Small Swiss Hound (Lucerne Type)

Historia Small Swiss Hound (Lucerne Type), zwanego w ojczyźnie Luzerner Niederlaufhund, jest ściśle związana z ewolucją tradycji łowieckich w Szwajcarii na przełomie XIX i XX wieku. W tym okresie wprowadzono znaczące zmiany w przepisach dotyczących polowań. W niektórych kantonach ograniczono użycie wysokich i szybkich gończych, ponieważ łatwo przepędzały zwierzynę na tereny sąsiednich łowisk. Prowadziło to do konfliktów i utrudniało kontrolę nad populacją zwierząt.

Myśliwi potrzebowali psa, który zachowałby wszystkie wybitne cechy szwajcarskiego gończego – doskonały węch, wytrzymałość, donośny głos i pasję do pogoni – ale byłby wolniejszy i bardziej kompaktowy. Tak rozpoczęła się celowa praca hodowlana nad stworzeniem niskiej wersji istniejących gończych. Za podstawę posłużyły psy z kantonu Lucerny, znane z unikalnego „błękitnego” umaszczenia.

W celu obniżenia wzrostu, krzyżowano je z jamnikowatymi gończymi (Dachsbracke), co pozwoliło utrwalić gen krótkonożności. W rezultacie uzyskano psa o potężnym ciele gończego, ale na krótkich, mocnych łapach. Ograniczyło to ich szybkość, ale dało nowe atuty: małe gończe okazały się niezwykle skuteczne w ściganiu zwierzyny w gęstych zaroślach, podszyciu, a nawet w norach, gdzie ich wysocy krewni nie mogli się dostać.

Celowa hodowla doprowadziła do ukształtowania się czterech stabilnych odmian Small Swiss Hound, różniących się głównie umaszczeniem, z których każda wywodzi się od swojego „dużego” krewnego:

• Small Swiss Hound (Lucerne Type) (Luzerner Niederlaufhund)
• Gończy berneński krótkonożny (Berner Niederlaufhund)
• Gończy jurajski krótkonożny (Jura Niederlaufhund)
• Gończy szwycki krótkonożny (Schwyzer Niederlaufhund)

Pierwszy klub rasy „Schweizer Niederlaufhund-Club” został założony w 1905 roku. Dzięki wysiłkom entuzjastów rasa została ustandaryzowana, a w 1954 roku Międzynarodowa Federacja Kynologiczna (FCI) oficjalnie uznała Small Swiss Hound, zatwierdzając dla niego jeden wzorzec nr 60 z czterema wariantami umaszczenia. Dziś małe szwajcarskie gończe, w tym odmiana lucerneńska, pozostają dość rzadkie poza ojczyzną i krajami sąsiednimi, gdzie są bardzo cenione za swoje wyjątkowe walory użytkowe.

Small Swiss Hound (Lucerne Type) to pies o mocnej, choć przysadzistej budowie, z wydłużonym tułowiem i szlachetnymi rysami głowy, świadczącymi o jego gończym pochodzeniu. Sprawia wrażenie wytrzymałego i ruchliwego zwierzęcia, pomimo krótkich kończyn.

Głowa jest sucha, wydłużona, z wąskim, ale nie spiczastym pyskiem. Czaszka jest lekko wypukła, bez wyraźnych zmarszczek. Stop jest umiarkowanie zaznaczony. Wargi przylegają ciasno, tworząc czarny obrys.

Oczy są owalne, średniej wielkości, zazwyczaj ciemnobrązowe lub brązowe, z żywym i przyjaznym wyrazem. Powieki przylegają ściśle, co jest ważne dla ochrony oczu podczas pracy w gęstych zaroślach.

Uszy to jedna z najbardziej charakterystycznych cech rasy. Są bardzo długie, osadzone nisko, poniżej linii oczu. W stanie spoczynku zwisają, elegancko zwijając się w rurkę i tworząc fałdy. W dotyku są miękkie i aksamitne.

Tułów jest wydłużony, o prostokątnym formacie. Szyja muskularna, z niewielkim podgardlem, co jest typowe dla rasy. Klatka piersiowa jest głęboka i pojemna, co zapewnia wystarczająco dużo miejsca dla płuc i serca, co jest niezwykle ważne dla wytrzymałego gończego. Grzbiet jest prosty i mocny. Zad jest lekko skośny, przechodzący płynnie w ogon.

Ogon jest średniej długości, o szablastym kształcie, stanowi przedłużenie linii zadu. W ruchu pies nosi go lekko uniesionego, ale nie zarzuca go na grzbiet.

Kończyny są krótkie, ale bardzo mocne i dobrze umięśnione. Łapy są okrągłe, zwarte, z twardymi poduszkami, co pozwala psu pewnie poruszać się po każdym terenie.

Sierść i umaszczenie – to największa duma Small Swiss Hound (Lucerne Type). Sierść jest krótka, gładka, przylegająca do ciała, z niewielkim podszerstkiem. Umaszczenie jest unikalne: tło jest „błękitne”, co powstaje z mieszanki czarnych i białych włosów. Na tym tle rozsiane są gęste czarne cętki. Dopuszczalne są (i pożądane) duże czarne plamy lub czarny „płaszcz” (czaprak). Obowiązkowe są również jaskrawe, rude (podpalane) znaczenia nad oczami, na policzkach, klatce piersiowej i kończynach. Biała plama na klatce piersiowej jest dopuszczalna, ale niepożądana.

Tabela zgodności ze wzorcem FCI nr 60

Charakter Small Swiss Hound (Lucerne Type) można opisać jako dwoisty i na tym polega jego wyjątkowość. Na polowaniu to zacięty, niestrudzony i niezależny tropiciel, który w pełni oddaje się swojej pracy. Jego donośny, melodyjny głos rozbrzmiewa w lesie, informując myśliwego o przebiegu pogoni. W domu natomiast pies ten zmienia się w spokojnego, łagodnego i niezwykle oddanego towarzysza.

Oddanie właścicielowi. Small Swiss Hound (Lucerne Type) mocno przywiązuje się do swojej rodziny, a w szczególności do jednego z domowników. Chętnie przebywa w ich pobliżu, ale robi to nienachalnie. To wrażliwy pies, który doskonale wyczuwa nastrój człowieka i źle znosi szorstkość czy krzyk.

Inteligencja i bystrość. To bardzo inteligentne psy, które szybko uczą się komend. Jednak, jak wszystkie gończe, mają pewną dozę niezależności. Jeśli trening jest nudny lub niekonsekwentny, gończy może wykazywać upór. Jego inteligencja wymaga ciągłej stymulacji – gier, nowych tras spacerowych, zabaw węchowych.

Stosunek do dzieci i innych zwierząt. Zazwyczaj dobrze dogadują się z dziećmi, zwłaszcza jeśli dorastają razem. Ważne jest jednak, aby wyjaśnić dziecku, że psa nie wolno niepokoić podczas odpoczynku. Z powodu silnego instynktu łowieckiego relacje z innymi zwierzętami domowymi, zwłaszcza kotami i gryzoniami, mogą być trudne. Wczesna i prawidłowa socjalizacja jest kluczowa dla ich pokojowego współistnienia. Z innymi psami są z reguły nienakonieczne, ponieważ są przyzwyczajone do pracy w sforze.

Głos. Potencjalni właściciele powinni wiedzieć, że małe Small Swiss Hounds (Lucerne Type) to psy „gadatliwe”. Ich szczekanie i wycie (charakterystyczny gończy śpiew) jest ważnym narzędziem na polowaniu. W warunkach domowych mogą dawać głos, gdy się nudzą, są samotne lub widzą coś interesującego za oknem. Warto to wziąć pod uwagę, jeśli mieszkasz w gęsto zaludnionej okolicy.

Choć Small Swiss Hound (Lucerne Type) jest psem łatwym w pielęgnacji, jego utrzymanie ma kluczowe cechy związane z jego pochodzeniem i przeznaczeniem. To nie jest pies pokojowy, a próba trzymania go w miejskim mieszkaniu bez odpowiedniej aktywności jest skazana na porażkę.

Grooming. Krótka i gładka sierść nie wymaga skomplikowanej pielęgnacji. Wystarczy raz w tygodniu przeczesać ją gumową szczotką lub rękawicą, aby usunąć martwe włosy i masować skórę. Kąpać psa należy tylko w ostateczności, ponieważ częste mycie narusza naturalną warstwę ochronną skóry. Znacznie ważniejsze jest regularne sprawdzanie i czyszczenie uszu. Ich wiszący kształt tworzy ciepłe i wilgotne środowisko, idealne do rozwoju bakterii i grzybów. Dlatego po każdym spacerze w lesie lub na łące należy sprawdzić je pod kątem brudu, kleszczy i zaczerwienienia. Nie zapomnij również o przycinaniu pazurów i dbaniu o zęby.

Aktywność fizyczna. To najważniejszy aspekt utrzymania. Mały Small Swiss Hound (Lucerne Type) potrzebuje codziennych, długich i intensywnych obciążeń fizycznych. Zwykły spacer na smyczy wokół bloku to dla niego za mało. Pies potrzebuje co najmniej 1,5-2 godziny aktywnego ruchu dziennie, najlepiej z możliwością swobodnego biegania na bezpiecznym, ogrodzonym terenie. Idealne zajęcia dla niego to:

• Długie spacery lub biegi przełajowe.
• Zajęcia z wyszukiwania przedmiotów (nosework).
• Gry na wytrzymałość.
• Symulacja polowania (praca na śladzie).

Warunki życia. Idealnym miejscem dla Small Swiss Hound (Lucerne Type) będzie dom z dużym, solidnie ogrodzonym ogrodem. Ogrodzenie powinno być wystarczająco wysokie, aby pies nie mógł go przeskoczyć, i wkopane w ziemię, aby nie mógł się podkopać, gdy poczuje ciekawy zapach.

Szkolenie Small Swiss Hound (Lucerne Type) to ciekawy, ale jednocześnie wymagający proces, który wymaga od właściciela cierpliwości, konsekwencji i zrozumienia psychiki psa myśliwskiego. Podstawą sukcesu jest wczesna socjalizacja i budowanie relacji opartej na zaufaniu.

Wychowanie należy rozpocząć od pierwszych dni pobytu szczeniaka w domu. Trzeba go zaznajamiać z różnymi ludźmi, dźwiękami, miejscami i innymi zwierzętami (pod ścisłą kontrolą). Pomoże to wyrosnąć na zrównoważonego i pewnego siebie psa.

Podstawą szkolenia powinno być pozytywne wzmocnienie: pochwały, smakołyki, zabawki. Agresja, kary fizyczne czy krzyk są absolutnie niedopuszczalne. To psy wrażliwe, a takie podejście może na zawsze zniszczyć zaufanie i chęć współpracy.

Największym wyzwaniem dla właściciela jest wypracowanie komendy „do mnie!”. Instynkt łowiecki jest tak silny, że gończy, gdy złapie trop, może po prostu „wyłączyć” słuch i ignorować wszelkie komendy. Dlatego spuszczanie psa ze smyczy jest możliwe tylko na dobrze ogrodzonym terenie lub w miejscach, gdzie jesteś w 100% pewien jego bezpieczeństwa. Trening przywoływania należy prowadzić stale, od wczesnego wieku, używając najatrakcyjniejszych smakołyków.

Tej nielicznej rasy nikt nie przebadał systematycznie, więc lista chorób dziedzicznych dla niej po prostu nie powstała — to luka w danych, a nie dowód zdrowia. Wynika to z faktu, że podczas ich hodowli główny nacisk kładziono zawsze na walory użytkowe, a nie na ekstremalny wygląd. Jednak, jak każda rasa, mają skłonność do pewnych problemów zdrowotnych.

• Infekcje uszu (zapalenie ucha). To problem numer jeden dla wszystkich psów z wiszącymi uszami. Długie, ściśle przylegające uszy blokują dostęp powietrza do kanału słuchowego, tworząc ciepłe i wilgotne środowisko idealne do namnażania się bakterii i grzybów. Regularne, profilaktyczne czyszczenie i kontrola są obowiązkowe.
• Dysplazja stawu biodrowego. Choć dla tej rasy nie jest to problem masowy, ryzyko istnieje. Ważne jest, aby wybierać szczeniaka od sprawdzonych rodziców, którzy posiadają odpowiednie badania.
• Urazy podczas polowania. Rany cięte, stłuczenia, ukąszenia owadów czy węży – to ryzyko zawodowe dla każdego psa myśliwskiego. Właściciel powinien mieć podstawowe umiejętności udzielania pierwszej pomocy.
• Choroby oczu. Z wiekiem może rozwinąć się zaćma lub postępujący zanik siatkówki.

Prawidłowe żywienie, odpowiednia aktywność fizyczna i regularne wizyty kontrolne u weterynarza to klucz do długiego i zdrowego życia Twojego pupila, które średnio wynosi 13-15 lat.

Podstawą diety aktywnego psa myśliwskiego jest wysokiej jakości białko. Właściciel może wybrać jeden z dwóch typów żywienia: gotowymi karmami przemysłowymi lub naturalnym jedzeniem.

Gotowe karmy. To najprostszy sposób na zapewnienie psu zbilansowanej diety. Należy wybierać karmy klasy premium lub super premium dla aktywnych psów średnich ras. W okresach intensywnej aktywności (sezon łowiecki) można przejść na bardziej kaloryczne karmy. Ważne jest przestrzeganie dawkowania podanego na opakowaniu, aby uniknąć nadwagi.

Naturalne żywienie. Ta opcja wymaga więcej czasu i wiedzy od właściciela. Podstawą diety (około 50-60%) powinno być surowe lub gotowane chude mięso (wołowina, indyk, kurczak) i podroby. Resztę stanowią:

• Kasze: gryczana, ryż, owsiana.
• Warzywa: marchewka, dynia, cukinia, brokuły (w formie surowej, tartej lub gotowanej).
• Produkty mleczne: chudy kefir, jogurt, twaróg.
• Jajka: 1-2 razy w tygodniu.

Przy karmieniu naturalnym obowiązkowe jest dodawanie kompleksów witaminowo-mineralnych, które zaleci weterynarz. Kategorycznie zabronione jest podawanie psu kości rurkowych, czekolady, winogron, cebuli, czosnku, wędlin i jakiejkolwiek żywności ze stołu człowieka. Czysta woda pitna powinna być dostępna przez całą dobę.

1. Nazwa „błękitny” gończy to oczywiście poetycka przesada. Unikalny efekt wizualny powstaje dzięki genetycznej cesze, która sprawia, że na białym tle rośnie duża liczba czarnych włosów, co z daleka daje wrażenie szaro-błękitnego odcienia.
2. Słowo „Niederlaufhund” z języka niemieckiego dosłownie tłumaczy się jako „nisko biegnący pies” lub „niskonożny gończy”, co idealnie opisuje jego wygląd i przeznaczenie.
3. Small Swiss Hound (Lucerne Type), podobnie jak inne małe gończe szwajcarskie, jest prawdziwym uniwersalnym psem. Używa się go do polowania na zająca, sarnę, lisa, a czasem, pracując w sforze, nawet na dzika.
4. Głos każdego gończego jest unikalny. Doświadczeni myśliwi po tonacji i częstotliwości szczekania potrafią określić, jaką zwierzynę ściga pies i na jakim etapie jest pościg.
5. Mimo swojej rzadkości na świecie, w ojczyźnie, w Szwajcarii, oraz w sąsiedniej Francji, psy te są nadal aktywnie wykorzystywane zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem i są bardzo cenione wśród myśliwych. Odbywają się nawet specjalne zawody i testy dla małych gończych.

Czy Small Swiss Hound (Lucerne Type) nadaje się do życia w mieszkaniu?
Nie, kategorycznie nie. To niezwykle energiczny pies, który potrzebuje przestrzeni do życia i codziennych, intensywnych ćwiczeń fizycznych. Trzymanie go w zamkniętej przestrzeni doprowadzi do problemów behawioralnych i zdrowotnych.

Czy ten pies może być dobrym towarzyszem dla rodziny?
Tak, ale pod pewnymi warunkami. Jeśli rodzina prowadzi bardzo aktywny tryb życia (piesze wędrówki, bieganie, wycieczki na łono natury) i jest gotowa poświęcić dużo czasu na zajęcia z psem, Small Swiss Hound (Lucerne Type) będzie wspaniałym, oddanym i łagodnym przyjacielem. Dobrze dogaduje się z dziećmi, jednak jego relacje z innymi zwierzętami domowymi wymagają kontroli.

Czy bardzo linieją?
Linienie jest umiarkowane, sezonowe (wiosną i jesienią). Regularne wyczesywanie w tym okresie pomoże kontrolować ilość sierści w domu.

Czy łatwo jest go szkolić osobie początkującej?
Nie, ta rasa nie jest dla początkujących. Ich inteligencja łączy się z naturalną niezależnością i uporem, charakterystycznym dla gończych. Potrzebują właściciela, który rozumie specyfikę psów myśliwskich, będzie cierpliwy, konsekwentny i potrafi stać się dla psa autorytetem.

Ile kosztuje szczeniak Small Swiss Hound (Lucerne Type)?
Ze względu na rzadkość rasy, znalezienie szczeniaka poza Szwajcarią czy Francją może być bardzo trudne. W Polsce szczenięta od renomowanych hodowców są praktycznie niedostępne. Odpowiedzialny hodowca prędzej wypyta o twoje warunki, niż pierwszy poda kwotę — i to dobry znak.