Patterdale Terrier

Patterdale Terrier zawdzięcza swoją nazwę małej wiosce Patterdale w hrabstwie Kumbria, w północno-zachodniej Anglii. Region ten, znany jako Kraina Jezior (Lake District), słynie z niesamowitych krajobrazów, ale jednocześnie – z niezwykle surowego klimatu i trudnego ukształtowania terenu. Strome zbocza, kamieniste osuwiska, gęste mgły i ciągłe deszcze wymagały od psów niezwykłej kondycji fizycznej.

Miejscowi farmerzy nie przejmowali się urodą swoich psów. Potrzebowali obrońcy owiec przed lisami i pomocnika w polowaniu na borsuki. Głównym kryterium selekcji była „gameness” – termin trudny do przetłumaczenia jednym słowem. To mieszanka hazardu, ciętości do zwierza, gotowości do walki do końca i absolutnej nieustraszoności. Patterdale nie miał prawa się wycofać, nawet jeśli przeciwnik był od niego kilkukrotnie większy.

Joe Bowman i kształtowanie rasy Patterdale Terrier

Legenda głosi, że kluczową rolę w popularyzacji typu „fell terrierów” (terierów ze wzgórz) odegrał myśliwy Joe Bowman. Krzyżował on miejscowe psy, wybierając te, które miały najlepsze wskaźniki pracy. Warto zaznaczyć, że genetycznie psy te są ściśle spokrewnione z Lakeland Terrierem, ponieważ obie rasy rozwijały się w tym samym regionie. Jednak o ile Lakeland poszedł drogą kariery wystawowej, zyskując elegancki wygląd, to Patterdale pozostał wierny swojemu roboczemu przeznaczeniu.

W świecie kynologii Patterdale Terrier stoi na uboczu. Większość dużych organizacji kynologicznych (takich jak FCI) nie uznaje go za odrębną rasę ze ścisłym wzorcem eksterieru. I zrobiono to celowo. Miłośnicy rasy obawiają się, że hodowla wystawowa zabije unikalne cechy użytkowe psa. Jedyny „standard”, który ma znaczenie dla prawdziwego hodowcy patterdale’i, to zdolność psa do przeciśnięcia się przez norę i wykonania swojej pracy.

• Waga: Zazwyczaj waha się od 5 do 7 kg, chociaż zdarzają się większe osobniki (do 13 kg), jeśli jest to konieczne do specyficznego polowania.
• Wzrost: Idealny wzrost to około 30-38 cm w kłębie.
• Klatka piersiowa: To krytycznie ważny parametr. Klatka piersiowa patterdale’a musi być elastyczna i niezbyt szeroka. Istnieje zasada „dwóch dłoni” (spanning): jeśli możesz objąć klatkę piersiową psa dłońmi dwóch rąk za łopatkami tak, aby palce dotykały się nawzajem – pies nadaje się do pracy w norze.
• Sierść: Typ sierści jest zróżnicowany. Może być gładka (smooth), szorstka (rough) lub pośrednia (broken). Główny wymóg – sierść musi być gęsta i chronić skóre przed wilgocią, kolcami i zębami drapieżnika.

To chyba najważniejszy rozdział dla przyszłego właściciela. Patterdale to pies kontrastów. W domu, na kanapie obok pana, może być czułym, łagodnym, a nawet nieco namolnym pieszczochem. Ale wystarczy, że zobaczy zdobycz lub poczuje zapach zwierza, a zmienia się w bezlitosną maszynę do polowania. Patterdale jest znacznie twardszy i bardziej bezkompromisowy niż Border Terrier. Jego „przełącznik trybów” działa błyskawicznie.

Intensywnością pracy i pobudliwością bardzo przypominają niemieckiego jagdterriera. To psy, które nie znają strachu i często przeceniają swoje siły, atakując przeciwnika znacznie przewyższającego je rozmiarami. Ta cecha charakteru wymaga od właściciela stałej kontroli. Spacer bez smyczy w mieście może skończyć się tragedią, jeśli Patterdale uzna, że sąsiedzkiego kota lub nawet samochód należy zatrzymać jako zdobycz.

Relacje z innymi zwierzętami i ludźmi

Patterdale Terriery z reguły są lojalne wobec ludzi. Nie są stróżami terytorium w klasycznym rozumieniu, choć potrafią dać głos. Agresja wobec człowieka jest uważana za wadę psychiczną. Jednak z innymi psami sytuacja wygląda inaczej. Samce często mają skłonność do dominacji i bójek. Jeśli chcesz drugiego psa, najlepiej wybrać parę różnej płci. Drobne zwierzęta (chomiki, szczury, króliki) w jednym domu z Patterdalem to pewna śmierć. Instynkt zabójcy u tych psów jest rozwinięty tak mocno, że żadna socjalizacja nie da 100% gwarancji bezpieczeństwa dla gryzonia.

W przeciwieństwie do ukraińskiej rasy ODIS, która była hodowana przede wszystkim jako pies do towarzystwa o umiarkowanym temperamencie, Patterdale wymaga „twardej ręki” i jasnych zasad. To nie jest pies, którego można rozpuszczać.

Patterdale to norowiec. Jego specjalizacja to lis, borsuk, szop. Ale w odróżnieniu od jamników, które często pracują „na wygnanie” zwierzęcia, Patterdale często pracują na zniszczenie lub przytrzymanie (hold). To twardy styl polowania, który nie jest cechą wszystkich ras.

• Elastyczność: Mogą składać ciało pod niewiarygodnymi kątami, zawracać w wąskich tunelach.
• Próg bólu: W amoku psy te prawie nie czują bólu. Jest to niebezpieczne dla samego psa, ponieważ może kontynuować walkę mimo poważnych obrażeń.
• Głos: Patterdale nie szczekają bez powodu, ale w norze dają głos rytmicznie, wskazując myśliwemu swoje położenie.

Ciekawe porównanie: jeśli Otterhound to mistrz pracy w wodzie i na bagnach, to Patterdale jest królem podziemia. Choć wodę kocha nie mniej i pływa z wielką przyjemnością.

W kwestii groomingu Patterdale Terrier to marzenie leniwego właściciela. Ich sierść nie wymaga skomplikowanego strzyżenia czy codziennego czesania.

Pielęgnacja sierści w zależności od typu

1. Gładkowłose: Wystarczy przetrzeć wilgotną szmatką lub gumową rękawicą raz w tygodniu, aby usunąć martwe włosy.
2. Szorstkowłose i broken: Wymagają trymowania (wyskubywania) 2-3 razy w roku. To nie tylko estetyka, ale i higiena – stara sierść nie wypada sama i może powodować swędzenie.

Najtrudniejsze w utrzymaniu jest zapewnienie psu wystarczającej aktywności fizycznej. 15-minutowy spacer wokół bloku dla Patterdale’a to nic. On musi biegać, kopać, szukać. Coursing, agility, flyball – każdy sport, gdzie można wyładować energię, będzie odpowiedni. Bez pracy zacznie niszczyć mieszkanie: gryźć meble, zrywać tapety i kopać „nory” w kanapie. Ich wytrzymałość jest porażająca – mogą biec za rowerem kilometry bez oznak zmęczenia.

Dzięki temu, że rasa nie została zepsuta masową hodowlą „na wygląd”, Patterdale wyróżniają się mocnym zdrowiem. Często dożywają 14-16 lat, zachowując aktywność do późnej starości. Jednak istnieją specyficzne problemy, o których warto wiedzieć.

Biorąc pod uwagę niesamowity metabolizm Patterdale Terriera, podejście do jego żywienia musi być szczególne. To nie jest pies, któremu wystarczy budżetowa karma z marketu oparta na zbożach. Aby utrzymać masę mięśniową i zregenerować energię po wyczerpującym polowaniu lub treningu, dieta musi bazować na wysokiej jakości białku zwierzęcym. Jeśli wybierasz gotowe karmy suche, zwracaj uwagę na linie „Active” lub „Performance” klasy super premium lub holistic. Mają one podwyższoną zawartość tłuszczów, które są głównym źródłem energii dla psa pracującego.

Przy karmieniu naturalnym (dieta BARF) warto trzymać się proporcji: 60-70% mięsa i podrobów, 20% kości (tylko surowe, miękkie kości!) i 10-15% warzyw. Kasze nie powinny stanowić podstawy menu, służą jedynie jako tani wypełniacz żołądka i nie dają potrzebnej energii. Kategorycznie zabrania się podawania gotowanych kości rurkowatych, słodyczy i jedzenia ze stołu. Pamiętaj, że nadwaga u psa norowca to zawodowa dyskwalifikacja, bo może on po prostu utknąć w ciasnym przesmyku.

Ważny niuans: nigdy nie karm Patterdale’a bezpośrednio przed polowaniem lub intensywnym wysiłkiem. Może to prowadzić do problemów z trawieniem lub nawet skrętu żołądka, choć u małych ras zdarza się to rzadziej niż u gigantów. Optymalna opcja to podanie jedzenia godzinę po spacerze, gdy pies się uspokoi i odpocznie. I oczywiście, dostęp do czystej wody musi być zapewniony całą dobę, zwłaszcza po aktywnej pracy w terenie.

• Niedoceniony geniusz: Amerykański United Kennel Club (UKC) uznał rasę w 1995 roku, ale AKC i brytyjski Kennel Club wciąż trzymają dystans.
• Gumowy pies: Właściciele często żartują, że Patterdale nie mają kości, tylko same chrząstki – tak bardzo są elastyczne.
• Mistrz ucieczek: Potrafią wspinać się po wysokich płotach jak koty lub robić podkopy o głębokości metra.
• Dziedzictwo: Wiele współczesnych linii Patterdale’i wciąż wywodzi swój rodowód bezpośrednio od psów Joe Bowmana.

Czy Patterdale nadaje się do bloku?
Tak, pod warunkiem, że jesteś gotów spacerować z nim minimum 2-3 godziny dziennie w trybie aktywnym. Bez obciążeń mieszkanie ucierpi. Jeśli jesteś domatorem, ta rasa nie jest dla ciebie.

Czy bardzo linieją?
Umiarkowanie. Gładkowłose linieją sezonowo, szorstkowłose przy regularnym trymowaniu prawie nie zostawiają sierści w domu.

Jak odnoszą się do dzieci?
Zazwyczaj dobrze, jeśli dzieci szanują psa. Patterdale uwielbiają zabawę, bieganie za piłką. Ale nie będą tolerować brutalności czy bólu, dlatego nie poleca się ich dla rodzin z całkiem małymi dziećmi, które nie rozumieją granic.