Rosyjski toy gładkowłosy

Historia tej rasy przypomina wciągający kryminał, w którym przeplatają się polityka, moda i entuzjazm poszczególnych kynologów. Na początku XX wieku jedną z najpopularniejszych ras ozdobnych w Imperium Rosyjskim był angielski toy terrier. Te miniaturowe pieski zdobiły salony arystokracji i były symbolem bogactwa. Jednak po Rewolucji Październikowej sytuacja zmieniła się diametralnie. Psy „klasy burżuazyjnej” stały się niepożądane, ich hodowla ustała, a pogłowie krytycznie zmalało. Większość rasowych osobników zginęła lub wymieszała się z kundelkami.

Odrodzenie nastąpiło dopiero w połowie lat 50. XX wieku. Grupa radzieckich kynologów w Moskwie postanowiła odbudować populację toy terrierów. Jednak przez „Żelazną Kurtynę” dostęp do rasowych reproduktorów z Anglii był zamknięty. Trzeba było pracować z tym, co było dostępne – psami, które jedynie fenotypowo przypominały oryginalne angielskie toye. W rezultacie selekcji, która często szła wbrew standardom angielskiego „przodka”, ukształtował się zupełnie nowy typ psa. Specyficzne różnice w wyglądzie utrwalały się latami.

W 1958 roku ze skrzyżowania dwóch gładkowłosych psów urodziło się szczenię z długimi piórami na uszach i kończynach. Stało się to początkiem linii rosyjskiego toya długowłosego, który dziś rozwija się równolegle z odmianą gładkowłosą. Oba typy zostały połączone pod wspólną nazwą „Rosyjski toy” i otrzymały oficjalne, choć wstępne, uznanie Międzynarodowej Federacji Kynologicznej (FCI) dopiero w 2006 roku. Pełne uznanie rasa uzyskała w 2017 roku, co otworzyło jej drzwi na największe światowe wystawy.

Gładkowłosy rosyjski toy to elegancki, wysokonożny pies o delikatnym kośćcu i suchym umięśnieniu. W przeciwieństwie do bardziej krępego boston terriera, rosyjski toy wygląda jak filigranowa porcelanowa figurka. Ważne jest zrozumienie, że ta kruchość to cecha rasy, a nie wada, jednak nakłada ona pewne ograniczenia na styl życia.

Głowa i pysk

Głowa jest niewielka w porównaniu do tułowia. Czaszka wysoka, ale niezbyt szeroka, z wyraźnie zaznaczonym przejściem od czoła do kufy (stopem). Pyszczek suchy, spiczasty, nieco krótszy niż część czaszkowa. Wargi cienkie, ściśle przylegające, ciemne lub w kolorze umaszczenia.

Oczy to zwierciadło duszy toya. Są dość duże, okrągłe, nieco wypukłe, szeroko rozstawione i patrzą na wprost. Kolor oczu jest zazwyczaj ciemny, chociaż u psów o brązowym lub błękitnym umaszczeniu dopuszczalne są jaśniejsze odcienie. Uszy to wizytówka rasy: duże, cienkie, wysoko osadzone i stojące, kształtem przypominające trójkąt równoramienny. W stanie pobudzenia są skierowane do przodu niczym radary.

Tułów i kończyny

Szyja długa, sucha, wysoko noszona, z ładnym wygięciem, co nadaje psu dumny wygląd. Grzbiet mocny i prosty, lędźwie krótkie i nieco wypukłe. Klatka piersiowa głęboka, ale nie szeroka, owalna, sięgająca łokci. Brzuch podciągnięty, tworzący ładną linię słabizny.

Kończyny wysokie, proste i równoległe. To właśnie długie nogi odróżniają rosyjskiego toya od wielu innych ras ozdobnych, na przykład od bardziej przyziemnego kromfohrlandera (choć to rasy o różnych kategoriach wagowych, porównanie proporcji jest ciekawe). Łapy małe, owalne, palce zwarte („kocia łapa”). Ogon może być kopiowany (zostawia się 2-3 kręgi) lub naturalny (szablasty), noszony wysoko.

Sierść i umaszczenie

U odmiany gładkowłosej sierść jest krótka, ściśle przylegająca, lśniąca, bez podszerstka i wyłysień. W dotyku przypomina satynę. Standard przewiduje różnorodne umaszczenia, co czyni wybór szczeniaka jeszcze ciekawszym:

• Czarne podpalane (najczęstsze i klasyczne);
• Brązowe podpalane (czekoladowe);
• Błękitne podpalane (rzadkie i efektowne);
• Liliowe podpalane;
• Rude w każdym odcieniu (z czarnym lub brązowym nalotem albo bez);
• Płowe.

Nie dajcie się zwieść rozmiarom – wewnątrz tego malucha żyje duch wielkiego stróża. Rosyjski toy gładkowłosy ma niezwykle aktywny temperament. To choleryk w czystej postaci: reakcje błyskawiczne, szybkie przenoszenie uwagi. Jeśli porównać go z popularnym krewniakiem, rosyjski toy jest często bardzije emocjonalny i „głośny” niż chihuahua, który potrafi zachowywać się nieco bardziej statecznie.

Główne cechy charakteru:

• Oddanie: Wybierają jednego pana, chociaż kochają wszystkich członków rodziny. Pies będzie chodził za Tobą krok w krok po całym mieszkaniu.
• Odwaga: Toy nie zdaje sobie sprawy ze swojego rozmiaru. Bez wahania rzuci się bronić właściciela nawet przed owczarkiem, dlatego na spacerach potrzebna jest czujność.
• Zabawowość: Energia go rozpiera. Są gotowe ganiać za piłeczką, biegać za wskaźnikiem laserowym (ostrożnie z oczami!) albo po prostu biegać w kółko po pokoju (tzw. „głupawka”).
• Lękliwość: Przez delikatną konstrukcję psychiczną psy te mogą być podatne na stres. Głośne dźwięki, krzyki czy fajerwerki mogą mocno przestraszyć zwierzę, wywołując drżenie.

Ten pies idealnie nadaje się dla aktywnych ludzi, którzy chcą kompana, ale nie mają miejsca na dużego czworonoga. Jest też podobny temperamentem do praskiego ratlera, z którym często jest mylony ze względu na podobne umaszczenie i budowę ciała, chociaż ratler zazwyczaj ma nieco inny kształt głowy i pochodzenie.

Istnieje niebezpieczny mit, że małych psów nie trzeba szkolić. To fatalny błąd! Niewychowany rosyjski toy zamienia się w domowego tyrana: szczeka na każdy szmer, gryzie gości po piętach i znaczy kąty. Wysoka inteligencja rasy pozwala im szybko się uczyć, ale ta sama inteligencja pomaga im mistrzowsko manipulować właścicielem.

Rozpoczęcie wychowania rosyjskiego toya jest celowe od pierwszych dni pojawienia się w domu. Najpierw pozwól maluchowi przebywać tylko w jednym z pomieszczeń mieszkania, gdzie wcześniej umieść kuwetę lub matę higieniczną. Konsekwentnie przyzwyczajaj psa do toalety. To jedna z zalet rasy – możliwość „załatwiania spraw” w domu, co ratuje sytuację podczas siarczystych mrozów.

Socjalizacja jest kluczowa. Wynoś szczeniaka na zewnątrz (początkowo na rękach do zakończenia kwarantanny poszczepiennej), zapoznawaj z różnymi dźwiękami, ludźmi, innymi psami. Jeśli maluch warczy lub szczeka bez powodu – łagodnie, ale stanowczo przerywaj to zachowanie. Nie bierz go na ręce za każdym razem, gdy się czegoś przestraszy, w przeciwnym razie utrwalisz reakcję lękową.

Mimo delikatności, rosyjskie toye to dość zdrowa i długowieczna rasa. Jednak anatomia dyktuje specyficzne ryzyka. Nietrudno się domyślić, że u tego ruchliwego psa łatwo dochodzi do mechanicznych uszkodzeń cienkiego kośćca. Najczęstszy uraz to złamanie kości przedramienia przy skoku z kanapy lub upadku z rąk. U szczeniąt kości są szcególnie kruche.

Warto też wspomnieć o hipoglikemii (nagły spadek poziomu cukru we krwi), która często zdarza się u szczeniąt miniaturowych ras przy stresie lub zbyt długich przerwach w jedzeniu. Zawsze miej pod ręką słodki syrop lub glukozę.

Rosyjski toy to typowo domowy pupil „na poduszkę”. Pielęgnacja jego gładkiej sierści jest minimalna: wystarczy raz w tygodniu przetrzeć psa gumową rękawicą lub zamszową szmatką, aby usunąć martwe włosy i nadać połysk. Kąpać często nie trzeba – raz w miesiącu lub przy silnym zabrudzeniu.

Ważne aspekty pielęgnacji:

• Pazury: Ze względu na małą wagę pazury nie ścierają się naturalnie o asfalt. Trzeba je przycinać co 10-14 dni. Długie pazury wykrzywiają palce i zmieniają postawę psa.
• Uszy: Duże, otwarte małżowiny uszne są podatne na zbieranie kurzu. Regularnie je sprawdzaj i przecieraj specjalnym płynem.
• Gruczoły okołoodbytowe: U toyów często się zatykają, co prowadzi do stanów zapalnych. Jeśli pies „saneczkuje” (jeździ pupą po podłodze) – czas do weterynarza na czyszczenie.
• Ubranka: To nie fanaberia, a konieczność. Brak podszerstka czyni toya bezbronnym wobec zimna. Zimą potrzebny jest ciepły kombinezon, jesienią – płaszcz przeciwdeszczowy. Jednak nie warto opatulac psa w domu, aby nie zaburzyć termoregulacji.

Te psy mają przyspieszony metabolizm. Szybko spalają kalorie, ale równie szybko mogą przybrać na wadze przy mało aktywnym trybie życia. Dorosłego teriera tej miniaturowej rasy karmi się dwa razy dziennie, ściśle trzymając się harmonogramu. Rosyjski toy ma skłonność do wyżebywania smakołyków („syndrom biednego krewnego”), dlatego ważne jest, by zachować stanowczość.

Przy diecie domowej podstawę (około 50-60%) powinno stanowić chude mięso (wołowina, indyk, królik). Kurczak może wywoływać alergie. Resztę stanowią warzywa (cukinia, marchew), trochę kasz (ryż, gryka) oraz produkty mleczne fermentowane. Kategorycznie zabrania się karmienia ze stołu: wędzonki, słodycze i tłuste potrawy niszczą wątrobę tego maleństwa.

Jeśli wybierasz suchą karmę, powinna to być klasa Super Premium lub Holistic dla ras małych. Granulki muszą być drobne, żeby pies mógł je pogryźć.

• Przez długi czas rasa była znana tylko w granicach ZSRR/WNP. Eksport psów był surowo kontrolowany.
• Rosyjski toy to jedna z najmniejszych ras na świecie, która może konkurować miniaturowością z chihuahua.
• Mimo zabawkowego wyglądu, zachowały instynkt łowiecki terierów – potrafią łapać myszy lub żuki.
• Człon „terrier” został usunięty z oficjalnej nazwy rasy na żądanie FCI, ponieważ zgodnie z klasyfikacją przypisano je do psów do towarzystwa, a nie do terierów (grupa 3). Teraz to po prostu „Rosyjski toy”.

Czy gładkowłosy toy mocno linieje?

Linienie odbywa się dwa razy w roku (wiosna/jesień), ale ze względu na brak podszerstka i mały rozmiar psa, ilość sierści w domu jest minimalna. Nie znajdziesz kłębów włosów w kątach, jak przy dużych psach. Wystarczy sprzątanie na mokro.

Czy dogadują się z dziećmi?

To trudne pytanie. Rosyjski toy nie jest polecany dla rodzin z bardzo małymi dziećmi (do 6-7 lat). Powodem nie jest agresja psa, ale niebezpieczeństwo dla niego samego. Dziecko może przypadkowo upaść na psa, zbyt mocno go ścisnąć lub upuścić, co doprowadzi do tragicznych skutków. Ze starszymi dziećmi toye stają się najlepszymi przyjaciółmi do zabaw.

Ile kosztuje szczeniak?

Cena zależy od klasy (pet, breed, show) oraz umaszczenia. Rzadkie kolory (błękitny, liliowy) kosztują drożej. Ważne, by nie oszczędzać i nie kupować szczeniąt na bazarach czy z pseudohodowli, gdzie często sprzedaje się chore zwierzęta lub mieszańce o niestabilnej psychice.