Waller

Historia wallera rozpoczęła się w 1994 roku w Niemczech. Twórczynią rasy jest Karin Wimmer-Kieckbusch, doświadczona hodowczyni briardów. Zauważyła ona, że wiele współczesnych ras cierpi z powodu inbredu (krzyżowania wsobnego) oraz selekcji nastawionej wyłącznie na wygląd (hodowla wystawowa), co często odbywa się kosztem zdrowia i cech użytkowych.

Celem Karin było stworzenie psa, który:

• Cieszyłby się końskim zdrowiem i długim życiem;
• Posiadał wysokią inteligencję i zdolność do nauki;
• Był zorientowany na człowieka, ale nie przesadnie natrętny;
• Miał praktyczną strukturę sierści, pozwalającą na trzymanie psa zarówno w domu, jak i na dworze.

Aby osiągnąć ten cel, wybrano dwie rasy pasterskie: owczarek francuski briard oraz owczarek australijski (aussie). Po briardzie waller odziedziczył spokój, pewność siebie i pewną dozę niezależności, a po aussie – energię, bardziej kompaktowy rozmiar i tak zwany „will to please” (chęć współpracy z przewodnikiem). Nazwa rasy pochodzi od miejsca zamieszkania twórczyni – regionu Westerwald, stąd „Wäller”.

Pierwszy klub rasy (1. Wäller-Club Deutschland e.V.) został założony w 1995 roku i do dziś surowo kontroluje hodowlę, nie dopuszczając do przekształcenia rasy w typowo wystawową.

Jedną z najciekawszych cech wallera jest to, że wzorzec rasy jest dość elastyczny w kwestii wyglądu. Ponieważ głównym priorytetem jest charakter i cechy użytkowe, psy mogą różnić się rodzajem sierści, umaszczeniem, a nawet budową ciała. Nadaje to każdemu przedstawicielowi rasy unikalny urok.

Wymiary i budowa ciała

Waller to pies średniej lub dużej wielkości. Są atletyczne, umięśnione, ale nie ociężałe. Ruchy mają swobodne, zamaszyste, co świadczy o ich pasterskich korzeniach. Muszą być wytrzymałe, zdolne do pokonywania dużych dystansów bez oznak zmęczenia.

Sierść i umaszczenie

Sierść wallera to jego wizytówka. Jest długa, gęsta, z dobrze rozwiniętym podszerstkiem. Struktura włosa może wahać się od falistej do kosmatej. Na pysku zawsze obecne są charakterystyczne dla briardów wąsy i broda, a także grzywka, która jednak nie powinna całkowicie zasłaniać oczu, aby nie ograniczać pola widzenia.

Dopuszczalne są wszelkie maści. Możesz spotkać wallery w kolorze merle (marmurkowym), czarne, rude, płowe, szare lub w kombinacjach tych barw. Genetyczna różnorodność kolorów, odziedziczona po owczarku australijskim, czyni każdego szczeniaka niepowtarzalnym dziełem natury.

To właśnie dla charakteru ludzie wybierają tę rasę. Waller to niezwykle inteligentny, radosny i zrównoważony pies. Pozbawiony jest nadmiernej nerwowości, która czasem zdarza się u rasowych aussie, ale jednocześnie jest znacznie bardziej aktywny niż klasyczne duże molosy.

• Inteligencja. Łapią nowe komendy w lot. To psy, które lubią myśleć. Rutynowe powtarzanie jednej i tej samej czynności może je znudzić, więc właściciel musi wykazać się kreatywnością.
• Przyjacielskość. Wallery są zazwyczaj bardzo przywiązane do swojej rodziny. Źle znoszą samotność i pragną być w centrum wydarzeń.
• Instynkt stróżujący. Mimo przyjaznego nastawienia, zachowały instynkt stróża. Są czujne i ostrzegą szczekaniem o zbliżaniu się obcych, ale rzadko wykazują bezpodstawną agresję. Pod tym względem nieco przypominają owczarka pikardyjskiego, łącząc czujność z rozsądkiem.

Warto pamiętać, że w głębi duszy waller to pies pracujący. Bez odpowiedniej dawki ruchu fizycznego i wysiłku umysłowego mogą zacząć „zaganiać” członków rodziny, dzieci lub inne zwierzęta, podszczypując je w pięty. To nie agresja, lecz przejaw niezrealizowanego instynktu.

Waller to marzenie dla miłośnika kynologicznych sportów. Dzięki swojej genetyce osiągają wybitne wyniki w takich dyscyplinach jak:

• Agility (tor przeszkód);
• Obedience (posłuszeństwo sportowe);
• Dogfrisbee;
• Ratownictwo.

Wychowanie szczeniaka trzeba zacząć od pierwszych dni w domu. Wallery są wrażliwe na intonację głosu opiekuna. Twarda ręka, krzyki czy kary fizyczne są niedopuszczalne – może to sprawić, że pies zamknie się w sobie lub stanie się lękliwy. Kluczem jest pozytywne wzmocnienie, zabawa i motywacja.

Ważne: Waller ma tendencję do samodzielnego podejmowania decyzji. Jeśli nie wydasz mu komendy, sam zdecyduje, co robić, a ta decyzja nie zawsze musi ci się spodobać.

Jednym z głównych argumentów za stworzeniem rasy było zdrowie. Dzięki poszerzeniu puli genowej (efekt heterozji), wallery są z reguły zdrowsze niż rasy wyjściowe. Jednakże, ponieważ zarówno briardy, jak i aussie mają pewne choroby dziedziczne, odpowiedzialni hodowcy obowiązkowo badają rodziców.

Na co zwrócić uwagę:

• Dysplazja stawów biodrowych (HD). Prześwietlenie rodziców jest obowiązkowe.
• Defekt MDR1. To mutacja genetyczna, która sprawia, że pies jest wrażliwy na niektóre leki (np. iwermektynę). Wallery mogą być nosicielami tego genu, dlatego testy są kluczowe przed podaniem leków.
• Zaćma i PRA (postępujący zanik siatkówki). Problemy okulistyczne typowe dla owczarków.

Średnia długość życia wallera wynosi 13-15 lat, co jest świetnym wynikiem jak na psa tej wielkości. Zachowują one aktywność do późnej starości.

Dbanie o wallera wymaga pewnego czas. Ich sierść ma tendencję do tworzenia kołtunów, zwłaszcza w okresie linienia lub gdy pies często biega po lesie czy wysokiej trawie.

• Czesanie: Minimum 1-2 razy w tygodniu. W okresie wymiany szaty szczenięcej na dorosłą (około 8-12 miesiąca) czesać trzeba codziennie.
• Strzyżenie: Wallery nie wymagają frymuśnych fryzur, ale strzyżenie higieniczne (łapy, okolice pod ogonem) jest konieczne. Niektórzy właściciele przycinają grzywkę, by odsłonić psu oczy.
• Kąpiel: W razie potrzeby. Sierść wallera ma zdolność do samooczyszczania – błoto wysycha i odpada. Ale jeśli pies wytytła się w czymś „pachnącym”, wanna jest nieunikniona.

Jak każdy aktywny pies, waller potrzebuje dobrej jakości jedzenia. Możesz wybrać dietę naturalną (BARF) lub wysokiej jakości karmy suche (super-premium lub holistic).

Biorąc pod uwagę aktywność psa, dieta powinna być bogata w białko i tłuszce, ale ważne jest, by nie przekarmiać zwierzaka, ponieważ nadwaga szkodzi stawom. Oto orientacyjna tabela podziału składników odżywczych dla dorosłego, aktywnego wallera:

Aby lepiej zrozumieć miejsce wallera w psim świecie, warto porównać go z innymi popularnymi rasami. Pomoże ci to zdecydować, czy ten pies naprawdę do ciebie pasuje.

Wäller vs Owczarek bułgarski

Jeśli szukasz niezawodnego stróża na duży teren, owczarek bułgarski (karakachan) będzie lepszym wyborem. To potężny, poważny strażnik, który jest mniej nastawiony na zabawy i sport niż waller. Waller to towarzysz-sportowiec, podczas gdy karakachan to niewzruszony wartownik.

Wäller vs Cavapoo

Dla tych, którzy mieszkają w bloku i nie planują biegać maratonów ze swoim pupilem, lepiej sprawdzi się cavapoo. Ta designerska rasa jest znacznie mniejsza, wymaga mniej ruchu i jest prostsza w obsłudze. Waller będzie wymagał od ciebie zmiany stylu życia na bardziej aktywny, podczas gdy cavapoo łatwo dostosuje się do twojego rytmu.

• Każdy pies to niespodzianka. W jednym miocie mogą urodzić się szczenięta o zupełnie różnym typie sierści i kolorze. Wybierając 2-miesięcznego malucha, nigdy nie wiesz na 100%, jak będzie wyglądał dorosły pies.
• Brak uznania FCI. Wäller do tej pory nie został uznany przez Międzynarodową Federację Kynologiczną (FCI) jako odrębna rasa. To świadoma decyzja założycieli klubu, którzy obawiają się, że oficjalne uznanie doprowadzi do komercjalizacji i pogorszenia zdrowia pogłowia.
• Pies terapeuta. Dzięki swojej empatii wallery są często wykorzystywane w dogoterapii w szpitalach i domach seniora w Niemczech.

Czy waller nadaje się do mieszkania w bloku?

Tak, pod warunkiem, że zapewnisz mu odpowiedni wybieg. To minimum 2-3 godziny aktywnych spacerów dziennie z elementami szkolenia. Jeśli pies będzie tylko leżał na kanapie, z nudów zacznie demolować mieszkanie.

Czy mocno linieją?

Linienie jest umiarkowane, ale ze względu na długość włosa – zauważalne. Jeśli regularnie wyczesujesz podszerstek, ilość sierści w domu będzie minimalna. Struktura włosa sprawia, że zbija się on w „koty”, które łatwiej sprzątnąć niż drobne igiełki psów krótkowłosych.

Jaki mają stosunek do dzieci?

Wallery uwielbiają dzieci. Są cierpliwe i chętne do zabawy. Jednak ze względu na swoje gabaryty i energię, mogą niechcący potrącić malucha. Należy też pilnować, by pies nie zaczął „zaganiać” dzieci w stado.

Czy trudno kupić szczeniaka tej rasy?

Tak, może to być wyzwanie. Główne hodowle znajdują się w Niemczech. Ponieważ rozród jest ściśle kontrolowany przez klub, czas oczekiwania na szczeniaka może wynosić kilka miesięcy. Uważaj na ogłoszenia o sprzedaży „wallerów” bez dokumentów – często są to po prostu przypadkowe mieszańce, których zdrowia nikt nie gwarantuje.