Historia rasy: od dingo do nowoczesnego towarzysza
Historia powstania tej rasy przypomina fascynującą powieść przygodową o podboju dzikiego kontynentu. Szybkie, odważne, inteligentne i wytrzymałe australijskie heelery są bardzo podobne do swoich dalekich przodków - niezależnych, wolnych i nieustraszonych dingo. To właśnie dzięki tym dzikim psom farmerzy w Australii wpadli na pomysł stworzenia psa idealnego pod każdym względem, który będzie zaganiał i pasł stada nie zważając na surowy lokalny klimat, wielkie odległości i inne możliwe trudności.
Warto zauważyć, że pierwsze próby kolonistów wykorzystania europejskich psów zakończyły się fiaskiem. Stare angielskie rasy, takie jak smithfieldy, po prostu nie wytrzymywały australijskiego upału, trudnego terenu i ogromnych dystansów pędzenia bydła. Psy dingo sprawiały wiele kłopotów miejscowym farmerom, cicho i bezszelestnie atakując bydło, więc zamiast się ich pozbywać, robotnicy postanowili stworzyć analogicznego psa jako przeciwwagę dla dingo, biorąc najlepsze cechy dzikusa i łącząc je z lojalnością psa domowego.
Kluczową postacią w historii rasy stał się hodowca Thomas Hall. Skrzyżował on oswojone dingo z krótkowłosymi collie (o umaszczeniu marmurkowo-niebieskim), które przywieziono ze Szkocji. Otrzymane psy stały się znane jako „Heelery Halla” (Hall's Heelers). Urodziły się szczenięta wytrzymałe jak dingo, ale pracujące w milczeniu i słuchające człowieka. Miały jednak pewne problemy w interakcji z końmi i czasem bywały zbyt agresywne.
Dalsza selekcja była skomplikowana i wieloetapowa. Takiego mieszańca skrzyżowano później z dalmatyńczykiem, aby dodać lojalności wobec koni (przecież kowboje pracowali w siodle) i uzyskać unikalny wzór („cętkowanie”). Jak wiadomo, dalmatyńczyki od dawna przyjaźnią się z końmi. Jednak to nieco osłabiło cechy robocze, dlatego dodano geny, które posiadał australijski kelpie - kolejny wybitny pasterz kontynentu. Właśnie ta „wybuchowa mieszanka” krwi ukształtowała współczesnego cattle doga.
Standard tej nowej rasy został opracowany przez znawcę psów pasterskich Roberta Kaleskiego. Klub Kynologiczny Nowej Południowej Walii przyjął ten wzorzec w 1903 roku. Oficjalny standard został zatwierdzony w 1963 roku przez Australijską Krajową Radę Kynologiczną. W tym samym czasie oficjalnie zatwierdzono współczesną nazwę rasy. Co ciekawe, w procesie ewolucji ras pasterskich powstawały różne gałęzie, na przykład australijski pies pasterski z krótkim ogonem, który ma wspólne korzenie z heelerem, ale jest odrębną, samoistną rasą.
Jak wygląda Australijski Heeler: szczegółowy opis wyglądu
Wygląd heelera jest mylący. Na zdjęciu może wydawać się zwykłym wiejskim psem, ale na żywo to kłębek mięśni i inteligencji. Australijski heeler to pies niewielkiego wzrostu, o zwartej budowie, silny i muskularny. Główna cecha to balans. Żadna część ciała nie powinna wyglądać nieproporcjonalnie.
Głowa i kufa
Głowę ma silną, z szeroką czaszką, harmonijnie łączącą się z tułowiem. Między uszami czaszka jest szeroka, płaska, z ledwo zauważalnym guzem potylicznym. Kufa szeroka, potężna, wypełniona pod oczami, nie powinna być spiczasta jak u lisa. Nos zawsze czarny, niezależnie od umaszczenia psa. Szczęki mocne, szczególnie dobrze rozwinięta żuchwa - to narzędzie pracy psa, którym zarządza niepokornymi bykami. Uszy średniej wielkości, szeroko rozstawione, gęste i szerokie u nasady, stojące i ostre. Są w wiecznym ruchu, skanując przestrzeń.
Tułów i kończyny
Oczy średniej wielkości, owalne, ciemnobrązowe, z inteligentnym, czujnym spojrzeniem, w którym czasem błyska pierwotny ognik. Szyja średniej długości, potężna, muskularna, bez podgardla. Plecy silne i proste. Klatka piersiowa głęboka i szeroka, żebra sprężyste, ale nie beczkowate. Kończyny proste, równoległe do siebie, z dobrze rozwiniętą muskulaturą i mocnym kośćcem. Ogon osadzony dość nisko, średniej długości, opuszczony w dół, nieco zagięty, dzięki długiej sierści przypomina kitę. Ważne: kopiowanie ogona dla tej rasy nie jest standardem, w przeciwieństwie do niektórych innych pasterzy.
Sierść i umaszczenie
Sierść twarda, krótka i prosta z gęstym, ściśle przylegającym podszerstkiem, który chroni psa przed deszczem i upałem. Na tylnej stronie kończyn sierść tworzy „portki”. Wokół szyi sierść jest również dłuższa, tworząc kryzę. Najciekawsze jest jednak umaszczenie. Może być:
- Niebieskie (Blue): jednolite, albo z plamkami, albo z łatami. Często z czarnymi, niebieskimi lub płowymi znaczeniami na głowie.
- Czerwone (Red Speckle): równomierne czerwone cętkowanie na całym ciele, włącznie z podszerstkiem.
Ciekawostka: wszystkie szczenięta heelerów rodzą się białe (jak dalmatyńczyki), a dopiero z czasem pojawia się ich prawdziwe umaszczenie. To spadek po dalmatyńskiej krwi. Czasem na czole u dorosłych psów występuje biała łata, zwana „znakiem Bentleya” (Bentley Mark), na cześć jednego z legendarnych psów-założycieli rasy.
