Mały szpic niemiecki (Kleinspitz)

Historia małego szpica niemieckiego sięga korzeniami głębokiej starożytności i nie jest to literacka przesada. Wizerunki dawnych psów, anatomicznie bardzo podobnych do współczesnych szpiców, archeolodzy odnajdowali w wielu miejscach na świecie: w Azji Środkowej i Południowej, w Europie, w Egipcie, w Chinach, a nawet na Madagaskarze. Pozwala to wyciągnąć wniosek, że psy w typie szpica były rozpowszechnione w niemal każdym zakątku planety i stanowią jedną z najstarszych form psów domowych.

Większość kynologów przychyla się do teorii, że bezpośrednimi przodkami tych psów były psy torfowe (Canis familiaris palustris), których szczątki znajdowano w osadach palowych z epoki kamienia. Później ich potomkowie stali się znani jako „szpice palowe”. Właśnie dlatego nawet u słodko wyglądającego kleinspitza może czasem obudzić się dość trudny i poważny charakter, właściwy jego dzikim przodkom. Istnieje hipoteza, że dalekimi krewnymi szpiców są wilki, co tłumaczy ich rozwiniętą hierarchię stadną i wokalizację.

Oficjalną ojczyzną pochodzenia i standaryzacji tych psów są Niemcy. To właśnie niemieccy kynolodzy usystematyzowali całą różnorodność szpiców, dzieląc je na kategorie wzrostowe. Wydarzenie to miało miejsce pod koniec XIX wieku. W 1899 roku powstało stowarzyszenie „Verein für Deutsche Spitze”, które opracowało wzorce dla całej grupy szpiców w zależności od ich wielkości i umaszczenia. Do tego czasu podział był dość umowny: duże szpice wykorzystywano do ochrony winnic i barek, a mniejsze osobniki – jako psy pokojowe („damscy ulubieńcy”) i dzwonki, które alarmowały o przyjściu gości.

Warto zaznaczyć, że genetycznie kleinspitz jest bliskim krewnym innych europejskich szpiców. Ma na przykład wspólne korzenie z taką rasą jak islandzki szpic pasterski, który również zachował pierwotny wygląd szpica. A jeśli spojrzymy na południe Europy, znajdziemy podobieństwo do volpino italiano – włoskiego wariantu małego szpica, który rozwijał się równolegle.

Niemiecki szpic mały to piesek o kwadratowej budowie, kompaktowy, niewielkiego wzrostu, ale o mocnym kośćcu. Nie powinien wyglądać na delikatnego czy kruchego, jak na przykład toy terrier. Jego piękno tkwi w harmonii puszystej sierści i pewnej siebie postawy.

Głowa i kufa

Głowa u kleinspitza jest średniej wielkości, w kształcie klina, patrząc z góry przypomina lisią. Czaszka szeroka z tyłu, zwęża się ku nosowi. Przejście od czoła do kufy (stop) umiarkowanie zaznaczone, nie tak ostre jak u pomeranianów, ale też nie wygładzone. Kufa harmonijna, niezbyt długa, ale i nie „spłaszczona”.

• Nos: Trufla nosowa mała, okrągła, przeważnie czarna. U psów o brązowym umaszczeniu nos może być ciemnobrązowy.
• Oczy: Średniej wielkości, w kształcie migdała lub nieco owalne, ciemne. Spojrzenie inteligentne, żywe i nieco przebiegłe. Powieki mają czarną pigmentację (u brązowych psów – brązową).
• Uszy: To wizytówka rasy. Są małe, osadzone wysoko i blisko siebie, trójkątne ze spiczastymi, sztywnymi końcówkami. Uszy zawsze stoją pionowo, co nadaje psu zadziorny wygląd.
• Zęby: Szczęki rozwinięte, zgryz nożycowy (górne zęby ściśle zachodzą na dolne). U małych szpiców dopuszczalny jest brak kilku przedtrzonowców, choć pełne uzębienie jest wyżej cenione.

Tułów i kończyny

Szyja średniej długości, bez podgardla, pokryta gęstą kryzą, co wizualnie czyni ją krótszą i potężniejszą. Grzbiet krótki, mocny i absolutnie prosty. Lędźwie krótkie i szerokie. Klatka piersiowa głęboka, z dobrze wysklepionymi żebrami, co jest ważne dla wytrzymałości. Brzuch umiarkowanie podciągnięty.

Ogon – kolejna duma szpica. Jest wysoko osadzony, zarzucony na grzbiet i zakręcony w ścisły pierścień (czasem podwójny). Ogon pokryty jest bardzo gęstą, długą i lśniącą sierścią, przez co przypomina pompon lub kwiat.

Kończyny proste, równoległe względem siebie, z dobrym kątowaniem stawów, co zapewnia psu lekkie, sprężyste ruchy. Łapy „kocie” – małe, okrągłe, zwarte. Pazury i opuszki przeważnie czarne.

Szata i umaszczenie

Okrywa włosowa kleinspitza składa się z dwóch warstw: długiego, prostego i twardego włosa okrywowego oraz gęstego, miękkiego, watowatego podszerstka, który unosi włos okrywowy, nie pozwalając mu przylegać do ciała. To właśnie dzięki temu szpic wygląda jak puszysta kulka. Na głowie, uszach i przedniej stronie kończyn sierść jest krótka i aksamitna (w dotyku). Na szyi – bogaty „kołnierz”, na tylnych łapach – obfite „portki”.

Wzorzec uznaje różnorodną paletę kolorów:

• Czarny: Podszerstek i skóra muszą być ciemne, lakierowana czerń bez białych czy rudych znaczeń.
• Brązowy: Równomierny, ciemnoczekoladowy odcień.
• Biały: Czysta biel bez zażółceń, szczególnie za uszami.
• Pomarańczowy (Orange): Równomierny kolor o średniej intensywności, jeden z najpopularniejszych.
• Wilczasty (Strefowo-szary): Srebrzysto-szary z czarnymi końcówkami włosów (jak u keeshonda, ale rzadziej spotykany u małych).
• Inne kolory: Tutaj zalicza się kremowy, kremowo-sobolowy, orange-sobolowy, czarny podpalany oraz łaciaty (party-color). U psów łaciatych tło musi być białe.

Niech nie zwiedzie Was zabawkowy wygląd – te urocze, małe pieski mają wcale nie taki prosty charakter. W duszy każdy kleinspitz czuje się wielkim, groźnym psem, gotowym bronić swojego terytorium. To nie „kanapowa poduszka”, ale aktywny uczestnik wszystkich wydarzeń rodzinnych.

Oczywiście, jak wszyscy nasi bracia mniejsi, są bezgranicznie oddane i wierne swojemu właścicielowi, kochają troskę i uwagę, uwielbiają aktywne i wesołe zabawy. Jednak ich inteligencja wymaga ciągłego wysiłku. Psy tej rasy mogą być dość kapryśne z powodu braku uwagi lub nudy. Są znane ze swojej zazdrości: kleinspitz może się obrazić, jeśli poświęcasz zbyt wiele uwagi innej osobie, kotu czy psu.

Cechy psychiki

Trzeba uczciwie powiedzieć, że małe szpice są nieco egoistyczne i zakochane w sobie. Oczywiście bardzo kochają swojego pana, ale szczerze uważają, że świat kręci się wokół nich. Mają dość wybuchowy temperamnet (choleryczny lub sangwiniczny), który łatwo demonstrują obcym dźwięcznym szczekaniem. To wrodzona funkcja szpica – bycie „dzwonkiem”. Są nieufne wobec obcych, nie dadzą się pogłaskać pierwszemu lepszemu przechodniowi, co czyni z nich całkiem niezłych, choć małych, stróżów.

Ważne: Szpica trzeba traktować po królewsku, z szacunkiem dla jego inteligencji i osobowości, a wtedy odwdzięczy się Wam z nawiązką, stając się najbardziej posłusznym i kochającym przyjacielem.

Abyście mogli rozważyć wszystkie „za” i „przeciw” przed zakupem szczeniaka, przygotowaliśmy szczerą tabelę zalet i wad konkretnie małego szpica niemieckiego.

Szpice niemieckie należą do ras długowiecznych i ogólnie mają silną odporność. Jednak, jak każda sztucznie wyhodowana rasa, mają swoje słabe punkty. U kleinspitzów mogą występować następujące specyficzne schorzenia:

• Zwichnięcie rzepki (Patella Luxation): To jeden z najczęstszych problemów małych ras. Często jest to wada wrodzona, która może objawiać się w lekkiej formie (pies od czasu do czasu podkula łapę) lub ciężkiej, wymagającej interwencji chirurgicznej.
• Zapadanie tchawicy: Osłabienie pierścieni chrzęstnych tchawicy, co prowadzi do kaszlu przypominającego gęganie, zwłaszcza przy ekscytacji lub ciągnięciu smyczy. Właśnie dlatego kleinspitzom zaleca się noszenie szelek, a nie obroży.
• Problemy z zębami: W małych szczękach zęby często osadzone są bardzo ciasno, co sprzyja tworzeniu się płytki nazębnej i kamienia. Często też zęby mleczne nie wypadają samodzielnie i trzeba je usuwać u weterynarza.
• Alopecia X (Choroba czarnej skóry): Specyficzna dla szpiców choroba o nieznanej etiologii, przy której pies traci sierść na ciele, a skóra ciemnieje. To problem kosmetyczny, który nie wpływa na ogólny stan zdrowia, ale trudno się go leczy.
• Padaczka: Ciężka choroba, która może mieć charakter dziedziczny i objawia się drgawkami. Zazwyczaj manifestuje się w wieku od 2 lat.
• Niedoczynność tarczycy: Zaburzenie funkcji tarczycy, prowadzące do otyłości, ospałości i problemów z sierścią.

Przed zakupem szczeniaka koniecznie zapoznaj się z jego rodowodem i badaniami rodziców. Szpice z dobrą genetyką bardzo rzadko chorują i cieszą właścicieli przez długie lata.

Niemiecki szpic mały jest stworzony do tego, by upiększać swoją obecnością Twoje życie, ale jego uroda to wynik Twojej pracy. Sierść kleinspitza ma unikalną strukturę i nie posiada specyficznego zapachu „psa”, jeśli jest odpowiednio pielęgnowana.

Grooming: zasady i zakazy

Będziesz potrzebować arsenału narzędzi: pudlówki (szczotki typu slicker) o średniej twardości, metalowego grzebienia z długimi zębami, szczotki masującej. Czesać małego szpica trzeba gruntownie 1-2 razy w tygodniu. Należy dzielić sierść na przedziałki i przeczesywać od samej nasady, aby zapobiec powstawaniu kołtunów za uszami, pod pachami i w pachwinach.

W okresie linienia (sezonowego lub młodzieńczego) wyczesywać sierść trzeba codziennie. Kąpać szpice należy według potrzeby, ale niezbyt często (raz na 3-4 tygodnie). Hodowcy ostrzegają: struktura sierści może ulec zniszczeniu od częstych kąpieli agresywnymi szamponami. Używaj tylko profesjonalnych kosmetyków do objętości i nawilżania.

Kategoryczny zakaz: Nigdy nie gol szpica „maszynką” (na przykład na lwa czy „Boo”). Zaburza to termoregulację psa (sierść chroni go zarówno przed zimnem, jak i przed upałem) i może doprowadzić do alopecji – sierść może po prostu przestać rosnąć.

Higiena i codzienność

Oprócz sierści, uważnie obserwuj pazurki zwierzęcia. Ze względu na niewielką wagę nie ścierają się one o asfalt w wystarczającym stopniu, dlatego trzeba je przycinać raz na 2 tygodnie. Czyścić zęby specjalną szczoteczką i pastą należy 3-4 razy w tygodniu, aby uniknąć parodontozy.

W domu przygotuj dla niego miejsce z dala od przeciągów (szpice ich nie lubią) i kaloryferów (szkodliwe dla sierści). Nie kładź śliskich dywaników, lepiej wybrać pokrycie, na którym łapy nie będą się rozjeżdżać, aby nie obciążać stawów.

U kleinspitzów metabolizm jest przyspieszony, dlatego potrzebują wysokokalorycznego, ale łatwo przyswajalnego jedzenia. Profesjonaliści zalecają karmienie kleinspitzów specjalistyczną suchą karmą klasy Holistic lub Super-premium dla małych ras.

• Dlaczego sucha karma? Po pierwsze, jest zbilansowana. Po drugie, gryzienie granulek pomaga mechanicznie oczyszczać zęby z osadu.
• Żywienie naturalne: Możliwe, ale trudne. Podstawa – chude mięso (wołowina, indyk), produkty mleczne fermentowane, trochę warzyw i ryż/gryka. Konieczne jest dodawanie kompleksów witaminowo-mineralnych.
• Reżim: Szczenięta karmi się 4-5 razy dziennie, dorosłe psy (po 10-12 miesiącach) – 2 razy dziennie.

Pilnuj wagi! Zbędne 500 gramów dla 5-kilogramowego psa – to jak 7-8 kg dla człowieka. Otyłość to wróg serca i stawów szpica.

Niemieckie szpice małe to bardzo aktywne psy, które pilnie potrzebują regularnego wysiłku. Od urodzenia są wręcz zbyt mądre. Mają doskonałą pamieć. Jednak jeśli ten rozum nie zostanie skierowany na właściwe tory, pies zacznie Tobą manipulować.

Kontrola szczekania: To najważniejszy aspekt. Nie nagradzaj szczekania na każdy szmer. Używaj komendy „Cicho” i przekierowuj uwagę psa. Oduczać tego nawyku trzeba od pierwszych dni.

Częściej zabieraj małego szpica ze sobą do parku, na miasto, w gości. Potrzebują wczesnej socjalizacji, aby nie wyrosły na histeryczne „kąsacze”. Dzięki swojej zwinności i skoczności, kleinspitze osiągają świetne wyniki w agility (kategoria mini) i freestyle’u (taniec z psem).

• Słynny fizyk Izaak Newton miał szpica o imieniu Diamond. Według legendy piesek przewrócił świecę i spalił rękopisy uczonego, ale Newton nie rozgniewał się na ulubieńca.
• Szpice mają unikalną mimikę – potrafią się „uśmiechać” dzięki specyficznej budowie szczęki i ułożeniu warg.
• Dawno temu rasa nie dzieliła się tak ściśle według rozmiarów i w jednym miocie mogły urodzić się szczenięta, które wyrastały zarówno na małe, jak i średnie szpice.

Często nowicjusze gubią się w odmianach szpiców niemieckich. Wprowadźmy jasność. Kleinspitz (Mały) różni się od szpica miniaturowego (Pomeraniana) przede wszystkim kształtem kufy (u Kleina jest ona mniej „laleczkowata”, bardziej klasyczna) i rozmiarem (jest nieco większy i mocniejszy). Jednocześnie jest mniejszy od szpica średniego (Mittelspitza), który jest już poważniejszym psem. I oczywiście nasz bohater znacznie ustępuje gabarytami szpicowi dużemu (Grossspitzowi), który jest rzadką i dużą wariacją rasy.

Czy kleinspitze mocno linieją?
Tak, dwa razy w roku następuje obfite sezonowe linienie, gdy schodzi podszerstek. W tym czasie sierści w domu będzie dużo. W pozostałym czasie przy regularnym czesaniu sierść się nie sypie.

Czy można nauczyć je korzystania z maty?
Tak, jak większość małych ras, kleinspitz łatwo uczy się załatwiania na matę, co jest wygodne dla mieszkańców mieszkań, ale nie zwalnia to z konieczności codziennych spacerów dla zdrowia psychicznego.

Czy dogadują się z kotami?
Jeśli zwierzęta wychowywały się razem lub kot nie wykazuje agresji, szpice świetnie się z nimi dogadują, a nawet mogą razem spać.