Foksterier szorstkowłosy

Historia foksteriera szorstkowłosego jest nierozerwalnie związana z polowaniem na lisy, które było niezwykle popularne w Anglii w XVIII i XIX wieku. Właściwie, sama nazwa rasy „Fox Terrier” oznacza „terier lisi”. Jego głównym zadaniem było wypędzanie lisa z nory, gdy psy gończe zagoniły go pod ziemię. Do tej pracy potrzebny był pies niewielkich rozmiarów, ale o ogromnej odwadze, sile, wytrzymałości i dużej niechęci do zwierza.

Początkowo foksteriery nie dzieliły się na gładkowłose i szorstkowłose – uważano je za dwie odmiany tej samej rasy i często je ze sobą krzyżowano. Przodkami współczesnych foxów były różnorodne teriery robocze z hrabstw Devon, Durham i Walii, w tym czarno-podpalane i białe teriery angielskie. Uważa się, że w celu ulepszenia rasy dodawano im krwi beagle’ów (Dunker) dla lepszego węchu i bulterierów (Sabueso Español) dla odwagi i siły. Szorstka, drutowata sierść była ogromną zaletą podczas pracy w gęstych zaroślach i pod ziemią, ponieważ doskonale chroniła skórę przed uszkodzeniami.

Podział na dwa typy rozpoczął się pod koniec XIX wieku, gdy rasa zaczęła podbijać wystawowe ringi. Chociaż odmiana gładkowłosa początkowo była bardziej popularna, foksterier szorstkowłosy dzięki swojemu wyrazistemu wyglądowi i charyzmie szybko go dogonił. Oficjalnie osobny wzorzec dla foksteriera szorstkowłosego został przyjęty w 1913 roku, co położyło kres krzyżowaniu między dwoma typami. Dziś, choć obie rasy mają wspólną historię, rozwijają się niezależnie, mając swoich własnych wielbicieli. Historycznie są bardzo podobne do foksteriera krótkowłosego, a także mają wspólne cechy z innymi brytyjskimi terierami, takimi jak welsh terier i lakeland terier.

Foksterier szorstkowłosy to uosobienie elegancji i atletyzmu. Jest to kompaktowy, harmonijnie zbudowany pies, który dosłownie promieniuje energią i gotowością do działania. Jego sylwetka przypomina myśliwskiego konia-huntera — krótki grzbiet, ale z długimi nogami, co pozwala mu pokonywać duże odległości.

• Głowa: Długa, z niemal płaską czaszką, która płynnie zwęża się w kierunku oczu. Przejście od czoła do kufy jest ledwo zauważalne. Kufa jest mocna, z potężnymi szczękami oraz dobrze rozwiniętą „brodą” i „wąsami” z szorstkiej sierści, co nadaje mu charakterystyczny wyraz.
• Oczy: Małe, ciemne, okrągłego kształtu. Spojrzenie jest żywe, inteligentne i czujne. Jasne oczy uważane są za wadę.
• Uszy: Niewielkie, V-kształtne, załamane na chrząstce. Końcówki uszu skierowane są do przodu i przylegają do policzków. Stojące lub zbyt ciężkie uszy są odchyleniem od wzorca.
• Ciało: Grzbiet krótki, prosty i mocny. Szyja długa, muskularna, elegancko wygięta. Klatka piersiowa głęboka, ale nie szeroka, z dobrze wysklepionymi żebrami.
• Ogon: Wysoko osadzony, mocny, zazwyczaj noszony pionowo. Dawniej ogon kopiowano na około jedną trzecią, ale dziś w wielu krajach ta praktyka jest zakazana.
• Sierść: Główna cecha rasy. Jest bardzo gęsta i szorstka, w dotyku przypomina włókno kokosowe. Długość sierści na grzbiecie i bokach wynosi 2-4 cm. Pod szorstkim włosem okrywowym znajduje się krótki, miękki podszerstek. Na kufie sierść tworzy charakterystyczną brodę i wąsy, a na łapach — gęste „portki”.
• Umaszczenie: Dominującym kolorem powinien być biały. Na białym tle dopuszczalne są czarne, czarno-podpalane lub rudobrązowe plamy. Płaty pręgowane, czerwone lub wątrobowe są niepożądane.

Charakter foksteriera szorstkowłosego to wybuchowa mieszanka odwagi, ciekawości i niewyczerpanego optymizmu. To pies-ekstrawertyk, który zawsze jest w centrum uwagi i gotów do udziału w każdej aktywności. Są niezwykle oddani swojej rodzinie, ale jednocześnie zachowują pewną niezależność w podejmowaniu decyzji, co jest typową cechą wszystkich terierów.

Główne cechy charakteru:

1. Nieustraszoność. Foksterier absolutnie nie zdaje sobie sprawy ze swoich niewielkich rozmiarów. Jest gotów rzucić wyzwanie każdemu przeciwnikowi, czy to sąsiadowi-dogowi, czy gryzoniowi na podwórku. Ta cecha czyni go doskonałym stróżem, który zawsze ostrzeże głośnym szczekaniem o zbliżaniu się obcych.
2. Wysoka inteligencja. Te psy są bardzo inteligentne i szybko się uczą. Jednak ich inteligencja łączy się z przebiegłością i uporem. Jeśli szkolenie będzie nudne i monotonne, foksterier szybko znajdzie sobie ciekawsze zajęcie.
3. Instynkt myśliwski. Ich pierwotne przeznaczenie — polowanie — jest głęboko zakorzenione w ich genetyce. Mają niezwykle silny instynkt pościgu. Każde małe zwierzę (wiewiórka, kot, jeż) będzie traktowane jako potencjalna zdobycz. Dlatego nie zaleca się zostawiania ich bez nadzoru z innymi małymi zwierzętami domowymi. W przeciwieństwie do psów gończych, takich jak Dunker czy Sabueso Español, które ścigają zdobycz na dużych terenach, foksterier był hodowany do pracy bezpośrednio w norze, co wymagało natychmiastowej reakcji i agresji wobec zwierza.
4. Energia. To pies-wieczny silnik. Potrzebuje codziennych, długich i intensywnych obciążeń fizycznych. Zwykły spacer na smyczy wokół domu będzie katastrofalnie niewystarczający. Bez odpowiedniego ujścia energii foksterier może stać się destrukcyjny: gryźć meble, kopać doły na podwórku i nieustannie szczekać.
5. Skłonność do dominacji. Foksteriery mogą być zadziorne w stosunku do innych psów, szczególnie tej samej płci. Wczesna i prawidłowa socjalizacja jest absolutnie niezbędna, aby wychować zrównoważonego i opanowanego psa.

Foksteriery szorstkowłose są generalnie zdrową i wytrzymałą rasą o długości życia 12-15 lat. Jednak, podobnie jak wiele innych rasowych psów, mają skłonność do pewnych chorób genetycznych. Odpowiedzialni hodowcy testują swoje psy hodowlane, aby zminimalizować ryzyko ich wystąpienia u szczeniąt.

Najczęściej spotykane problemy zdrowotne:

• Choroba Legga-Calvé-Perthesa: Jest to martwica główki kości udowej, która zazwyczaj objawia się w wieku 4-12 miesięcy. Symptomy obejmują kulawiznę i ból w tylnej kończynie. Leczenie jest głównie chirurgiczne, a po operacji większość psów w pełni wraca do zdrowia.
• Padaczka: Genetyczna choroba, która powoduje napady drgawkowe. Napady mogą mieć różną intensywność. Chociaż padaczka nie jest w pełni uleczalna, można ją skutecznie kontrolować za pomocą leków.
• Choroby oczu: Foksteriery są podatne na kilka problemów okulistycznych, w szczególności:
  • Katarakta: Zmętnienie soczewki, które może prowadzić do ślepoty.
  • Distichiasis: Nieprawidłowy wzrost rzęs, które mogą podrażniać rogówkę oka.
  • Zwichnięcie soczewki: Poważny stan, który wymaga natychmiastowej interwencji weterynaryjnej.
• Głuchota: Wrodzona głuchota, często związana z białym umaszczeniem, może występować w jednym lub obu uszach.
• Alergie: Podobnie jak wiele terierów, foksy mogą cierpieć na alergie skórne (atopowe zapalenie skóry), które powodują swędzenie, podrażnienie i wypadanie sierści. Częstą przyczyną są czynniki środowiskowe (pyłki, roztocza kurzu) lub składniki pokarmowe.
• Cukrzyca: Choroba układu hormonalnego, która wymaga stałej kontroli i leczenia. Symptomy obejmują zwiększone pragnienie, częste oddawanie moczu i utratę wagi pomimo dobrego apetytu.

Ważne: Regularne wizyty u weterynarza, odpowiednie żywienie, wystarczająca aktywność fizyczna i wysokiej jakości pielęgnacja są kluczem do długiego i zdrowego życia Twojego pupila.

Pielęgnacja sierści foksteriera szorstkowłosego to najważniejszy aspekt jego utrzymania, który wymaga specjalistycznej wiedzy i wysiłku. Ich unikalna sierść praktycznie nie linieje, ale wymaga regularnej obróbki, aby utrzymać jej zdrowy stan i prawidłową strukturę.

Kluczową procedurą jest trymowanie. Jest to proces ręcznego usuwania martwego włosa okrywowego. Właśnie trymowanie pozwala zachować szorstką teksturę, intensywność koloru i właściwości ochronne sierści. Wykonuje się je 2-4 razy w roku, w zależności od szybkości wzrostu sierści. Ważne jest, aby zrozumieć, że strzyżenie maszynką psuje strukturę sierści foksteriera. Po strzyżeniu sierść staje się miękka, matowa, traci swoje właściwości wodoodporne i może zacząć mocniej linieć.

• Codzienna pielęgnacja: Konieczne jest codzienne czesanie psa metalowym grzebieniem i szczotką, aby uniknąć tworzenia się kołtunów, zwłaszcza na łapach, pod pachami i na kufie. Broda i wąsy powinny być czyszczone z resztek jedzenia po każdym posiłku.
• Kąpiel: Foksteriera należy kąpać tylko w miarę konieczności, używając specjalnych szamponów do sierści szorstkiej. Częste mycie może sprawić, że sierść stanie się zbyt miękka.
• Inne procedury: Regularnie sprawdzaj i czyść uszy, przecieraj oczy, aby zapobiec stanom zapalnym, oraz przycinaj pazury mniej więcej raz w miesiącu, jeśli nie ścierają się naturalnie.

Szkolenie foksteriera szorstkowłosego to fascynujący, ale jednocześnie trudny proces, który wymaga od właściciela cierpliwości, konsekwencji i poczucia humoru. Dzięki wysokiej inteligencji są w stanie przyswajać komendy w mgnieniu oka, ale ich wrodzony upór i niezależność oznaczają, że zawsze będą kwestionować Twoje decyzje.

Kluczowe zasady wychowania:

• Wczesna socjalizacja: To najważniejszy etap. Od najmłodszych lat szczeniak powinien być zaznajamiany z różnymi ludźmi, dźwiękami, miejscami i innymi psami (tylko po pełnym cyklu szczepień). Pomoże to wychować zrównoważonego i pewnego siebie psa, a nie agresywnego zadziorę.
• Pozytywne wzmocnienie: Ostre metody, krzyki i kary fizyczne są absolutnie nieskuteczne w przypadku tej rasy. Prowadzą jedynie do oporu i utraty zaufania. Najlepsze rezultaty daje szkolenie oparte na pochwałach, smakołykach i zabawach.
• Krótkie i ciekawe zajęcia: Foksteriery szybko tracą zainteresowanie monotonnymi powtórzeniami. Treningi powinny być krótkie (10-15 minut), dynamiczne i różnorodne.
• Konsekwencja: Wszyscy członkowie rodziny muszą przestrzegać tych samych zasad. Jeśli coś jest dziś zabronione, musi być zabronione i jutro.
• Sport: To idealny sposób na ukierunkowanie energii foksteriera we właściwym kierunku. Odnoszą sukcesy w takich dyscyplinach jak agility, flyball, obedience i coursing.

Prawidłowe żywienie jest podstawą zdrowia i aktywności foksteriera szorstkowłosego. Biorąc pod uwagę ich wysoki poziom energii, dieta powinna być wysokiej jakości, zbilansowana i bogata w białko. Istnieją dwa główne podejścia do karmienia: gotowe karmy komercyjne oraz żywienie naturalne.

1. Gotowe karmy (suche i mokre): To najwygodniejsza opcja. Należy wybierać karmy klasy super-premium lub holistyczne dla aktywnych psów małych i średnich ras. Warto preferować karmy z wysoką zawartością składników mięsnych (nie mniej niż 30%) i bez kukurydzy, pszenicy i soi, które mogą powodować alergie.

2. Żywienie naturalne: To podejście wymaga więcej czasu i wiedzy. Podstawą diety (około 60-70%) powinno być surowe lub sparzone mięso (wołowina, indyk, kurczak) i podroby. Do diety należy również włączyć:

• Produkty mleczne: chudy twaróg, kefir, jogurt.
• Kasze: ryż, gryka (nie więcej niż 10-15% diety).
• Warzywa i owoce: marchew, dynia, cukinia, jabłka.
• Olej rybi i oleje roślinne jako źródło kwasów tłuszczowych Omega-3 i Omega-6.

Produkty zabronione:

• Czekolada i słodycze
• Kości rurowe
• Wieprzowina i tłuste mięso
• Wędliny, marynaty, przyprawy
• Cebula i czosnek
• Winogrona i rodzynki

Niezależnie od rodzaju diety, pies zawsze powinien mieć dostęp do świeżej, czystej wody.

1. Gwiazdy kina i kreskówek: Najbardziej znanym na świecie foksterierem szorstkowłosym jest prawdopodobnie Milou (Snowy) — wierny towarzysz głównego bohatera belgijskiego komiksu „Przygody Tintina”. Pies tej rasy o imieniu Asta był również gwiazdą popularnych w latach 30. i 40. filmów „W pogoni za cieniem”.
2. Ulubieniec króla: Król Wielkiej Brytanii Edward VII był wielkim miłośnikiem rasy. Jego ulubiony foksterier nazywał się Cezar i towarzyszył monarsze wszędzie.
3. Mistrzowie wystaw: Foksteriery szorstkowłose są jednymi z najbardziej utytułowanych psów wystawowych. Rekordową liczbę 15 razy zdobywały najbardziej prestiżową nagrodę „Best in Show” na wystawie Westminster Kennel Club.
4. Biały kolor dla bezpieczeństwa: Przeważające białe umaszczenie zostało celowo wyhodowane. Podczas polowania pomagało myśliwym łatwo odróżnić psa od lisa w ferworze pościgu.
5. Mistrzowie ucieczki: Dzięki swojej ciekawości, zwinności i zamiłowaniu do kopania, foksteriery są prawdziwymi mistrzami ucieczek. Potrafią podkopać się pod płotem, przeskoczyć przez niewysokie ogrodzenia i przecisnąć się przez najmniejsze szczeliny.

Czy foksterier szorstkowłosy mocno linieje?

Nie, przy prawidłowej pielęgnacji ta rasa praktycznie nie linieje. Zamiast sezonowego linienia, ich sierść wymaga procedury trymowania (ręcznego wyskubywania) 2-4 razy w roku. To sprawia, że są dobrym wyborem dla osób, które nie lubią sierści w domu, ale nie dla alergików, ponieważ alergia jest wywoływana nie przez sierść, a przez ślinę i cząsteczki naskórka.

Czy foksterier nadaje się do życia w mieszkaniu?

Tak, dzięki swojemu kompaktowemu rozmiarowi foksterier może mieszkać w mieszkaniu. Ale jest jeden ważny warunek: musi otrzymywać wystarczającą ilość codziennych obciążeń fizycznych i umysłowych. Dwa-trzy długie spacery z elementami zabawy, biegu i szkolenia są obowiązkowe. W przeciwnym razie, energia zamknięta w czterech ścianach znajdzie destrukcyjne ujście.

Czy foksteriery dogadują się z dziećmi i innymi zwierzętami?

Z dziećmi w wieku szkolnym, które wiedzą, jak postępować z psem, foksteriery zazwyczaj dogadują się dobrze i stają się niestrudzonymi partnerami do zabawy. Jednak nie tolerują one szorstkiego traktowania, dlatego nie są zalecane dla rodzin z bardzo małymi dziećmi. Jeśli chodzi o inne zwierzęta, sytuacja jest skomplikowana. Z powodu silnego instynktu myśliwskiego stanowią zagrożenie dla kotów, królików, chomików i innych małych zwierząt domowych. Z innymi psami mogą wchodzić w konflikty o przywództwo, dlatego wczesna socjalizacja jest krytycznie ważna.

Ile kosztuje szczenię foksteriera szorstkowłosego?

Koszt szczenięcia foksteriera szorstkowłosego w Polsce może się znacznie różnić. Średnio, cena za szczenię od odpowiedzialnych hodowców z rodowodem ZKwP (Związku Kynologicznego w Polsce) waha się od 1500 do 3000 złotych i więcej. Cena zależy od rodowodu rodziców, ich tytułów wystawowych oraz perspektyw samego szczeniaka.

Jaka jest różnica między trymowaniem a strzyżeniem dla foksteriera?

Są to zasadniczo różne procedury. Trymowanie to wyskubywanie starej, martwej sierści, co pozwala rosnąć nowej, szorstkiej i intensywnie zabarwionej. Strzyżenie to obcinanie sierści maszynką. Strzyżenie psuje strukturę sierści foksteriera, czyniąc ją miękką, kręconą, matową i mniej odporną na brud i wilgoć. Aby utrzymać prawidłowy wygląd rasy, niezbędne jest właśnie trymowanie.