Historia pochodzenia owczarka szkockiego długowłosego
Historia owczarka szkockiego długowłosego sięga korzeniami malowniczych i surowych ziem Szkocji oraz Północnej Anglii. Uważa się, że przodkami współczesnych collie były pracujące psy pasterskie, które trafiły na Wyspy Brytyjskie jeszcze z rzymskimi legionami. Przez wieki psy te krzyżowały się z lokalnymi rasami pasterskimi, adaptując się do górskiego klimatu i specyfiki pracy ze stadem owiec. Nazwa „collie” prawdopodobnie pochodzi od anglosaskiego słowa „col” lub „coal”, oznaczającego „czarny” – być może ze względu na kolor owiec (colley sheep), które pasły, lub z powodu pierwotnie dominującego ciemnego umaszczenia u samych psów.
Do połowy XIX wieku o collie poza Szkocją wiedziano niewiele. Były to głównie psy robocze, których wartość określano na podstawie ich umiejętności pasterskich, a nie wyglądu. Sytuacja zmieniła się diametralnie dzięki królowej Wiktorii. Podczas jednej ze swoich podróży do szkockiej posiadłości Balmoral w latach 60. XIX wieku, królowa została oczarowana pięknem i inteligencją tych psów. Stała się gorącą zwolenniczką rasy, sprowadzając kilka collie do swojej królewskiej psiarni, co natychmiast uczyniło je niezwykle popularnymi wśród arystokracji i szerokiej publiczności. Ten królewski patronat sprawił, że rasą zainteresowali się profesjonalni kynolodzy i rozpoczęto celową pracę hodowlaną, mającą na celu udoskonalenie eksterieru.
Pierwsze collie pojawiły się na wystawach psów w Birmingham w 1860 roku w klasie „Szkockie psy pasterskie”. W 1881 roku powstał pierwszy Klub Miłośników Collie w Anglii, który opracował wzorzec rasy. Ważną rolę w kształtowaniu współczesnego typu owczarka szkockiego długowłosego odegrały takie legendarne psy jak Old Cockie (urodzony w 1867 roku) i jego potomstwo. Z czasem rasa podzieliła się na dwa główne typy: owczarka szkockiego długowłosego (Collie Rough), który zdobył światową sławę jako elegancki pies wystawowy i towarzysz, oraz owczarka szkockiego krótkowłosego (Collie Smooth), który zachował więcej cech psa pracującego, choć również jest wspaniałym towarzyszem. Popularność rasy jeszcze bardziej wzrosła w XX wieku dzięki książkom Alberta Paysona Terhune'a oraz, oczywiście, światowej sławy postaci Lassie z filmów i seriali telewizyjnych.
Jak wygląda owczarek szkocki długowłosy: szczegółowy opis wyglądu
Owczarek szkocki długowłosy to pies o niezwykłej urodzie i harmonii, emanujący inteligencją i aktywnością. Jego wygląd jest wynikiem idealnej równowagi i proporcjonalności wszystkich części ciała, a luksusowa sierść nadaje mu wykończonego i szlachetnego wyglądu.
Głowa jest jedną z najważniejszych cech rasowych. Ma kształt dobrze przytępionego, czysto wyrzeźbionego klina. Czaszka jest płaska, stopniowo zwężająca się od uszu do czubka nosa. Przejście od czoła do kufy (stop) jest łagodne, ale zauważalne. Kufa jest dobrze wypełniona, nie szpiczasta. Trufla nosa zawsze czarna. Szczęki są silne, z idealnym, regularnym i pełnym zgryzem nożycowym.
Oczy są średniej wielkości, migdałowego kształtu, osadzone lekko skośnie. Ich kolor jest zazwyczaj ciemnobrązowy, z wyjątkiem psów o umaszczeniu blue-merle, u których oczy (jedno lub oba, lub ich części) mogą być niebieskie lub z niebieskimi plamkami. Wyraz oczu jest bardzo ważny – powinien być łagodny, inteligentny, czujny i przyjazny.
Uszy są małe, osadzone niezbyt blisko siebie na szczycie głowy, ale też nie za szeroko. W spoczynku odrzucone do tyłu, ale w stanie czuwania unoszą się i na około dwóch trzecich są wyprostowane, a górna jedna trzecia naturalnie opada do przodu, poniżej linii poziomej. Nadaje to collie charakterystycznego, czujnego, a jednocześnie miękkiego wyrazu. Całkowicie stojące lub całkowicie wiszące uszy są uważane za wadę.
Tułów jest lekko wydłużony, z mocnym, prostym grzbietem i lekko wysklepionymi lędźwiami. Klatka piersiowa jest głęboka i dość szeroka za łopatkami.
Szyja jest muskularna, mocna, dość długa i pięknie wygięta.
Ogon jest długi, ostatni kręg sięga co najmniej do stawu skokowego. W spoczynku jest opuszczony, z lekko uniesionym końcem. W stanie pobudzenia może unosić się wyżej, ale nigdy nie jest zarzucony na grzbiet.
Sierść – główna ozdoba owczarka szkockiego długowłosego. Jest bardzo gęsta, z prostym, twardym w dotyku włosem okrywowym, który dobrze przylega do ciała, oraz miękkim, bardzo gęstym podszerstkiem, który niemal ukrywa skórę. Na kufie, końcach uszu i przedniej części kończyn sierść jest krótka i gładka. Na szyi i piersi tworzy obfitą grzywę i żabot. Na tylnej stronie ud – bujne „portki”, a ogon jest bardzo obficie owłosiony. Długość i gęstość sierści są szczególnie imponujące u psów.
Umaszczenie owczarka szkockiego długowłosego występuje w trzech uznanych wariantach:
- Śniade z białym (Sable and White): Dowolny odcień od jasnozłotego do nasyconego mahoniowego lub ciemnośniadego. Jasnosłomkowy lub kremowy kolor jest wysoce niepożądany. Białe znaczenia typowo znajdują się na kołnierzu (w całości lub częściowo), piersi, kończynach, łapach i końcu ogona. Możliwa biała strzałka na kufie i/lub czaszce.
- Tricolor: Przeważająco czarne z intensywnym, rudym podpalaniem na głowie i kończynach. Białe znaczenia jak u umaszczenia śniadego. Rdzawy nalot na czarnej sierści jest wysoce niepożądany.
- Blue Merle: Przeważająco czyste, srebrzysto-niebieskie tło, na którym rozrzucone są czarne plamy i marmurkowanie. Pożądane jest intensywne rude podpalanie (jak u tricolorów), ale jego brak nie jest karany. Duże czarne łaty, grafitowy (stalowy) kolor lub rdzawy nalot na włosie okrywowym lub podszerstku są wysoce niepożądane. Białe znaczenia jak u umaszczenia śniadego.
Wszystkie wymienione umaszczenia powinny mieć typowe dla collie białe znaczenia w większym lub mniejszym stopniu. Całkowicie białe lub przeważająco białe umaszczenie nie jest uznawane przez wzorzec dla owczarka szkockiego długowłosego, chociaż istnieją „białe collie” z kolorowymi znaczeniami na głowie, które są wynikiem specyficznej kombinacji genetycznej, ale nie odpowiadają one wzorcowi FCI do celów wystawowych.
