Historia rasy: od alpejskich ratowników do ulubieńców rodzin
Historia bernardyna jest nierozerwalnie związana z klasztornym schroniskiem na przełęczy Wielki Święty Bernard, położonej na wysokości 2469 metrów w Alpach. Założone w 1050 roku przez archidiakona Bernarda z Menthon, schronisko to dawało azyl podróżnym i pielgrzymom, pokonującym niebezpieczną drogę między Włochami a Szwajcarią. Surowe warunki pogodowe, zaspy śnieżne i ciągłe zagrożenie lawinami czyniły tę podróż śmiertelnie niebezpieczną.
Około lat 1660–1670 mnisi zaczęli używać dużych i silnych psów, przodków współczesnych bernardynów, do ochrony i towarzyszenia. Bardzo szybko zauważyli, że psy te posiadają unikalny węch i zdolność do odnajdywania ludzi pod grubą warstwą śniegu. Tak rozpoczęła się chwalebna historia bernardynów-ratowników. Psy przewodnicy torowały szlaki, a psy ratownicze odnajdywały wyczerpanych podróżnych, ogrzewały ich swoim ciałem i sprowadzały pomoc.
Najsłynniejszym bernardynem w historii jest legendarny Barry, który żył w klasztorze w latach 1800–1812. Według podań, uratował on ponad 40 osób. Jego historia stała się symbolem poświęcenia tej rasy. Co ciekawe, początkowo wszystkie bernardyny były krótkowłose. Jednak po szczególnie surowych zimach na początku XIX wieku, kiedy wiele psów zginęło, rasa znalazła się na skraju wyginięcia. Aby odbudować populację, mnisi skrzyżowali ocalałe psy z nowofundlandami, co doprowadziło do pojawienia się odmiany długowłosej. Niestety, długa sierść zamarzała w śniegu, co czyniło takie psy mniej przydatnymi do prac ratowniczych.
Przez długi czas rasę nazywano różnie: „pies Barry'ego”, „alpejski mastif” lub „święty pies”. Nazwa „bernardyn” została oficjalnie uznana przez Szwajcarski Związek Kynologiczny dopiero w 1880 roku, a pierwszy wzorzec rasy zatwierdzono w 1887 roku.
Jak wygląda bernardyn: wzorzec i odmiany
Bernardyn to rasa gigantycznych rozmiarów, imponująca swoją siłą i harmonijną budową ciała. To muskularny, silny pies z masywną, majestatyczną głową.
- Głowa: Bardzo duża i potężna, z szeroką, lekko wypukłą czaszką. Skóra na czole tworzy wyraźne fałdy. Przejście od czoła do kufy jest wyraźnie zaznaczone.
- Kufa: Krótka, tępa, jej wysokość jest większa niż długość. Grzbiet nosa prosty. Nos szeroki, z otwartymi nozdrzami, zawsze czarny.
- Wargi: Górne wargi silnie rozwinięte, obwisłe (fafi), tworzą elegancki łuk. Kąty warg zawsze pozostają widoczne. Szczęki bardzo silne.
- Oczy: Średniej wielkości, od ciemnobrązowych do orzechowych. Spojrzenie inteligentne i dobroduszne. Dla rasy charakterystyczne jest lekkie opadanie dolnej powieki, co odsłania spojówkę.
- Uszy: Średniej wielkości, osadzone wysoko i szeroko. Są wiszące, miękkie, trójkątne, przylegające do policzków.
- Tułów: Potężny, z szerokim i mocnym grzbietem. Szyja silna, z charakterystycznym niewielkim podgardlem. Klatka piersiowa dobrze rozwinięta, ale nie beczkowata.
- Ogon: Długi, ciężki, szeroki u nasady. W spoczynku zwisa w dół, w podnieceniu może unosić się powyżej linii grzbietu.
- Sierść: Istnieją dwa typy okrywy włosowej:
- Krótkowłosy (Stockhaar): Sierść gęsta, przylegająca, gładka. Podszerstek bardzo gęsty.
- Długowłosy (Langhaar): Sierść średniej długości, prosta lub lekko falista, z gęstym podszerstkiem. Na udach tworzy „portki”, a ogon jest bardzo puszysty.
