Charakter rasy Terier irlandzki

Temperament: uczciwie o „daredevilu”

Nie będzie tu łagodzenia — ale i demonizowania też nie. Zacznijmy od tego, co mówi sam wzorzec, bo jego sformułowanie o charakterze jest nietypowo długie i szczere.

Terier irlandzki jest, wedle tekstu FCI, zawzięty i zdolny postawić się innym psom, a zarazem niezwykle lojalny, zrównoważony i przywiązany do ludzi. Jeśli jednak zostanie zaatakowany, ma „odwagę lwa” i będzie walczył do końca. Dalej wzorzec robi coś, czego wzorce zwykle nie robią: spiera się z reputacją rasy. Opinię awanturnika, który wdaje się w zwady nawet na ringu wystawowym, dokument nazywa niezasłużoną, podkreślając, że pies łatwo się uczy i jest łagodnym domownikiem — zgodnie z dawnym opisem „stróż biedaka, przyjaciel farmera i ulubieniec dżentelmena”.

A teraz druga połowa obrazu, również z dokumentów rasy. Brytyjski The Kennel Club opisuje na stronie rasy „ognistego ducha” i naturę urwipołcia: życzliwość wobec ludzi przy potencjalnej reaktywności wobec innych psów. Klub teriera irlandzkiego w Ameryce ujmuje to jeszcze dosadniej — ten pies jest zawsze gotów przyjąć wyzwanie innego psa, pozostając przy tym przyjazny wobec życzliwych ludzi. Wzorzec brytyjski streszcza charakter zwrotem, którego nie da się przełożyć bez strat: heedless, reckless pluck — nieoglądająca się na nic, lekkomyślna odwaga.

Zestawmy to razem. Sprzeczności między źródłami nie ma: wzorzec zaprzecza nie gotowości do odpowiedzi na wyzwanie, lecz temu, że terier irlandzki zaczepia pierwszy bez powodu. Dla właściciela różnica jest czysto teoretyczna — w obu wypadkach o konflikcie na spacerze decyduje człowiek, a nie pies. Praktyczne konsekwencje:

• Konflikty jednopłciowe to najbardziej prawdopodobny scenariusz. Dwa psy tej samej płci w jednym domu to decyzja, którą podejmuje się z otwartymi oczami, a nie w nadziei, że „jakoś się dogadają”.
• Instynkt łowiecki pracującego teriera nigdzie nie zniknął. Małe gryzonie i ptaki w domu to zły pomysł; kot jest możliwy wyłącznie przy wspólnym wychowaniu od szczenięcia i bez złudzeń.
• Spuszczanie ze smyczy to kwestia miejsca, a nie samego szkolenia. Pies o takiej odwadze i takim progu samodzielności potrafi podjąć własną decyzję i pobiec za zdobyczą.
• Socjalizacja ze spokojnymi dorosłymi psami od pierwszych miesięcy nie jest opcją, lecz podstawowym elementem utrzymania rasy.
• Wobec ludzi to inny pies. Przywiązanie do rodziny, tolerancja wobec dzieci, życzliwość wobec gości — to właśnie dla tego trzyma się tę rasę, a wzorzec podkreśla to osobno.

Jeszcze jeden szczegół ze wzorca, o którym rzadko się wspomina: pierwszą pozycją na liście wad dyskwalifikujących jest agresja lub nadmierna lękliwość. Zaczepność „ponad normę” sama rasa wyprowadza więc poza granicę dopuszczalności — na ringu nikt jej nie nagradza.

Ruch, praca i szkolenie

Wzorzec definiuje rasę jako wszechstronnego psa gospodarskiego, towarzysza, stróża, myśliwego i psa dowodnego — czyli zwierzę robocze o szerokim profilu, a nie ozdobę. Wytrzymałość i szybkość są wpisane w opis sylwetki, a bez ujścia ta konstrukcja pracuje przeciwko właścicielowi.

• Agility — kompaktowy, szybki i zwrotny pies w naturalnym dla siebie formacie.
• Próby norne (earthdog) — ujście dokładnie dla tego instynktu, który w domu sprawia kłopot.
• Nose work i mantrailing — gry węchowe męczą teriera szybciej i gruntowniej niż sam bieg.
• Wspólne bieganie i wycieczki rowerowe — po zakończeniu wzrostu, ze stopniowym wydłużaniem dystansu.
• Flyball — emocje w kontrolowanej formie, dobre ćwiczenie samokontroli.

Co do nauki: wzorzec sam nazywa rasę łatwą w szkoleniu, ale monotonii ona nie znosi. Krótkie, silnie motywowane sesje z szybką zmianą zadań dają więcej niż długie, jednakowe powtórzenia. Wzmocnienie pozytywne nie jest tu modną metodą, lecz sposobem, by nie zepsuć relacji z psem, który na nacisk odpowiada uporem.

Plusy i minusy bez upiększeń