American Staffordshire Terrier

Historia rasy American Staffordshire Terrier jest ściśle związana z brutalnymi rozrywkami XIX wieku w Anglii – nagonkami na byki i walkami psów. Jego przodkami są stare bull-and-teriery, które powstały ze skrzyżowania staroangielskich buldogów (nie mylić ze współczesną rasą) i różnych terierów. Po buldogach odziedziczyły siłę, moc, wytrwałość i potężne szczęki, a po terierach – szybkość, zwinność i słynną „game” (niepohamowaną chęć walki do końca). Psy te były znane pod różnymi nazwami: pit-dog, bull-terier, pitbullterier.

W drugiej połowie XIX wieku wiele z tych psów trafiło do Stanów Zjednoczonych wraz z emigrantami. Amerykańscy hodowcy kontynuowali hodowlę, preferując większe i cięższe osobniki niż ich angielscy kuzyni. Stopniowo rasa zaczęła dzielić się na dwie gałęzie. Jedni entuzjaści kontynuowali hodowlę psów wyłącznie do walk, zachowując dla nich nazwę amerykański pitbullterier. Inni postanowili skupić się na stworzeniu zrównoważonego, zorientowanego na człowieka psa do towarzystwa i wystaw, zachowując przy tym atletyzm i odwagę.

Właśnie ta druga gałąź stała się podstawą dla współczesnej rasy. W 1936 roku Amerykański Klub Kynologiczny (AKC) oficjalnie uznał rasę pod nazwą „Staffordshire terier”. Aby uniknąć pomyłki z jego angielskim przodkiem, staffordshire bull terierem, w 1972 roku nazwa została zmieniona na „American Staffordshire Terrier”. Międzynarodowa Federacja Kynologiczna (FCI) uznała rasę w 1971 roku. W ten sposób amstaff przeszedł długą drogę od areny walk do statusu ukochanego członka rodziny i gwiazdy ringów wystawowych.

Amstaff to pies, który sprawia wrażenie ogromnej siły w stosunku do swojego rozmiaru. Jest krępy, muskularny, ale jednocześnie zwinny i pełen gracji. Jego wygląd powinien łączyć moc z elegancją, bez nadmiernej masywności czy lekkości.

• Głowa: Średniej długości, głęboka, z szeroką czaszką i bardzo wyraźnymi mięśniami policzków. Stop (przejście od czoła do kufy) jest wyraźnie zaznaczony.
• Kufa: Średniej długości, zaokrąglona od góry, gwałtownie opadająca pod oczami. Szczęki są silne i wyraźnie zarysowane. Żuchwa powinna być mocna i mieć potężny chwyt. Wargi przylegają ciasno, nie są obwisłe.
• Oczy: Ciemne, okrągłe, głęboko osadzone i szeroko rozstawione. Różowe powieki są wadą.
• Uszy: Osadzone wysoko. Preferowane są uszy niekopiowane, które powinny być krótkie i trzymane w „różę” lub półstojące. Całkowicie wiszące lub stojące uszy są uważane za wadę.
• Nos: Trufla nosowa musi być czarna.
• Tułów: Grzbiet dość krótki, z lekkim spadkiem od kłębu do zadu. Klatka piersiowa głęboka i szeroka, z dobrze wygiętymi żebrami.
• Ogon: Krótki w porównaniu do wielkości psa, nisko osadzony, zwęża się ku końcowi. Nie powinien być zakręcony ani trzymany nad grzbietem.
• Kończyny: Przednie kończyny proste, z mocnymi kośćmi, szeroko rozstawione. Tylne – bardzo muskularne, z dobrze zaznaczonymi kątami stawów skokowych. Łapy średniej wielkości, z dobrze zebranymi palcami.
• Sierść: Krótka, gęsto przylegająca, szorstka w dotyku i błyszcząca.

Umaszczenie amstaffa

Standard rasy dopuszcza praktycznie każde umaszczenie: jednolite, łaciate lub dwukolorowe. Istnieją jednak pewne ograniczenia. Niepożądane są czysto białe umaszczenie (jeśli biały kolor zajmuje ponad 80% powierzchni ciała), czarno-podpalane (jak u rottweilera czy dobermana) oraz wątrobiane (brązowe).

Charakter amstaffa to zaskakujący koktajl męstwa, oddania i dziecięcej figlarności. Są to bardzo mądre i bystre psy, które pragną zadowolić swojego właściciela. Ich inteligencja łączy się jednak z pewną upartością, odziedziczoną po terierach, dlatego właściciel musi być konsekwentnym i cierpliwym liderem. Mimo swojego groźnego wyglądu, staffy są niezwykle zorientowane na człowieka. Uwielbiają być w centrum uwagi, uczestniczyć we wszystkich rodzinnych sprawach i dosłownie rozkwitają od ludzkiej miłości i troski. Amstaff pozostawiony na długo w samotności może cierpieć z powodu lęku separacyjnego, co może objawiać się destrukcyjnym zachowaniem.

1. Stosunek do rodziny: Do członków swojej rodziny amstaff odnosi się z bezgraniczną miłością i oddaniem. Jest cierpliwy i delikatny wobec dzieci, gotów godzinami uczestniczyć w ich zabawach. Dzięki wysokiemu progowi bólu spokojnie znosi przypadkowe dziecięce niezdarności. Jednak każda interakcja psa z małym dzieckiem musi być kontrolowana przez dorosłych.
2. Stosunek do obcych: Prawidłowo zsocjalizowany amstaff jest zazwyczaj przyjazny lub obojętny wobec nieznajomych. Nie powinien wykazywać bezpodstawnej agresji. Jednak jego instynkty ochronne są zawsze w pogotowiu. Jeśli poczuje realne zagrożenie dla swojej rodziny lub terytorium, bez wahania stanie w obronie.
3. Stosunek do innych zwierząt: To jeden z najtrudniejszych aspektów rasy. Historyczna przeszłość daje o sobie znać i wiele amstaffów może wykazywać agresję wobec innych psów, zwłaszcza tej samej płci. Mogą mieć również silny instynkt łowiecki w stosunku do małych zwierząt (kotów, gryzoni). Wczesna i prawidłowa socjalizacja jest absolutnie niezbędna, aby zminimalizować te ryzyka.

Zanim zdecydujesz się na tak poważną rasę, ważne jest, aby trzeźwo ocenić wszystkie jej zalety i wady. Pomoże to zrozumieć, czy amstaff jest odpowiedni dla ciebie i twojego stylu życia.

American Staffordshire Teriery są ogólnie zdrową i wytrzymałą rasą. Jednak, jak wiele innych ras, mają skłonność do pewnych chorób genetycznych. Odpowiedzialni hodowcy testują swoje psy hodowlane na obecność chorób dziedzicznych, co znacznie zmniejsza ryzyko ich wystąpienia u szczeniąt.

• Ataksja móżdżkowa (NCL-A): To najpoważniejsza choroba genetyczna w tej rasie. Jest to postępujące zaburzenie neurologiczne, które prowadzi do utraty koordynacji, drżenia i śmierci zwierzęcia. Istnieje test DNA, który pozwala wykryć nosicieli genu. Nigdy nie kupuj szczeniaka od hodowców, którzy nie mogą przedstawić wyników testów rodziców na ataksję.
• Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych: Powszechny problem dla wielu średnich i dużych ras. Jest to nieprawidłowy rozwój stawu, który prowadzi do artretyzmu i kulawizny. Ważne jest, aby kontrolować wagę psa i zapewniać mu odpowiednie, ale nie nadmierne obciążenia, szczególnie w wieku do 1,5-2 lat.
• Choroby serca: Amstaffy mogą być podatne na wrodzone wady serca. Zaleca się regularne badania u kardiologa.
• Choroby skóry i alergie: Wiele staffów ma wrażliwą skórę i jest podatnych na alergie (atopowe zapalenie skóry), które mogą być wywołane pokarmem, pyłkami, ukąszeniami pcheł. Objawy obejmują świąd, zaczerwienienie skóry, wypadanie sierści.
• Choroby oczu: Czasami występuje zaćma, postępujący zanik siatkówki (PRA) i entropium.

Profilaktyka polega na wyborze szczeniaka od sprawdzonych rodziców z testami genetycznymi, regularnych wizytach u weterynarza, terminowych szczepieniach, prawidłowym odżywianiu i odpowiedniej aktywności fizycznej.

Pielęgnacja amstaffa nie jest skomplikowana, ale wymaga regularności i dbałości o szczegóły. To pies, który potrzebuje nie tylko fizycznej, ale i psychicznej stymulacji.

Grooming: pielęgnacja sierści i skóry

Krótka i szorstka sierść stafforda nie wymaga skomplikowanej pielęgnacji. Wystarczy raz w tygodniu przeczesać ją gumową szczotką lub rękawicą, aby usunąć martwe włosy i wymasować skórę. Linienie jest u nich umiarkowane, zazwyczaj nasila się wiosną i jesienią. Częste kąpiele amstaffa nie są zalecane, ponieważ mogą wysuszyć skórę i naruszyć jej naturalną warstwę ochronną. Kąp psa tylko wtedy, gdy jest to konieczne, używając specjalnych szamponów dla ras krótkowłosych. Po każdym spacerze wystarczy przetrzeć łapy wilgotną szmatką.

Ważne jest regularne sprawdzanie skóry pod kątem zaczerwienień, wysypek czy podrażnień, zwłaszcza jeśli pies jest podatny na alergie. Nie zapominaj również o regularnym czyszczeniu uszu i przycinaniu pazurów (mniej więcej raz na 3-4 tygodnie).

Aktywność fizyczna

Jest to bardzo energiczna rasa, która potrzebuje co najmniej 60-90 minut aktywnych ćwiczeń dziennie. Proste spacery na smyczy nie są dla amstaffa wystarczające. Potrzebuje on możliwości biegania, zabawy i „wyrzucenia” swojej energii. Idealne formy aktywności:

• Długie spacery lub bieganie z właścicielem.
• Aktywne zabawy z piłką lub frisbee.
• Pływanie.
• Zajęcia psimi sportami: agility, weight pulling, coursing.
• Obciążenia umysłowe: gry-łamigłówki, poszukiwanie przedmiotów, nauka nowych komend.

Niedostateczna aktywność fizyczna i umysłowa może prowadzić do problemów z zachowaniem: pies może stać się nieposłuszny, gryźć rzeczy, szczekać bez powodu.

Wychowanie amstaffa to klucz do szczęśliwego wspólnego życia. Należy je rozpocząć od pierwszego dnia pojawienia się szczeniaka w domu. Psy te, pomimo swojej siły, są bardzo wrażliwe, dlatego metody szkolenia powinny opierać się na pozytywnym wzmocnieniu (pochwały, smakołyki, zabawa). Brutalność, krzyki i kary fizyczne są absolutnie niedopuszczalne. Takie podejście nie tylko zniszczy zaufanie między tobą a psem, ale może również sprowokować agresję w odpowiedzi. Właściciel musi być konsekwentnym, cierpliwym, ale stanowczym liderem, który ustala jasne zasady i granice. Warto pamiętać, że amstaff to nie english toy terier czy australian silky terier, wymaga on poważnego podejścia do wychowania.

Prawidłowe żywienie to podstawa zdrowia i długowieczności twojego amstaffa. Jest to rasa muskularna i aktywna, dlatego ich dieta powinna być bogata w wysokiej jakości białko pochodzenia zwierzęcego. Możesz wybrać karmienie suchą karmą klasy premium lub super-premium, jak również żywienie naturalne. Ważne jest, aby nie mieszać tych dwóch typów w jednym posiłku.

Amstaffy są podatne na wzdęcia (skręt żołądka) – niebezpieczny stan, który może prowadzić do śmierci. Aby zminimalizować ryzyko, przestrzegaj zasad:

• Karm psa 2-3 razy dziennie małymi porcjami.
• Nie karm psa bezpośrednio przed lub tuż po aktywnym spacerze. Po jedzeniu zwierzę powinno odpocząć przynajmniej godzinę.
• Miska z jedzeniem i wodą powinna stać na podwyższeniu na wysokości klatki piersiowej psa.

• Pies-bohater. Najbardziej znanym przedstawicielem rasy jest pies o imieniu Stubby. Był maskotką 102. pułku piechoty USA podczas I wojny światowej, uczestniczył w 17 bitwach, ostrzegał przed atakami gazowymi, znajdował rannych, a nawet raz schwytał niemieckiego szpiega. Stubby otrzymał stopień sierżanta.
• Symbol Ameryki. Na początku XX wieku psy te były tak popularne w USA, że przedstawiano je na plakatach wojskowych i w reklamach. Uosabiały odwagę i patriotyzm.
• „Psie nianie”. W przeszłości, dzięki swojej cierpliwości i miłości do dzieci, amstaffy często nazywano „nanny dogs” (psy-nianie).
• Pomyłki z rasami. American Staffordshire Terrier często myli się z amerykańskim pitbullterierem. Chociaż mają wspólnych przodków, dziś są to dwie różne rasy z różnymi standardami i kierunkami hodowli. Nie należy też mylić go z bull terierem, który ma charakterystyczną „jajowatą” głowę.

Czy American Staffordshire Terrier nadaje się dla początkującego?
Zazwyczaj nie. Ta rasa wymaga doświadczonego, pewnego siebie i odpowiedzialnego właściciela, który będzie w stanie stać się dla psa autorytatywnym liderem i poświęci wystarczająco dużo czasu na wychowanie, socjalizację i treningi.

Czy amstaffy są agresywne wobec ludzi?
Nie, agresja wobec człowieka nie jest cechą rasową. Dobrze wychowany amstaff od sprawdzonych hodowców jest kochającym i oddanym kompanem. Jednak ze względu na ich siłę i instynkty obronne, każdy przejaw agresji jest niezwykle niebezpieczny, dlatego należy poświęcić maksymalną uwagę wychowaniu.

Czy amstaffy mogą mieszkać w mieszkaniu?
Tak, mogą komfortowo mieszkać w mieszkaniu pod warunkiem, że zapewni się im wystarczającą ilość codziennych spacerów i aktywności fizycznej. Dla nich ważniejsza jest bliskość z właścicielem, a nie wielkość mieszkania. Bez odpowiedniej aktywności mogą zacząć niszczyć mieszkanie z nudów.

Czym amstaff różni się od pitbulla?
To najczęstsze pytanie. Główna różnica polega dziś na tym, że American Staffordshire Terrier to rasa uznana przez FCI i AKC, która ma wyraźny standard wyglądu i temperamentu, i jest hodowana głównie na wystawy oraz jako pies do towarzystwa. Amerykański pitbullterier nie jest uznany przez te organizacje, ma szerszy zakres wyglądu i często jest hodowany z naciskiem na cechy użytkowe.