Alaskan Klee Kai (Mini Husky)

Klee kaia najprościej zrozumieć przez trzy punkty. Po pierwsze, jest to pies do towarzystwa z założenia i z mocy wzorca: rasy nigdy nie tworzono do pracy w zaprzęgu i żaden rejestr nie opisuje jej jako rasy zaprzęgowej. Po drugie, rasa jest bardzo młoda — nie ma nawet pół wieku — a wszyscy jej przedstawiciele pochodzą z jednego programu hodowlanego. Po trzecie, wygląd i temperament się rozjeżdżają: ciało nordyckiego szpica, zachowanie ostrożnego obserwatora.

Rasę stworzyła Linda Spurlin wraz z rodziną na Alasce. Według opisu laboratorium genetyki weterynaryjnej Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis (UC Davis VGL) praca trwała od początku lat 70. XX wieku do 1988 i prowadziła ją wyłącznie ta rodzina. To rzadki przypadek, gdy rasy nie da się wywieść od regionu ani od stulecia, lecz od jednego domu i jednego pokolenia hodowców.

Impulsem — wciąż według tego samego źródła — był konkretny pies: mieszaniec o imieniu Curious, zabrany podczas pobytu u szwagra w Oklahomie. Wyglądał jak mały husky alaskan i najprawdopodobniej pochodził z krycia czystorasowego husky alaskan z małym psem o nieznanym rodowodzie. Entuzjastyczne przyjęcie, jakie ten pies zyskał po powrocie na Alaskę, skłoniło Lindę Spurlin do hodowania kolejnych. Jej szwagier przez pewien czas miał ten sam pomysł, a gdy zrezygnował, sprzedał jej swoje najlepsze psy. Spurlin zatrzymywała potem wyłącznie osobniki spełniające jej wymagania co do wyglądu, charakteru i zdrowia. Gdy wycofała się z hodowli, pozostałe psy odkupiła Eileen Gregory, która odegrała decydującą rolę w późniejszym uznaniu rasy.

Kluczową liczbą całej tej historii jest wielkość grupy wyjściowej. UC Davis ujmuje to ostrożnie: rasa powstała prawdopodobnie z ograniczonej liczby krzyżówek między zaledwie dziewięcioma psami. Do tej grupy należały:

• Husky alaskan — nie rasa w rozumieniu rejestrów, lecz typ roboczego psa zaprzęgowego; to on dał podstawę.
• Husky syberyjskie — kilka osobników, źródło rozpoznawalnego typu i rysunku na pysku. Dla porównania warto zajrzeć do artykułu o husky syberyjskim.
• Amerykański pies eskimoski — wkład w zmniejszenie wielkości.
• Schipperke — mały pies belgijski, również w stronę zwartości budowy.

Czego na tej liście nie ma, to alaskan malamut. Bywa często wymieniany wśród przodków klee kaia, ale opis UC Davis go nie wspomina: nordycki wygląd pochodzi od husky, nie od malamuta. Jeśli ten olbrzym północy interesuje Państwa sam w sobie, ma osobny artykuł — alaskan malamute; w rodowodzie klee kaia nie ma jednak udziału.

Z samą nazwą natomiast nie ma prostej odpowiedzi. Wszystkie wersje oddają „klee kai” tak samo — „mały pies” — lecz różnią się co do języka źródłowego: założycielska relacja klubu rasy wywodzi ją ze słów eskimoskich, a wersja rozpowszechniona w opisach rasy przypisuje ją grupie językowej atabaskańskiej. Zostawiamy to pytanie otwarte i nie podpisujemy się pod żadną z wersji. Dalsza chronologia wygląda tak: 1988 — pierwsza publiczna prezentacja pod nazwą Klee Kai; 1995 — uznanie przez American Rare Breed Association (ARBA) i w tym samym roku podział na dwie nazwy, Alaskan Klee Kai i Klee Kai; 1 stycznia 1997 — uznanie przez United Kennel Club; 2002 — ponowne połączenie obu gałęzi pod jedyną nazwą Alaskan Klee Kai. W ostatnim czasie rasa pokonała dwa kolejne stopnie w American Kennel Club: październik 2020 — wpis do Foundation Stock Service, przygotowawczego rejestru AKC, oraz czerwiec 2025 — dopuszczenie do klasy Miscellaneous, ostatniego progu przed pełnym uznaniem.

Natomiast Fédération Cynologique Internationale (FCI) rasy nie uznaje: do dziś nie figuruje ona w nomenklaturze FCI i nie istnieje dotyczący jej wzorzec FCI. Tak samo jest z brytyjskim Kennel Clubem. Praktycznie oznacza to, że alaskan klee kaia nie można wystawiać pod egidą FCI, a wszystkie obowiązujące opisy rasy pochodzą od UKC i AKC.

Klee kai nie jest karłowatym husky naznaczonym degeneracją, lecz harmonijnie zbudowanym psem typu nordyckiego szpica. UKC formułuje cel rasy wprost: ma być wersją nordyckiego psa typu szpica w rozmiarze psa do towarzystwa. Głowa jest klinowata, uszy stojące, trójkątne i gęsto owłosione; ogon noszony nad grzbietem. Rasę wyróżnia przede wszystkim oficjalny podział na trzy odmiany wielkościowe.

Odmiany według wielkości (UKC)

Wzorzec UKC operuje calami i wyznacza granice włącznie; nie wolno więc oddawać ich „mniej więcej”, bo to właśnie na tych granicach rozstrzyga się przynależność psa do jednej albo drugiej odmiany. Wartości w centymetrach poniżej są przeliczeniem, a nie odrębną normą.

Wzorzec rozróżnia następnie dwa skutki o różnym ciężarze przy przekroczeniu tych granic i nie wolno ich mylić. Wysokość powyżej 17 do 17,5 cala włącznie (~43–44,5 cm) jest dla UKC poważnym błędem: pies pozostaje w stawce, ale zostaje mocno przeceniony. Wysokość powyżej 17,5 cala (~44,5 cm) waży jeszcze więcej — UKC traktuje ją jako błąd eliminujący, na tyle poważny, że pies nie może zdobyć na wystawie żadnej nagrody. Rozpowszechniona formuła, że „wszystko powyżej 43 cm to błąd hodowlany”, jest więc nieścisła: niemal półtora centymetra dzieli poważny błąd od eliminacji.

Rejestry rozchodzą się w tym miejscu i warto o tym wiedzieć. AKC opisuje wysokość inaczej: jednym przedziałem od 12 do 17 cali w kłębie (~30–43 cm), z dyskwalifikacją powyżej 17,5 cala, nie przejmując podziału na trzy odmiany w postaci przyjętej przez UKC. Innymi słowy: „wysokość klee kaia” nie ma jednej odpowiedzi — jest sformułowanie UKC i sformułowanie AKC, a stopienie ich w jeden uśredniony przedział byłoby błędem.

Jedna osobliwość łatwo umyka uwadze: w jednym miocie mogą urodzić się szczenięta różnych odmian wielkościowych. Wielkość dorosłego psa nie jest z góry przesądzona przez „linię” — toy i miniature mogą pochodzić z tego samego miotu. Dla kupującego znaczy to rzecz prostą: podawanie dokładnej wielkości dorosłego psa dla dwumiesięcznego szczeniaka to prognoza, nie gwarancja.

Oczy i maska

Oczy bywają brązowe, niebieskie, bursztynowe lub zielone; występuje heterochromia (oczy różnej barwy), a także wariant określany jako „parti-colored”, w którym dwie barwy sąsiadują w jednym oku. Wyrazista, kontrastowa maska jest obowiązkowa: musi być symetryczna i nie może „topić” oczu. To właśnie ta maska daje rasie wygląd, dla którego ją stworzono.

Sierść i umaszczenie

Sierść jest podwójna: gęsty, miękki podszerstek i prosty włos okrywowy. Uznane są dwa typy, standard i długowłosy (full coat), pod warunkiem że włos nie zakrywa zarysu ciała. Główne uznane umaszczenia to:

• czarno-białe;
• szaro-białe — wszystkie odcienie, od srebrnego po ciemnoszary;
• rude z bielą, od jasnego po ciemne.

Biel jest zawsze obecna na kończynach, klatce piersiowej i spodzie ciała. Rodzą się psy całkowicie białe, ale zgodnie z obowiązującym wzorcem nie są oceniane na wystawach — co niczego nie zmienia w ich przymiotach jako towarzyszy. Jeśli rozważają Państwo rasę przede wszystkim ze względu na zwartość, przydaje się porównanie z innym małym szpicem: szpicem miniaturowym (pomeranianem), zbliżonym wielkością do odmiany toy klee kaia, ale bardzo odmiennym i pod względem sierści, i charakteru.

To najważniejsza część tej strony, bo tutaj oczekiwania kupujących najczęściej rozmijają się z rzeczywistością. Rasę sprzedaje się jako „miniaturowego husky”, a husky w powszechnym wyobrażeniu to poczciwiec gotów pójść za każdym, kto go pogłaszcze. Klee kai działa inaczej i stoi to w samych wzorcach.

Wzorzec UKC ujmuje to tak: przy całym przywiązaniu do członków rodziny alaskan klee kai jest powściągliwy i ostrożny wobec obcych oraz w nieznanych sytuacjach. W innym miejscu wzorzec zauważa, że psy te bywają zdystansowane wobec obcych, a lojalność i czujność czynią z nich dobre psy alarmowe, chętnie terytorialne mimo małego wzrostu. AKC opisuje rasę jako uważną, energiczną i ciekawską, lecz powściągliwą wobec nieznanych ludzi i sytuacji i zaznacza, że ta wrażliwa i powściągliwa natura czyni pozytywne wzmocnienie i wczesną socjalizację nieodzownymi.

Powściągliwość nie jest więc ani błędem wychowania, ani „złym charakterem”: to cecha oczekiwana i opisana przez wzorzec. Ale wzorzec wyznacza też wyraźną granicę: złośliwość lub skrajna lękliwość prowadzą do dyskwalifikacji — takie jest sformułowanie UKC, a jest to kategoria cięższa niż błąd. Rozróżnienie ma ogromne znaczenie. Pies, który zachowuje dystans wobec gościa, spokojnie go obserwuje i nie szuka kontaktu, to normalny klee kai. Pies, który panikuje, ucieka, drży albo rzuca się do przodu, wychodzi poza to, co wzorzec uznaje za dopuszczalne, i taki temperament nie ma czego szukać w hodowli.

Praktyczny wniosek dla rodziny jest prosty. Klee kai nie jest rasą dla kogoś, kto chce psa serdecznie witającego wszystkich gości. Prędzej pójdzie przyjrzeć się przybyszowi z daleka, a kolana zarezerwuje dla swoich. Jeśli często bywają u Państwa obcy — fachowcy, kurierzy — przygotowuje się to z wyprzedzeniem i metodycznie, a nie w nadziei, że „minie z wiekiem”.

Opis UC Davis dodaje kilka cech, które trzeba czytać jako ostrzeżenia dotyczące codzienności: to psy nadzwyczaj aktywne, bardzo inteligentne, łatwe w szkoleniu, ale skłonne robić po swojemu; wymagają dobrej socjalizacji zarówno z ludźmi, jak i z psami, oraz jasnej i konsekwentnej postawy właściciela. Ten sam tekst mówi, że klee kaie są prawdopodobnie sprawnymi gryzoniami, kopaczami i skoczkami, a utrzymanie ich w domu czy ogrodzie nie zawsze jest łatwe.

Co to znaczy na co dzień:

• Głos. Klee kai mało szczeka w monotonnym sensie: „mówi”, wyje, pomrukuje, wydaje przeciągłe dźwięki. Dla sąsiadów z tego samego piętra bywa to bardziej odczuwalne niż zwykłe szczekanie.
• Ogrodzenie i smycz. Skłonność do kopania, skakania i szukania wyjścia wymaga naprawdę zamkniętego ogrodu, a poza nim spacerów na smyczy.
• Obciążenie umysłowe. Niezajęta inteligencja zamienia się w niszczycielską pomysłowość. Zabawy węchowe, łamigłówki i nauka sztuczek nie są tu luksusem.
• Goście. Właściwa taktyka to zostawić psu jego przestrzeń, nie wymuszając kontaktu; przy psie ostrożnym przymus daje efekt odwrotny.

Jeśli szukali Państwo psa zupełnie innego pokroju — roboczego owczarka o zupełnie innym stosunku do człowieka — warto zajrzeć do artykułu o owczarku sabaudzkim. A dla miłośników ras potężnych istnieje osobny tekst o alapaha blue blood bulldogu.

Teksty o klee kaiu często przywołują „ograniczoną pulę genową”, prawie zawsze w ogólnikach. Tymczasem liczby istnieją: laboratorium genetyki weterynaryjnej UC Davis prowadzi wraz z Nielsem Pedersenem osobny program oceny różnorodności genetycznej tej rasy, a jego raport pozwala wreszcie mówić o skutkach owej wąskiej podstawy konkretnie.

Metoda wygląda tak: 33 markery mikrosatelitarne (STR) rozmieszczone na 25 chromosomach mierzą różnorodność w skali genomu, a do nich dochodzą markery powiązane z rejonami DLA (psi antygen leukocytarny), odpowiedzialnymi za rozpoznawanie „swojego” i „obcego” przez układ odpornościowy. Pierwsze oceny objęły 370 psów; część tabel raportu została od tego czasu zaktualizowana na większych liczebnościach.

Co pokazują markery genomu. Średnia liczba alleli na locus wynosi u klee kaia 4,788, natomiast średnia liczba alleli „efektywnych” — tych, które realnie wnoszą wkład do różnorodności — 2,620. Mówiąc wprost: blisko połowa wariantów obecnych na 33 loci pracuje na jałowym biegu. W zależności od locus liczba alleli waha się od 2 do 10, a kilka loci ma ich tylko dwa albo trzy — znikomy ułamek tego, co znane u psa w ogóle. Wniosek raportu jest wprost sformułowany: pod względem różnorodności na poszczególnych loci klee kai wyraźnie ustępuje rasom, które wyszły od znacznie większej liczby założycieli.

I tu punkt najciekawszy — ten, który większość streszczeń pomija. Niska różnorodność sama w sobie nie oznacza chowu wsobnego tu i teraz. Obserwowana heterozygotyczność populacji wynosi 0,573, a oczekiwana heterozygotyczność również 0,573. Różnica jest zerowa, współczynnik F równa się zatem zeru, a populacja znajduje się w równowadze Hardy’ego-Weinberga. Raport odczytuje to jednoznacznie: hodowcy rasy wykonują bardzo dobrą pracę, unikając chowu wsobnego i dobierając pary praktycznie losowo, bez efektu „modnego reproduktora”. Sama wartość 0,573 pozostaje skromna i porównywalna z wartością akity — rasy również wywodzącej się z małej grupy założycieli.

W skali pojedynczego psa. Dla każdego zwierzęcia oblicza się wskaźnik wewnętrznego spokrewnienia (IR): im niższy, tym mniej spokrewnieni rodzice. U klee kaia szczyt rozkładu leży w okolicach −0,1, a bardzo niewiele psów przekracza 0,20. Dla porównania: 0,25 odpowiada wartości przeciętnie oczekiwanej u szczeniąt z krycia rodzeństwa w zwykłej populacji. W obrębie rasy pary hodowlane są więc rzeczywiście genetycznie od siebie różne.

Ale gdy zmienić punkt odniesienia, obraz się zmienia. Ten sam wskaźnik przelicza się względem psów wiejskich Bliskiego Wschodu, Azji Południowo-Wschodniej i wysp Pacyfiku — najbardziej zróżnicowanej populacji, jaką kiedykolwiek badano, najbliższej stanowi psów sprzed selekcji kierowanej. W tym układzie odniesienia (IRVD) średnia wartość klee kaia zbliża się do 0,30, przy rozrzucie od 0,00 do 0,50. Raport wyciąga z tego bardzo wymowny obraz: mierzona miarą psów wiejskich masa klee kaiów wyglądałaby jak potomstwo z kryć rodzeństwa. Rasa utraciła od czasu swoich przodków znaczną część różnorodności — przy czym strata ta nie jest wyjątkowa: jest porównywalna ze stratą innych ras o małej liczbie założycieli, jak akita czy czarny terier rosyjski.

Rejon odpornościowy. Wśród 365 zbadanych psów zidentyfikowano 11 haplotypów DLA klasy I i 8 klasy II. Wszystkie są dzielone z innymi rasami: klee kai nie ma ani jednego własnego. Jak na duże rasy to niewiele, choć tego samego rzędu co u ras o małej grupie założycielskiej. Rozkład jest niezrównoważony: dwa haplotypy klasy I i trzy klasy II odpowiadają same za 50 do 70% przypadków. Raport przypisuje tę nierównowagę poziomowi pierwotnych założycieli, w czasach, gdy chów wsobny był nieunikniony; później dobór par w obrębie tej bazy stał się w dużej mierze losowy. Mimo to oczekiwana heterozygotyczność samego rejonu DLA sięga 0,680, co skłania raport do nazwania go dostatecznie zróżnicowanym.

Wniosek zasługuje na uważną lekturę. Raport UC Davis przyjmuje, że rasa wyszła od niskiego poziomu różnorodności, ale staranność hodowców pozwoliła dobrze zachować różnorodność istniejącą dzięki losowemu doborowi par. Trudność leży gdzie indziej: właśnie ten niski poziom, tak w genomie, jak i w rejonach DLA, utrudnia jakiekolwiek zwiększenie różnorodności od wewnątrz rasy. Sufit jest niski, a podniesienie go bez wyjścia poza istniejące pogłowie — trudne.

Na koniec przestroga, którą laboratorium formułuje wprost i którą warto przeciwstawić dwóm zwyczajowym przesadom, ilekroć mowa o rasach rzadkich: ograniczona różnorodność genetyczna nie równa się złemu zdrowiu, choć rzeczywiście utrudnia zarządzanie chorobami dziedzicznymi, gdy te osiągną poziom niepokojący. Rasę można oprzeć na małej grupie, pod warunkiem że założyciele są wolni od wad dziedzicznych. Trudność polega na tym, że większość cech dziedzicznych u psa ma naturę złożoną i występuje nawet w populacjach nieselekcjonowanych: przechodzą więc „w spadku” do nowej rasy, a to późniejszy chów wsobny zmienia je z przypadku odosobnionego w regułę.

Mimo efektownego wyglądu klee kai należy do ras stosunkowo prostych w pielęgnacji. Nordycka podwójna sierść czyści się sama: brud wysycha i odpada, przez co częste kąpiele są zbędne, a raczej szkodliwe, bo usuwają naturalną warstwę ochronną. Psa myje się według potrzeby, a nie według kalendarza.

Linienie to główna pozycja czasowa. Dwa razy w roku, wiosną i jesienią, pies wymienia podszerstek; w tych tygodniach szczotkowanie staje się codziennością, pucharkiem i metalowym grzebieniem. Przez resztę roku wystarcza jedno staranne szczotkowanie w tygodniu. Ta sezonowa „burza” najbardziej zaskakuje właścicieli, którzy wybrali psa zwartego w nadziei na zwartą ilość włosa.

Czego robić nie należy: strzyc. Podwójna sierść izoluje w obie strony — chroni i przed zimnem, i przed przegrzaniem — a po strzyżeniu włos okrywowy i podszerstek często odrastają nierówno. Jeśli lato jest upalne, pomaga wyczesywanie podszerstka, a nie maszynka.

Zęby i pazury. Małe rasy mają skłonność do kamienia nazębnego: mycie zębów powinno stać się rutyną kilka razy w tygodniu. Pazury skraca się mniej więcej raz w miesiącu, jeśli nie ścierają się na twardych nawierzchniach. Uszy ogląda się regularnie; jako stojące dobrze się wietrzą, a problemy zdarzają się tam rzadziej niż u ras o uszach opadających.

Klee kai uczy się szybko: pytanie nie brzmi, czy zrozumie ćwiczenie, lecz czy uzna je za warte wykonania. Opis UC Davis nazywa rasę bardzo inteligentną i łatwą w szkoleniu, ale skłonną robić po swojemu. To połączenie oznacza, że mechaniczne powtarzanie i przymus nie działają, natomiast praca krótka, motywująca i nagradzana działa bardzo dobrze.

Socjalizacja nie jest tu opcją: należy do specyfiki rasy. Skoro powściągliwość wobec obcych zapisano we wzorcu, zadaniem właściciela nie jest „przerobienie” psa na duszę towarzystwa, lecz nauczenie go spokojnego obcowania z nowymi ludźmi i sytuacjami. AKC mówi to otwarcie: wrażliwa i powściągliwa natura czyni pozytywne wzmocnienie i dobrą socjalizację od najmłodszych lat nieodzownymi. Praktyczna reguła jest prosta: szczeniak powinien otrzymywać nowe doświadczenia w wymierzonych dawkach i w bezpiecznych ramach — na swoim dystansie, bez wymuszonego przedstawiania, z możliwością oddalenia się. Psa, który się odsunął i obserwuje, nie wolno ciągnąć do gościa, „żeby się przywitał”: to właśnie ten przymus zamienia normalną ostrożność w strach.

Szczególnej uwagi wymaga bezpieczeństwo. Skłonność do kopania, skakania i szukania słabego punktu w ogrodzeniu, odnotowana przez to samo opracowanie, wymaga ogrodu naprawdę zamkniętego, z kontrolą przejść pod ogrodzeniem i wystarczającą wysokością. Puszczanie klee kaia luzem w nieznanym otwartym terenie jest nierozsądne: ostrożność wobec ludzi nie oznacza wcale ostrożności przy pogoni za kotem czy wiewiórką.

Rasa rozkwita w zajęciach wymagających szybkości, myślenia i współpracy z przewodnikiem: agility, nauka sztuczek, zabawy węchowe. Dla psa, którego głównym domowym grzechem jest nuda, to nie rozrywka, lecz profilaktyka.

W skrócie: to rasa dla kogoś, kto godzi się na psa o temperamencie obserwatora, inwestuje w socjalizację i przechodzi przez dwa sezony linienia w roku. Jeśli oczekiwanie brzmi „husky, ale mały i miły dla wszystkich”, rozczarowanie jest bardzo prawdopodobne.

• Rasa rozdzieliła się na dwie i znów połączyła. W 1995 podzieliła się na dwie nazwy — Alaskan Klee Kai i Klee Kai — po czym obie gałęzie połączono w 2002 pod jedyną nazwą Alaskan Klee Kai.
• Pochodzenie nazwy to pytanie bez odpowiedzi. „Klee kai” znaczy „mały pies”, ale źródła różnią się co do języka, z którego nazwa pochodzi: założycielska relacja klubu wskazuje słowa eskimoskie, wersja rozpowszechniona — grupę językową atabaskańską. Nie rozstrzygamy między nimi.
• Toy i miniature mogą urodzić się w jednym miocie. Odmiana wielkościowa nie jest osobną linią: jest wynikiem wzrostu psa.
• Klee kai to nie pomsky. Pomsky to krzyżówka pomeraniana z husky o nieprzewidywalnym wyniku. Klee kai jest pełnoprawną rasą, z prowadzonym rodowodem i własnym wzorcem. Nie należy ich mylić ani co do pochodzenia, ani co do oczekiwań.
• Całe pogłowie pochodzi z jednego rodzinnego programu. Rasa nigdy nie przeszła fazy „modnej”: między pierwszym psem a pierwszą publiczną prezentacją stoi jedna rodzina i jakieś dwadzieścia lat selekcji.

Czy klee kai to mały husky?
Nie. Zewnętrzne podobieństwo nie czyni z niego miniaturowego husky ani co do pochodzenia, ani co do charakteru. To odrębna rasa amerykańska, stworzona jako pies do towarzystwa, a wzorce opisują ją jako powściągliwą wobec obcych — odwrotnie niż głosi reputacja husky syberyjskiego jako przyjaciela wszystkich.

Czy nadaje się do rodziny z małymi dziećmi?
W domu z maluchami nie jest to wybór najwygodniejszy. Rasa jest wrażliwa i źle znosi szorstkie obchodzenie się, a jej ostrożność wobec obcych rozciąga się na zaproszonych kolegów do zabawy. W rodzinie z dziećmi w wieku szkolnym, umiejącymi uszanować dystans psa, czuje się znacznie lepiej.

Czy można trzymać go na dworze, w kojcu?
Nie. Mimo ciepłej sierści to pies do towarzystwa, który potrzebuje stałego kontaktu z rodziną; izolacja go niszczy. Niewielki wzrost czyni go na dworze dodatkowo bezbronnym.

O co koniecznie zapytać hodowcę?
O wyniki badań obojga rodziców — tarczyca, serce, rzepki, oczy — i o to, czy są publikowane w otwartej bazie. Osobno proszę zapytać o status DNA rodziców w kierunku czynnika VII: tego testu nie zastąpi zwykłe badanie krwi.

Czy mój szczeniak naprawdę będzie odmiany toy?
Tego nie da się zagwarantować. Odmianę rozstrzyga wielkość psa dorosłego, a w jednym miocie rodzą się psy różnych odmian: na etapie szczenięcym to prognoza.

Czy klee kai dużo szczeka?
Szczeka mało, ale „mówi”: wyje, pomrukuje, moduluje przeciągłe dźwięki. W mieszkaniu bywa to bardziej odczuwalne niż zwykłe szczekanie i warto przemyśleć tę kwestię zawczasu.