Hiszpański galgo (Сhart hiszpański) — Historia i wzorzec

Historia pochodzenia rasy

Korzenie hiszpańskiego galgo sięgają głębokiej starożytności. Przyjmuje się, że przodkowie tych psów trafili na Półwysep Iberyjski wraz z Celtami około VI wieku p.n.e. Nazwa rasy wywodzi się od łacińskiego „Canis Gallicus”, czyli „pies celtycki”. Później Rzymianie, którzy zajęli te tereny, wysoko ocenili łowieckie walory miejscowych chartów: rzymscy autorzy opisywali polowanie, w którym psy ścigały zwierzynę wyłącznie wzrokiem, a nie węchem — i to właśnie ten sposób dał nazwę całej grupie chartów.

Przez stulecia galgo kształtowano jako idealnego łowcę zająca w otwartym polu. To szczegół o zasadniczym znaczeniu: rasy nie szlifowano do biegu po okręgu na torze, lecz do ścigania zmieniającej kierunek zwierzyny w trudnym terenie — na zaoranej ziemi, ściernisku, kamieniach. Stąd cała jej budowa: nie wybuchowa masa sprintera, lecz sucha wytrzymałość biegacza długodystansowego i zdolność do gwałtownej zmiany kierunku przy dużej prędkości.

W średniowiecznej Hiszpanii posiadanie takiego psa było przywilejem szlachty. Galgo pojawia się już w pierwszym zdaniu „Don Kichota” Cervantesa (1605) — wśród skromnego dobytku zubożałego szlachcica wymieniono „charta gończego” (galgo corredor). To nie ozdobnik literacki, lecz świadectwo statusu: pies był tak samo oznaką szlachectwa jak kopia na ścianie. Później rasa stała się własnością także zwykłych ludzi, zwłaszcza na wsiach Kastylii, Andaluzji i Estremadury, gdzie przetrwała niemal niezmieniona.

W XX wieku część pogłowia krzyżowano z angielskim greyhoundem dla szybkości na wyścigach — tak powstał typ nazywany w Hiszpanii galgo inglés lub mieszańcami. Czystorasowy galgo zachował przy tym swój lżejszy, „suchy” typ. Obowiązujący wzorzec FCI nr 285 zalicza rasę do grupy X (charty), sekcji 3 (charty krótkowłose), a opiekę nad nią sprawuje Królewskie Towarzystwo Kynologiczne Hiszpanii (Real Sociedad Canina de España). W Polsce rasę rejestruje Związek Kynologiczny w Polsce, również w grupie X, więc rodowód wystawiony przez ZKwP jest honorowany w całej FCI.

Wygląd i wzorzec rasy

Hiszpański galgo to ucieleśnienie aerodynamiki. W przeciwieństwie do swojego kuzyna, greyhounda, chart hiszpański ma bardziej płaską muskulaturę, co czyni go wytrzymalszym na dłuższych dystansach, choć nieco wolniejszym w sprincie. Tułów jest wydłużony, głowa wąska i sucha, z długą kufą. Cechą charakterystyczną są „zajęcze łapy” — długie palce o wysokim sklepieniu.

Sylwetkę galgo rozpoznaje się po kilku cechach. Klatka piersiowa jest głęboka, sięga łokcia, ale nie beczkowata — wąska i długa niczym kil. Wyraźne podkasanie brzucha (cienka „talia”) to nie chudość, lecz wzorzec rasy: u galgo w normie wyczuwa się dwa–trzy ostatnie żebra. Uszy są niewielkie, w spoczynku złożone do tyłu w „różyczkę”, w pobudzeniu unoszą się. Ogon jest długi, cienki, nisko osadzony, sięga ziemi i na końcu ma charakterystyczne wygięcie. Pies porusza się „podwójnie zawieszonym galopem”, w którym w fazie lotu wszystkie cztery łapy jednocześnie nie dotykają ziemi — dwa razy w cyklu.

Szata galgo występuje w dwóch odmianach:

• Krótkowłosa: włos krótki, cienki, ściśle przylegający do ciała.
• Szorstkowłosa (barbudo): włos twardszy, może tworzyć niewielką brodę, wąsy i brwi.

Obie odmiany są równorzędne w świetle wzorca i mogą urodzić się w jednym miocie. Umaszczenie wzorzec traktuje bardzo szeroko — liczy się użytkowość, a nie barwa. Najbardziej typowe: pręgowane (barcino), płowe i rudobrązowe (canela, tostado), czarne, a także białe z łatami (berrendo).