Historia rasy: od Kurlandii do współczesności
Dzieje gończego łotewskiego to fascynująca droga selekcji, podyktowana surowymi warunkami przyrody i zmianami w prawie. Rasa nie ukształtowała się w jeden dzień. Jej korzenie sięgają czasów Księstwa Kurlandii (XVII–XVIII wiek), gdzie aktywnie rozwijało się myślistwo z psami. Za przodków współczesnego „Łotysza” uważa się wymarłe już gończe kurlandzkie, które krzyżowano z beagle'ami oraz gończymi polskimi i rosyjskimi.
Punkt zwrotny nastąpił po I wojnie światowej, a zwłaszcza w okresie radzieckim. W latach 20. XX wieku na Łotwie wprowadzono zakaz używania do polowań w lasach psów wysokich (powyżej 51 cm). Zrobiono to w celu ochrony populacji saren, które masowo ginęły od szybkich i długonogich psów, szczególnie zimą w głębokim śniegu. Pojawiła się pilna potrzeba posiadania psa, który byłby:
- Niski - aby sarna mogła uciec, jeśli pies ją dogania.
- Wytrzymały - zdolny do wielogodzinnej pracy.
- Głośny - aby myśliwy słyszał kierunek pościgu.
Hodowcy rozpoczęli żmudną pracę. Psy do krycia dobierano wyłącznie pod kątem parametrów użytkowych, nie zważając zbytnio na wygląd czy „błękitną krew”. Głównym wymogiem stał się wzrost oraz ciętość (wytrwałość w pościgu). Tak nowa rasa formowała się m.in. na bazie mieszańców. Jej pulę genową zasiliły psy myśliwskie z różnych rejonów i chutorów Łotwy. Oficjalny wzorzec rasy zatwierdzono w 1971 roku. Co ciekawe, ta droga rozwoju częściowo przypomina historię, którą przeszedł gończy estoński, choć wyniki selekcji dały psy o odmiennym temperamencie i eksterierze.
Anatomia i eksterier: jak wygląda idealny myśliwy
Gończy łotewski sprawia wrażenie mocnego, krępego psa o wydłużonym formacie (indeks formatu 102–106). To nie jest piesek ozdobny, jak na przykład modny obecnie labradoodle, ale prawdziwa maszyna do pracy. Muskulatura jest sucha, rzeźbiona, kościec mocny, lecz nie gruby.
Głowa i kufa
Głowa ma kształt klina i jest sucha. Przejście od czoła do kufy (stop) jest łagodne, ale zauważalne. Kufa prosta, równoległa do linii czaszki. Wargi suche, ściśle przylegające, nie tworzące fafli - to ważne, by uniknąć urazów w zaroślach. Zęby duże, białe, zgryz nożycowy. Oczy średniej wielkości, okrągłe lub lekko owalne, zazwyczaj ciemnobrązowe, o uważnym i inteligentnym wyrazie. Uszy to ważny wyznacznik rasy: są długie, owalne, osadzone nisko (na poziomie oczu lub niżej) i ściśle przylegają do policzków.
Tułów i kończyny
Szyja umięśniona, bez podgardla (nadmiaru skóry). Klatka piersiowa głęboka i szeroka, sięgająca łokci, co zapewnia odpowiednią objętość płuc do długiego biegu. Grzbiet prosty, szeroki, lędźwie krótkie i sprężyste. Kończyny kościste, suche, z owalnymi łapami i ciasno zwartymi palcami. Pozwala to psu mniej męczyć się na trudnym podłożu.
Sierść i umaszczenie
Sierść jest krótka (2–3 cm), prosta, bardzo gęsta i twarda w dotyku. Podszerstek dobrze rozwinięty, ale nie przesadnie. Taka okrywa chroni psa przed gałęziami, kolcami i wilgocią, a także przed owadami. Umaszczenie - wyłącznie czarne z wyraźnie odgraniczonym rudym podpalaniem (nad oczami, na policzkach, piersi i kończynach). Czarny kolor powinien być nasycony, nie wpadający w brąz.
