Historia rasy Munchkin: od ulicznego znaleziska do kontrowersji
Chociaż koty o krótkich łapkach sporadycznie pojawiały się w różnych częściach świata na przestrzeni historii (wzmianki pochodzą z Wielkiej Brytanii, Rosji, Niemiec), współczesna historia rasy Munchkin rozpoczęła się w 1983 roku w stanie Luizjana, USA. Nauczycielka muzyki, Sandra Hochenedel, znalazła dwie ciężarne kotki, które ukrywały się pod jej samochodem. Obie kotki miały nietypowo krótkie łapki. Jedną z nich, czarną kotkę, Sandra zatrzymała i nazwała Blackberry.
Kiedy Blackberry urodziła kocięta, połowa z nich odziedziczyła jej krótkie łapki, a druga połowa miała normalne, długie łapy. Wskazywało to, że gen odpowiedzialny za tę cechę jest dominujący. Jeden z krótkonożnych synów Blackberry, Toulouse, stał się protoplastą wielu linii Munchkinów.
Nazwa „Munchkin” została zapożyczona z książki „Czarnoksiężnik z Krainy Oz”, gdzie munchkinami nazywano małych ludzików. Rasa została po raz pierwszy zaprezentowana szerokiej publiczności na krajowej wystawie kotów transmitowanej w telewizji, zorganizowanej przez TICA (The International Cat Association) w Madison Square Garden w 1991 roku.
Jednakże rasa natychmiast wywołała zaciekłe spory w świecie felinologicznym. Krytycy wyrażali obawy dotyczące potencjalnych problemów zdrowotnych i ruchowych związanych z karłowatością (achondroplazją lub podobnymi stanami), uważając hodowlę takich kotów za nieetyczną. Z powodu tych kontrowersji wiele dużych organizacji felinologicznych, takich jak CFA (Cat Fanciers' Association) w USA, GCCF w Wielkiej Brytanii i FIFe w Europie, do tej pory nie uznaje rasy Munchkin.
Mimo to TICA przyjęła Munchkina do swojego programu rozwoju nowych ras w 1994 roku i nadała rasie pełny status championa w 2003 roku. Rasa ma swoich zwolenników, którzy cenią jej unikalny wygląd i wspaniały charakter, twierdząc, że przy odpowiedzialnej hodowli Munchkiny są zdrowymi i aktywnymi kotami.
Genetyka krótkich łap
Krótkie łapy Munchkina są spowodowane mutacją autosomalną dominującą, która wpływa na wzrost długich kości kończyn. Oznacza to, że do ujawnienia się tej cechy wystarczy tylko jeden gen (odziedziczony od jednego z rodziców). Stan ten genetycznie różni się od achondroplazji, która powoduje karłowatość u ludzi czy jamników.
Ważną cechą genetyczną jest to, że embriony dziedziczące dwie kopie genu Munchkina (forma homozygotyczna) są uważane za niezdolne do życia i giną jeszcze w łonie matki. Dlatego wszystkie żyjące Munchkiny są heterozygotyczne (mają jeden gen krótkich łap i jeden gen normalnych łap). Przy krzyżowaniu dwóch Munchkinów potomstwo statystycznie rozkłada się następująco: 50% kociąt będzie krótkonożnych (Munchkiny), 25% – długonożnych (niestandardowe), 25% – niezdolne do życia embriony homozygotyczne. Krzyżowanie Munchkina z kotem długonożnym daje 50% kociąt krótkonożnych i 50% długonożnych, bez genów letalnych.
Jak wygląda Munchkin: opis wyglądu
Najbardziej oczywistą i definiującą cechą Munchkina są jego bardzo krótkie łapy. Jednak standard rasy opisuje również inne charakterystyki.
- Łapy: Krótkie, mocne. Przednie łapy mogą być lekko wygięte, a stopy lekko skierowane na zewnątrz, ale nie powinno to utrudniać ruchu. Tylne łapy są często nieco dłuższe niż przednie.
- Tułów: Średniej wielkości, nie jest zwarty (typ cobby) ani zbyt wydłużony (typ orientalny). Ma mocny kościec i dobrze rozwinięte mięśnie. Klatka piersiowa szeroka, zaokrąglona. Grzbiet z lekkim wzniesieniem od ramion do ogona.
- Ogon: Średniej grubości, zwężający się ku zaokrąglonemu końcowi. Długość ogona proporcjonalna do tułowia. Podczas ruchu Munchkin często trzyma ogon pionowo.
- Głowa: Zmodyfikowany klin o zaokrąglonych konturach, proporcjonalna do tułowia. Czoło płaskie. Pyszczek średniej długości z mocną brodą i dobrze rozwiniętymi poduszeczkami wąsów.
- Uszy: Od średnich do dużych, szerokie u nasady, z lekko zaokrąglonymi końcówkami. Osadzone dość wysoko i szeroko. U długowłosych możliwe pędzelki.
- Oczy: Duże, wyraziste, w kształcie orzecha włoskiego (walnut-shaped) – zaokrąglone, ale lekko skośne. Osadzone dość szeroko. Kolor oczu nie zależy od umaszczenia sierści i może być dowolny (zielony, żółty, złoty, niebieski, miedziany, różnookie).
- Sierść: Istnieją dwie odmiany:
- Krótkowłosy Munchkin (Munchkin Shorthair): Sierść średniej długości, pluszowa w dotyku, z umiarkowanym podszerstkiem, odporna na warunki atmosferyczne.
- Długowłosy Munchkin (Munchkin Longhair): Sierść półdługa, jedwabista, z umiarkowanym podszerstkiem oraz lekkim „kołnierzem” i „portkami” (pachwiny na tylnych łapach). Ogon dobrze owłosiony.
- Umaszczenie: Dopuszczalne są absolutnie wszystkie możliwe kolory i wzory, w tym colorpoint, bicolor, tabby, jednolite i inne.
Postawa „kangurza”
Munchkiny są znane ze swojego zwyczaju siadania na tylnych łapach, opierając się na ogonie, aby lepiej rozejrzeć się wokół. Ta pozycja przypomina kangura lub świstaka i jest jedną z uroczych cech tej rasy.
