Polski owczarek nizinny — Historia i wzorzec

Historia pochodzenia polskiego owczarka nizinnego

Historia polskiego owczarka nizinnego sięga głębokiej starożytności, prawdopodobnie jeszcze przed 1300 rokiem. Uważa się, że jego przodkami były kudłate psy pasterskie, przywiezione do Europy Środkowej przez azjatyckie plemiona koczownicze, prawdopodobnie Hunów, tysiące lat temu. Psy te krzyżowały się z lokalnymi rasami, dając początek wielu współczesnym owczarkom. Najbliższymi krewnymi są węgierskie psy pasterskie, takie jak puli i być może terier tybetański. Chociaż polski owczarek nizinny ma unikalną historię, dzieli swoje pasterskie korzenie z innymi dużymi owczarkami regionu, takimi jak polski owczarek podhalański czy rumuński owczarek mioritic, choć różni się od nich rozmiarem i rodzajem sierści.

Kluczowe wydarzenie w historii rasy miało miejsce w 1514 roku, kiedy polski kupiec Kazimierz Grabski przybył do Szkocji, aby wymienić zboże na owce. Towarzyszyło mu kilka polskich owczarków nizinnych, które tak zachwyciły szkockich pasterzy swoimi umiejętnościami roboczymi, że jeden z nich wymienił barana i owcę na trzy psy Grabskiego. Uważa się, że psy te stały się jednymi z przodków słynnej rasy bearded collie, co podkreśla dawne walory robocze polskiego owczarka nizinnego. Podobieństwo w wyglądzie i charakterze między tymi rasami, a także ze staroangielskim owczarkiem (bobtailem) i holenderskim schapendoes, świadczy o wspólnych korzeniach europejskich psów pasterskich.

Niestety, II wojna światowa postawiła rasę na krawędzi całkowitego wyginięcia. Większość psów zginęła i tylko dzięki wysiłkom entuzjastów, w szczególności lekarki i weterynarz z północy Polski, doktor Danuty Hryniewicz i jej hodowli „Kordegarda”, rasę udało się uratować. Ze swojego legendarnego psa Smoka, ostatniego przedstawiciela linii przedwojennej, i kilku ocalałych osobników, rozpoczęła ona staranny program odbudowy. To właśnie jej praca stała się podstawą nowoczesnego wzorca rasy, który został przyjęty przez Międzynarodową Federację Kynologiczną (FCI) w 1959 roku. Dziś polski owczarek nizinny jest nie tylko narodowym skarbem Polski, ale także popularnym psem rodzinnym w wielu krajach świata.

Wzorzec rasy i wygląd zewnętrzny

Polski owczarek nizinny to muskularny, krępy pies średniej wielkości, o prostokątnej sylwetce (stosunek wysokości do długości ok. 9:10). Jego wygląd niezmiennie przyciąga uwagę dzięki gęstej, długiej i kudłatej sierści, która zakrywa oczy i nadaje głowie charakterystyczny wyraz.

Ogólne wrażenie - to pies „w sierści”. Jego gęsta, kosmata sierść jest wizytówką rasy. Nie powinna ona ukrywać jego mocnej, muskularnej sylwetki, a raczej ją podkreślać. Ruchy swobodne i płynne, często porusza się charakterystycznym inochodem.

• Głowa: Proporcjonalna do tułowia, średniej wielkości, niezbyt ciężka. Gęsta sierść na czole, policzkach i brodzie sprawia wrażenie, że głowa jest większa niż w rzeczywistości. Wyraźnie zaznaczony stop (przejście od czoła do kufy).
• Oczy: Owalne, średniej wielkości, koloru orzechowego (od jasno- do ciemnobrązowych). Wyraz żywy i przenikliwy. Oczy ukryte pod opadającą sierścią.
• Uszy: Wiszące, średniej wielkości, w kształcie serca, osadzone dość wysoko.
• Nos: Trufla nosa duża, ciemnego koloru (czarna lub ciemnobrązowa) odpowiednio do umaszczenia.
• Tułów: Mocny, z prostą linią grzbietu, głęboką klatką piersiową i dobrze rozwiniętymi żebrami. Lędźwie muskularne, zad krótki.
• Ogon: Może być kopiowany (w krajach, gdzie jest to dozwolone) lub naturalny. Niektóre szczenięta rodzą się z naturalnie krótkim ogonem (bobtail). Naturalny ogon jest gęsto owłosiony i może być różnej długości.
• Sierść: Najbardziej charakterystyczna cecha rasy. Szata podwójna, składa się z gęstego, miękkiego podszerstka oraz twardego, długiego i kosmatego włosa okrywowego. Jest odporna na warunki atmosferyczne i zapewnia doskonałą izolację.

Wzorzec rasy dopuszcza każde umaszczenie. Najczęściej spotykane są białe z czarnymi, szarymi lub płowymi łatami, a także jednolicie szare, płowe lub czarne psy. Kolor z wiekiem może się zmieniać, szczególnie u szczeniąt - wiele ciemnych szczeniąt z wiekiem jaśnieje, stając się szarymi lub srebrzystymi.