Volpino Italiano

Volpino Italiano to rasa o bardzo starożytnych korzeniach, której historia sięga tysiącleci. To nie jest po prostu kolejny piesek ozdobny, ale bezpośredni potomek szpiców europejskich, które istniały w centralnym regionie naszego kontynentu już w epoce brązu. Wizerunki podobnych psów odkryto na przedmiotach sztuki etruskiej i ceramice datowanej na IX wiek p.n.e. Oznacza to, że przodkowie współczesnego Volpino biegali po Półwyspie Apenińskim jeszcze przed rozkwitem Cesarstwa Rzymskiego.

Wyjątkowość Volpino polega na jego uniwersalności klasowej. We Włoszech nazywano go psem „Kwirynału i wozów”. Oznacza to, że rasa była równie popularna w luksusowych pałacach rzymskiej arystokracji, jak i na podwórkach zwykłych chłopów oraz woźniców. Chłopi cenili je za niesamowitą czujność. Podczas gdy wielkie mastify spały lub odpoczywały, małe szpice zawsze w porę ostrzegały głośnym szczekaniem o zbliżaniu się obcych, budząc dużych ochroniarzy. Ta praca w tandemie była gwarancją bezpieczeństwa gospodarstw.

Ciekawostka historyczna: Wiadomo, że wielki rzeźbiarz, malarz i poeta epoki renesansu Michał Anioł Buonarroti miał psa właśnie tej rasy. Istnieją świadectwa, że mały szpic był wiernym towarzyszem mistrza podczas prac nad freskami w Kaplicy Sykstyńskiej, siedząc na poduszce i obserwując twórcę.

Oficjalne uznanie rasa „Volpino Italiano” otrzymała na początku XX wieku. W 1901 roku rasa została wpisana do księgi rodowodowej, a wzorzec zatwierdzono w 1903 roku. Jednak po II wojnie światowej, z nieznanych przyczyn – być może z powodu trudności ekonomicznych lub mody na zagraniczne rasy – zainteresowanie tymi psami zaczęło gwałtownie spadać. Rasa znalazła się na skraju całkowitego fizycznego zniknięcia.

Sytuacja stała się krytyczna w 1965 roku, kiedy we włoskiej księdze rodowodowej zapisano zaledwie 5 psów czystej rasy. Rasa była faktycznie uważana za wymarłą. Ratunek przyszedł dzięki entuzjazmowi kynologów Enrico Franceschettiego i Solaro. W ramach projektu „Odrodzenie” (Lanci) zaczęli szukać typowych przedstawicieli rasy, ktorzy zachowali się na odległych farmach i we wsiach, gdzie moda na „miejskie” psy nie wpłynęła na lokalne tradycje.

Wybierali oni mocne i zdrowe psy, które zachowały cechy użytkowe i odpowiedni eksterier. Populacja została uratowana dosłownie w ostatniej chwili. Niestety, obecnie na świecie nie ma zbyt wielu przedstawicieli tej rasy – według różnych szacunków około 3-4 tysięcy osobników. Jednak zainteresowanie tymi wspaniałymi psami zaczyna się odradzać, pojawiają się hodowle nie tylko we Włoszech, ale także w Skandynawii, USA i Wielkiej Brytanii.

Volpino Italiano to kompaktowy pies o kwadratowym formacie. Oznacza to, że wysokość psa w kłębie jest prawie równa długości jego tułowia. Taka budowa zapewnia harmonię ruchów i typową dla szpiców „zwartość”. Ważne jest, aby zauważyć, że nie jest to rasa karłowata z oznakami degeneracji, ale pomniejszona kopia normalnego psa o mocnym kośćcu.

Głowa i pysk: Głowa ma kształt piramidy, długość pyska jest nieco mniejsza niż długość czaszki (stosunek około 4:6). Czaszka jest zaokrąglona, czoło lekko wypukłe, przełom czołowy (stop) jest dość wyraźnie zaznaczony. Grzbiet nosa jest prosty, a sam pyszczek spiczasty, co nadaje mu ten charakterystyczny „lisi” wyraz. Wargi ściśle przylegają do zębów, mają czarną pigmentację, kąciki ust nie są opuszczone.

Oczy i uszy: Oczy średniej wielkości, szeroko otwarte, okrągłe. Kolor oczu – ciemna ochra, co nadaje spojrzeniu głębi i inteligencji. Cechą charakterystyczną są czarne powieki, które tworzą efekt „makijażu”. Uszy są wysoko osadzone, położone blisko siebie, mają trójkątny kształt i zawsze stoją pionowo. Długość ucha wynosi około połowy długości głowy.

Tułów: Szyja średniej długości, dumnie noszona, pokryta gęstą kryzą. Grzbiet prosty, lędźwie krótkie i mocne. Klatka piersiowa głęboka, sięgająca łokci, żebra dobrze wysklepione. Brzuch umiarkowanie podciągnięty, ale nie tak mocno jak u chartów. Ogon osadzony wysoko, zarzucony na grzbiet i noszony zwinięty w pierścień. Długość ogona jest taka, że po wyprostowaniu sięga stawów skokowych, ale zawsze jest noszony zwinięty. Ogon jest bardzo gęsto pokryty długą sierścią.

Kończyny: Przednie i tylne kończyny są proste, równoległe względem siebie, z umiarkowanym kątowaniem. Łapy („kocie”) są niewielkie, owalne, ze ściśle zwartymi palcami. Opuszki i pazury obowiązkowo czarne (u białych psów tworzy to piękny kontrast).

Sierść i umaszczenie: Sierść to główna ozdoba Volpino. Jest bardzo gęsta, długa, prosta i szorstka w dotyku (włos okrywowy). Dzięki gęstemu podszerstkowi włos okrywowy nie przylega do ciała, ale sterczy, otulając psa niczym mufka. Na szyi sierść tworzy puszysty kołnierz. Tekstura włosa powinna być szklista, błyszcząca.

Dopuszczalne umaszczenia:

• Jednolity biały – najbardziej rozpowszechniony i ceniony za „mleczną” biel.
• Jednolity rudy (czerwony) – przypomina umaszczenie jelenia, rzadziej spotykany, ale bardzo efektowny.
• Kolor szampański (jasnopłowy) jest dopuszczalny, ale uważany za mniej pożądany.

Ważne, by nie mylić Volpino z innymi podobnymi rasami. Przykładowo, Pomeranian (Szpic miniaturowy) ma bardziej „zabawkowy” wygląd i często jest mniejszy, a Szpic japoński (Nihon Supittsu) jest zazwyczaj większy od Volpino i występuje wyłącznie w białym umaszczeniu. Często mylony jest też z rasą Szpic niemiecki mały (Kleinspitz).

Volpino Italiano mają niezwykle żywy, sangwiniczny charakter. To nie są kanapowe poduszki, ale pełnoprawne osobowości z dużym ego. Są to psy energiczne, wesołe i hałaśliwe, które zawsze chcą być w centrum wydarzeń. Psychologicznie Volpino bardzo mocno przywiązują się do swojego właściciela i całej rodziny, czasem nawet okazując zazdrość.

Cechy stróżujące: To kluczowa cecha rasy. Obcych traktują z wrodzoną podejrzliwością. Nie są agresywne bez powodu, ale gotowe w każdej chwili podnieść alarm głośnym szczekaniem. Jeśli szukasz psa, który będzie milcząco witał gości, Volpino nie jest opcją dla Ciebie. Szczekają na dzwonek do drzwi, na podejrzane dźwięki na klatce schodowej i jest to normalne zachowanie dla tej rasy, którego nie należy całkowicie tłumić, a jedynie korygować.

Pod względem zachowania czasem porównuje się je do innych czujnych ras. Na przykład swoją aktywnością przypominają Pinczera miniaturowego, który również słynie z odwagi i energii.

Z dziećmi Volpino dogadują się świetnie, zwłaszcza jeśli dzieci szanują psa i nie traktują go jak zabawki. Volpino są niestrudzone w zabawie, mogą godzinami biegać za piłeczką. Jednak ze względu na niewielki rozmiar, trzeba uważać, aby całkiem małe dzieci przypadkowo nie zrobiły psu krzywdy. Z innymi zwierzętami (kotami, psami) Volpino żyją w zgodzie, jeśli są socjalizowane od szczenięcia, choć mogą próbować dominować nad większymi psami.

Inteligencja: Psy te są bardzo inteligentne, ale nie zawsze „posłuszne” w klasycznym rozumieniu, jak owczarki. Mogą przemyśleć polecenie przed jego wykonaniem. Z nimi trzeba się dogadywać, a nie musztrować. Ze wszystkich szpiców, Volpino Italiano są chyba najbardziej aktywne i emocjonalne.

Volpino Italiano pochodzi od wiejskich psów gospodarskich, dzięki czemu zachował „rustykalne”, bardzo mocne zdrowie. Rasa jest ogólnie mocna, ale nie bezproblemowa — zastrzeżenia wymieniono poniżej. Mają doskonałą odporność, są wytrzymałe na choroby przeziębieniowe.

Mimo to, przyszli właściciele powinni wiedzieć o specyficznych niuansach, charakterystycznych dla grupy małych szpiców:

• Pierwotne zwichnięcie soczewki (PLL): Genetyczna choroba oczu, która może występować w rasie. Odpowiedzialni hodowcy wykonują testy DNA rodzicom przed kryciem, aby wykluczyć narodziny chorych szczeniąt.
• Zwichnięcie rzepki (Patella Luxation): Typowy problem dla wszystkich małych ras. Ważne jest, aby nie przeciążać stawów szczeniaka skokami z wysokich kanap, póki kształtuje się kościec.
• Kamień nazębny: Z powodu ścisłego rozmieszczenia zębów w małej szczęce, Volpino mają skłonność do osadzania się płytki i kamienia. Mycie zębów powinno stać się rutyną.

Nie zapominajcie również o terminowym szczepieniu swojego psa i zabezpieczaniu go przed pasożytami (kleszczami, pchłami, robakami), ponieważ gęsta sierść to idealna kryjówka dla nich. Jeśli pojawią się podejrzenia co do pogorszenia zdrowia waszego pupila (ospałość, odmowa jedzenia), natychmiast skontaktujcie się ze specjalistami.

Pielęgnacja luksusowego futra Volpino wymaga czasu, ale nie jest zbyt skomplikowana, jeśli robi się to regularnie. Pies ten bardzo szybko adaptuje się do życia w mieszkaniu, ale jego sierć będzie wszędzie, jeśli nie zaprzyjaźnicie się z grzebieniem.

Czesanie: Sierść u psów tej rasy jest długa i szorstka, nie ma tendencji do tworzenia kołtunów tak mocno jak miękka sierść, ale podszerstek może się zbijać. Czesać psa trzeba często – minimum 2-3 razy w tygodniu, a w okresie linienia (wiosna i jesień) – codziennie. Używajcie pudlówki i metalowego grzebienia z długimi zębami. Przyzwyczajać do tego procesu należy od wczesnego dzieciństwa, nagradzając malucha smakołykiem.

Strzyżenie – TABU! Strzyżenie psów tej rasy jest kategorycznie zabronione (oprócz higienicznego podcinania łap i okolic pod ogonem). Po strzyżeniu, zwłaszcza krótkim, zmienia się struktura sierści – staje się watowata, miękka i przestaje chronić psa przed wilgocią i brudem. Co więcej, strzyżenie szpica „na lwa” lub „na Boo” zaburza termoregulację, co może doprowadzić do udaru cieplnego latem i wychłodzenia zimą. Sierść Volpino działa jak termos.

Kąpiel: Częste mycie Volpino Italiano nie jest zalecane. Wystarczy robić to raz na 1-2 miesiące lub w razie potrzeby. Po kąpieli cierpi sierść i przesusza się skóra, ponieważ zmywana jest naturalna ochronna warstwa tłuszczu. Przedstawiciele tej rasy wyróżniają się czystością i rzadko się brudzą, ich szorstka sierść ma właściwości samooczyszczające (brud wysycha i odpada). Jeśli zdecydujecie się umyć psa, koniecznie używajcie specjalnych nawilżających szamponów i odżywek zwiększających objętość.

Ważna jest także pielęgnacja pazurów. Lekkie pieski nie zdążą ich ścierać o asfalt, dlatego raz w miesiącu trzeba je przycinać. Oczy należy przecierać codziennie, usuwając ślady łez, które są szczególnie widoczne na białej sierści.

Pies rasy Volpino Italiano doskonale poddaje się szkoleniu, ale wymaga odpowiedniego podejścia. Z jego wychowaniem poradzi sobie nawet uważny nowicjusz, jeśli uzbroi się w cierpliwość. Dzięki swojej bystrości, psy te w mig rozumieją, czego wymaga od nich właściciel, ale mogą sprawdzać granice tego, co dozwolone.

Co ciekawe, psy przywiezione z Włoch zaczynają rozumieć komendy w nowym języku niezwykle szybko – świadczy to o ich wysokiej zdolności adaptacji. Podczas zajęć właściciel musi być stanowczy, konsekwentny, ale łagodny. Brutalne metody, krzyk czy kary fizyczne są absolutnie niedopuszczalne – Volpino zamknie się w sobie lub zacznie się bronić. Psy te negatywnie reagują nawet na podniesienie głosu. Najlepsza metoda to pozytywne wzmocnienie (trening z klikerem, smakołyki, zabawka).

Aktywność fizyczna: Volpino Italiano nie potrzebują wyczerpujących maratonów jak husky. Dostosowują się do rytmu życia właściciela. Śmiało mogą przeleżeć cały dzień na kanapie, jeśli zachorujecie, i nie zaszkodzi to ich zdrowiu. Ale nie warto tego nadużywać. Nigdy nie odmówią długich spacerów i wesołych zabaw na świeżym powietrzu. Pokazują też świetne wyniki w agility (tor przeszkód dla psów) w kategorii „mini”. Ich prędkość i zwrotność robią wrażenie.

Ważnym aspektem socjalizacji jest zapoznanie z innymi psami. Warto poznać szczeniaka z różnymi rasami, aby nie bał się dużych psów. Na przykład towarzystwo spokojnego Norweskiego Buhunda (innego krewnego z grupy szpiców) będzie korzystne dla budowania pewności siebie.

W kwestii żywienia Volpino Italiano z reguły nie są wybredne, ale mają doskonały apetyt, co może prowadzić do otyłości. Nadwaga dla tak małego psa jest krytyczna dla serca i stawów. Hodowcy tych psów zalecają karmienie gotową suchą karmą klasy super-premium lub holistyczną dla małych ras.

Zalety suchej karmy:

• Zbilansowanie witamin i mikroelementów.
• Mechaniczne oczyszczanie zębów granulkami (profilaktyka kamienia).
• Wygoda dawkowania.

W składzie karmy powinno być tylko wysokiej jakości mięso (jagnięcina, indyk, łosoś), a nie „produkty pochodzenia zwierzęcego” nieznanego pochodzenia. Unikajcie karm z wysoką zawartością kukurydzy i pszenicy, które często wywołują alergie u białych psów (objawia się to zaczerwienieniem łap i oczu). Jeśli karma nie zawiera mięsa na pierwszym miejscu w składzie – to zły wybór.

Jeśli wybieracie żywienie naturalne, dieta powinna składać się z:

• Chudego mięsa (wołowina, królik) – 60-70%.
• Warzyw (cukinia, marchew) – 20%.
• Kaszy (ryż, gryka) – 10-15%.
• Produktów mlecznych fermentowanych (twaróg).

Jeśli Wasz pupul żywi się wysokiej jakości gotową karmą, nie potrzebuje dodatkowych suplementów witaminowych. Hiperwitaminoza może być bardziej niebezpieczna niż niedobór witamin.

Często ludzie wahają się między kilkoma rasami. Oto krótkie porównanie, które Wam pomoże:

• Nazwa „Volpino” pochodzi od włoskiego słowa „volpe” (lis), co idealnie opisuje wyraz ich pyszczka.
• Istnieje legenda, że to właśnie szczekanie Volpino uratowało niegdyś Rzym przed nagłym atakiem wrogów, ostrzegając strażników wcześniej niż gęsi.
• Królowa Wiktoria, znana ze swojego zamiłowania do Pomeranianów, podczas wizyty we Florencji w 1888 roku była oczarowana właśnie Volpino i nawet przywiozła kilka psów do Anglii, choć później jej serce całkowicie zajęły pomarańczowe szpice.
• W USA ta rasa bywa mylona z Amerykańskim psem eskimoskim (wersją toy), choć genetycznie są różne.

Czy mocno linieją?
Tak, Volpino linieją. Sezonowe linienie (dwa razy w roku) jest bardzo intensywne, „śnieg” z sierści będzie w całym mieszkaniu. W pozostałym czasie przy regularnym wyczesywaniu ilość sierści jest umiarkowana.

Czy nadają się dla alergików?
Nie, Volpino nie są rasą hipoalergiczną. Ich sierść, ślina i łupież mogą wywoływać alergię.

Czy można trzymać je na dworze w budzie?
Nie, kategorycznie nie. Mimo gęstej sierści, jest to pies do towarzystwa. Bez stałego kontaktu z człowiekiem cierpią psychicznie, stają się dzikie i nadmiernie hałaśliwe. Ponadto ich rozmiar nie pozwala im skutecznie bronić się przed drapieżnikami czy dużymi bezpańskimi psami.