Historia i pochodzenie rasy gryfonik belgijski
Gryfoniki belgijskie to najrzadsza odmiana z trójcy małych psów belgijskich. Ich historia jest nierozerwalnie związana z Brukselą i jej okolicami. Za przodka współczesnych gryfoników uważa się małego szorstkowłosego pieska „Smousje”, który przez wieki żył w Belgii. Były to niestrudzone szczurołapy, które trzymano w stajnach do walki z gryzoniami. Były nieco większe od współczesnych gryfoników i miały mniej wyrazisty wygląd.
W XIX wieku rozpoczęto celową pracę hodowlaną. Hodowcy chcieli nie tylko poprawić cechy robocze, ale także stworzyć wyrafinowanego psa do towarzystwa. W tym celu lokalne „Smousje” krzyżowano z innymi rasami. Uważa się, że kluczowy wpływ miały:
- Pinczer małpi (Affenpinscher): Zawdzięcza mu swoją słynną „małpią” mordkę, szorstką sierść i charakterystyczną bródkę.
- Mops: To krzyżowanie przyniosło gen gładkiej sierści (dając początek małemu brabantczykowi), a także skróciło pysk i sprawiło, że oczy stały się większe i bardziej wyraziste.
- King Charles Spaniel: Od niego gryfoniki otrzymały rudy kolor (dla gałęzi brukselskiej) oraz bardziej okrągły kształt głowy.
W wyniku tej selekcji pod koniec XIX wieku uformowały się trzy typy psów, które początkowo rejestrowano jako jedną rasę, ale z różnymi wariantami. Dopiero na początku XX wieku ostatecznie je rozdzielono:
- Gryfonik brukselski: Szorstkowłosy, wyłącznie o rudym umaszczeniu.
- Gryfonik belgijski: Szorstkowłosy, o czarnym lub czarnym podpalanym umaszczeniu.
- Mały brabantczyk: Gładkowłosy, ma te same warianty umaszczenia, co dwa pozostałe typy.
Pierwsza wojna światowa zadała druzgocący cios rasie. Okupacja Belgii doprowadziła do tego, że pogłowie zostało praktycznie zniszczone. Odrodzenie rasy rozpoczęło się w latach powojennych dzięki entuzjastom, głównie w Wielkiej Brytanii i USA, dokąd psy zostały wcześniej wywiezione. Obecnie gryfonik belgijski pozostaje najrzadszym z trzech i znalezienie szczeniaka o czysto czarnym lub czarno-podpalanym umaszczeniu bywa dość trudne.
Standard rasy i wygląd zewnętrzny gryfonika belgijskiego
Gryfonik belgijski to mały, ale mocny pies o eleganckiej budowie ciała i charakterystycznym, niemal ludzkim wyrazie pyska. Jego wygląd jest pełen indywidualności i uroku.
Głowa i „niemal ludzki” wyraz pyska
Głowa to wizytówka rasy. Jest duża i okrągła w porównaniu do tułowia. Czoło jest bardzo wypukłe, a przejście od czoła do pyska (stop) jest niezwykle wyraźne. Pysk jest bardzo krótki, praktycznie „spłaszczony” - nie dłuższy niż 1.5 cm. To czyni gryfonika wyrazistym przedstawicielem ras brachycefalicznych.
Nos jest szeroki, z dużym czarnym truflą, umieszczonym na jednym poziomie z oczami. Dolna szczęka jest wygięta do góry i wysunięta do przodu, tworząc charakterystyczny przodozgryz, ale przy tym zęby i język nie powinny być widoczne przy zamkniętym pysku. Duże, okrągłe, ciemne oczy są szeroko rozstawione i patrzą prosto. Uszy są małe, wcześniej były kopiowane, ale obecnie w większości krajów jest to zabronione, więc naturalne uszy (półstojące lub wiszące na chrząstce) są normą.
Budowa ciała i proporcje
Tułów jest kwadratowy, kompaktowy, ale mocny. To nie jest delikatny pies. Grzbiet jest krótki i prosty, klatka piersiowa szeroka. Ogon osadzony wysoko, wcześniej kopiowany na 2/3, ale teraz, podobnie jak z uszami, naturalny ogon (trzymany w górze, ale nie zakręcony) staje się standardem.
Sierść i umaszczenie: główna różnica
To właśnie sierść i kolor odróżniają gryfonika belgijskiego od jego krewnych. Ma on szorstką, drucianą sierść z gęstym podszerstkiem. Nie powinna być kręcona. Na pysku sierść tworzy charakterystyczną „ozdobę” - długą brodę, wąsy i brwi, co nadaje psu jego słynny wygląd.
Uznane umaszczenia dla gryfonika belgijskiego:
- Całkowicie czarny.
- Czarny podpalany (Black and tan): Czarny kolor podstawowy z wyraźnymi rudymi lub płowymi znaczeniami (podpalaniami) na policzkach, nad oczami, na piersi, łapach i pod ogonem.
- Mélangé (mieszany): Mieszanka czarnych i rudych włosów. Często opisywany jako „czarny z rudym”.
Każda biała plama jest poważną wadą według standardu.
