami.

Oddanie i zorientowanie na człowieka. Czeski terier jest niezwykle przywiązany do swojej rodziny i ciężko znosi samotność. Uwielbia być w centrum uwagi, uczestniczyć we wszystkich rodzinnych sprawach i jest gotów na wszystko, byle tylko zyskać pochwałę właściciela. To sprawia, że jest bardzo posłuszny i łatwy w prowadzeniu.

Stosunek do obcych. Do nieznajomych podchodzą z rezerwą i pewną dozą ostrożności, ale bez agresji. Są dobrymi stróżami, ponieważ zawsze na czas poinformują domowników głośnym szczekaniem o przybyciu gości lub o podejrzanych dźwiękach za drzwiami. Jednak rola złośliwego obrońcy to nie dla nich.

Interakcja z dziećmi i innymi zwierzętami. To jedna z niewielu ras terierów, którą śmiało można polecać rodzinom z dziećmi. Są cierpliwe, łagodne i wesołe. Z innymi psami, zwłaszcza jeśli dorastały razem, dobrze się dogadują i nie są skłonne do dominacji. Koty i inne domowe pupile również mogą stać się ich przyjaciółmi, pod warunkiem odpowiedniej socjalizacji. Jedynym wyjątkiem są małe gryzonie (chomiki, świnki morskie), w przypadku których instynkt łowiecki może wziąć górę.

Intelekt i aktywność. To bardzo inteligentne psy, które szybko się uczą. Potrzebują nie tylko aktywności fizycznej, ale i umysłowej. Pomimo krótkich łap, czeskie teriery są dość aktywne i wytrzymałe. Z przyjemnością będą Ci towarzyszyć na długim spacerze, w wycieczce pieszej czy podczas biegania. Jednak, w przeciwieństwie do wielu terierów, potrafią „wyłączyć się” w domu i spokojnie odpoczywać na swoim posłaniu, nie domagając się ciągłej uwagi.

Czeski terier jest doskonale przystosowany do życia w miejskim mieszkaniu, pod warunkiem, że będzie otrzymywał wystarczającą dawkę aktywności fizycznej. Pielęgnacja ma kilka ważnych aspektów, na które przyszły właściciel powinien zwrócić uwagę.

Pielęgnacja sierści: strzyżenie, a nie trymowanie

Główna cecha pielęgnacji sierści czeskiego teriera polega na tym, że jej nie trymujemy (nie wyskubujemy), a strzyżemy. Sierść u nich jest cienka i miękka, dlatego trymowanie mogłoby ją uszkodzić. Strzyżenie przeprowadza się 4-6 razy w roku. Standardowe strzyżenie przewiduje krótką sierść (1-1,5 cm) na grzbiecie, bokach, szyi i ogonie, oraz dłuższą — na łapach, brzuchu (tworząc „spódniczkę”) i na kufie (brwi, broda, wąsy).

Strzyżenie najlepiej powierzyć profesjonalnemu groomerowi, który zna specyfikę rasy. Zgodnie ze wzorcem, przejścia od krótkiej do długiej sierści powinny być płynne i niezauważalne. Między strzyżeniami sierść należy regularnie rozczesywać (2-3 razy w tygodniu), aby uniknąć powstawania kołtunów. Szczególną uwagę należy poświęcić brodzie, którą trzeba myć i rozczesywać po każdym posiłku. Ważne jest również regularne wycinanie sierści między palcami na łapach i w przewodach słuchowych.

Aktywność fizyczna

Choć czeski terier wygląda jak pies ozdobny, pozostaje terierem z wszystkimi związanymi z tym potrzebami. Wymaga codziennych spacerów trwających co najmniej 1-1,5 godziny. Uwielbia aktywne zabawy, bieganie, aportowanie. To wspaniali towarzysze na niezbyt forsowne piesze wycieczki. Pomimo krótkich nóg, są bardzo wytrzymałe. Ważne jest, aby zapewnić psu nie tylko aktywność fizyczną, ale i umysłową: zabawy w poszukiwanie, naukę komend, zajęcia z kynologiem.

Czeskie teriery są jednymi z najłatwiejszych do szkolenia spośród wszystkich terierów. Ich chęć zadowolenia właściciela, wysoka inteligencja i brak nadmiernego uporu sprawiają, że proces nauki jest przyjemny i produktywny. Zazwyczaj rozumieją wszystko w lot i szybko przyswajają nowe komendy. Podobnym łagodnym, ale jednocześnie niezależnym charakterem cechują się takie rasy jak cairn terier czy dandie dinmont terier, co czyni je dobrym wyborem dla nowicjuszy w świecie terierów.

Szkolenie należy rozpoczynać od wczesnego wieku, używając metod pozytywnego wzmacniania — pochwały, smakołyków, zabaw. Brutalność i kary fizyczne są absolutnie niedopuszczalne, ponieważ mogą przestraszyć psa i podważyć jego zaufanie. Bardzo ważna jest wczesna socjalizacja. Szczeniaka należy zapoznawać z różnymi ludźmi, dźwiękami, miejscami i innymi zwierzętami, aby wyrósł na pewnego siebie i zrównoważonego psa. Czasami teriery czeskie mogą być nieco nieśmiałe, a prawidłowa socjalizacja pomoże tego uniknąć. Uczęszczanie na kursy szkoleniowe będzie korzystne nie tylko dla psa, ale i dla właściciela, który będzie mógł lepiej zrozumieć psychologię swojego pupila.

• Czeski terier jest narodowym symbolem Czech i został uwieczniony na czeskich znaczkach pocztowych.
• František Horák, twórca rasy, był nie tylko kynologiem, ale także wybitnym genetykiem, który pracował w Czechosłowackiej Akademii Nauk. Prowadził tak szczegółowe księgi hodowlane, że pochodzenie każdego współczesnego czeskiego teriera można prześledzić aż do pierwszych psów założycieli.
• Jest to jedna z sześciu najrzadszych ras psów na świecie, według danych niektórych klubów kynologicznych.
• Początkowo rasa nosiła nazwę „terier bohemski”, ale później została zmieniona na „terier czeski”.
• W przeciwieństwie do większości terierów, które były hodowane przez rolników i myśliwych, ta rasa jest wynikiem celowej pracy naukowej jednej osoby.