Sussex Spaniel

Historia sussex spaniela jest nierozerwalnie związana z posiadłością Rosehill we wschodnim hrabstwie Sussex w Anglii. To właśnie tam pod koniec XVIII wieku ziemianin i zapalony myśliwy Augustus Elliot Fuller rozpoczął celową pracę hodowlaną. Jego ambitnym celem było stworzenie idealnego spaniela do polowań w gęstych, trudnych do przebycia lasach i zaroślach, charakterystycznych dla tej okolicy. Fuller potrzebował psa niespiesznego, wytrzymałego, o mocnej budowie, a co najważniejsze – z unikalną zdolnością do „dawania głosu” (szczekania) podczas poszukiwania zwierzyny. Ta cecha pozwalała myśliwym śledzić lokalizację psa w gęstwinie, gdzie nie był on widoczny.

Do stworzenia nowej rasy Fuller wykorzystał przedstawicieli starych angielskich spanieli. Wśród nich prawdopodobnie znajdowały się Field Spaniele, angielskie springer spaniele, a co najważniejsze – Clumber Spaniele, po których sussexy odziedziczyły swoją masywną budowę i spokojny temperament. Istnieją również wzmianki o obecnie wymarłym norfolk spanielu. Przez prawie 50 lat Fuller udoskonalał rasę, utrwalając pożądane cechy, w tym unikalne złocisto-wątrobiane umaszczenie.

Po śmierci Fullera w 1847 roku rasa znalazła się na skraju wyginięcia. Uratowali ją entuzjaści, w szczególności pan Shriner, który zachował kilka czystej krwi osobników. II wojna światowa zadała kolejny druzgocący cios populacji – w tamtym czasie na świecie zostału zaledwie kilka psów tej rasy. Dzięki wysiłkom angielskiej hodowczyni Joy Freer rasę udało się odrodzić dosłownie z ośmiu psów. Dziś sussex spaniel pozostaje jedną z najrzadszych ras zarejestrowanych w Kennel Club, co czyni każdego jej przedstawiciela prawdziwym skarbem.

Sussex spaniel to przysadzisty, masywny, ale jednocześnie energiczny pies o charakterystycznym wyglądzie. Jego postawa emanuje siłą i wytrzymałością, a unikalne umaszczenie sprawia, że jest łatwo rozpoznawalny.

• Wygląd ogólny: Pies ma wydłużony, prostokątny format („długi i niski”), z krótszymi, ale mocnymi łapami i masywnym kośćcem. Ruchy są płynne, niespieszne, z charakterystycznym kołysaniem.
• Głowa: Czaszka szeroka, z wyraźnym stopem (przejściem od czoła do kufy) i guzem potylicznym. Kufa szeroka i głęboka, o kwadratowym kształcie. Wargi nieco obwisłe.
• Oczy: Orzechowe, dość duże, o łagodnym i nieco smutnym wyrazie. Powieki ściśle przylegają.
• Uszy: Duże, osadzone umiarkowanie nisko, nieco powyżej poziomu oczu. Ściśle przylegają do głowy i są pokryte miękką, falistą sierścią. W przeciwieństwie do reszty ciała, na uszach prawie nie ma podszerstka.
• Sierść: Główna ozdoba rasy. Jest gęsta, gładka lub lekko falista, z gęstym podszerstkiem, który chroni psa przed niepogodą i zimną wodą. Na klatce piersiowej, uszach i nogach włos jest dłuższy, tworząc „pióra” i „portki”.
• Umaszczenie: Jedynym uznanym przez wzorzec kolorem jest nasycony złocisto-wątrobiany (rich golden liver). Końcówki włosów mają złocisty odcień, co tworzy unikalny połysk w słońcu. Czarny lub jakikolwiek inny kolor jest uważany za wadę.
• Ogon: Tradycyjnie kopiowany na długość 12-18 cm (w krajach, gdzie jest to dozwolone). Nisko osadzony, nigdy nie noszony powyżej linii grzbietu.

Charakter sussex spaniela to unikalne połączenie instynktu łowieckiego i domowego spokoju. Psu temu właściwy jest przeważnie flegmatyczny temperament w domowym zaciszu, ale na spacerze czy polowaniu zmienia się w energicznego i zaciętego pracownika. Nie jest tak ruchliwy jak inne spaniele i preferuje umiarkowane tempo życia.

Oddanie i przywiązanie: Sussexy są bardzo zorientowane na swoją rodzinę i właściciela. Tworzą głęboką więź emocjonalną i ciężko znoszą długotrwałą samotność. Ten pies będzie chodził za tobą „krok w krok” po domu, ale zrobi to nienachalnie. Świetnie dogaduje się z dziećmi, okazując im cierpliwość i czułość, co czyni go wspaniałym psem rodzinnym. Jego spokojny charakter pozwala również na wykorzystanie go w dogoterapii.

Relacje z innymi zwierzętami: Przy odpowiedniej i wczesnej socjalizacji sussex spaniel dobrze dogaduje się z innymi psami, a nawet kotami. Jednak jego instynkty łowieckie mogą ujawniać się w stosunku do małych zwierząt (ptaków, gryzoni), dlatego zapoznawanie go z nimi powinno być kontrolowane.

Cechy stróżujące: Sussex spaniel nie jest klasycznym stróżem, ale zawsze ostrzeże właściciela głośnym i głębokim szczekaniem o przybyciu nieznajomych. Jego „gadatliwa” natura to jedna z kluczowych cech rasy.

Szkolenie sussex spaniela wymaga cierpliwości, konsekwencji i pozytywnego podejścia. To inteligentne psy, ale ich naturalna powolność i pewna doza uporu mogą sprawiać wrażenie, że uczą się wolno. W rzeczywistości po prostu przemyśliwują każde polecenie.

Kluczowe zasady szkolenia:

1. Wczesna socjalizacja: Zapoznawaj szczeniaka z różnymi ludźmi, dźwiękami, miejscami i innymi zwierzętami od najmłodszych lat. Pomoże to wychować pewnego siebie i zrównoważonego psa.
2. Pozytywne wzmocnienie: Używaj smakołyków, pochwał i zabawek jako nagrody. Surowe metody i krzyki nie przyniosą rezultatu, a mogą zniszczyć zaufanie między tobą a psem.
3. Krótkie i ciekawe sesje: Ze względu na skłonność do flegmatyzmu, sussexy mogą czesto tracić zainteresowanie. Prowadź treningi w krótkich sesjach (10-15 minut), czyniąc je maksymalnie ciekawymi i różnorodnymi.
4. Konsekwencja: Wszyscy członkowie rodziny powinni przestrzegać tych samych zasad i komend, aby nie dezorientować psa.

Staraj się stworzyć pupilowi wszelkie możliwości do spożytkowania nadmiaru energii. Długie spacery połączone z wysiłkiem fizycznym i aktywne gry na świeżym powietrzu zawsze wyjdą mu na zdrowie. W dozwolonych i bezpiecznych miejscach warto spuszczać psa ze smyczy, aby mógł swobodnie eksplorować teren. Podobnie jak inne unikalne rasy myśliwskie, takie jak Cirneco dell’Etna, sussex spaniel potrzebuje stymulacji umysłowej, aby pozostać szczęśliwym.

Pielęgnacja sussex spaniela nie jest zbyt skomplikowana, ale wymaga regularności. Główną uwagę należy poświęcić sierści, uszom, oczom oraz aktywności fizycznej.

Pielęgnacja sierści

Gęsta, jedwabista sierść sussexa wymaga regularnego czesania (2-3 razy w tygodniu) za pomocą szczotki z naturalnego włosia i metalowego grzebienia. Pomoże to uniknąć powstawania kołtunów, zwłaszcza w miejscach z długim włosem – na uszach, klatce piersiowej, brzuchu i łapach. Podczas sezonowego linienia zabieg warto przeprowadzać codziennie. Kąpać psa należy w miarę potrzeby, używając specjalnych szamponów dla spanieli, które nie wysuszają skóry. Po spacerach w błotnistą pogodę koniecznie myj łapy i dokładnie usuwaj brud spomiędzy opuszek.

Pielęgnacja uszu i oczu

Długie, wiszące uszy spanieli to ich wrażliwy punkt. Z powodu słabej wentylacji kanału słuchowego tworzy się tam środowisko sprzyjające rozwojowi bakterii i grzybów. Regularnie (raz w tygodniu) oglądaj uszy pod kątem zaczerwienienia, brudu czy nieprzyjemnego zapachu. Czyść je specjalnym płynem. Oczy również wymagają codziennej kontroli. Delikatnie usuwaj wydzielinę z kącików oczu czystą ściereczką zwilżoną w ciepłej wodzie.

Aktywność fizyczna

Choć to pies myśliwski, nie potrzebuje on zbyt wiele przestrzeni do aktywności fizycznej. Wystarczą mu jeden lub dwa dłuższe spacery dziennie (łącznie 1-1,5 godziny). Spacery te nie powinny być tylko monotonnym chodem, ale zawierać elementy zabawy, bieganie bez smyczy (w bezpiecznych miejscach) i ćwiczenia z aportowania. Aktywne spacery są doskonałą profilaktyką otyłości, do której skłonne są wszystkie spaniele.

Prawidłowe żywienie to gwarancja zdrowia i długowieczności twojego pupila. Powszechnie wiadomo, że spaniele – i sussexy nie są tu wyjątkiem – często nie kontrolują swojego apetytu i mają skłonność do nadwagi. Dlatego kontrola wielkości porcji i jakości jedzenia jest niezwykle ważna.

Karmienie suchą karmą: Jeśli wybierasz gotową suchą karmę, preferuj produkty klasy premium lub super premium dla psów średnich ras o umiarkowanej aktywności. Objętość porcji powinna być niewielka, ponieważ wszystkie składniki są w skoncentrowanej formie. Zawsze przestrzegaj zaleceń producenta na opakowaniu i koryguj porcję w zależności od wieku, wagi i poziomu aktywności twojego psa.

Żywienie naturalne: Podstawą naturalnej diety powinno być chude mięso (wołowina, indyk, kurczak) – około 60-70%. Resztę stanowią:

• Podroby: wątroba, serca, żołądki (1-2 razy w tygodniu).
• Zboża: gryka, ryż, płatki owsiane.
• Warzywa: marchew, dynia, cukinia, brokuły (na surowo lub gotowane).
• Produkty mleczne: chudy kefir, jogurt naturalny, twaróg.
• Jaja: 1-2 gotowane jaja tygodniowo.

Starsze psy, ze względu na zmniejszoną aktywność fizyczną, potrzebują mniej węglowodanów. W diecie seniorów kaszę można częściowo zastępować taką samą ilością podsuszonego chleba żytniego lub sucharów żytnich. Zawsze zapewnij psu dostęp do świeżej wody pitnej.

Sussex spaniele są na ogół dość zdrową rasą, ale jak wiele innych psów rasowych, mają predyspozycje do pewnych chorób genetycznych. Terminowa diagnostyka i profilaktyka pomogą zachować zdrowie twojego pupila na długie lata.

• Sussex spaniel jest jedną z pierwszych dziesięciu ras oficjalnie uznanych przez American Kennel Club (AKC) w 1884 roku.
• To najrzadszy przedstawiciel rodziny spanieli. Rocznie w Wielkiej Brytanii rejestruje się zaledwie kilkadziesiąt szczeniąt.
• W przeciwieństwie do większości spanieli, które pracują w milczeniu, sussex daje głos podczas polowania. Ta unikalna cecha została specjalnie utrwalona przez twórcę rasy.
• Ze względu na masywną budowę i niespieszny chód, sussex spaniel bywa czasem żartobliwie nazywany „czołgiem” wśród spanieli.
• Oprócz pomocy myśliwym, psy te z powodzeniem wykorzystywano w policji do poszukiwania narkotyków dzięki ich doskonałemu węchowi.

Czy sussex spaniel nadaje się dla niedoświadczonego właściciela?
Tak, dzięki swojemu spokojnemu charakterowi może być dobrym pierwszym psem. Jednak przyszły właściciel musi być gotowy na konsekwentne szkolenie i regularną pielęgnację.

Czy sussex spaniel mocno linieje?
Tak, posiadają gęsty podszerstek i mają skłonność do linienia, szczególnie intensywnego wiosną i jesienią. Regularne wyczesywanie pomoże kontrolować ilość sierści w domu.

Czy można trzymać tego psa w mieszkaniu w mieście?
Tak, sussex spaniel dobrze adaptuje się do życia w mieszkaniu pod warunkiem, że otrzymuje wystarczającą ilość codziennych spacerów i stymulacji umysłowej.

Czy te psy są hałaśliwe?
Nie są skłonne do bezpodstawnego szczekania, ale mają głęboki, donośny głos i na pewno ostrzegą cię o przyjściu gości lub nietypowych dźwiękach. Ich „gadatliwa” natura jest cechą rasy.

Ile kosztuje szczeniak sussex spaniela?
Ze względu na rzadkość występowania, szczenięta tej rasy mogą być dość drogie. Cena zależy od rodowodu, reputacji hodowli i lokalizacji. Ważne jest, aby wybierać odpowiedzialnego hodowcę, który bada swoje psy pod kątem chorób genetycznych.