Historia rasy
Kangal to żywa legenda Turcji i jedyna oficjalnie uznana w kraju rasa psów lokalnych, posiadająca status skarbu państwowego. Została ogłoszona dziedzictwem narodowym, a wizerunki tych olbrzymów można spotkać na tureckich lirach i znaczkach pocztowych. Historia tych zwierząt sięga korzeniami głębokiej starożytności, czasów Babilonu i Asyrii, choć głównym ośrodkiem kształtowania się rasy jest region Sivas w Centralnej Turcji.
Nazwa rasy pochodzi od miasta Kangal, gdzie znana dynastia właścicieli ziemskich przez wieki hodowała te psy do ochrony stad przed wilkami, szakalami, a nawet niedźwiedziami. W odróżnieniu od wielu europejskich owczarków, Kangal ewoluował w warunkach surowej izolacji. Ten odizolowany rozwój doprowadził do tego, że pula genowa rasy praktycznie nie zawiera domieszek innych psów. To unikalny przypadek zachowania archaicznego typu molosa we współczesnym świecie.
W latach 80. ubiegłego wieku pierwsi przedstawiciele rasy trafili do USA dzięki entuzjastom Nelsonowi i Judith Nelson, skąd rozpoczęła się ich droga do krajów zachodnich. Jednak Turcja zazdrośnie strzeże swojego dziedzictwa: wywóz czystej krwi Kangala poza granice ojczyzny jest ściśle reglamentowany i często zabroniony prawem bez specjalnych zezwoleń. Dlatego spotkanie z prawdziwym, aborygeńskim Kangalem poza Turcją to wyjątkowe wydarzenie dla każdego kynologa.
Jak wygląda Kangal: opis wyglądu
Kangal to potężny pies, którego wygląd emanuje spokojną siłą. Główną wizytówką rasy jest „karabas”, co w tłumaczeniu z tureckiego oznacza „czarna głowa”. Właśnie obecność czarnej maski na pysku jest obowiązkową cechą świadczącą o czystości rasy.
Głowa i tułów
U Kangala głowa jest masywna, szeroka, proporcjonalna do ciała, z ledwo zauważalnym przejściem od czoła do kufy. Szczęki potężne, zgryz nożycowy. Uszy trójkątne, średniej wielkości, z zaokrąglonymi końcami. W zwykłym, zrelaksowanym stanie zwisają w dół, przylegając do głowy, ale gdy pies nasłuchuje - lekko unoszą się w górę, kierując się w stronę źródła dźwięku. Dawniej w Turcji uszy często kopiowano, by wilk nie mógł za nie chwycić, ale obecnie w wielu krajach Europy ta praktyka jest zakazana.
Korpus zwierzęcia jest nieco wydłużony, z dobrze rozwiniętą muskulaturą, którą ukrywa gęsta sierść. Klatka piersiowa głęboka, sięgająca łokci, co zapewnia dużą objętość płuc niezbędną do długiego biegu. Długi, puszysty ogon psa jest kolejnym wskaźnikiem nastroju: w spoczynku jest opuszczony i lekko zagięty na końcu, a przy pobudzeniu czy w ruchu wysoko się unosi i zwija w ciasny obwarzanek na grzbiecie.
Sierść i umaszczenie
Umaszczenie krótkiej, ale bardzo gęstej sierści waha się w różnych odcieniach brązu: od jasnego piaskowego (dun) do ciemnoszarego lub rudego. Ważnym szczegółem jest to, że sierść ma podwójną strukturę: twardy włos okrywowy i niezwykle gęsty podszerstek, który chroni psa zarówno przed upałem +40°C, jak i mrozem -30°C. Mocna budowa ciała przedstawicieli rasy zdradza ich fizyczną moc i wytrzymałość, a struktura sierści czyni ich niewrażliwymi na kaprysy pogody.
Często miłośnicy psów mylą Kangala z innymi tureckimi rasami. Na przykład śnieżnobiały Akbash to zupełnie inna linia hodowlana, choć pełni podobne funkcje. Istnieje też zamieszanie z terminem owczarek anatolijski (karabasz), który na Zachodzie często uważany jest za nazwę ogólną, podczas gdy tureccy kynolodzy nalegają na unikalność właśnie Kangala.
