Historia rasy Jack Russell Terrier
Historia rasy jest nierozerwalnie związana z postacią angielskiego pastora Johna (Jacka) Russella (1795–1883), który mieszkał w hrabstwie Devon. Pastor Russell był nie tylko duchownym, ale także zapalonym myśliwym polującym na lisy i pasjonatem kynologii. Jego celem było stworzenie idealnego teriera do pracy w norze – psa niewielkich rozmiarów, wystarczająco odważnego, by stawić czoła lisowi pod ziemią, ale nie tak agresywnego, by go zabić (zadaniem norowca było wypędzenie zwierzęcia z nory pod strzał myśliwego lub zagonienie go w ślepy zaułek i oszczekiwanie).
Wszystko zaczęło się około 1819 roku, kiedy John Russell nabył białą, szorstkowłosą sukę o imieniu Trump. Uważa się, że to właśnie ona stała się protoplastką linii terierów, którą rozwijał pastor. Trump opisywano jako sukę wielkości małego lisa, o przeważająco białym umaszczeniu z niewielkimi rudymi plamami na głowie i u nasady ogona, z twardą, gęstą sierścią, która chroniła ją przed złą pogodą i urazami pod ziemią. Russell dążył do utrwalenia przede wszystkim cech użytkowych: wytrzymałości, odwagi, elastyczności ciała (aby pies mógł poruszać się w wąskich norach), mocnych szczęk i donośnego głosu.
Aby udoskonalić pożądane cechy, John Russell krzyżował swoje psy z różnymi typami terierów tamtych czasów, w tym z przodkami współczesnych foksterierów gładkowłosych. Niektóre źródła sugerują możliwe dodanie krwi beagle'ów (dla poprawy węchu i głosu) oraz bulterierów (dla odwagi i zawziętości), choć brakuje na to pisemnych dowodów. Głównym kryterium selekcji zawsze były cechy użytkowe, a nie wygląd zewnętrzny. Z tego powodu psy Russella przez długi czas nie brały udziału w wystawach, a sama rasa nie miała jednolitego standardu.
Po śmierci pastora Russella w 1883 roku jego psy nadal były cenione przez myśliwych. Stopniowo ukształtowały się dwa główne typy terierów pochodzących od psów Russella:
- Parson Russell Terrier: Wyższy (30–38 cm w kłębie), o kwadratowej sylwetce, bardziej podobny do wczesnych foksterierów. Ten typ został wcześniej uznany przez brytyjski Kennel Club.
- Jack Russell Terrier: Niższy (25–30 cm), o bardziej wydłużonej sylwetce, z krótszymi nogami. Ten typ rozwijał się głównie w Australii, dokąd psy sprowadzono w latach 60. XX wieku. To właśnie australijscy entuzjaści dołożyli starań w celu standaryzacji i oficjalnego uznania rasy.
W Australii Jack Russell Terrier stał się niezwykle popularny jako towarzysz i pies pracujący na farmach. W 1972 roku powstał Jack Russell Terrier Club of Australia Inc. To właśnie australijski wzorzec został przyjęty przez Międzynarodową Federację Kynologiczną (FCI) w 2000 roku (początkowo tymczasowo, a następnie na stałe). Co ciekawe, w standardzie jako kraj pochodzenia podana jest Wielka Brytania, a jako kraj rozwoju – Australia.
Dziś Jack Russell Terrier to uwielbiana na całym świecie rasa, która podbiła serca milionów ludzi swoim niepohamowanym temperamentem, inteligencją i oddaniem. Z powodzeniem startują w różnych dyscyplinach sportów kynologicznych (agility, flyball, frisbee), pozostają wspaniałymi towarzyszami i, oczywiście, czasami nadal są wykorzystywane zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem – do polowań w norach.
Jak wygląda Jack Russell Terrier: wzorzec i wariacje
Jack Russell Terrier to mocny, aktywny, zwinny terier pracujący o ciele średniej długości. Ogólny wygląd powinien być harmonijny, a pies powinien sprawiać wrażenie energicznego i ruchliwego. Zgodnie ze wzorcem FCI nr 345, istnieją jasne wymagania dotyczące wyglądu tej rasy.
Ogólne proporcje:
- Sylwetka: Pies jest dłuższy niż wyższy.
- Głębokość klatki piersiowej: Głębokość tułowia od kłębu do mostka powinna być równa długości przedniej nogi od łokcia do ziemi.
- Obwód klatki piersiowej: Obwód klatki piersiowej za łokciami powinien wynosić około 40–43 cm. Jest to ważny wskaźnik dla teriera pracującego, ponieważ zbyt szeroka klatka piersiowa utrudniałaby psu poruszanie się w norze.
- Waga: Proporcjonalna do wzrostu – około 1 kg na każde 5 cm wysokości w kłębie (czyli 5–6 kg).
- Wzrost: Idealny wzrost w kłębie – od 25 cm do 30 cm.
Głowa:
- Czaszka: Płaska, o umiarkowanej szerokości, stopniowo zwęża się ku oczom i przechodzi w szeroką kufę.
- Przełom czołowo-nosowy (stop): Dobrze zaznaczony, ale nie zbyt ostry.
- Kufa: Długość od stopu do czubka nosa jest nieco krótsza niż długość od stopu do potylicy.
- Nos: Czarny.
- Wargi: Ciasno przylegające, czarne.
- Szczęki/Zęby: Bardzo silne, głębokie, szerokie. Zgryz nożycowy (górne zęby ciasno zachodzą na dolne i są ustawione prostopadle do szczęk).
- Oczy: Małe, ciemne, w kształcie migdałów, o przenikliwym wyrazie. Nie powinny być wyłupiaste. Powieki ściśle przylegają, krawędzie powiek pigmentowane na czarno.
- Uszy: „Guziczki” (łamane na chrząstce) lub wiszące. Bardzo ruchliwe. Końcówka ucha skierowana jest w stronę kącika oka. Załamanie ucha nie powinno znajdować się powyżej poziomu czaszki. Małżowina uszna średniej grubości.
Tułów:
- Szyja: Silna, sucha, pozwala psu dumnie nosić głowę.
- Grzbiet: Prosty. Długość od kłębu do nasady ogona jest nieco większa niż wysokość w kłębie.
- Lędźwie: Krótkie, silne, z dobrze rozwiniętą muskulaturą.
- Klatka piersiowa: Głęboka, ale nie szeroka. Mostek znajduje się w połowie odległości między kłębem a ziemią. Żebra dobrze wysklepione od kręgosłupa, spłaszczają się po bokach, aby obwód za łokciami wynosił 40–43 cm.
- Ogon: Może być kopiowany (opcjonalnie) lub naturalnej długości. W ruchu noszony pionowo. W spoczynku może być opuszczony. Jeśli jest kopiowany, jego czubek powinien znajdować się na tym samym poziomie co uszy. Jeśli naturalny, jest średniej długości, prosty, gruby u nasady i zwężający się ku końcowi.
Kończyny:
- Przednie: Proste od łokci do palców, patrząc od przodu lub z boku. Łopatki długie, skośne, dobrze cofnięte. Łokcie przylegają do ciała.
- Tylne: Silne, umięśnione, z dobrze zaznaczonymi kątami stawów kolanowych i skokowych. Stawy skokowe nisko osadzone. Śródstopia równoległe, patrząc od tyłu.
- Łapy: Okrągłe, mocne, z twardymi opuszkami, niewielkie. Palce umiarkowanie zwarte, nie wykręcone ani do wewnątrz, ani na zewnątrz.
Sierść:
- Typy: Może być gładka (Smooth), szorstka (Rough) lub złamana (Broken). Wszystkie typy powinny mieć podszerstek i być odporne na warunki atmosferyczne.
- Gładkowłosa: Sierść krótka, gęsto przylegająca, równa na całym ciele.
- Szorstkowłosa: Sierść dłuższa, twarda w dotyku, stercząca w różnych kierunkach. Na kufie tworzy charakterystyczne „brwi” i „brodę”.
- Złamana (broken): Połączenie sierści gładkiej i szorstkiej. Może mieć lekkie „brwi” i „brodę”, sierść jest nieco dłuższa niż u odmiany gładkowłosej, ale nie tak twarda i długa jak u szorstkowłosej.
Umaszczenie:
- Kolor podstawowy: Biały musi dominować (ponad 51%).
- Plamy: Czarne i/lub rude (od jasno-cytrynowego do nasyconego kasztanowego). Możliwe umaszczenie trójkolorowe (białe z czarnymi i rudymi plamami). Plamy pożądane są na głowie i/lub u nasady ogona, ale dopuszczalne są również na tułowiu.
Ruch: Swobodny, sprężysty, energiczny. Kończyny poruszają się w linii prostej.
Wady: Wszelkie odchylenia od powyższych punktów uważane są za wady, których waga zależy od stopnia ich nasilenia oraz wpływu na zdrowie i zdolności użytkowe psa. Poważnymi wadami są wyraźne oznaki agresji lub lękliwości, a także wszelkie anomalie fizyczne lub behawioralne.
