Brazylijski kot krótkowłosy

Koty trafiły do Ameryki Południowej razem z Europejczykami. Na statkach trzymano je nie dla urody: ładunek i zapasy okrętowe trzeba było chronić przed gryzoniami, a kot był częścią wyposażenia statku tak samo jak beczka z wodą. Po wyjściu na ląd w portach zwierzęta te wcale nie zniknęły — rozeszły się po miastach i zaczęły żyć samodzielnie, rozmnażając się bez jakiejkolwiek ludzkiej selekcji. Tak w ciągu kilku stuleci ukształtowała się w Brazylii duża wolno żyjąca populacja kotów, z wyglądu bardzo jednorodna: krótkowłosych, średniej wielkości, o klinowatej głowie i wydłużonym ciele.

Właśnie tę jednorodność zauważył w latach osiemdziesiątych brazylijski inżynier Paulo Samuel Ruschi. Pomysł był nietypowy dla felinologii: nie stworzyć nowej rasy przez krzyżowanie, lecz opisać już istniejący typ naturalny i utrwalić go na piśmie — tak, jak swego czasu zrobili Brytyjczycy z ulicznym kotem Wysp Brytyjskich, a Amerykanie ze swoim. Ruschi zajął się tym w 1985 roku i założył pierwszą w kraju federację felinologiczną oraz pierwszy klub kotów w Rio de Janeiro; to od tej struktury zaczyna się historia rasy jako rasy rejestrowej.

Decydujący etap nastąpił w 1998 roku: World Cat Federation — międzynarodowa organizacja felinologiczna z siedzibą w Niemczech — nadała brazylijskiemu kotu krótkowłosemu status rasy uznanej. Uczyniło to z niego pierwszą brazylijską rasę kotów z uznaniem międzynarodowym. Obowiązująca redakcja wzorca, którą WCF publikuje na swojej stronie, nosi datę 1 stycznia 2010 roku i kod BSH.

Warto właściwie ocenić skalę tego uznania. Rasa figuruje w rejestrze WCF — i na tym lista międzynarodowa się kończy: w wykazie ras FIFe (37 ras) jej nie ma, w wykazie TICA (ponad 80 pozycji) jej nie ma, w wykazie CFA również jej nie ma. Kiedy więc widzisz ogłoszenie o kociaku „Brazilian Shorthair z dokumentami”, jedynym systemem, w którym te dokumenty mogą być prawdziwymi papierami rodowodowymi, jest WCF i współpracujące z nią kluby. W samej Brazylii pełnymi członkami WCF są dwie organizacje: CFB — Confederação de Felinos do Brasil (Magé, stan Rio de Janeiro) oraz Tropicats — Federação Felina Sul-Americana (Rio de Janeiro).

Jeszcze jeden szczegół, o którym warto pamiętać przy czytaniu dokumentów. Litery BSH oznaczają w systemie WCF Brazilian Shorthair, natomiast kota brytyjskiego krótkowłosego WCF koduje jako BRI. W FIFe jest odwrotnie: tam BSH to właśnie British Shorthair. Trzy identyczne litery w rodowodzie mogą więc oznaczać dwie różne rasy — zależnie od tego, czyj formularz trzymasz w ręku; patrzeć trzeba na nazwę organizacji w nagłówku dokumentu, a nie tylko na kod.

Zdanie „rasa pochodzi od kotów ulicznych” pisze się o wielu rasach i zwykle nic ono nie znaczy. Tutaj znaczy, bo dla populacji brazylijskiej istnieją zmierzone liczby, a nie tylko ładna legenda.

W 2008 roku międzynarodowa grupa genetyków opublikowała w czasopiśmie Genomics duże badanie „The ascent of cat breeds” (Lipinski i in.): ponad 1100 kotów, siedemnaście populacji wolno żyjących z pięciu kontynentów i dwadzieścia dwie rasy, wszystkie genotypowane markerami mikrosatelitarnymi. Brazylijska populacja wolno żyjąca weszła do tej próby jako osobny wiersz. Oto jej wartości obok średnich dla ras:

Czyta się to tak. Brazylijskie koty uliczne nie są żadnym wyjątkiem wśród wolno żyjących populacji świata: pod względem różnorodności plasują się dokładnie pośrodku, obok włoskich, singapurskich czy teksańskich. Od kotów rasowych różnią się natomiast wyraźnie: średnia heterozygotyczność wyniosła w populacjach wolno żyjących 0,65 ± 0,03, u kotów rasowych 0,51 ± 0,09. Autorzy podsumowali to prosto: hodowla w czystości rasy wiąże się z utratą różnorodności genetycznej, przy czym utrata ta nie zależy ani od popularności rasy, ani od jej wieku. Kolejne ujęcie tego samego badania to analiza wariancji molekularnej: w populacjach wolno żyjących 86 % całej zmienności mieści się wewnątrz populacji, u ras tylko 61 %.

Zatem gdy o brazylijskim kocie krótkowłosym pisze się „szeroka pula genowa”, twierdzenie to ma podstawę — dotyczy jednak populacji wyjściowej, a nie automatycznie każdego kociaka z rodowodem. Gdy tylko hodowla zamyka się w obrębie kilku linii, różnorodność zaczyna spadać według tych samych praw co u każdej innej rasy. Różnica polega na tym, czy hodowca ma mechanizm jej uzupełniania.

Najciekawszy wiersz wzorca WCF nie dotyczy ani oczu, ani ogona. Znajduje się w części „Zapisy szczególne” i składa się z jednego zdania: klasa nowicjuszy nie jest dla tej rasy dozwolona poza Brazylią. To nie formalność, lecz bezpośredni opis tego, jak zbudowana jest pula genowa rasy.

Klasa nowicjuszy (Novice class, klasa 17 według regulaminu wystaw WCF) to procedura, którą kota bez rodowodu wprowadza się do rejestru na podstawie wyglądu. Zasady są następujące:

• kota bez zarejestrowanego rodowodu można wystawić w tej klasie jeden raz, począwszy od 6. miesiąca życia;
• wystawa musi odbywać się w obrębie własnej organizacji właściciela i pod nadzorem komisji hodowlanej klubu;
• klub jest zobowiązany przedstawić sędziemu pisemne wyjaśnienie, dlaczego akurat tego kota wystawia się w tej klasie;
• aby kot został zarejestrowany, musi otrzymać ocenę „doskonała” — co najmniej 88 punktów — z podpisami dwóch sędziów;
• lokat w tej klasie się nie przyznaje, a certyfikatu tytularnego nie wydaje.

Dalej kot nie trafia od razu do głównej księgi hodowlanej. Regulamin hodowli i rejestracji WCF zaleca klubom prowadzenie dwóch ksiąg: pełnej — LO (Livre d’Origine) oraz uzupełniającej, eksperymentalnej — RIEX (Registre Initial et Expérimental). Do uzupełniającej wpisuje się „wszystkie pozostałe” koty: outcrossy, nowicjuszy i rasy nieuznane. Aby trafić do pełnej księgi, kot musi należeć do rasy, wzoru i koloru oficjalnie wpisanych do wzorców WCF oraz mieć co najmniej trzy pokolenia tej samej lub pokrewnych ras — czyli samego kociaka (pokolenie 0), rodziców, dziadków i pradziadków.

Źródła portugalskojęzyczne opisują ten sam mechanizm językiem potocznym: brazylijska federacja wydaje rejestrację wstępną (RI) zwierzętom odpowiadającym typowi rasy, a ostateczną (LO) tym, które zdobyły wymagane wyniki wystawowe albo pochodzą z pokoleń uzyskanych zgodnie z ustalonymi zasadami. Aby otrzymać rejestrację wstępną, wystarczy przynieść kota na ocenę.

Zestawcie to razem — i wychodzi rzadka konstrukcja. Księga hodowlana rasy formalnie nie jest zamknięta: można do niej dolać świeżej krwi prosto z ulicy, z tej samej populacji, której liczby podano wyżej. Ale zrobić to można wyłącznie w ojczyźnie i wyłącznie przez procedurę z dwoma sędziami i progiem 88 punktów. Hodowca europejski czy amerykański takiej możliwości nie ma: poza Brazylią jego hodowla jest zamknięta jak u każdej innej rasy, ze wszystkimi zwykłymi konsekwencjami — i właśnie dlatego pytanie „skąd wzięto reproduktory” waży przy „Brazylijczyku” za granicą więcej niż przy rasie z tysiącami hodowli.

Dla pełności obrazu: obowiązująca procedura uznawania nowych ras w WCF przewiduje wystawę wstępną na 6–10 kotów, następnie wystawę uznaniową, na której klub musi pokazać dwóm wyznaczonym sędziom co najmniej 15 kotów z pełnymi rodowodami na cztery pokolenia, przy czym co najmniej siedem z tych rodowodów musi zawierać trzy pokolenia czystej rasy. Dalej — pisemne sprawozdania sędziów, zatwierdzenie wzorca przez komisję i decyzja Walnego Zgromadzenia. Taki poziom dowodu stoi za słowem „uznana”.

Poniżej — omówienie obowiązującego wzorca WCF (redakcja z 1 stycznia 2010 roku). To krótki, jednostronicowy dokument i niemal każdy jego wiersz da się sprawdzić na żywym kocie.

Tułów, kończyny, szyja

Tułów średniej wielkości, umięśniony — ale smukły i elegancki. Ta para słów jest ważna: wzorzec świadomie trzyma rasę pośrodku między typami masywnymi a wydłużonymi, więc ani krępość brytyjczyka, ani cienkokościstość orientala nie są tu celem. Łapy są średniej długości, poduszki lekko zaokrąglone. Szyja jest mocna, ale bez wyraźnej muskulatury — wzorzec zastrzega to osobnym zdaniem. Ciemne poduszki dają jeszcze większy kontrast przy jaskrawych umaszczeniach, podobnie jak u kota bombajskiego czy australijskiego mista.

Ogon

Od średniej długości do długiego, nieszeroki u nasady, lekko zwężający się ku końcówce. Warto na to zwrócić uwagę, bo w popularnych opisach rasy często pojawia się coś przeciwnego — „gruby u nasady”. W samym wzorcu napisano inaczej.

Głowa i uszy

Głowa mała lub średnia, w kształcie umiarkowanego klina, dłuższa niż szersza. Profil lekko wygięty — nie prosty i bez ostrego stopu. Broda i żuchwa mocne. Uszy duże: ich wysokość przewyższa szerokość nasady, są wysoko osadzone i mają pędzelki. Pędzelki na uszach u rasy krótkowłosej to szczegół, który większość opisów po prostu pomija, choć wzorzec mówi o nim wprost.

Oczy

Tu kryje się najczęstszy błąd w opisach rasy. Wzorzec wymaga oczu dużych i okrągłych, szeroko rozstawionych: między nimi ma się mieścić półtorej szerokości oka. Migdałowaty kształt, przypisywany często „Brazylijczykowi”, nie odpowiada wzorcowi. Kolor oczu ma harmonizować z kolorem sierści.

Sierść

Krótka, lśniąca, ściśle przylegająca do ciała, jedwabista w dotyku, bez podszerstka. Brak podszerstka to nie kosmetyczny szczegół: to właśnie on decyduje i o minimalnej pielęgnacji, i o tym, że taki kot gorzej trzyma ciepło niż rasa dwuwarstwowa.

Umaszczenie

Uznaje się wszystkie kolory i wzory z wyjątkiem point. Bieli dopuszcza się dowolną ilość — od jednej plamki po niemal całkowicie białego kota. Jedynym rzeczywistym ograniczeniem jest zatem syjamski typ umaszczenia z ciemną „maską” i ciemnymi kończynami; czekoladowy, liliowy, cynamonowy i inne warianty nie podlegają żadnemu zakazowi wzorca i opisuje się je według ogólnego wykazu kolorów WCF. Jeśli natraficie na tekst mówiący odwrotnie — że point jest dozwolony, a cynamon nie — to błędne omówienie, a nie wzorzec.

Skala punktów

Sędziowie rozdzielają 100 punktów tak: tułów — 30, głowa i ogon razem — 35, oczy — 5, tekstura sierści — 10, kolor i wzór — 15, kondycja — 5. Największa waga przypada na głowę z ogonem oraz tułów, czyli na proporcje; kolor i wzór, mimo całej barwności rasy, ważą dwa razy mniej niż tułów.

Osobno o masie ciała. Poradniki podają zwykle orientacyjne 4–7 kg dla dorosłego kota i w potocznym sensie jest to rozsądny zakres. Warto jednak wiedzieć, że sam wzorzec WCF nie wymienia żadnych kilogramów: opisuje wielkość słowami. Dlatego „rasowa norma masy” w sensie dokumentowym nie istnieje — istnieje norma konkretnego zwierzęcia, którą ustala lekarz weterynarii na podstawie kondycji.

Głowa tej rasy trafiła nawet do literatury anatomicznej: w 2016 roku grupa z Federalnego Uniwersytetu Wiejskiego Rio de Janeiro opublikowała porównawczą kraniometrię „Pelo Curto Brasileiro” i kotów syjamskich (Rocha i in., Revista Brasileira de Medicina Veterinária, 38, suplement 2). Zmierzono 30 czaszek — po 15 w każdej grupie. Spośród różnic płciowych statystycznie istotna okazała się ta u syjamów: tam samce miały większą długość czaszki i szerokość pyska niż samice.

To najsubtelniejsze miejsce w temacie, a w sieci jest rozmyte. Wyrażenie „brazylijski krótkowłosy” bywa używane w dwóch różnych znaczeniach: jako nazwa rasy rejestrowej — i jako potoczne określenie zwykłego brazylijskiego kota bez rodowodu. Pomyłka nie jest przypadkowa: typ rzeczywiście jest ten sam, bo to z tego typu rasę zrobiono.

Formalnie granica jest prosta i przebiega przez dokumenty, a nie przez wygląd:

• Rasa to kot wpisany do księgi hodowlanej klubu WCF: albo do pełnej (LO), albo do uzupełniającej (RIEX), z numerem rejestracji, nazwą hodowli, rasą, wzorem i kolorem, datą urodzenia i płcią.
• Nie rasa — kot o tym samym wyglądzie bez takiego wpisu. Na wystawach WCF jest dla niego osobna klasa 19, „koty domowe”: koty wykastrowane, które fenotypowo nie odpowiadają uznanej rasie. Są oceniane, ale w ringu rasowym nie rywalizują.

Praktyczny wniosek dla kupującego jest taki. Ogłoszenie „brazylijski krótkowłosy” samo w sobie nic nie znaczy — może to być i kot z rejestracją CFB, i kociak z podwórka nazwany ładnym imieniem. Pytania, które usuwają niepewność: w jakiej organizacji zarejestrowana jest hodowla, w której z dwóch ksiąg wpisany jest konkretny kociak (LO czy RIEX) i czy można zobaczyć numer rejestracji. Kodeks etyki hodowcy WCF, nawiasem mówiąc, wprost wymaga, by każdy kociak urodzony u członka federacji został zarejestrowany i nie trafiał do nowego właściciela bez rodowodu.

I osobna uwaga, którą warto powiedzieć głośno: „bez rodowodu” nie znaczy „zły kot”. Brazylijski kot podwórkowy i brazylijski krótkowłosy z rejestru to z pochodzenia to samo zwierzę; różnica polega na tym, że drugi ma spisaną historię swojego pochodzenia. Jeśli szukacie towarzysza, a nie kariery wystawowej i hodowli, wybór między nimi jest kwestią waszych planów, a nie jakości zwierzęcia.

Rasy wyrosłe z populacji ulicznych zwykle nie dają ostrych charakterów: w mieście dobór naturalny wypłukuje skrajności w obie strony — i nadmierną lękliwość, i nadmierną agresję. „Brazylijczyk” to typowy przedstawiciel tej logiki. Opisy rasy zgadzają się co do kilku cech: jest aktywny, zwinny, bardzo nastawiony na człowieka i łatwo się uczy; przy tym zachowuje samodzielność kota ulicznego i sam wybiera moment na pieszczoty.

• Towarzyskość: wysoka. Przywiązuje się nie do jednej osoby, lecz do wszystkich, z którymi mieszka; zwykle dobrze dogaduje się z dziećmi i psami.
• Potrzeba uwagi: wysoka — i to główne zastrzeżenie. Portugalskojęzyczne opisy rasy ostrzegają wprost: jeśli tych potrzeb się nie zaspokaja, kot staje się drażliwy albo nieprzystępny.
• Instynkt łowiecki: zachowany i wyraźny. To potomek kota, którego przez stulecia „zatrudniano” do pracy z gryzoniami.
• Adaptacyjność: rasę opisuje się jako odpowiednią i do mieszkania, i do wychodzenia na zewnątrz. O drugim wariancie — zob. rozdział o zdrowiu: są tam liczby, które warto zobaczyć, zanim otworzy się kotu drzwi na podwórko.

Ważne! Długie przebywanie w samotności przychodzi temu kotu ciężko. Jeśli nie ma was w domu przez większość dnia, plan trzeba przemyśleć wcześniej: drugie zwierzę, przestrzeń w pionie, zabawki-łamigłówki i obowiązkowe wspólne zabawy rano i wieczorem. „Przecież to kot, sam się zajmie” to przy tej rasie zła strategia.

Sierść

Ponieważ podszerstka nie ma, wyczesywanie jest tu zabiegiem na pięć minut: raz w tygodniu szczotką z naturalnego włosia albo gumową rękawicą. W sezonie linienia (w mieszkaniu zwykle wiosna i jesień) — dwa razy w tygodniu. Kąpiel w razie potrzeby, a nie według harmonogramu: jeśli kot się ubrudził albo przygotowujecie go na wystawę. Częste mycie sierści bez podszerstka niczego nie poprawia.

Oczy, uszy, pazury, zęby

• Oczy: przecierajcie osobną niestrzępiącą się chusteczką do każdego oka, zwilżoną solą fizjologiczną. Stały wyciek to powód do wizyty u lekarza, a nie do częstszego przecierania.
• Uszy: przegląd raz na dwa tygodnie. Duże uszy z pędzelkami dobrze się przewietrzają, ale też lepiej zbierają kurz i nasiona traw podczas spacerów. Ciemny, lepiący się nalot z zapachem to nie „woskowina”, lecz powód, by sprawdzić kota pod kątem świerzbowca.
• Pazury: aktywnemu kotu z porządnym drapakiem obcinanie często w ogóle nie jest potrzebne — najpierw zapewnijcie drapak. Jeśli obcinacie, zdejmujcie tylko przezroczystą końcówkę, nie naruszając różowej miazgi.
• Zęby: choroby zębów i dziąseł to jedna z najczęstszych przyczyn wizyt u lekarza weterynarii u kotów w ogóle, a w brazylijskim badaniu zmiany w jamie ustnej okazały się wręcz powiązane z nosicielstwem FIV. Szczotkowanie kilka razy w tygodniu i coroczny przegląd jamy ustnej to podstawowe minimum.

Przestrzeń i aktywność

Codziennie 30–40 minut interaktywnego „polowania” — wędka, piłeczki, kulka z papieru — plus pion: półki, drzewko dla kota, parapet z widokiem. To nie kaprys: u kota z niewygaszonym instynktem łowieckim energia znajdzie ujście albo w zabawie, albo w waszych zasłonach i doniczkach. Zabawy w polowanie dobrze kończyć „zdobyczą”: złapał zabawkę — dostał kawałek karmy. Wtedy sekwencja „szukanie — pościg — chwyt — jedzenie” się domyka i kot się uspokaja, zamiast pozostawać pobudzony.

Opis rasy we wszystkich źródłach zgadza się co do jednego: ten kot jest mądry i szybko się uczy. To nie powód, by oczekiwać od niego programu cyrkowego — to powód, by wykorzystać naukę tam, gdzie realnie ułatwia życie obu stronom.

• Transporter. Najbardziej przydatna umiejętność ze wszystkich. Transporter stoi otwarty w pokoju na stałe, leży w nim coś przyjemnego, a od czasu do czasu „przypadkiem” wpada tam przysmak. Po kilku tygodniach wyjazd do lekarza przestaje być katastrofą.
• Szelki. Przyzwyczaja się stopniowo i od małego: najpierw zakładanie bez wychodzenia, potem kilka minut w mieszkaniu, potem ciche podwórko. Ulica jest bezpieczna tylko dla kota zaszczepionego i zabezpieczonego przeciw pasożytom i tylko tam, gdzie nie ma ruchliwych dróg.
• Klikier. Kot dobrze pracuje na marker i przysmak. „Siad”, „chodź tu”, „na miejsce”, spokojne znoszenie oglądania łap i uszu — wszystkiego tego uczy się w krótkich sesjach po dwie–trzy minuty.
• Czego nie robić. Kara i krzyk z kotem nie działają w ogóle: nie wygaszają zachowania, lecz uczą bać się człowieka. Niepożądane zachowanie usuwa się, zmieniając warunki — usunąć pokusę, dać dozwoloną alternatywę, wzmocnić ją.

Socjalizacja kociaka to okno, a nie stała opcja. Kodeks WCF wymaga oddawania kociąt nie wcześniej niż po 12 tygodniach, i to nie biurokracja: pierwsze miesiące przy matce i rodzeństwie kształtują to, jak kot będzie się zachowywał wobec ludzi i zwierząt przez całe życie.

• Zalety:
  • Minimalna pielęgnacja sierści — krótka sierść bez podszerstka, wyczesywanie raz w tygodniu.
  • Brak cech skrajnych. Wzorzec nie zachęca ani do skróconego pyszczka, ani do fałd, ani do zdeformowanych uszu czy ogona — czyli odpadają całe klasy problemów właściwych rasom o „podkreślonej” anatomii.
  • Towarzyskość i pojętność — łatwo wpisuje się w rodzinę z dziećmi i innymi zwierzętami.
  • Populacja wyjściowa jest genetycznie zróżnicowana — to zmierzono, a nie ogłoszono.
• Wady:
  • Wymaga codziennej uwagi i długich zabaw; źle znosi samotność.
  • Słabo trzyma ciepło — bez podszerstka zimne pomieszczenie jest dla niego niewygodne.
  • Silny instynkt łowiecki — nie najlepszy sąsiad dla drobnych gryzoni i ptaków.
  • Rasowych danych medycznych nie ma, a hodowli poza Brazylią jest niewiele — dlatego sprawdzenie dokumentów i testów spada na kupującego.

1. We wzorcu tej rasy WCF osobno zapisała ograniczenie geograficzne procedury: klasa nowicjuszy jest dla niej dozwolona tylko w Brazylii. Faktycznie znaczy to, że księgę hodowlaną rasy można uzupełniać z ulicy — ale wyłącznie w ojczyźnie.
2. W WCF kod BSH należy do brazylijskiego krótkowłosego, a brytyjski kodowany jest jako BRI. W FIFe BSH to odwrotnie — kot brytyjski krótkowłosy. Jeden kod, dwie rasy, dwie organizacje.
3. Brazylijska wolno żyjąca populacja kotów weszła do dużego badania genetycznego już w 2008 roku — osobnym wierszem, obok kotów ze Stambułu, Kairu i Singapuru. Jej heterozygotyczność obserwowana (0,66) okazała się wyższa od średniej dla dwudziestu dwóch ras (0,51).
4. Badanie z 2022 roku, do którego weszły także próbki brazylijskie, potwierdziło genetyczną stronę legendy: koty obu Ameryk to bliskie pochodne kotów zachodnioeuropejskich, a czasu na genetyczne rozejście się z nimi po prostu nie miały. Koty domowe pojawiły się na kontynencie dopiero z Europejczykami.
5. W brazylijskiej literaturze anatomicznej rasę oznacza się skrótem „PCB” — od Pelo Curto Brasileiro. Właśnie pod tym skrótem figuruje ona w porównawczej kraniometrii z 2016 roku.
6. W skali punktów WCF kolor i wzór — mimo że rasa dopuszcza niemal każde umaszczenie — ważą 15 punktów na sto, czyli dwa razy mniej niż tułów.

Czy brazylijski kot krótkowłosy nadaje się dla osób, które zaczynają przygodę z kotem?

Tak, pod jednym warunkiem: musicie mieć czas na codzienne zabawy. Pielęgnacja sierści jest minimalna, charakter przyjazny i przewidywalny, skrajnych cech anatomicznych brak. Trudność nie leży w utrzymaniu, lecz w tym, że to kot, który nudzi się w samotności.

Czym brazylijski krótkowłosy różni się od zwykłego kota bez rodowodu?

Dokumentami, a nie wyglądem. Rasę wyprowadzono właśnie ze zwykłych brazylijskich kotów, więc typ mają wspólny. Rasa to kot wpisany do księgi hodowlanej klubu WCF (pełnej LO albo uzupełniającej RIEX) z numerem rejestracji. Kot o tym samym wyglądzie bez takiego wpisu trafia na wystawach WCF do osobnej klasy „kotów domowych”.

Czy rasa jest hipoalergiczna?

Kotów hipoalergicznych nie ma. Główny alergen koci Fel d 1 wytwarzają wszystkie koty bez wyjątku: powstaje w gruczołach ślinowych i łojowych, jest więc i w ślinie, i na skórze, i na sierści. Ilość alergenu różni się między poszczególnymi zwierzętami znacznie bardziej niż między rasami. Brak podszerstka nie ma na to wpływu.

Czy „Brazylijczyka” można wyprowadzać na smyczy?

Tak, jeśli od małego przyzwyczaja się go do szelek. Ulica jest bezpieczna dla kota tylko wtedy, gdy jest zaszczepiony, zabezpieczony przeciw pasożytom i nie ma dostępu do ruchliwych dróg. Przypomnijmy, że w największej dostępnej próbie weterynaryjnej uraz był najczęstszą przyczyną zgonu kotów w każdym wieku.

O co pytać hodowcę?

O cztery rzeczy. W jakiej organizacji zarejestrowana jest hodowla i czy ma zarejestrowaną nazwę. W której księdze wpisany jest konkretny kociak — pełnej (LO) czy uzupełniającej (RIEX). Czy przebadano rodziców — w szczególności na mutację PKD1, dla której istnieje zwykły test DNA, oraz na FIV/FeLV. I czy można zobaczyć matkę kociąt na miejscu. Odpowiedzialny hodowca najpierw wypyta o wasze warunki i tryb życia — to dobry znak, a nie czepianie się.

Czy można przywieźć takiego kota z Brazylii i zarejestrować go u siebie?

Kota z ważną rejestracją — tak: przepisy WCF przewidują przekazywanie zarejestrowanych kotów między klubami przy zachowaniu oryginalnych dokumentów, przy czym oryginalny numer rejestracji i oryginalne imię muszą zostać zachowane. Natomiast „zrobić rasę” z kota bez dokumentów poza Brazylią się nie da: klasa nowicjuszy nie jest tam dla tej rasy dozwolona.

Brazylijski krótkowłosy nie jest jedyną rasą zrobioną z „ludowego” kota: dokładnie tą samą drogą poszły swego czasu Wyspy Brytyjskie i USA. Porównanie z nimi pokazuje, czym właściwie różni się przypadek brazylijski.

• To pierwsza brazylijska rasa kotów z uznaniem międzynarodowym — od WCF, rok 1998, kod BSH. W wykazach FIFe, TICA i CFA jej nie ma.
• Wzorzec wymaga oczu okrągłych (nie migdałowatych), uszu z pędzelkami, ogona nieszerokiego u nasady i dopuszcza wszystkie umaszczenia z wyjątkiem point.
• Księgę hodowlaną rasy można uzupełniać kotami z ulicy — ale tylko w Brazylii i tylko przez klasę nowicjuszy, z progiem 88 punktów i dwoma sędziami.
• Szeroka pula genowa populacji wyjściowej opiera się na zmierzonych liczbach: heterozygotyczność 0,66 wobec 0,51 średnio dla ras.
• Rasowych badań medycznych nie ma — i to luka w danych, a nie certyfikat zdrowia. To, co zmierzono w populacji brazylijskiej (PKD1, grupy krwi, FIV/FeLV), warto uwzględnić przy wyborze kociaka.

• World Cat Federation. Wzorzec rasy Brazilian Shorthair (BSH), redakcja z 01.01.2010.
• World Cat Federation. Klasy wystawowe (klasa 17 „nowicjusze”, klasa 19 „koty domowe”); Regulamin hodowli i rejestracji (rejestry LO i RIEX); Kodeks etyki hodowcy; Zasady uznawania nowych ras; wykaz członków zwyczajnych.
• Fédération Internationale Féline; The International Cat Association; Cat Fanciers’ Association — oficjalne wykazy ras uznanych.
• Lipinski M.J. i in. The ascent of cat breeds: genetic evaluations of breeds and worldwide random-bred populations. Genomics, 2008.
• Nilson S.M. i in. Genetics of randomly bred cats support the cradle of cat domestication being in the Near East. Heredity, 2022.
• Medeiros M.A. i in. Frequencies of feline blood types in the Rio de Janeiro area of Brazil. Veterinary Clinical Pathology, 2008.
• Scalon M.C. i in. Touchdown PCR detection of polycystic kidney disease and laboratory findings in different cat populations. Journal of Veterinary Diagnostic Investigation, 2014.
• Mendes-de-Almeida F. i in. Follow-up of the health conditions of an urban colony of free-roaming cats in the city of Rio de Janeiro, Brazil. Veterinary Parasitology, 2007.
• Bastos B.F. i in. Seroprevalence of Toxoplasma gondii and retroviral status of client-owned pet cats in Rio de Janeiro, Brazil. Revista do Instituto de Medicina Tropical de São Paulo, 2014.
• O’Neill D.G. i in. Longevity and mortality of cats attending primary care veterinary practices in England. Journal of Feline Medicine and Surgery, 2015.
• Rocha P.S. i in. Craniometria comparada em gatos Pelo Curto Brasileiro e Siamês. Revista Brasileira de Medicina Veterinária, 2016.