Hokkaido (Ainu)

Psy Ainu to jedne z najstarszych japońskich psów, które są żywymi nośnikami historii archipelagu. Badania genetyczne wskazują, że są one bezpośrednimi potomkami psów z okresu Jōmon (ok. 10 000 lat p.n.e.). Ajnowie – rdzenna ludność, która została wypchnięta na północną japońską wyspę Hokkaido – zachowali czystość tej rasy przez tysiąclecia. Wyobraź sobie: kiedy w Europie dopiero rodziły się cywilizacje, przodkowie tego psa już polowali na niedźwiedzie w gęstych lasach Japonii.

Wytrzymałe czworonogi mogły pracować zarówno podczas zamieci, jak i burz, nie bały się ani zimna, ani surowych górskich warunków. Psy te specjalizowały się w polowaniach na niedźwiedzia brunatnego (higuma), który jest niezwykle niebezpiecznym przeciwnikiem, a także na jelenie Yezo. Cechą szczególną Hokkaido jest ich bezbłędna orientacja w terenie. Te psy nigdy się nie gubią, gdziekolwiek by się nie znalazły, co było krytycznie ważne dla myśliwych „Matagi”, którzy podążali za zwierzyną dziesiątki kilometrów od domu.

W 1937 roku japońskie Ministerstwo Edukacji uznało rasę za pomnik przyrody i właśnie wtedy oficjalna nazwa została zmieniona z „Ainu-ken” na „Hokkaido-ken”. Jednak po II wojnie światowej liczebność rasy wyraźnie spadła. Ludzie zaczęli preferować psy o łagodniejszym charakterze lub rasy zachodnie. Do dziś liczebność Hokkaido jest niewielka i pozostają one rzadkością nawet w swojej ojczyźnie.

Hokkaido to pies mocny, krępy i niezwykle umięśniony. Emanuje siłą, ale przy tym nie wygląda ociężale. To balans między szybkością a potęgą. Dymorfizm płciowy jest wyraźnie zaznaczony: samce wyglądają bardziej męsko i masywnie, suki – bardziej elegancko, ale nie mniej solidnie.

• Głowa: Ma kształt klina, jest szeroka, z płaskim czołem. Przejście od czoła do kufy (stop) nie jest ostre, ale dobrze widoczne. Kufa prosta, klinowata. Bardzo ważny szczegół – u wielu psów tej rasy na języku występują niebiesko-czarne plamy, co jest unikalną cechą wśród japońskich szpiców (podobieństwo do Chow Chow sugeruje wspólne starożytne korzenie).
• Oczy: Dość małe, o trójkątnym kształcie, szeroko rozstawione. Kolor – ciemnobrązowy. Spojrzenie uważne, przenikliwe, czasem opisywane jako „dzikie”.
• Uszy: Małe, trójkątne, grube, lekko pochylone do przodu, jakby pies stale nasłuchiwał kroków zdobyczy.
• Tułów: Szyja potężna, bez podgardla. Klatka piersiowa głęboka (sięga łokci) i rozwinięta – to „silnik” psa, zapewniający wytrzymałość. Grzbiet prosty, lędźwie szerokie.
• Ogon: Osadzony wysoko, gruby, zarzucony na grzbiet w formie pierścienia lub sierpa.

Sierść i umaszczenie

Okrywa włosowa Hokkaido jest idealnie przystosowana do surowych zim. Jest podwójna: włos okrywowy jest szorstki i prosty, a podszerstek – miękki i barzdo gęsty. Umaszczenie jest różnorodne i każde ma swoją nazwę w japońskiej tradycji:

• Sezamowe (Sesame): Mieszanka czarnych, rudych i białych włosów. Wygląda bardzo „dziko” i naturalnie.
• Pręgowane (Brindle): Czarne pasy na rudym lub jasnym tle.
• Rude (Red): Nasycony, głęboki kolor.
• Czarne podpalane (Black and Tan): Klasyczne połączenie.
• Białe: Czysty kolor, bez zażółceń (chociaż uszy mogą mieć lekki kremowy odcień).

Ciekawie jest porównać Hokkaido z innymi japońskimi rasami. Na przykład majestatyczna Akita Inu jest znacznie większa i masywniejsza, podczas gdy Shiba Inu to mniejsza i bardziej „miejska” wersja. Hokkaido zajmuje „złoty środek” pod względem wielkości, ale przewyższa wiele innych ras swoimi cechami użytkowymi.

Psy Ainu to poważne psy służbowe. Ich charakter można opisać trzema słowami: odwaga, wierność, czujność. To nie jest pies-ekstrawertyk jak labrador. Hokkaido to introwertyk, który otwiera duszę tylko przed „swoimi”.

Cechy zachowania:

1. „Pies jednego pana”: Wybierają lidera i pozostają mu oddane do końca. Resztę członków rodziny kochają i chronią, ale bezwzględnie słuchać będą tylko przywódcy stada.
2. Silny instynkt łowiecki: Wszystko, co szybko się porusza, może zostać potraktowane jako zdobycz. Dotyczy to kotów, wiewiórek, a nawet małych psów na ulicy.
3. Terytorialność: Hokkaido to urodzony stróż. Nie szczeka bez powodu, ale jeśli dał głos – oznacza to, że ktoś naprawdę naruszył granicę.

Wiele osób obawia się nabycia takich psów ze względu na ich trudny charakter. Inni wręcz przeciwnie, uważają, że silna wola czworonoga wyjdzie tylko na dobre. Psy te są nieufne wobec obcych, nieprzekupne, uważne i nieustraszone. Jeśli szukasz czegoś egzotycznego, ale mniej agresywnego wobec innych zwierząt, być może warto zwrócić uwagę na meksykańskiego nagiego psa (Xoloitzcuintli) – to również rasa pierwotna, ale o zupełnie innym temperamencie.

Psy Hokkaido należą do najzdrowszych na świecie. Dzięki doborowi naturalnemu (przeżywali tylko najsilniejsi myśliwi), rasa nie jest obciążona masą wad genetycznych, które są typowe dla psów hodowanych sztucznie. Jednak istnieją specyficzne kwestie, o których trzeba wiedzieć.

Anomalia oczu collie (CEA): O dziwo, choroba ta występuje u Hokkaido (około 1/3 populacji jest nosicielami genu). Jest to choroba dziedziczna, która może prowadzić do ślepoty. Ważne jest, aby hodowcy przeprowadzali testy genetyczne rodziców przed kryciem.

Dysplazja stawów biodrowych: Chociaż rzadsza niż u dużych molosów, jednak się zdarza. Kontrola wagi i umiarkowane obciążenia w wieku szczenięcym to najlepsza profilaktyka. Nie zapominaj również o standardowych środkach: ochronie przed kleszczami (babeszjoza jest bardzo niebezpieczna) i planowych szczepieniach.

Hokkaido łatwo przystosowują się do każdych warunków klimatycznych. Możesz trzymać takiego psa zarówno w mieszkaniu, jak i na podwórku prywatnego domu (ale nie na łańcuchu! To złamie psychikę psa). Jeśli mieszkasz w bloku i nie jesteś gotów na aktywne spacery przez minimum 2-3 godziny dziennie – lepiej rozważ szpica japońskiego. On też jest biały i piękny, ale znacznie prostszy w pielęgnacji i mniej wymagający pod względem aktywności.

Grooming

Przedstawiciele tej rasy są bardzo schludni. Często myją się łapą, niczym koty. Pielęgnacja sierści sprowadza się do wyczesywania:

• Na co dzień: 1-2 razy w tygodniu metalowym grzebieniem.
• Podczas linienia: To klęska żywiołowa. Sierść będzie wszędzie. Wyczesywać trzeba codziennie pudlówką lub furminatorem.

Hokkaido trzeba wychowywać od momentu pojawienia się w domu. Głównym problemem nie jest inteligencja (są bardzo bystre), lecz motywacja. Pies ciągle zadaje sobie pytanie: „A po co mam to robić?”.

Kluczowe zasady treningu Hokkaido:

• Stanowczość, ale nie okrucieństwo. Kary fizyczne są niedopuszczalne. Doprowadzą do tego, że pies zamknie się w sobie lub zacznie się bronić.
• Socjalizacja. Do 4 miesiąca życia szczeniak powinen zobaczyć wszystko: pociągi, tłumy ludzi, inne psy, głośne dźwięki. W przeciwnym razie naturalna nieufność przerodzi się w agresję.
• Hierarchia. Ty przechodzisz przez drzwi pierwszy. Ty jesz pierwszy (lub pies je po komendzie). Ty kontrolujesz zabawki.

Jeśli interesują cię inne japońskie rasy o podobnym temperamencie, zwróć uwagę na Kai Ken (Tora Inu) – kolejnego rzadkiego przedstawiciela „Nihon Ken”, który słynie ze swojej zdolności wspinania się po drzewach.

Psy te mają w genach zapisaną pracę, dlatego żywienie musi być kaloryczne, ale zbilansowane. Hokkaido nie są tak podatne na alergie jak Shiba Inu, ale nie warto ryzykować.

Podstawa diety naturalnej:

• Mięso (50-60%): Wołowina, baranina, konina. Kurczak – z ostrożnością.
• Ryby: Morskie, przemrożone, bez ości. Źródło Omega-3 dla sierści.
• Warzywa i owoce: Dynia, cukinia, jabłka (oprócz winogron i cytrusów).
• Podroby: Żwacze, wątroba (w niewielkich ilościach).

Zabronione: kości rurowe, słodycze, słone potrawy, wędzonki, wypieki. Dorosłego psa należy karmić dwa razy dziennie po spacerze (aby uniknąć skrętu żołądka).

• Ojciec z reklamy: Najsłynniejszy Hokkaido w czasach współczesnych to pies o imieniu Kai-kun, który przez wiele lat grał rolę „Ojca” (Otousan) w popularnej serii reklam japońskiego operatora komórkowego SoftBank. Stał się on bohaterem narodowym.
• Zapaśnik z niedźwiedziami: Istnieje udokumentowany przypadek, gdy pies Hokkaido ważący zaledwie 25 kg powstrzymywał 200-kilogramowego niedźwiedzia, ratując swojego pana, dopóki ten nie zdołał oddać strzału.
• Sześciu samurajów: Hokkaido należy do „Nihon Ken” – szóstki rdzennych ras japońskich (razem z Akitą, Shibą, Kai, Kishu i Shikoku).

Czy Hokkaido dużo szczekają?

Nie, nie są szczekliwe. Mogą wyć (komunikować się) jak wilki lub wydawać krótkie dźwięki, ostrzegając o niebezpieczeństwie. Szczekanie zawsze ma przyczynę.

Czy ta rasa nadaje się dla nowicjusza?

Kategorycznie nie zaleca się. Bez doświadczenia w pracy z trudnymi rasami ryzykujesz, że otrzymasz niekontrolowanego, dominującego psa.

Jak znoszą upały?

Ze względu na gęsty podszerstek upał jest dla nich bardziej niebezpieczny niż mróz. Latem spacery należy przenosić na wczesny ranek i późny wieczór, zapewniając dostęp do wody i cienia.