Historia pochodzenia rasy
Rasa ukształtowała się w dolinie rzek Fox i Wisconsin pod koniec XIX wieku. Lokalni myśliwi potrzebowali mobilnego psa, który potrafiłby pracować z płaskodennych łodzi, dobrze znosić zimną wodę i aportować zwierzynę przez gęste trzciny. Hodowcy skrzyżowali Irlandzkiego Spaniela Wodnego oraz Curly Coated Retrievera, dolewając krwi Field Spaniela, a według niektórych danych- mniejszych amerykańskich spanieli lądowych. Pierwszy klub rasy powstał w 1920 roku, ale American Kennel Club uznała ją dopiero w 1940. Poza USA popularność pozostała znikoma, choć FCI oficjalnie włączyła Amerykańskiego spaniela dowodnego do grupy 8 „Aportery, Płochacze i Psy Wodne”.
Formowanie „idealnego” myśliwego
W XIX wieku polowanie handlowe w regionie Wielkich Jezior było bezwzględnym biznesem. Myśliwi potrzebowali nie tylko psa, ale wielofunkcyjnego narzędzia. Ten pies musiał być:
- Kompaktowy: Aby łatwo wskoczyć do małej łódki, nie wywracając jej, i nie zajmować dużo miejsca.
- Wytrzymały na wodę: Musiał mieć sierść chroniącą od lodowatej wody Wielkich Jezior.
- Skutecznym aporterem: Przynosić ubitą zwierzynę (kaczki, gęsi) z wody.
- Dobrym „płochaczem”: Wypłaszać zwierzynę (bażanty, kuropatwy) z gęstych zarośli na lądzie.
Żadna z istniejących ras europejskich nie spełniała jednocześnie wszystkich tych wymagań. Tak rozpoczęła się ukierunkowana selekcja, która połączyła w sobie najlepsze cechy psów wodnych i spanieli.
Doktor Pfeifer i standaryzacja
„Ojcem” rasy jest uważany doktor F. J. Pfeifer z New London w stanie Wisconsin. To właśnie on zaczął prowadzić księgi hodowlane i po raz pierwszy udokumentował wzorzec rasy. Był właścicielem znanego psa o imieniu „Curly”, który jest uważany za jednego z założycieli współczesnej linii Amerykańskiego spaniela dowodnego.
Droga do uznania i ryzyko wyginięcia
Mimo oficjalnego uznania, rasa niemal zniknęła po drugiej wojnie światowej. Wraz z pojawieniem się bardziej popularnych aporterów, takich jak labradory i goldeny, zapotrzebowanie na „uniwersalnego” spaniela zmalało. Rasa znalazła się na skraju wyginięcia w latach 50. i 60. Udało się ją zachować tylko dzięki wysiłkom małej grupy entuzjastów oraz Amerykańskiego Klubu Spaniela Wodnego (AWSC). Dziś Amerykański spaniel dowodny pozostaje jedną z najrzadszych ras zarejestrowanych przez AKC, zajmując 167. miejsce na 197 pod względem popularności. Ta rzadkość pomogła jednak zachować jego walory użytkowe, ponieważ rasa nigdy nie stała się „modna” i nie rozdzieliła się na linie wystawowe i pracujące.
Opis wyglądu i wzorzec amerykańskiego spaniela dowodnego

Amerykański spaniel dowodny - kompaktowy atleta o mocnym kośćcu i dobrze rozwiniętej muskulaturze klatki piersiowej i przedramion. Jest to pies średniej wielkości, solidnie zbudowany, ale nie ociężały. Jego wygląd emanuje siłą, wytrzymałością i żywością.
Głowa i kufa
Głowa jest proporcjonalna do tułowia, z umiarkowanie szeroką czaszką i wyraźnym, ale niezbyt gwałtownym stopem (przejściem od czoła do kufy). Kufa jest kwadratowa, średniej długości, co pozwala na wygodne trzymanie aportu. Oczy średnie, okrągłe, osadzone dość szeroko. Kolor oczu waha się od orzechowego do ciemnobursztynowego lub brązowego, harmonizując z umaszczeniem sierści. Wyraz - ciekawski, inteligentny i przyjazny. Uszy są długie, wiszące, nisko osadzone (nieco powyżej linii oczu), pokryte gęstymi falami sierści.
Tułów i sylwetka
- Grzbiet jest krótki, prosty i mocny. Linia grzbietu jest prosta lub lekko opadająca od kłębu do zadu.
- Klatka piersiowa jest głęboka, ale niezbyt szeroka, z dobrze rozwiniętymi, ale nie beczkowatymi żebrami.
- Zad jest lekko skośny, co ułatwia mocne odbicie tylnymi kończynami podczas pływania i wyskakiwania z wody na brzeg.
- Ogon jest średniej długości, gruby u nasady, zwęża się ku końcowi. Jest pokryty sierścią i służy jako ster podczas pływania. W ruchu pies nosi go nieco poniżej linii grzbietu. Ogon nigdy nie jest kopiowany - jest to wada dyskwalifikująca.
- Kończyny są równoległe, o mocnym kośćcu. Łapy są „typu szkockiego” (grube, zwarte) z dobrze rozwiniętymi błonami między palcami, co jest niezbędne dla psa wodnego.
Sierść: podwójna ochrona
Sierść to główna „wizytówka” rasy i jej podstawowe narzędzie pracy. Ma podwójną warstwę: gęsty, krótki podszerstek, który utrzymuje ciepło ciała, oraz warstwę wierzchnią (włos okrywowy), która jest oleista w dotyku. Ta oleistość (naturalna lanolina) sprawia, że sierść jest wodoodporna, nie pozwalając wodzie dotrzeć do skóry. W suchą pogodę loki są sprężyste, niczym sprężyny, co chroni naskórek przed gałęziami i trawą.
Tekstura sierści może być różna:
- Marcel: Równomierne fale na całym ciele.
- Kędzierzawa (Curly): Drobne, gęste loki, przypominające sierść pudla.
Wiele psów ma kombinację obu typów. Sierść na głowie jest zazwyczaj krótsza i gładsza.
Umaszczenie sierści
Wzorzec rasy dopuszcza tylko trzy warianty jednolitego ciemnego umaszczenia:
- Wątrobiane (Liver)
- Brązowe (Brown)
- Ciemnoczekoladowe (Dark Chocolate)
Niewielkie białe znaczenia na klatce piersiowej lub palcach są dopuszczalne, ale niepożądane. Nos i opuszki łap muszą być ciemne, w tonacji umaszczenia (czarne lub ciemnobrązowe). Oczy powinny harmonizować z kolorem sierści.
Część ciała · 6
| Część ciała | Wzorzec AKC | Przeznaczenie / Uwagi |
|---|---|---|
| Rozmiar | 38–46 cm (15–18 cali) | Kompaktowość do pracy z łodzi. |
| Oczy | Orzechowe, brązowe lub bursztynowe. | Ciemniejsze oczy są pożądane. Żółte oczy to wada. |
| Uszy | Długie, szerokie, nisko osadzone, pokryte sierścią. | Zamykają kanał słuchowy od wody. |
| Sierść | Podwójna, oleista, falista lub kędzierzawa. | Wodoodporna, chroni przed zimnem. |
| Łapy | Zwarte, z błonami. | Do efektywnego pływania. |
| Ogon | Średniej długości, stożkowy, nie jest kopiowany. | Używany jako ster w wodzie. |


