Charakter: wzorzec, właściciele i jedno badanie
Wzorzec opisuje rasę tak: aktywne, żywe, czujne, nieustannie badające otoczenie wszystkimi zmysłami. Czułe i przywiązane do ludzi, których znają, ale powściągliwe wobec obcych. Wobec innych psów bywają agresywne, zwłaszcza wobec psów tej samej płci. Popęd łowiecki jest intensywny i „może wziąć górę, gdy zostanie wykryta zdobycz, mimo jakiegokolwiek wcześniejszego szkolenia”.
Klub rasy dodaje praktyczne obserwacje, bardziej użyteczne niż ogólniki: do drugiego czy trzeciego roku życia większość „śpiewaków” wyraźnie się uspokaja i zaczyna przedkładać długi sen nad długie spacery; lęk przed obcymi ludźmi i psami zdarza się często, zwłaszcza u psów z przypadków zaniedbania; poza smyczą nie można na nich polegać. Temperament klub porównuje z rasą shiba inu oraz z basenji — czyli z rasami pierwotnymi, a nie użytkowymi.
Jest też osobne badanie właścicieli — Sumridge i współautorzy, „Anthrozoös” 2021. Porównano w nim 55 „śpiewaków” żyjących jako psy rodzinne z 1101 psami z pięciu pierwotnych grup FCI, przy użyciu kwestionariusza zachowań C-BARQ i leksingtońskiej skali przywiązania. Zgodnie z autorskim przedstawieniem wyników „śpiewaki” wykazały wyższy lęk niż psy z części grup i częściej niż psy ze wszystkich grup znaczyły przedmioty moczem — czym autorzy tłumaczą, dlaczego częściej trzyma się je na zewnątrz. Przy tym ich właściciele ocenili własne przywiązanie do psa równie wysoko jak właściciele innych ras pierwotnych.
Klub rasy odczytuje tę samą pracę dodatkowo tak, że „śpiewaki” przejawiają wyraźnie mniej agresji skierowanej na obcych niż inne rasy pierwotne. Pełnego tekstu artykułu nie czytaliśmy, dlatego podajemy tę część jako odczytanie klubu, a nie jako własne twierdzenie. Co jest tu ważne dla właściciela: lęk i agresja to różne stany, a klub podkreśla, że u tych psów lęk zwykle nie przechodzi w agresję.
Co pokazało badanie mózgu
W 2025 roku w „Journal of Neuroscience” ukazała się praca, która porównała rezonans magnetyczny 85 psów: 72 współczesnych psów rasowych i 13 „przednowoczesnych” — ras dawnych, psów wiejskich i nowogwinejskich psów śpiewających. U ras współczesnych stwierdzono szerszą korę mózgową i to właśnie kora przewidywała oceny podatności na szkolenie. U „przednowoczesnych” stwierdzono większe ciało migdałowate i to właśnie ono przewidywało oceny lęku.
Dwa zastrzeżenia są obowiązkowe. Po pierwsze, „śpiewaki” to tylko część z tych trzynastu psów, a osobnej liczby dla rasy w pracy nie ma, jest to więc twierdzenie o grupie, a nie o rasie. Po drugie, wniosek pracy jest przeciwny temu, co zwykle mówi się o udomowieniu: autorzy piszą wprost, że ich wyniki przeczą dawnemu przekonaniu, jakoby udomowienie niezmiennie zmniejszało mózg i zdolności poznawcze.
Szkolenie i socjalizacja
Klub rasy opisuje „śpiewaki” jako mądre i szybko się nudzące: bez własnego zajęcia znajdują je sobie same, a płacą za to meble, szafki, rośliny doniczkowe i ogród. Formaty pracy, które klub wylicza z praktyki: praca węchowa, rally, posłuszeństwo, barn hunt, sztuczki i łamigłówki. Pojedyncze psy tej rasy pracują jako psy terapeutyczne.
Metoda ma znaczenie. Klub wprost ostrzega: przymus i metody awersyjne unieszczęśliwią oboje — i psa, i właściciela. Wzmocnienie pozytywne działa, oddziaływanie mechaniczne nie.
Socjalizację zaczyna się jak najwcześniej i prowadzi długo. Lęk przed obcymi ludźmi i psami jest w rasie rozpowszechniony, a klub osobno zaznacza, że szczególnie często spotyka on psy, które przeszły przez zaniedbanie albo niewystarczającą wczesną socjalizację. To nie to samo co agresja i pracować z tym trzeba jak z lękiem.
A czego od rasy oczekiwać nie warto: pracy pasterskiej. Pies tej rasy nie zbierze stada tak, jak robi to brazylijski owczarek gaucho. Wzorzec opisuje inny program — wykryć zdobycz i dogonić ją.
Zalety i wady rasy
Zalety
- Głos, jakiego nigdzie indziej nie usłyszysz. Zdolność płynnej i gwałtownej zmiany wysokości wycia opisano we wzorcu jako główną cechę rasy.
- Atletyzm i giętkość. Ruchliwość, której wzorzec poświęca osobny akapit i która daje rasie ruch „jakby ponad ziemią”.
- Minimum pielęgnacji sierści. Krótka podwójna sierść, żadnego trymowania.
- Zdolność do pracy umysłem. Klub wylicza pracę węchową, rally, posłuszeństwo i sztuczki jako formaty, w których rasa realnie występuje.
- Przywiązanie do swoich. Wzorzec opisuje rasę jako czułą i przywiązaną do ludzi, których zna.
Wady
- Ucieczki. Otwór szerokości głowy to już przejście. Ogrodzenie musi być rozwiązaniem inżynierskim, a nie płotem.
- Popęd łowiecki. Wzorzec wprost mówi, że może on wziąć górę mimo jakiegokolwiek wcześniejszego szkolenia.
- Głos jako problem sąsiedzki. To, co czyni rasę wyjątkową, słychać także za ścianą.
- Konflikty z psami tej samej płci. Nazwane wprost w tekście wzorca.
- Bardzo wąska pula genowa i skąpe dane o zdrowiu. Siedmiu lub ośmiu założycieli, cztery stany wymienione przez klub i ani jednego dużego badania zdrowia rasy.
- Niepewność prawna. Rasy nie ma w wykazach FCI ani UKC, a jej klasyfikacja w różnych krajach może odbiegać od „zwykłego psa”.
