Historia pochodzenia rasy balijskiej
Historia kota balijskiego jest nierozerwalnie związana z jego krótkowłosym przodkiem – kotem syjamskim. Od czasu do czasu w miotach czystorasowych syjamów rodziły się kocięta o nietypowo długiej, jedwabistej sierści. Początkowo takie kocięta uznawano za wadliwe i nie dopuszczano do hodowli, ponieważ standard rasy syjamskiej przewidywał wyłącznie krótką sierść. Były one wynikiem spontanicznej, naturalnej recesywnej mutacji genu długiej sierści, który mógł być przekazywany przez pokolenia, nie ujawniając się.
Sytuacja zaczęła się zmieniać w latach 40. XX wieku w USA. Hodowcy zaczęli dostrzegać piękno i grację tych „długowłosych syjamów”. Za pierwsze osoby, które celowo zajęły się ich hodowlą, uważa się Marion Dorsey z Kalifornii (hodowla Rai-Mar) oraz Helen Smith z Nowego Jorku (hodowla MerryMews). To właśnie Helen Smith w latach 50. XX wieku nadała rasie nazwę „balijska” (Balinese). Uważała, że nazwa „długowłosy kot syjamski” jest zbyt nieporęczna i nie oddaje finezji oraz gracji tych kotów, które przypominały jej ruchy tancerek z indonezyjskiej wyspy Bali.
Droga do oficjalnego uznania nie była łatwa. Niektórzy hodowcy kotów syjamskich sprzeciwiali się, obawiając się „rozmycia” czystości rasy syjamskiej. Jednak entuzjaści balijczyków upierali się przy wyjątkowości i pięknie swoich podopiecznych. W latach 60. XX wieku rasa zaczęła zdobywać uznanie w głównych amerykańskich organizacjach felinologicznych. Cat Fanciers' Association (CFA) przyznała kotom balijskim status rejestracyjny w 1967 roku, a pełny status championa w 1970 roku dla klasycznych umaszczeń point (seal, blue, chocolate, lilac). Później inne warianty umaszczeń point (red, cream, tortie, lynx) zostały przez CFA wydzielone jako osobna rasa pod nazwą Kot jawajski (Javanese). Jednak większość innych stowarzyszeń, w tym The International Cat Association (TICA), uznaje wszystkie warianty umaszczenia za jedną rasę balijską.
Dziś kot balijski to uznana i lubiana rasa na całym świecie, która zachowała elegancję i inteligencję syjamskich przodków, dodając do nich luksusową, niewymagającą skomplikowanej pielęgnacji długą sierść.
Wygląd kota balijskiego: standard rasy
Kot balijski to ucieleśnienie gracji i elegancji. Odziedziczył smukłą sylwetkę po swoim syjamskim przodku, ale uzupełnił ją o luksusową, spływającą sierść. Pomimo pozornej kruchości, balijczyki mają dobrze rozwiniętą muskulaturę i mocny kościec.
- Tułów: Średniej wielkości, długi, cylindryczny, smukły i elegancki z dobrze rozwiniętą, ale nie grubą muskulaturą. Ramiona i biodra kontynuują linie tułowia. Brzuch podciągnięty. Kościec delikatny.
- Głowa: Długi klin, zwężający się ku delikatnemu pyszczkowi. Profil prosty od czubka głowy do końca nosa. Czaszka płaska lub lekko wypukła. Podbródek średniej wielkości, jego pionowa linia tworzy prostą z końcem nosa.
- Uszy: Bardzo duże, szerokie u nasady, spiczaste, kontynuują linie klina głowy. Osadzone dość nisko.
- Oczy: Migdałowatego kształtu, średniej wielkości. Osadzone pod kątem („orientalny rozstaw”), harmonijnie komponują się z liniami klina głowy. Kolor – nasycony, jaskrawoniebieski. Im głębszy i jaśniejszy kolor oczu, tym lepiej.
- Nogi i łapy: Nogi długie, smukłe, proporcjonalne do tułowia. Tylne nogi nieco wyższe od przednich. Łapy małe, owalne.
- Ogon: Bardzo długi, cienki u nasady, stopniowo zwężający się ku spiczastemu końcowi. Pokryty długą, opadającą sierścią, tworzącą puszysty „pióropusz”.
- Sierść: Półdługa, cienka, jedwabista, bez podszerstka. Ściśle przylega do ciała, ale swobodnie opada, podkreślając linie figury. Najdłuższa sierść – na ogonie.
- Umaszczenie: Wyłącznie colorpoint (point coloration). Oznacza to, że podstawowy kolor ciała jest jasny (od białego do kremowego lub płowego), a ciemniejsze znaczenia (pointy) znajdują się na pyszczku (maska), uszach, nogach, łapach i ogonie. Kontrast między jasnym tułowiem a ciemnymi pointami powinien być wyraźny. Tradycyjne umaszczenia, uznawane przez wszystkie stowarzyszenia:
- Seal Point (foczy): Tułów od blado płowego do kremowego, pointy głęboko brązowo-czarne.
- Blue Point (niebieski): Tułów błękitno-biały, o chłodnym odcieniu, pointy głęboko szaro-niebieskie.Chocolate Point (czekoladowy): Tułów w kolorze kości słoniowej, pointy w ciepłym, mleczno-czekoladowym kolorze.Lilac Point (liliowy): Tułów biały (jak magnolia), pointy mroźno szaro-różowe.
Niektóre stowarzyszenia (np. TICA) włączają do standardu rasy balijskiej także inne warianty pointów, takie jak Red Point (rudy), Cream Point (kremowy), Tortie Point (szylkretowy), Lynx Point (pręgowany). CFA uznaje te umaszczenia za rasę jawajską.
Ważną różnicą między kotem balijskim a syjamskim jest właśnie długość sierści. Pod każdym innym względem – typem budowy ciała, kształtem głowy, kolorem oczu i umaszczeniem – standardy tych dwóch ras są bardzo podobne lub identyczne. Kot balijski często wydaje się „miększy” od syjamskiego właśnie dzięki swojej jedwabistej szacie.
