Historia rasy
Historia lapinporokoira jest nierozerwalnie związana z historią ludu Saamów (Lapończyków), rdzennej ludności Europy Północnej. Przez setki lat Saamowie byli zależni od reniferów jako źródła pożywienia, odzieży i transportu. A renifery z kolei potrzebowały ochrony i kontroli. Właśnie tutaj na scenę wkraczają przodkowie współczesnych psów pasterskich.
Pierwsze wzmianki o podobnych psach datuje się na 1673 rok w książce „Lapponia”. Przez wieki selekcja odbywała się wyłącznie pod kątem cech użytkowych. Saamowie potrzebowali psa, który mógłby biegać cały dzień, nie marznąć przy -40°C i sterować stadem za pomocą szczekania. Genetycznie psy te są bliskie innym północnym szpicom. Na przykład ich dalekim krewnym można uznać szpica niemieckiego małego (kleinspitz), chociaż z wyglądu i temperamentu poszły one różnymi drogami ewolucji. Widać też pewien związek z roboczymi psami farmerskimi północy, takimi jak islandzki szpic pasterski.
Ważny moment w 1966 roku
Do połowy XX wieku wszystkie fińskie psy pasterskie uważano za jedną rasę. Jednak kynolodzy zauważyli istotną różnicę: jedne psy były bardziej kudłate i spokojniejsze, a inne - krótkowłose, dłuższe i znacznie szybsze. W 1966 roku Fiński Związek Kynologiczny podjął historyczną decyzję o podziale ich na dwie odrębne rasy:
- Fiński lapphund (bardziej popularny jako domowy pupil, puszysty).
- Lapinporokoira (roboczy pies do zaganiania reniferów).
Ta decyzja uratowała cechy użytkowe rasy. Dziś lapinporokoira pozostaje głównie psem pracującym, chociaż coraz częściej pojawia się w miastach w roli sportowca.
Jak wygląda Lapinporokoira: szczegółowy opis
To pies-atleta. Nie może być zbyt ciężki, aby nie zapadać się w śniegu, ale też nie zbyt lekki, by wytrzymać starcie z drapieżnikiem czy surowym wiatrem. Ciało lapinporokoira jest zauważalnie dłuższe niż wysokość w kłębie (o około 10%), co pozwala mu rozwijać dużą prędkość i demonstrować wytrzymały, zamaszysty kłus.
Kluczowe cechy wyglądu:
- Głowa: Wydłużona, czaszka tylko lekko wypukła. Kufa silna, zwężająca się równomiernie w stronę nosa. Przełom czołowy (stop) widoczny, ale nie ostry.
- Oczy: Ciemne, owalne, osadzone dość szeroko. Spojrzenie żywe, uważne, czasem oceniające. Suki często mają bardziej „kobiecy” i łagodny wyraz oczu.
- Uszy: Stojące, szerokie u nasady, średniej długości. Wnętrze ucha często gęsto porośnięte włosem dla ochrony przed zimnem. Bardzo ruchliwe.
- Sierść: Podwójna. Włos okrywowy średniej długości, prosty, szorstki i nieco odstający od ciała. Podszerstek to jego zbroja: bardzo gęsty, miękki i zbity.
- Ogon: Średniej długości, nisko osadzony. W spoczynku wisi, ale w ruchu może się unosić, jednak nie powinien zawijać się w ciasny pierścień na grzbiecie.
Szczególną uwagę należy zwrócić na kolor. Wzorzec dopuszcza różne warianty (czarny, ciemnoszary, ciemnobrązowy), ale warunkiem koniecznym jest dominacja koloru podstawowego. Jaśniejsze znaczenia (podpalania) zazwyczaj znajdują się na głowie, klatce piersiowej, nogach i pod ogonem. Ciekawostka: struktura ich sierści pozwala na samooczyszczanie - błoto po prostu odpada po wyschnięciu.
