Briard, znany także jako Berger de Brie, to francuski owczarek, który w standardzie FCI nr 113 opisany jest zaskakująco rzeczowo: «chien de berger et de garde», pies pasterski i stróżujący, grupa 1, sekcja 1, z próbą pracy. Cała reszta — okazała falista sierść, broda, brwi i grzywka — jest nadbudową nad szkieletem psa gospodarskiego. Rasa ma dwie cechy, których nie znajdziemy prawie nigdzie indziej: wymóg anatomiczny, którego brak wyklucza psa z hodowli, oraz rolę w historii medycyny, dzięki której nazwa rasy trafiła do bibliografii okulistów. Obie — i całą resztę — omawiamy tutaj, na Tvaryny.
Briard: krótki przegląd rasy
Briard: krótki przegląd rasy · 10
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| Pochodzenie | Francja |
| Klasyfikacja FCI | Standard nr 113, grupa 1 (owczarki i psy pasterskie z wyjątkiem szwajcarskich), sekcja 1 (owczarki), z próbą pracy |
| Obowiązująca wersja standardu | Opublikowana 04.11.2008; wydanie FCI z 23.01.2009 |
| Przeznaczenie wg standardu | Pies pasterski i stróżujący |
| Wysokość w kłębie (FCI nr 113) | Psy 62–68 cm; suki 56–64 cm. Odchylenie ponad tolerancję +2 cm / −1 cm to wada dyskwalifikująca |
| Waga | Standard FCI nr 113 normuje wzrost, a nie masę: nie podaje żadnych liczb dotyczących wagi |
| Sierść (FCI nr 113) | Giętka, długa, sucha («kozia»), z lekkim podszerstkiem; krótsza niż 7 cm, miękka lub wełnista to poważna wada |
| Umaszczenie (FCI nr 113) | Czarne, płowe, płowe z przyciemnieniem (lekkim lub umiarkowanym), często w masce, szare, niebieskie |
| Kończyny tylne | Podwójny wilczy pazur obowiązkowy; pojedynczy lub całkowity brak to dyskwalifikacja |
| Charakter wg standardu | Zrównoważony, «ani agresywny, ani lękliwy»; usposobienie «mądre i śmiałe» |
Poniżej wszystko, co za tą tabelą stoi: skąd wzięła się rasa, po co jej szósty palec, co konkretnie sprawdza się u psów hodowlanych w różnych krajach i dlaczego briard trafił do historii medycyny.
O co pytać hodowcę: czego przepisy klubowe nie wymagają
Ciekawostki o Briardach
- Rasa weszła do piśmiennictwa przez agronomię. Nazwę «chien de Brie» odnotowano po raz pierwszy w 1809 roku w Cours complet d'agriculture księdza Roziera — powołuje się na to sam standard FCI nr 113.
- Wojenna przeszłość zapisana jest w obowiązującym standardzie. FCI wprost podaje, że armia francuska używała briarda w obu wojnach światowych — jako psa wartowniczego i sanitarnego, szukającego rannych.
- Podwójny wilczy pazur to wymóg pod rygorem wykluczenia. Pojedynczy pazur albo jego brak na kończynach tylnych wyklucza psa z hodowli; standard wiąże tę regułę z tradycją pasterzy.
- Briard to rasa modelowa dla terapii genowej wzroku. Mutację RPE65 opisano u briardów w 1999 roku, przywrócenie wzroku na tym modelu opublikowano w Nature Genetics w 2001, a w 2017 FDA dopuściła terapię genową dla ludzi z dwuallelicznymi mutacjami RPE65.
- Suka u Jeffersona. W październiku 1789 roku w Hawrze Thomas Jefferson kupił szczenną sukę Bergère; szczenięta urodziły się na pokładzie, a na początku 1790 roku psy były w Monticello. La Fayette przysłał mu później kolejną parę.
- Sierść jest normowana pod względem struktury, nie tylko długości. Włos miękki lub wełnisty to poważna wada na równi z sierścią krótszą niż 7 cm.
- «Serce owinięte w futro» — utrwalony przydomek rasy, odnoszący się do jej przywiązania.
- Nie dla początkujących. Połączenie samodzielnego charakteru, potrzeby pracy i pracochłonnej pielęgnacji czyni z briarda rasę dla właściciela z czasem i doświadczeniem.
