Historia rasy: od zamkowych psiarni do światowego uznania
Historia tej rasy to fascynująca podróż w czasie, przenosząca nas w mgliste góry Szkocji. Czarno-podpalane setery zawdzięczają swoją nazwę czwartemu księciu Aleksandrowi Gordonowi, wybitnemu hodowcy swoich czasów, któremu udało się spopularyzować psy o tak unikalnym umaszczeniu. Pojawiły się one w zamku szkockiego rodu Gordonów (Gordon Castle) jeszcze w XVIII wieku, choć wzmianki o „czarnych i podpalanych psach robiących stójkę” spotyka się w literaturze już od lat 1600.
Przypuszcza się, że w tym ogromnym zamku mieszkały również inne setery, gdyż wówczas pojęcie „rasy” było nieco rozmyte. Jednak właściciel majątku, będąc zapalonym myśliwym, preferował właśnie setery o umaszczeniu czarnym z podpalaniem. Celowo pracował nad poprawą cech użytkowych i charakterystyki tej rasy, dążąc do stworzenia psa idealnego do specyficznego szkockiego krajobrazu - kamienistego, wilgotnego, porośniętego wrzosem.
W rezultacie selekcji setery gordony stały się silniejsze i potężniejsze niż ich angielscy i irlandzcy kuzyni. Stały się najbardziej wytrzymałe, zdolne do pracy przez cały dzień bez zmęczenia, z lepiej rozwiniętym węchem, co pozwalało im wyczuć ptactwo z dużej odległości. To właśnie one były cenione przez lokalnych gajowych bardziej niż inni przedstawiciele grupy seterów.
Istnieje ciekawa hipoteza historyczna mówiąca, że dla utrwalenia czarno-podpalanej maści i poprawy węchu, do krwi seterów dodawano krew bloodhoundów. Tłumaczy to pewną „fafelowatość” (obwisłe wargi) w niektórych liniach oraz masywny kościec. Istnieje też opinia, że utrwalenie właśnie takiego umaszczenia udało się panu Jubb - to właśnie ten człowiek był odpowiedzialny za hodowlę księcia Gordona i prowadził księgi rodowodowe.
Po śmierci Aleksandra kolejny książę, Jerzy Gordon, kontynuował działalność hodowlaną, nie pozwalając rasie zniknąć. Na początku XIX wieku psy te były już niezwykle popularne w wielu krajach świata, w tym w USA i we Francji. W 1891 roku po raz pierwszy opisano oficjalny wzorzec setera szkockiego gordona. Współczesny standard, którym kierują się eksperci dzisiaj, został zatwierdzony znacznie później, ale główne cechy rasy pozostały niezmienne przez stulecia.
Jak wygląda seter gordon: szczegółowy opis wyglądu i eksterieru
Seter szkocki gordon to uosobienie siły odzianej w jedwab. Jest najcięższym i najpotężniejszym ze wszystkich seterów. To dość duży pies o proporcjonalnej budowie, z mocnym kośćcem (ale nie grubym) i dobrze rozwiniętą suchą muskulaturą, która pozwala mu rozwijać znaczną prędkość w galopie.
Głowa i kufa
Głowa jest dość szeroka i objętościowa, głębsza niż u setera angielskiego, z masywną czaszką o zaokrąglonym kształcie. Przełom czołowo-nosowy (stop) jest wyraźnie zaznaczony, co nadaje psu uważny wyraz. Kufa jest dość długa, prostokątna, nie zwęża się ku nosowi, a jej długość jest równa długości czaszki. Grzbiet nosa prosty. Wierzchołek nosa duży, szeroki, z otwartymi nozdrzami, zawsze czarny. Wargi nieco obwisłe, ale nie „mokre”.
Oczy owalne, średniej wielkości, osadzone prosto, nie głęboko, ale też niewypukłe. Kolor oczu - wyłącznie ciemnobrązowy. Spojrzenie gordona jest inteligentne, spokojne i życzliwe. Uszy duże, cienkie i miękkie w dotyku, osadzone nisko (na poziomie oczu), ściśle przylegają do policzków, pokryte długim, jedwabistym włosem.
Tułów i kończyny
Szyja długa, sucha, wygięta, bez podgardla. Klatka piersiowa głęboka (sięga łokci), umiarkowanej szerokości, z dobrze wysklepionymi żebrami, co zapewnia dużą pojemność płuc do długiego biegu. Lędźwie krótkie i szerokie, lekko wypukłe. Zad dość płaski, szeroki, lekko opadający.
Ogon osadzony nieco poniżej linii grzbietu, gruby u nasady i zwężający się ku końcowi. Powinien być prosty lub szablasty, ale nie zakręcony w pierścień. W ruchu pies nosi go na poziomie grzbietu lub nieco niżej. Włos ozdobny na ogonie (pióro) zaczyna się niemal u nasady i zanika ku końcowi, przypominając pióro ptaka.
Kończyny proste, równoległe względem siebie, o potężnym kośćcu. Łapy „kocie”, zwarte, z ściśle zaciśniętymi palcami i dużą ilością sierści między nimi. Pozwala to psu nie zapadać się w bagnistym gruncie.
Sierść i unikalne umaszczenie
Sierść może być prosta lub lekko falista (ale nie kędzierzawa), jest długa, miękka, błyszcząca i jedwabista. Najdłuższy włos występuje na uszach, piersi i pod brzuchem, na tylnej stronie ud (portki) oraz na ogonie. Umaszczenie to wizytówka rasy: głęboki, lśniący kruczoczarny kolor (bez brązowego odcienia) z wyraźnym kasztanowo-czerwonym (mahoniowym) podpalaniem.
Rozmieszczenie podpalania jest ściśle określone:
- Dwie wyraźne plamki nad oczami (brewki).
- Po bokach kufy (ale nie powyżej nosa).
- Na gardle i na piersi (dwie plamy).
- Na wewnętrznej stronie tylnych kończyn.
- Na przednich kończynach do nadgarstków.
- Wokół odbytu.
Mała biała kropka na klatce piersiowej jest dopuszczalna przez wzorzec, ale niepożądana. Często niedoświadczeni miłośnicy psów mogą pomylić tę rasę po kolorze z innymi czworonogami. Na przykład, jeśli szukasz informacji o coonhoundzie czarno-podpalanym (psiej rasie na szopy), zauważysz podobieństwo w umaszczeniu, ale to zupełnie różne pod względem typu pracy rasy. Natomiast budową ciała gordon jest bardzo zbliżony do swojego kuzyna, o którym można poczytać tutaj: seter irlandzki (mahoniowy), chociaż ten drugi jest lżejszy i wyższy na nogach.
