Pochodzenie i historia rasy
O dawnych początkach wetterhouna należy mówić ostrożnie, a najuczciwiej ujmuje to samo holenderskie stowarzyszenie rasy: pochodzenie psa, który „od wieków występuje we Fryzji”, określa jako niejasne. Wzorzec FCI również nie twierdzi, lecz przypuszcza: psy zostały prawdopodobnie przywiezione przez Cyganów i/lub marynarzy z krajów nadbałtyckich. To stanowisko rejestru, a nie ustalony fakt, i słowo „supposedly” znajduje się w samym wzorcu.
To, co udokumentowane pewnie, zaczyna się później. W XIX i XX wieku wetterhouny zaprzęgano do wózków, ale przede wszystkim używano ich jako psów do polowania na wydrę i inne małe drapieżniki. Rasa utrzymała się w obfitujących w wodę okolicach Fryzji, północnej prowincji Holandii. Fryzyjskie słowo wetter znaczy „woda”, a nazwa wskazuje wprost na pracę psa.
Na początku XX wieku zdarzyło się to, co przesądziło o losie obu ras fryzyjskich: wetterhouna i stabijhouna regularnie ze sobą krzyżowano, co groziło zatarciem odrębności każdej z nich. W 1938 roku grupa miłośników z „Kynologenclub Fryslân” podjęła się rozdzielenia i oczyszczenia ras. W 1942 roku obie rasy fryzyjskie uzyskały oficjalne uznanie, a pierwszy wzorzec nosi datę 10 lutego 1944 roku. Wzorzec FCI wymienia cztery osoby związane z tym procesem: J. Bos, T. van Dijk, B. de Graaf i W. Hoeksema.
Proszę zwrócić uwagę na kolejność zdarzeń: oczyszczanie rasy zaczęło się przed drugą wojną światową, a uznanie przyszło w jej trakcie. Rozpowszechniona opowieść, jakoby rasę ratowano dopiero po wojnie, z tą chronologią się nie zgadza.
Wzorzec i wygląd rasy
Wetterhoun to pies o kwadratowej sylwetce, zwarty i mocny, lecz bez ociężałości. Wzorzec ustala stosunek wysokości w kłębie do długości tułowia jako 1:1, a odległość od kłębu do łokcia równą odległości od łokcia do podłoża.
Wymiary. Tkwi tu szczegół, który karty ras masowo przekręcają. Wzorzec nie podaje przedziału wzrostu: podaje wielkość idealną — 59 cm dla psów i 55 cm dla suk. To dwa osobne punkty odniesienia dla dwóch płci. Zlanie ich w „55–59 cm” daje przedział, którego nie ma w żadnym dokumencie: dolną granicę bierze się od suk, górną od psów, a rasa wygląda na jednorodną pod względem wielkości, czym nie jest. Tak samo z wagą: wzorzec mówi około 34 kg u psów i około 28 kg u suk, przy czym słowo „około” stoi w samym tekście i nie jest naszym złagodzeniem.
Sierść to główny znak rozpoznawczy rasy: gęste, twarde loki z pasm włosa, przy czym sam włos jest dość szorstki i tłusty w dotyku. Głowa i nogi pokryte są krótkim włosem. Osobno wzorzec wyróżnia włos na uchu i nazywa go cechą typową dla rasy: jest kręcony, dość długi u nasady ucha i skraca się ku dołowi, a dolna jedna trzecia ucha pokryta jest już krótkim włosem.
Umaszczenie wymieniono we wzorcu szerzej, niż zwykle się pisze: jednolicie czarne albo jednolicie brązowe z białymi znaczeniami na piersi i/lub palcach, a ponadto dopuszczalne są czarne łaty, brązowe łaty, cętkowanie (ticking) i dereszowatość (roan). Nos i oczy są zgodne z barwą podstawową: u psów czarnych nos czarny i oczy ciemnobrązowe, u brązowych nos brązowy i oczy brązowe. Skośnie osadzone owalne oczy tworzą ten „srogi” wyraz, o którym wzorzec mówi wprost.
Ogon jest długi, zwinięty w spiralę, noszony nad zadem lub z boku. W ruchu wetterhoun ma skłonność do inochodu, a wzorzec nazywa to mniej pożądanym, lecz dopuszczalnym — rzadki przypadek, gdy rejestr wprost zezwala na chód karany u innych ras. Wśród wad poważnych wzorzec wymienia brak dymorfizmu płciowego oraz każdą barwę inną niż dopuszczone; dyskwalifikują agresja lub nadmierna lękliwość, przodozgryz albo tyłozgryz i niedostateczny typ rasowy.
