Labradoodle

Historia labradoodla to nie wynik przypadkowego krycia, ale owoc celowych poszukiwań naukowych. Wszystko zaczęło się w Australii w latach 80. Wally Conron, kierownik hodowli Królewskiego Stowarzyszenia Psów Przewodników Australii, otrzymał nietypowe zlecenie. Kobieta z Hawajów potrzebowała psa przewodnika, ale jej mąż cierpiał na silną alergię na psią sierść. Klasyczni przewodnicy – labradory i retrievery – nie nadawali się ze względu na linienie.

Conron początkowo próbował szkolić standardowe pudle, ponieważ nie linieją. Jednak, mimo wysokiej inteligencji, pudlom często brakowało tego specyficznego „poczucia misji” i stabilności temperamentu, która jest niezbędna u przewodnika. Po trzech latach nieudanych prób Conron zdecydował się na eksperyment: skrzyżowanie sprawdzonego labradora-przewodnika z pudlem dużym. Tak narodził się „Sułtan” – pierwszy oficjalny labradoodle. Pomyślnie przeszedł szkolenie i nie wywoływał reakcji alergicznych u męża klientki. To był początek ery „ras designerskich”.

Jednym z największych wyzwań związanych z tą rasą jest przewidywalność. Aby zrozumieć, jakie wyrośnie szczenię, trzeba znać się na genetyce pokoleń. To nie jest prosta mieszanka labradora retrievera i pudla dużego, to skomplikowana matematyka genów.

Labradoodle to pies-niespodzianka, jeśli mowa o wczesnych pokoleniach (F1). Jednak Australijskie Stowarzyszenie Labradoodle (ALA) opracowało już jasne kryteria dla „Australijskiego Cobberdoga”, czyli rasowego australijskiego labradoodla.

Typy sierści

• Hair (Włos): Prosty lub lekko falisty, przypomina sierść labradora, ale jest dłuższy. Często linieje i ma specyficzny „psi zapach”. Najmniej pożądany typ dla alergików.
• Fleece (Runo): Miękka, jedwabista, falista lub z dużymi lokami. Przypomina runo kozy angorskiej. Prawie nie linieje, uważana za „złoty standard”.
• Wool (Wełna): Gęsta, zbita, drobno kręcona (jak u pudla). Najbardziej hipoalergiczna, ale wymaga regularnego strzyżenia, ponieważ ma tendencję do kołtunienia.

Warianty wielkości

W zależności od tego, czy w hodowli użyto pudla miniaturowego, średniego czy dużego, labradoodle dzielą się na trzy kategorie:

Główną wartością labradoodla jest jego charakter. To psy o niezwykle wysokiej inteligencji emocjonalnej. Intuicyjnie wyczuwają nastrój właściciela, co czyni je idealnymi psami terapeutycznymi. Po labradorze odziedziczyły brak agresji i miłość do wszystkiego co żyje, a po pudlu – spryt i zdolność szybkiego uczenia się.

Jednak przyszli właściciele powinni wiedzieć: to nie jest typowy „kanapowiec”. Labradoodle to aktywny, energiczny pies. Jeśli nie zapewnisz mu odpowiedniej dawki ruchu i zajęcia, jego inteligencja zostanie skierowana na demolowanie mieszkania. Źle znoszą samotność i mogą cierpieć na lęk separacyjny.

Wiele osób błędnie uważa, że „mądry pies” oznacza „psa, który wychowuje się sam”. Nic bardziej mylnego. Wysoka inteligencja labradoodla oznacza, że równie szybko zapamiętuje złe nawyki, co dobre.

Kluczowe zasady treningu:

• Pozytywne wzmocnienie: Ostre metody nie działają. Ta rasa jest bardzo wrażliwa na intonację głosu. Krzyk może wpędzić psa w stan silnego stresu.
• Różnorodność: Monotonne powtarzanie komend („siad-siad-siad”) nudzi je po 5 minutach. Pudlowa krew wymaga kreatywności.
• Socjalizacja: Choć z natury są przyjazne, wczesne zapoznanie z różnymi dźwiękami, ludźmi i innymi zwierzętami jest kluczowe, aby uniknąć lękliwości.

Wszyscy zapominają, że zarówno pudel, jak i labrador to psy myśliwskie. Labradoodle odziedziczył „miękki pysk” (zdolność noszenia zdobyczy bez jej uszkadzania) i miłość do wody. Choć częściej pełni funkcję towarzysza, ma w sobie geny łowców. Nie jest to pies wąsko wyspecjalizowany, jak wyżeł nawaryjski, który wirtuozersko pracuje z ptactwem w polu, ani norowiec jak lucas terrier, zdolny wypłoszyć zwierza spod ziemi, ale aport z wody labradoodle przyniesie z ogromną radością i profesjonalzmem.

Istnieje mit o „wigorze mieszańców”, jakoby były one zdrowsze od psów rasowych. To prawda tylko częściowo. Jeśli skrzyżujemy dwa psy ze słabą genetyką, potomstwo otrzyma podwójny zestaw chorób. Labradoodle są podatne na schorzenia typowe dla obu ras rodzicielskich:

• Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych: Spuścizna dużych ras. Wymaga badań RTG u rodziców.
• Postępujący zanik siatkówki (PRA): Genetyczna choroba oczu prowadząca do ślepoty. Dostępne są testy DNA.
• Choroba Addisona: Niedoczynność kory nadnerczy, częściej spotykana u pudli.
• Choroby uszu: Ze względu na wiszące uszy, porośnięte gęstą sierścią, wewnątrz tworzy się wilgotne środowisko, idealne dla bakterii. Regularne czyszczenie jest obowiązkowe.

Jeśli myślisz, że labradoodle to pies, którego „wystarczy umyć i zapomnieć”, jesteś w błędzie. Dbanie o ich okrywę włosową to cieżka praca. Sierść typu Fleece i Wool ma tendencję do zbijania się w „filc” (kołtuny) tuż przy skórze, których czasem nie da się wyczesać.

Podstawowe zasady pielęgnacji:

1. Czesanie: Minimum 2-3 razy w tygodniu (a najlepiej codziennie) pudlówką i metalowym grzebieniem aż do samej skóry.
2. Strzyżenie: Co 6-8 tygodni. Ich sierść rośnie bez przerwy, jak ludzkie włosy. Szczególną uwagę należy zwrócić na okolice oczu i strefy intymne.
3. Kąpiel: Nie za często, by nie przesuszyć skóry, ale z użyciem dobrej jakości odżywek ułatwiających rozczesywanie.

Labradory znane są ze swojego nienasyconego apetytu i ta cecha często przechodzi na labradoodle. Mają skłonność do otyłości, co jest krytyczne dla ich stawów. Dieta musi być ściśle zbilansowana.

Jeśli wybierasz dietę naturalną (np. BARF), podstawę powinno stanowić chude mięso (indyk, wołowina) i warzywa. Kasze i wypełniacze – w minimalnej ilości. Przy wyborze suchej karmy stawiaj na klasy „holistic” lub „super-premium” bez zbóż, aby zmniejszyć ryzyko alergii pokarmowych, do których skóra labradoodli ma skłonności.

Te dwie rasy są często mylone, ponieważ obie są miksem retrieverów i pudli. Różnice jednak istnieją. Labradoodle (Labrador + Pudel) zazwyczaj ma nieco więcej energii „ochronnej”, jest silniejszy fizycznie i bardziej nastawiony na pracę. Jego sierść w pierwszych pokoleniach bywa sztywniejsza.

Z kolei Goldendoodle (Golden Retriever + Pudel) jest często opisywany jako łagodniejszy, bardziej „pluszowy” z charakteru, idealny dla zupełnych nowicjuszy, choć różnica często zależy od indywidualnych cech konkretnego psa, a nie samej mieszanki ras.

• Słowo „Labradoodle” zostało dodane do Oxford English Dictionary, co oficjalnie usankcjonowało status tej „designerskiej” nazwy.
• Wally Conron, twórca rasy, później wyraził żal z powodu swojego odkrycia, nazywając to „puszką Pandory”, ponieważ nieuczciwi hodowcy zaczęli masowo produkować chore szczenięta dla zysku, ignorując genetykę.
• Norweska księżna Mette-Marit jest właścicielką labradoodla, co dodało rasie królewskiego prestiżu.
• W Australii istnieje rasa „Australian Cobberdog” – to w istocie labradoodle uznany za odrębną rasę, do którego genetyki dodano także irlandzkiego spaniela dowodnego i soft-coated wheaten terriera w celu poprawy jakości sierści.

Czy to prawda, że labradoodle w ogóle nie śmierdzą?
Tak, wysokiej klasy przedstawiciele rasy z sierścią typu Fleece lub Wool praktycznie nie wydzielają specyficznego zapachu „psa”, nawet gdy są mokre. To jedna z ich głównych zalet przy trzymaniu w mieszkaniu.

Ile żyją labradoodle?
Średnia długość życia wynosi 12-15 lat. Wersje miniaturowe z reguły żyją nieco dłużej niż standardowe.

Czy nadają się na stróża?
Absolutnie nie. Labradoodle prędzej zaliże złodzieja na śmierć, niż go ugryzie. Maksimum, na co je stać, to ostrzegawcze szczeknięcie, gdy ktoś przyjdzie, ale robią to z radością, a nie groźbą.

Czy można trzymać je w kojcu?
Nie. To pies do towarzystwa, zorientowany na człowieka. W kojcu, bez stałego kontaktu z rodziną, labradoodle popadnie w depresję, a jego psychika ulegnie zniszczeniu.