Schapendoes — Historia i wzorzec

Historia rasy schapendoes

Historia rasy schapendoes, znanej również jako owczarek holenderski, jest ściśle związana z tradycjami rolniczymi Niderlandów, szczególnie z bagnistymi i torfowymi obszarami prowincji Drenthe i Veluwe. Ten pies przez wieki był niezastąpionym pomocnikiem rolników i hodowców, pełniąc funkcję pasterza owiec i bydła. Jego pochodzenie jest nieco tajemnicze, ale uważa się, że schapendoes jest potomkiem starożytnych europejskich psów pasterskich z długą sierścią. Jego przodkami mogły być różnorodne lokalne owczarki, zamieszkujące terytorium Niderlandów i sąsiednich regionów.

Na początku XX wieku, wraz ze zmianami w rolnictwie i spadkiem pogłowia owiec, zapotrzebowanie na psy pasterskie znacznie się zmniejszyło, a rasa schapendoes znalazła się na skraju wyginięcia. W okresie II wojny światowej jej populacja skurczyła się do krytycznie niskiego poziomu. Właśnie wtedy entuzjaści, w tym wybitny holenderski kynolog pan Pieter Toepoel, podjęli się zadania ratowania tej unikalnej rasy. Pan Toepoel rozpoczął systematyczną hodowlę schapendoesów w latach 1940–1945, zbierając resztki czystorasowych przedstawicieli rasy, których udało się odnaleźć.

Ukierunkowana praca nad odbudową populacji przyniosła owoce. W 1952 roku rasa została wstępnie uznana przez Holenderską Radę Kynologiczną (Raad van Beheer op Kynologisch Gebied in Nederland). Był to ważny krok w kierunku oficjalnego uznania i standaryzacji. Pierwszy oficjalny wzorzec rasy schapendoes został zatwierdzony w 1954 roku, jednocześnie założono księgę rodowodową, do której zaczęto rejestrować czystorasowe psy. Od tego czasu w hodowli wykorzystywano jedynie oficjalnie zarejestrowane osobniki, co pozwoliło kontrolować proces odbudowy i rozwoju rasy.

Międzynarodowe uznanie przyszło dla rasy schapendoes w 1971 roku, kiedy to została oficjalnie zarejestrowana przez Międzynarodową Federację Kynologiczną (FCI) pod numerem 313 (Grupa 1, Sekcja 1: Psy pasterskie bez prób pracy). To uznanie przyczyniło się do wzrostu popularności rasy poza Holandią i zwróciło uwagę kynologów z innych krajów. Pomimo znacznego postępu w odbudowie, rasa schapendoes wciąż uważana jest za będącą w fazie rozwoju, a hodowla prowadzona jest z szczególną odpowiedzialnością, aby zachować unikalne cechy użytkowe i wygląd.

Schapendoes ma wspólne korzenie z wieloma innymi europejskimi rasami pasterskimi, które również wyróżniają się długą sierścią i wytrzymałością. Wśród nich można wymienić brodate collie (Bearded Collie), polskiego owczarka nizinnego, a także niektóre odmiany owczarków belgijskich, w tym malinois (jako linię pracującą o podobnych instynktach) oraz tervuerena (jako długowłosego krewnego). Mimo wspólnych cech, schapendoes zachował swoje unikalne charakterystyki, które czynią go wyjątkowym.

Oficjalny wzorzec rasy schapendoes i opis wyglądu

Schapendoes to średniej wielkości długowłosy pies o lekkiej i ruchliwej budowie. Zgodnie ze standardem FCI, to pies emanujący czujnością, radością i energią. Nie wygląda na ciężkiego czy masywnego, jego ruchy są lekkie, sprężyste i szybkie. Waga psa powinna być proporcjonalna do jego wzrostu, zazwyczaj waha się w granicach 13–20 kg. Wysokość w kłębie dla psów wynosi 42–50 cm, dla suk – 40–47 cm. Odstępstwa od tych parametrów są uznawane za niepożądane.

Głowa schapendoesa wydaje się duża z powodu obfitej sierści na kufie. Czaszka jest szeroka, czoło lekko zaokrąglone. Stop (przejście od czoła do kufy) jest wyraźny, ale nie ostry. Kufa stopniowo zwęża się w kierunku nosa, nie powinna być spiczasta. Szczególną cechą są gęste wąsy, broda i brwi, które nadają głowie charakterystyczny „kudłaty” wygląd. Nos czarny, z dobrze rozwiniętymi nozdrzami.

Oczy schapendoesa to jedna z najbardziej wyrazistych cech rasy. Są duże, okrągłe, ciemnobrązowe, osadzone prosto i nie głęboko. Spojrzenie jest żywe, inteligentne, otwarte i szczere, co odzwierciedla przyjazny charakter psa. To właśnie spojrzenie uważa się za jedną z kluczowych charakterystyk rasy.

Uszy średniej wielkości, wiszące, trójkątne, pokryte długą sierścią. W stanie pobudzenia nasady uszu mogą się podnosić, co nadaje psu czujny wygląd.

Szyja silna, muskularna, średniej długości, dobrze osadzona.

Tułów mocny, ale nie ciężki. Grzbiet prosty i mocny. Lędźwie krótkie i muskularne. Zad lekko opadający. Klatka piersiowa głęboka, ale nie zbyt szeroka, żebra dobrze wysklepione. Linia dolna umiarkowanie podciągnięta.

Kończyny mocne, proste i równoległe. Łopatki skośne, łokcie przylegają do tułowia. Przedramiona proste. Łapy owalne, zwarte, z elastycznymi opuszkami. Palce ściśle przylegają do siebie. Ruchy schapendoesa są lekkie, sprężyste i zamaszyste, co odzwierciedla jego zdolności pasterskie.

Ogon długi, sięgający stawu skokowego lub niżej. W spoczynku opuszczony lub lekko podniesiony. W ruchu lub pobudzeniu wysoko unosi się nad grzbietem, tworząc łuk, ale nie powinien być zakręcony w pierścień. Ogon dobrze pokryty sierścią.

Sierść – główna cecha wyróżniająca schapendoesa. Jest długa, gęsta, lekko falista, ale nie kędzierzawa i nie jedwabista. Na głowie, kufie i kończynach sierść jest szczególnie długa, tworząc wąsy, brodę, brwi i „frędzle” na tylnych łapach. Podszerstek dobrze rozwinięty. Sierść powinna być naturalna, bez nadmiernego trymowania. Dopuszcza się powstawanie kołtunów u dorosłych psów, ale nie powinno to przeszkadzać w ruchu. Sierść zapewnia ochronę przed niepogodą.

Umaszczenie u schapendoesa może być dowolne, ale preferowane jest błękitno-szare z czarnym odcieniem. Dopuszczalne są łaty w dowolnym kolorze.