Perro Ratero Mallorquín (Ca Rater Mallorquí) — Historia i wzorzec

Historia pochodzenia rasy

Przyjmuje się, że przodkowie tych psów przybyli na Baleary z katalońskimi osadnikami, a potem przez stulecia wykonywali pracę, której nikt nie zapisywał: czyścili z gryzoni obejścia, stajnie i magazyny zboża.

Trzeba od razu powiedzieć rzecz, którą popularne opisy przemilczają: udokumentowanej historii tej rasy głębiej niż połowa XIX wieku po prostu nie ma. Wszystko o fenickich kupcach czy rzymskich statkach jest hipotezą — wyspiarskiego psa użytkowego nie miał kto ani po co opisywać.

Pewne jest to, co widać w krajobrazie. Majorkańska possessió, duże kamienne gospodarstwo, magazynuje zboże, oliwę i paszę. Gdzie zboże, tam gryzoń — a tam trzeba czegoś mniejszego i odważniejszego od kota, zdolnego pracować bez nadzoru. Rasa jest odpowiedzią na problem gospodarczy, nie na modę.

Wygląd i wzorzec rasy

To pies niewielki, ale o suchej, solidnej budowie — umięśniony, zbudowany do błyskawicznego zrywu. Głowa przypomina kształtem ścięty stożek, a znakiem rozpoznawczym są okrągłe, bursztynowe oczy oraz twarde, spiczaste uszy stojące.

Sierść jest krótka, gładka i przylegająca — i tu pada najważniejsze zdanie całego opisu: ta rasa nie ma podszerstka. Nie „ma słaby", tylko nie ma. To nie kwestia pielęgnacji, tylko termoregulacji.

• Uszy: twarde, spiczaste, stojące.
• Oczy: okrągłe, bursztynowe — w opisach często pomijane.
• Sierść: krótka, przylegająca, bez podszerstka — bez wartości izolacyjnej.
• Umaszczenie: najpospolitsze czarne podpalane, rzadziej brązowe podpalane, występuje też tricolor.

Przy wymiarach źródła nie są zgodne i nie ma powodu tego ukrywać. Najczęściej podaje się psy 32–36 cm i suki 29–33 cm przy masie 3–5 kg, ale spotyka się też „nie przekracza 5 kg„ i granicę „do 40 cm”. Rozstrzelenie jest naturalne dla rasy, której wzorzec spisano niedawno na podstawie żywej, roboczej populacji.

Genetyka: wygląda jak terier, ale terierem nie jest

Przez lata powtarzano, że w ca raterze płynie krew brytyjskich terierów zawleczonych na wyspę przez żeglarzy. Brzmi sensownie — pies wygląda i pracuje jak terier. Tyle że w 2022 roku wykonano badanie genetyczne markerami mikrosatelitarnymi na 77 próbkach sierści z Majorki i pokrewieństwa z terierami nie stwierdzono.

To przypadek konwergencji: dwa niezależne procesy hodowlane w dwóch częściach Europy dostały to samo zadanie — mały, odważny pies do gryzoni w zabudowaniach — i doszły do podobnej sylwetki. Zdania „to hiszpański terier" nie należy więc powtarzać jako faktu. Potwierdzono za to bliskie pokrewieństwo z szczurołapem walenckim — z tym samym psem, z którym majorkańczyka najczęściej się myli.

Autorzy zwrócili uwagę na coś, co niepokoi bardziej niż same liczby: od 2011 roku systematycznie spada liczba urodzeń. Wniosek jest jednoznaczny — rasa potrzebuje programu ochronnego: nie dlatego, że jest chora, tylko dlatego, że jest mało liczna.