Historia pochodzenia
Ta nieliczna i starożytna rasa pochodzi z Fryzji (Friesland) - prowincji na północnym wschodzie Holandii. Nazwa „Stabyhoun” (lub „Stabijhoun”) pochodzi z języka fryzyjskiego i prawdopodobnie oznacza „pies stojący obok” (od „sta mij bij” - „stand by me” i „houn” - „pies”). Idealnie opisuje to jego rolę jako uniwersalnego psa rolniczego.
Stabyhoun był psem „biedaka” lub drobnego rolnika, który nie mógł sobie pozwolić na utrzymanie kilku wyspecjalizowanych psów. Dlatego stabyhoun wykonywał wiele zadań: był doskonałym myśliwym, szczególnie na drobną zwierzynę (lisy, kuny), ptaki, a także miał unikalną dla wyżła specjalizację - polowanie na krety i szczury. Oprócz polowania, służył jako niezawodny, ale nieagresywny pies stróżujący, a czasem nawet był zaprzęgany do lekkich wózków do przewożenia mleka na targ.
Uważa się, że holenderskie stabyhouny zostały wyhodowane poprzez krzyżowanie lokalnych psów fryzyjskich z hiszpańskimi i innymi spanielami, które przywieziono do Holandii podczas okupacji hiszpańskiej (XVI-XVII wiek). Do przodków rasy zalicza się niemieckie i spaniele francuskie (być może nawet spaniele Pont-Audemer), a także płochacze z Drenthe.
Historycznie stabyhouna często trzymano razem z wetterhounem - inną fryzyjską rasą. Stabyhoun był „miękkim” myśliwym-wyżłem, wskazującym zwierzynę, podczas gdy twardszy wetterhoun był używany do polowania na grubszą zwierzynę i wydry. Rasy były aktywnie krzyżowane między sobą, ale w 1942 roku zostały oficjalnie rozdzielone i zatwierdzono osobne wzorce. Pierwszy wzorzec rasy stabyhoun został przyjęty w 1959 roku (jak wskazano w oryginalnej karcie), choć rasa została uznana na poziomie krajowym wcześniej, w 1942 roku.
Dziś stabyhoun pozostaje jedną z najrzadszych ras na świecie. Ich populacja liczy zaledwie kilka tysięcy osobników. Hodowla jest ściśle kontrolowana przez Holenderskie Stowarzyszenie Stabyhounów i Wetterhounów (NVSW) w celu zachowania zdrowia i cech użytkowych rasy. Poza Holandią rasa jest prawie nieznana, choć ostatnio obserwuje się wzrost zainteresowania nią w Skandynawii, Wielkiej Brytanii i Ameryce Północnej.
Jak wygląda stabyhoun: wzorzec rasy
Stabyhoun to mocny, zrównoważony pies o proporcjach prostokątnych, który nie powinien być ani zbyt masywny, ani zbyt delikatny. Jest to funkcjonalny pies pracujący, którego wygląd łączy siłę i elegancję.
Ogólny wygląd i proporcje
Pies ma mocny kościec, ale bez grubiaństwa. Tułów jest nieco dłuższy niż wysokość w kłębie (format prostokątny). Grzbiet jest prosty i mocny, lędźwie potężne, a zad lekko opadający. Klatka piersiowa jest szeroka patrząc od przodu i głęboka, sięgająca łokci, z dobrze rozwiniętymi żebrami. Brzuch umiarkowanie podciągnięty.
Głowa, oczy i uszy
Głowa jest „sucha” (bez fałd skórnych), proporcjonalna do tułowia, nieco dłuższa niż szersza. Czaszka i kufa są tej samej długości. Czaszka jest lekko zaokrąglona, ale nie wąska. Przejście od czoła do kufy (stop) jest umiarkowanie zaznaczone. Kufa jest mocna, zwęża się ku trufla nosa, nie jest szpiczasta. Grzbiet nosa jest prosty. Trufla nosa jest dobrze rozwinięta, czarna u psów o umaszczeniu czarno-białym i brązowa u psów o umaszczeniu brązowo-białym lub pomarańczowo-białym.
- Oczy: Okrągłe, średniej wielkości, osadzone poziomo. Kolor - ciemnobrązowy dla psów czarno-białych i jaśniejszy brązowy dla pozostałych umaszczeń. Spojrzenie jest proste, przyjazne i inteligentne.
- Uszy: To jedna z charakterystycznych cech rasy. Są osadzone dość nisko, mają kształt kielni (podobny do kielni murarskiej lub łopatki). Ucho ściśle przylega do policzka. Sierść na uszach jest charakterystyczna: długa u nasady, stopniowo skraca się ku dolnej jednej trzeciej, a sam koniuszek pokryty jest krótką sierścią.
Tułów i ogon
Szyja jest średniej długości, muskularna, bez podgardla. Kończyny są dobrze rozwinięte, o mocnych kościach i dobrym kątowaniu, co zapewnia psu wydajny, zamaszysty ruch. Łapy są zwarte, „kocie”, z grubymi opuszkami.
Ogon jest długi, sięga stawu skokowego. W spoczynku pies trzyma go opuszczonego, często z lekkim zagięciem na końcu. Gdy stabyhoun jest w ruchu lub podekscytowany, ogon unosi się, ale nigdy nie zakręca się w pierścień nad grzbietem. Ogon jest dobrze owłosiony, tworząc tak zwane „pióro” - długa sierść na spodniej stronie, która staje się krótsza ku końcowi.
Sierść i umaszczenie stabyhouna
Sierść to kolejna unikalna cecha. Jest długa, gładka lub z ledwo zauważalną falą na zadzie. Kędzierzawa sierść jest uważana za poważną wadę. W dotyku sierść jest jedwabista, nie twarda. Na tylnej stronie kończyn występują „frędzle”, a na piersi, szyi i ogonie - dłuższe „ozdoby”.
Najważniejszą właściwością sierści stabyhouna jest jej samooczyszczanie. Błoto i brud, które przyległy podczas spaceru, po prostu wysychają i odpadają same, nie pozostawiając zapachu. To sprawia, że pielęgnacja psa jest zaskakująco łatwa.
Dopuszczalne umaszczenia:
- Czarno-białe (z białymi znaczeniami)
- Brązowo-białe (z białymi znaczeniami)
- Pomarańczowo-białe (z białymi znaczeniami - występuje najrzadziej)
Na białych obszarach dopuszczalny jest deresz (ticking) lub srokaty (mieszane kolorowe i białe włosy). Umaszczenie trójkolorowe (np. czarne z białym i brązowym podpalaniem) jest wadą dyskwalifikującą.
