Portugalski pies dowodny

Historia portugalskiego psa dowodnego sięga korzeniami głębokiej starożytności. Uważa się, że przodkowie tych psów trafili na Półwysep Iberyjski wraz z perskimi żeglarzami jeszcze w 600 roku przed naszą erą. Rzymianie, którzy później przybyli na te ziemie, nazywali je „canis piscator”, co w tłumaczeniu oznacza „pies-rybak”. Przez wieki psy te hodowano wzdłuż całego wybrzeża Portugalii, gdzie stały się niezastąpionymi pomocnikami rybaków. Ich głównym zadaniem było zaganianie ryb do sieci, wyławianie sprzętu, który wypadł za burtę, a nawet dostarczanie wiadomości z jednego statku na drugi lub na ląd.

Centrum hodowli rasy stała się najdalej na południe wysunięta prowincja Portugalii – Algarve, gdzie rybołówstwo było szczególnie rozwinięte. Psy żyły bezpośrednio na trawlerach rybackich, pracując na równi z ludźmi. Jednak od połowy XX wieku, gdy technologie połowowe uległy modernizacji, zapotrzebowanie na psią pomoc zaczęło gwałtownie spadać. Doprowadziło to do tego, że rasa znalazła się na skraju wyginięcia i trafiła nawet na listę najrzadszych.

Odrodzenie rasy świat zawdzięcza portugalskiemu magnatowi Vasco Bensaude, który w latach 30. XX wieku zafascynował się tymi psami i stworzył program ich hodowli. Dzięki jego wysiłkom oraz staraniom innych entuzjastów, rasa została uratowana. W 1954 roku kilka osobników trafiło do Anglii, a w 1958 – do USA, gdzie szybko zdobyły popularność. Amerykański Związek Kynologiczny (AKC) oficjalnie uznał rasę 1 stycznia 1984 roku. Dziś portugalski pies dowodny to przede wszystkim wspaniały towarzysz, pies wystawowy i sportowiec, choć nie stracił swoich unikalnych cech roboczych.

To pies średniej wielkości, o mocnej, muskularnej budowie. Jego wygląd świadczy o sile, wytrzymałości i zwinności. Głowa jest szeroka, proporcjonalna, z wyraźnym przejściem od czoła do kufy (stopem). Oczy średniej wielkości, okrągłe, zazwyczaj ciemnobrązowe lub czarne, o mądrym i przenikliwym spojrzeniu. Uszy osadzone wysoko, mają kształt serca i przylegają do głowy. Charakterystyczną cechą rasy jest ogon – gruby u nasady i zwężający się ku końcowi, służy psu za ster podczas pływania. W stanie spoczynku ogon zwisa, a podczas ruchu lub pobudzenia figlarnie zwija się w pierścień nad grzbietem.

Sierść portugalskiego psa dowodnego jest jednowarstwowa, bez podszerstka, co jest ogromną zaletą, ponieważ pies prawie nie linieje. Istnieją dwa typy okrywy włosowej:

• Kręcona (Curly coat): Sierść tworzy gęste, cylindryczne loki. Jest nieco matowa w wyglądzie.
• Falista (Wavy coat): Sierść jest dłuższa, bardziej miękka, z lekkim połyskiem, układa się w łagodne fale.

Umaszczenie może być czarne, białe, w różnych odcieniach brązu, a także stanowić kombinację czerni lub brązu z bielą. Co ciekawe, całkowicie białe psy nie są albinosami – powinny mieć czarny nos, wargi i powieki.

Portugalski pies dowodny to prawdziwa wulkan energii, inteligencji i oddania. Jest niezwykle bystry, posłuszny i zawsze stara się zadowolić swojego opiekuna. Czyni go to stosunkowo łatwym w szkoleniu, choć czasami może okazywać upór i niezależność, co jest spuścizną jego roboczej przeszłości. Psy te potrzebują pana, który potrafi być liderem, ale jednocześnie będzie traktował pupila z miłością i szacunkiem.

Są to psy bardzo socjalne i zorientowane na rodzinę. Źle znoszą samotność i potrzebują stałego kontaktu z ludźmi. Pozostawiony na długo sam sobie „portugalczyk” może się nudzić i wymyślać sobie destrukcyjne rozrywki. Doskonale dogadują się z dziećmi, zwłaszcza jeśli dorastają razem, i stają się dla nich niestrudzonymi partnerami w zabawie. Z innymi zwierzętami, w tym kotami i gryzoniami, zazwyczaj żyją w zgodzie, ponieważ ich instynkt łowiecki jest dość słabo wyrażony. Do obcych podchodzą z rezerwą, ale bez agresji, co czyni je dobrymi stróżami, którzy zawsze ostrzegą o przyjściu gości głośnym szczekaniem.

Portugalski pies dowodny jest ogólnie zdrową i wytrzymałą rasą, co wynika z jej starożytnego pochodzenia i doboru naturalnego. Jednak, jak wiele innych ras czystej krwi, mają skłonność do pewnych chorób genetycznych. Odpowiedzialni hodowcy zawsze badają swoje psy pod kątem chorób dziedzicznych.

• Postępujący zanik siatkówki (PRA): Degeneracyjna choroba oczu prowadząca do stopniowej utraty wzroku i ślepoty. Istnieją testy genetyczne wykrywające nosicieli.
• Dysplazja stawów biodrowych: Powszechny problem u psów średnich i dużych ras. To nieprawidłowy rozwój stawu, który może prowadzić do artretyzmu i bólu.
• Młodzieńcza kardiomiopatia rozstrzeniowa (JDCM): Śmiertelna choroba serca atakująca szczenięta w wieku od 2 do 7 miesięcy. Na szczęście istnieje test DNA, który pozwala wykluczyć z hodowli psy będące nosicielami.
• Choroba spichrzeniowa glikogenu (GSD): Choroba genetyczna wpływająca na metabolizm cukru w organizmie. Również wykrywana za pomocą testu genetycznego.

Jedną z cech tych psów jest to, że potrafią ukrywać złe samopoczucie do ostatniej chwili. Dlatego właściciel powinien być bardzo uważny na wszelkie zmiany w zachowaniu, apetycie czy poziomie aktywności swojego ulubieńca i nie lekceważyć profilaktycznych wizyt u weterynarza.

Pielęgnacja szaty to jeden z najważniejszych aspektów utrzymania tej rasy. Ponieważ psy te nie linieją, ich sierść rośnie stale, jak ludzkie włosy, i bez należytej opieki może zbijać się w kołtuny. Regularne czesanie (kilka razy w tygodniu) jest obowiązkowe. Kąpać psa należy w miarę potrzeby, mniej więcej raz na 1-2 miesiące, używając wysokiej jakości szamponów dla psów. Po kąpieli sierść najlepiej wysuszyć suszarką, jednocześnie rozczesując, aby uniknąć splątania.

Oprócz tego, portugalskie psy dowodne potrzebują regularnego strzyżenia, co około 4-8 tygodni. Istnieją dwie tradycyjne fryzury dla tej rasy:

• „Na lwa” (Lion Clip): Tylna część ciała, kufa i nasada ogona są strzyżone bardzo krótko, a na końcówce ogona zostaje pompon. To strzyżenie miało znaczenie praktyczne dla rybaków: ułatwiało ruchy tylnych łap w wodzie, a długa sierść na klatce piersiowej i głowie chroniła najważniejsze organy przed wyziębieniem.
• „Na retrievera” (Retriever Clip): Cała sierść jest równomiernie przycinana na ciele do długości około 2,5 cm. To prostszy w utrzymaniu wariant, który nadaje psu schludny wygląd.

Nie zapominaj też o regularnym sprawdzaniu stanu uszu, ponieważ ze względu na ich wiszący kształt i miłość do wody są one podatne na infkecje. Pazury należy przycinać raz na 3-4 tygodnie.

Portugalski pies dowodny to niezwykle zdolny uczeń, który uwielbia proces szkolenia. Jednak jego bystry umysł wymaga kreatywnego podejścia. Monotonne powtarzanie tych samych komend może go szybko znudzić, a wtedy zacznie okazywać upór. Dlatego treningi powinny być krótkie, ciekawe i różnorodne. Szkolenie i socjalizację należy rozpocząć jak najwcześniej, już od 8-10 tygodnia życia.

Wczesna socjalizacja jest kluczowa dla tej rasy. Szczeniaka trzeba zapoznawać z różnymi ludźmi, dźwiękami, miejscami i innymi zwierzętami, aby wyrósł na pewnego siebie i zrównoważonego psa. Dzięki swojej energii i inteligencji, „portugalczyki” osiągają sukcesy w wielu sportach kynologicznych, takich jak agility, obedience, flyball i oczywiście w dyscyplinach wodnych. Umożliwienie psu uprawiania takich aktywności to najlepszy sposób na zaspokojenie jego potrzeb ruchowych. Jeśli nie planujesz uprawiać sportu, zapewnij mu długie codzienne spacery z elementami zabawy i treningu. Zabawy w wodzie, aportowanie, szukanie przedmiotów – wszystko to pomoże ukierunkować jego energię na właściwe tory.

Porównując ich potrzeby w zakresie aktywności, można powiedzieć, że są podobne do innych energicznych psów, takich jak sussex spaniel, chociaż „portugalczyki” są znacznie bardziej zorientowane na wodę. Ich zdolność do pracy w wodzie jest unikalna i pod tym względem przypominają takie wyspecjalizowane rasy dowodne, jak hiszpański pies dowodny, lagotto romagnolo oraz barbet.

Ponieważ portugalski pies dowodny to bardzo energiczna rasa, potrzebuje wysokiej jakości i zbilansowanego pożywienia. Podstawą diety może być zarówno wysokiej klasy sucha karma premium lub super premium, jak i żywienie naturalne (np. BARF). Najważniejsze jest zapewnienie właściwej równowagi białek, tłuszczów i węglowodanów.

Dorosły pies potrzebuje około 25-30% białka w diecie. Powinno to być wartościowe białko pochodzenia zwierzęcego: mięso (wołowina, kurczak, indyk), ryby, podroby. Tłuszcze (około 15-20%) są źródłem energii, można je pozyskać z oleju rybnego, lnianego oraz mięsa. Węglowodany (kasze, warzywa) powinny stanowić resztę diety. Przy wyborze żywienia naturalnego koniecznie trzeba dodawać kompleksy witaminowo-mineralne, po uprzedniej konsultacji z weterynarzem. Ilość jedzenia zależy od wieku, wagi i poziomu aktywności psa. Zazwyczaj dobową normę dzieli się na dwa posiłki.

1. Psy Białego Domu: Chyba najbardziej znanymi przedstawicielami rasy były psy Bo i Sunny, należące do rodziny 44. prezydenta USA Baracka Obamy. Wybór padł na tę rasę ze względu na jej hipoalergiczność, ponieważ córka prezydenta, Malia, cierpiała na alergię.
2. Unikalny głos: Portugalskie psy dowodne mają szeroki zakres wokalizacji. Potrafią nie tylko szczekać, ale i wydawać różnorodne dźwięki, „rozmawiając” ze swoimi opiekunami.
3. Urodzeni nurkowie: Psy te potrafią nurkować na głębokość do 4 metrów, aby wyciągnąć przedmioty z dna. Ich błoniaste łapy i zdolność wstrzymywania oddechu czynią z nich doskonałych pływaków.
4. Etyka pracy: Nawet dzisiaj, będąc głównie psami do towarzystwa, zachowują niesamowitą pracowitość. Są szczęśliwe, gdy mają jakieś zadanie, czy to aportowanie piłki, czy pmmoc w domu.
5. Nie mylić z innymi: Mimo pewnego zewnętrznego podobieństwa do pudli czy innych ras wodnych, jak np. Cirneco dell’Etna, portugalski pies dowodny jest całkowicie odrębną rasą o unikalnej historii i charakterze.

Czy portugalski pies dowodny nadaje się do mieszkania w bloku?

Tak, pod warunkiem zapewnienia wystarczającej dawki codziennego ruchu i zajęć. Pies ten jest dość kompaktowy, ale jego energia musi znaleźć ujście. Długie spacery, bieganie i zabawy są obowiązkowe.

Jak bardzo linieją?

To rasa hipoalergiczna, która praktycznie nie linieje. Zamiast sezonowej wymiany okrywy, ich włosy rosną ciągle, a martwe włosy zostają w sierści, a nie na meblach. Właśnie dlatego wymagają regularnego wyczesywania i strzyżenia.

Czy pielęgnacja ich sierści jest trudna?

Pielęgnacja wymaga regularności i czasu. Będziesz musiał czesać psa kilka razy w tygodniu i zabierać do groomera co 1–2 miesiące. Jeśli nie jesteś gotowy na takie zabiegi, być może warto rozważyć inną rasę.

Czy są agresywne wobec ludzi lub innych zwierząt?

Nie, portugalskie psy dowodne nie mają skłonności do agresji. Są przyjazne wobec ludzi i zazwyczaj dobrze dogadują się z innymi psami i zwierzętami, zwłaszcza przy prawidłowej wczesnej socjalizacji.