PL
Tvaryny › Psy › Briard
Grupa 1 · owczarki · Francja

Briard

„Serce owinięte w futro”: oddany, mądry, wrażliwy i niestrudzony. Briard to starożytny francuski pasterz o wspaniałej falistej sierści i podwójnych palcach szczątkowych; głęboko przywiązuje się do rodziny, dobrze się uczy, ale potrzebuje pracy, groomingu i pewnego właściciela.
Wzrost
♂ 62–68 · ♀ 56–64 cm
Waga
Standard FCI nr 113 normuje wzrost, a nie masę: nie podaje żadnych liczb dotyczących wagi
Długość życia
10–12 lat
Grupa FCI
1 · owczarki
Briard
Zdjęcia: 3

Oceny rasy

Rodzina Dzieci Dla początkujących Szkolenie Energia Zdrowie Linienie Ślinienie Szczekanie Mieszkanie Pogoda Instynkt łowiecki
Dokładne oceny · 12
Zalety
Mądry, oddany, wrażliwy
Wspaniała falista sierść
Dobry pasterz i stróż
Głęboko przywiązuje się do rodziny
Wady
Wspaniała sierść = poważny grooming
Duża potrzeba ruchu i pracy
Czujny wobec obcych
Ryzyko skrętu żołądka
Rozmiar
Dopasowanie
Mieszkanie · nieodpowiednie Dzieci Koty · warunkowo Inne psy · warunkowo Dla początkujących · warunkowo
Osobne strony o rasie

Briard, znany także jako Berger de Brie, to francuski owczarek, który w standardzie FCI nr 113 opisany jest zaskakująco rzeczowo: «chien de berger et de garde», pies pasterski i stróżujący, grupa 1, sekcja 1, z próbą pracy. Cała reszta — okazała falista sierść, broda, brwi i grzywka — jest nadbudową nad szkieletem psa gospodarskiego. Rasa ma dwie cechy, których nie znajdziemy prawie nigdzie indziej: wymóg anatomiczny, którego brak wyklucza psa z hodowli, oraz rolę w historii medycyny, dzięki której nazwa rasy trafiła do bibliografii okulistów. Obie — i całą resztę — omawiamy tutaj, na Tvaryny.

Briard: krótki przegląd rasy

Briard: krótki przegląd rasy · 10
CechaWartość
PochodzenieFrancja
Klasyfikacja FCIStandard nr 113, grupa 1 (owczarki i psy pasterskie z wyjątkiem szwajcarskich), sekcja 1 (owczarki), z próbą pracy
Obowiązująca wersja standarduOpublikowana 04.11.2008; wydanie FCI z 23.01.2009
Przeznaczenie wg standarduPies pasterski i stróżujący
Wysokość w kłębie (FCI nr 113)Psy 62–68 cm; suki 56–64 cm. Odchylenie ponad tolerancję +2 cm / −1 cm to wada dyskwalifikująca
WagaStandard FCI nr 113 normuje wzrost, a nie masę: nie podaje żadnych liczb dotyczących wagi
Sierść (FCI nr 113)Giętka, długa, sucha («kozia»), z lekkim podszerstkiem; krótsza niż 7 cm, miękka lub wełnista to poważna wada
Umaszczenie (FCI nr 113)Czarne, płowe, płowe z przyciemnieniem (lekkim lub umiarkowanym), często w masce, szare, niebieskie
Kończyny tylnePodwójny wilczy pazur obowiązkowy; pojedynczy lub całkowity brak to dyskwalifikacja
Charakter wg standarduZrównoważony, «ani agresywny, ani lękliwy»; usposobienie «mądre i śmiałe»

Poniżej wszystko, co za tą tabelą stoi: skąd wzięła się rasa, po co jej szósty palec, co konkretnie sprawdza się u psów hodowlanych w różnych krajach i dlaczego briard trafił do historii medycyny.

O co pytać hodowcę: czego przepisy klubowe nie wymagają

Ciekawostki o Briardach

  • Rasa weszła do piśmiennictwa przez agronomię. Nazwę «chien de Brie» odnotowano po raz pierwszy w 1809 roku w Cours complet d'agriculture księdza Roziera — powołuje się na to sam standard FCI nr 113.
  • Wojenna przeszłość zapisana jest w obowiązującym standardzie. FCI wprost podaje, że armia francuska używała briarda w obu wojnach światowych — jako psa wartowniczego i sanitarnego, szukającego rannych.
  • Podwójny wilczy pazur to wymóg pod rygorem wykluczenia. Pojedynczy pazur albo jego brak na kończynach tylnych wyklucza psa z hodowli; standard wiąże tę regułę z tradycją pasterzy.
  • Briard to rasa modelowa dla terapii genowej wzroku. Mutację RPE65 opisano u briardów w 1999 roku, przywrócenie wzroku na tym modelu opublikowano w Nature Genetics w 2001, a w 2017 FDA dopuściła terapię genową dla ludzi z dwuallelicznymi mutacjami RPE65.
  • Suka u Jeffersona. W październiku 1789 roku w Hawrze Thomas Jefferson kupił szczenną sukę Bergère; szczenięta urodziły się na pokładzie, a na początku 1790 roku psy były w Monticello. La Fayette przysłał mu później kolejną parę.
  • Sierść jest normowana pod względem struktury, nie tylko długości. Włos miękki lub wełnisty to poważna wada na równi z sierścią krótszą niż 7 cm.
  • «Serce owinięte w futro» — utrwalony przydomek rasy, odnoszący się do jej przywiązania.
  • Nie dla początkujących. Połączenie samodzielnego charakteru, potrzeby pracy i pracochłonnej pielęgnacji czyni z briarda rasę dla właściciela z czasem i doświadczeniem.

Podwójny wilczy pazur: anatomia wpisana w przepisy

Pielęgnacja sierści Briarda: jak to się robi naprawdę

Jak dbać o sierść Briarda: sekrety luksusowego futra

Klucz do pielęgnacji briarda tkwi w budowie włosa. Jest długi, suchy, «koziego» typu, podszerstek lekki, a sierść rośnie nieprzerwanie, jak włosy ludzkie. Martwy włos nie spada na podłogę — zostaje w szacie. Stąd paradoks rasy: regularnie czesany briard prawie nie zostawia sierści w domu, zaniedbany — filcuje się w zbitą matę, którą zdejmuje już tylko maszynka.

Podstawowa technika to czesanie liniami (line brushing). Pracuje się nie po wierzchu, lecz warstwami: na danym fragmencie unosi się sierść i przytrzymuje, a następnie szczotką opuszcza w cienkich pasmach, zaczynając od dołu — od łapy — i przesuwając linię podziału coraz wyżej. Każde kolejne przejście opuszcza nowe pasmo. Dzięki temu fizycznie widać przedziałek aż do skóry i wiadomo, że cała warstwa została rozczesana, a nie tylko wygładzona na wierzchu.

Kolejność narzędzi znaczy więcej niż same narzędzia. Najpierw szczotka, potem grzebień — i nigdy odwrotnie: grzebień po nierozczesanej sierści rwie i łamie włos. Grzebień pełni tu funkcję kontrolera: jeśli przechodzi swobodnie do skóry, fragment jest gotowy. Zestaw podstawowy to szczotka pin brush z długimi kołkami, metalowy grzebień z rzadką i gęstą stroną oraz osobny grzebień z długimi zębami do sprawdzania.

Zasada, która ratuje szatę: nie myć psa ze skołtunioną sierścią. Woda ściąga rozpoczęty kołtun w twardy węzeł, którego po kąpieli praktycznie nie da się rozebrać. Kolejność jest zawsze ta sama: najpierw rozczesać do końca, potem kąpać.

  • Częstotliwość: u psa dorosłego 2–3 razy w tygodniu, po godzinie do półtorej, całe ciało. Szczenię przyzwyczaja się krótkimi sesjami od pierwszych tygodni w domu: umiejętność spokojnego leżenia na boku oszczędza później setki godzin.
  • Miejsca filcujące się najszybciej: za uszami, kryza pod obrożą, pachy, pachwiny i wewnętrzna strona ud, «spodnie» oraz okolica wilczych pazurów. To strefy tarcia i wilgoci.
  • Kąpiel: w miarę zabrudzenia, szampon dla ras długowłosych, koniecznie odżywka i staranne spłukanie. Suszyć suszarką na chłodnym powietrzu, jednocześnie rozczesując: naturalne schnięcie długiej sierści pod własnym ciężarem tworzy nowe kołtuny.
  • Strzyżenie: briarda z reguły się nie strzyże — długość sierści normuje standard. Higienicznie wyrównuje się włos między opuszkami, wokół genitaliów i odbytu; łapę zaokrągla się, żeby nie zamieniała się w «rakietę śnieżną».
  • Grzywka: standard przewiduje włos na głowie lekko zasłaniający oczy. Część właścicieli nieco skraca włos między oczami albo spina grzywkę klamrą w upał i podczas pracy.
  • Pazury: osobno i obowiązkowo pazury palców szczątkowych, które się nie ścierają i rosną pierścieniem.

Wyczesany podszerstek briarda daje się zresztą prząść: powstaje z niego przędza — zajmowano się tym zarówno w środowiskach hodowlanych, jak i w rękodziele domowym. Szatę o porównywalnej pracochłonności ma bearded collie, a logika pielęgnacji jest tam ta sama: warstwami, szczotka przed grzebieniem, regularnie.

Żywienie

Żywienie Briardów: kluczowe zalecenia

Zdrowie i ryzyka

Zdrowie Briardów: co wynika z literatury

Często zadawane pytania o rasie Briard (FAQ) · 8

Czym są podwójne wilcze pazury i czy można je usunąć?
To dwa dobrze rozdzielone «kciuki» z pazurami na kończynach tylnych. Standard FCI nr 113 wymaga ich obecności, a pojedynczy pazur lub całkowity brak wilczych pazurów zalicza do wad powodujących wykluczenie. U briarda się ich nie usuwa: pies przestałby odpowiadać standardowi.

Jakie badania powinni mieć rodzice szczenięcia?
Minimum: status DNA wobec CSNB/RPE65 obojga rodziców z wynikiem laboratorium, ocena stawów biodrowych według jednego z uznanych schematów (A/B wg FCI, BVA/KC, OFA, PennHIP) oraz świeże badanie okulistyczne. Uwaga: w różnych krajach badania te bywają zaleceniem, a nie obowiązkowym warunkiem krycia, więc o dokumenty trzeba pytać samemu.

Czy briardy mocno linieją?
Martwy włos zostaje w sierści zamiast spadać na podłogę, dlatego przy czesaniu 2–3 razy w tygodniu sierści w domu jest niewiele. Druga strona medalu: bez regularnej pielęgnacji ten sam włos filcuje się w kołtuny.

Czy to prawda, że «stacjonarna ślepota nocna» nie postępuje?
Nazwa jest historyczna. W pierwotnej publikacji z 1999 roku dystrofia siatkówki u briardów opisana jest jako wcześnie się zaczynająca i postępująca, a późniejsza literatura używa określenia «dziedziczna dystrofia siatkówki». Słowo «stacjonarna» pozostało po pierwszych opisach klinicznych.

Czy briard nadaje się do mieszkania?
Tak, pod warunkiem że pies dostaje kilka godzin aktywności i pracy umysłowej dziennie i nie zostaje sam na długo. Ogranicza nie metraż mieszkania, lecz tryb życia właściciela.

Czy briard dogaduje się z dziećmi?
Zwykle tak, zwłaszcza jeśli razem dorastał. Ze względu na rozmiar i instynkt pasterski — pies może popychać tułowiem biegnące dziecko — zabawy odbywają się pod nadzorem dorosłych.

Czy briard jest agresywny wobec obcych?
Standard wymaga charakteru zrównoważonego, «ani agresywnego, ani lękliwego», a agresywność i bojaźliwość zalicza do wad powodujących wykluczenie. Normalna reakcja briarda na obcego to powściągliwa ocena, a nie atak ani ucieczka.

Ile ruchu potrzebuje briard?
Długich spacerów, swobodnego biegania i regularnych zajęć — agility, obedience, pracy węchowej lub pasterskiej. Rasa figuruje w FCI jako użytkowa, z obowiązkową próbą pracy, i widać to w jej potrzebach.

Wideo o rasie

Częste pytania

Dlaczego briarda zwą „sercem owiniętym w futro”?
To znane powiedzenie o rasie — pod wspaniałą sierścią kryje się niezwykle oddany, wrażliwy i ukierunkowany na człowieka charakter.
Czy sierść briarda wymaga dużo pielęgnacji?
Tak — długa falista sierść wymaga częstego i dokładnego rozczesywania, żeby nie kołtuniła się.
Czym są podwójne palce szczątkowe briarda?
To cecha rasowa — podwójne ostrogi na tylnych łapach, wymóg wzorca; historyczny ślad roboczej przeszłości rasy.

Podobne rasy

Źródła

Wzorzec FCI nr 113 · The Kennel Club